Goedenavond. Het nieuws van Nieuwjaarsdag 1991 De jaarwisseling in ons land is rustig verlopen. Voor het eerst, Oudjaarsfeest op het Rode Plein in Moskou. De Maersk Yare is gekanteld.

De jaarwisseling is in ons land opmerkelijk rustig verlopen. In de grote steden waren er de gebruikelijke branden en vernielingen, maar nergens liep het uit de hand. Wel heeft de oudjaarsviering aan drie mensen het leven gekost. Er werd voor 37 miljoen gulden, vuurwerk afgestoken, en dat is 10 procent meer dan vorig jaar.

In Den Haag, traditioneel een van de meest onrustige steden met Oud en Nieuw, verliep de jaarwisseling vrij rustig. Er waren 80 extra politiemensen ingezet en daardoor konden voor de oudjaarsnacht al een aantal relschoppers worden opgepakt. Op speciaal aangewezen plaatsen werden grote vreugdevuren ontstoken en ook het vuurwerk ontbrak niet. In Assen werd brand gesticht in een winkelcentrum. Drie winkels gingen helemaal in vlammen op. De politie heeft de dader gearresteerd. De schade wordt geschat op n miljoen gulden. Heel anders verliep de jaarwisseling in Ijsselmuiden bij Zwolle. Daar vierde de plaatselijke jeugd op het dorpsplein feest met een oud volksvermaak. Met melkbussen en karbiet werd het nieuwe jaar ingeluid.

Zeventig mensen zullen in Den Haag de komende weken voor de rechter moeten verschijnen. Maar al met al spreekt de politie van een rustige Oudejaarsnacht.

De meldkamer van de Haagse politie was op volle sterkte gisteravond Van hieruit werden 600 man politie door de stad gestuurd. De tachtig man ME uit andere steden zijn gisteravond alweer naar huis gegaan. De Haagse politie moest de echte viering van Oud op Nieuw met eigen mankracht in de hand houden. En dat is volgens de politiemensen heel goed gelukt. Vorig jaar werd het vechten. Daarom kregen honderd relschoppers van de rechter een straatverbod. Binnen blijven van acht uur 's avonds tot 9 uur nieuwjaarsdag. Juist door die preventieve maatregelen, liep het niet uit de hand. Nieuwsjaarnacht werden 57 man gearresteerd, in de dagen daarvoor bijna honderd. Officieren van Justitie en politiemensen hadden vanmiddag overleg over de snelrechtprocedure. Het beleid van vorig jaar met straatverboden zal worden voortgezet. Er zullen de komende dagen nog meer aanhoudingen volgen.

De jaarwisseling heeft in de Filipijnen aan tenminste 21 mensen het leven gekost. Er vielen 1500 gewonden. In de hoofdstad Manila zijn verschillende huizen in vlammen op gegaan.

De traditie om de boze geesten van het oude jaar met geweerschoten te verdrijven kostte verschillende mensen het leven. Bij het afsteken van vuurwerk vielen de meeste gewonden. In Londen kwamen zestig-duizend mensen op de been in Trafalgar Square. Traditie getrouw werd het nieuwe jaar ingeluid met een groot straatfeest. In Rome sprongen ter gelegenheid van het nieuwe jaar een paar waaghalzen vanaf een hoge brug in het ijskoude water van de rivier de Tiber.

Nieuwjaar en politiek gaan gewoontegetrouw hand in hand. Zo verscheen Sovjet-president Gorbatsjov op de Sovjet-tv om zijn landgenoten moed in te spreken. Daarbij beloofde hij dat 1991 een beter jaar wordt dan het tumultueuze crisisjaar 1990.

Aan de Moskovieten zal het niet liggen. Een aantal van hen zorgde voor nieuws door de jaarwisseling op het Rode Plein te vieren. En volgens de beste Russische traditie met veel Georgische champagne en wodka. Compleet met Amerikaanse en Sovjetvlag. Maar alle Perestrojka ten spijt, op n punt weigert Gorbatsjov ook het komende jaar concessies te doen. Feestelijke chaos in New York. En dan vooral op Times Square, waar zo'n 250.000 Amerikanen in afwachting waren van klokke twaalf. Bijna tezelfdertijd moedigde President Bush het Sovjetvolk aan door te gaan met de hervormingen. En in het Parijse Elysee nam president Mitterrand de gelegenheid te baat om nogmaals te waarschuwen voor de Iraakse agressie.

Een ingetogen viering van het nieuwe jaar voor de Amerikaanse troepen in de Golf. Om hun Islamitische gastheren niet voor het hoofd te stoten werd er - zonder alcohol - alleen gefeest in de eigen legerplaatsen.

Vice-president Quale bracht Oud en Nieuw door bij de Amerikaanse troepen in de woestijn van Saudi-Arabie. Eerder sprak hij met koning Fahd. Quale zou van de koning de garantie hebben gekregen, dat Saudi-Arabie een grotere financiele bijdrage zal leveren in de kosten van de troepenmacht in de Golf. Ook de Iraakse president Saddam Hussein bezocht op Oudjaarsavond zijn troepen aan het front in Koeweit. Volgens Radio Bagdad stond Saddam Hussein erop zelf te koken voor een aantal manschappen.

Opnieuw gevechten in de door Israel bezette gebieden tussen soldaten en Palestijnse jongeren. Vier Palestijnen werden gedood en drie raakten gewond toen demonstraties door soldaten werden gebroken.

Vandaag herdachten de Palestijnen de oprichting van El Fatah, de grootste groepering binnen de PLO, met voorman Arafat. Met militaire marsen werd de herinnering aan de eerste gewapende verzetsdaad tegen Israel levend gehouden En wel de nieuwjaarsdag van 1965, toen zij voor het eerst een bom plaatsten. Nu werd er met revolvers in de lucht geschoten. De Fatah beweging had voor deze dag de Palestijnen opgeroepen het land van de bezetters te verbranden. Het Israelische antwoord was niet minder scherp. Met extra veiligheidsmaatregelen - een straatverbod, en meer politie - wilde de regering nieuwe rellen voorkomen. Ook verklaarde de minister van politie dat Palestijnse guerilla's de doodstraf moeten krijgen. Op de bezette West-Oever raakten Palestijnen en soldaten met elkaar slaags. Een Palestijnse jongen van 19 en een van 23 werden doodgeschoten.

Hevige gevechten in Somalie, tussen het regeringsleger en rebellen. Volgens de rebellen is het regeringsleger nu bijna op de knieen gedwongen.

De rebellen zeggen dat ze bijna de hele hoofdstad onder controle hebben. De communicatie met het land is slecht, maar de enkele berichten die doorkomen spreken van 'honderden doden' en van een hoofdstad die in puin ligt. President Barre van Somalie is volgens de rebellen uit zijn paleis verdreven. Hij heeft zich teruggetrokken in een bunker bij de hoofdstad, van waaruit hij nu zijn leger leidt. In Finland zijn gisteren honderden vluchtelingen uit Somalie aangekomen. Na een lange reis, via Moskou, zoeken ze daar asiel. Ze zijn gevlucht voor de burgeroorlog, die twee jaar geleden begon en de laatste maanden steeds heviger is geworden.

Het Britse containerschip Maersk Yare blijft voor problemen zorgen. In de oudejaarsnacht kwam het korte tijd vlot, maar door de zware slagzij kantelde het. Het schip ligt nu ten zuiden van de Scheveningse haven.

Oudejaarsnacht en oliebollen. Op het Scheveningse strand een merkwaardige combinatie. Velen namen de afgelopen dagen een kijkje bij de zoveelste poging het schip los te krijgen. Met veel paardekrachten en deskundigheid kwam er enig licht in de duisternis Maar de slagzij gooide roet in het eten, de Maersk Yare ging op z'n kant. Smit-Tak en de eigenaar gaan nu eerst de vijftig ton brandstof uit het schip halen, zodat dat niet in zee terecht komt. De politie houdt een oogje in het zeil. Een deel van de lading is al aangespoeld op het strand. Veel is rijp voor de vuilnisbelt. Maar amateur-jutters zagen hun kans schoon om wat te snuffelen tussen de aangespoelde huishoudelijke apparatuur en lekkernijen

Het weer tot slot. Vannacht wordt het niet kouder dan een graad of 7. Het regent langdurig. Morgen overdag bereiken ons vanuit het westen enkele opklaringen. De middagtemperatuur kan 10 graden worden. De wind wakkert aan tot krachtig, aan de kust tot stormachtig of storm. Overdag neemt de wind wat in kracht af. De vooruitzichten voor donderdag tot en met zondag: Veel bewolking en perioden met regen. Middagtemperatuur ongeveer 8 graden. Einde van het 8-uur-journaal. Het laatste journaal is om ongeveer kwart voor twaalf. Een prettige avond.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 2 januari. Hoe een Golfoorlog alsnog te voorkomen Misdaadgegevens moeten Europees worden gebundeld. 2 miljard meer aan gasopbrengst. Er is een taalprijs voor ambtenaren.

Koortsachtig overleg over de Golfcrisis, nu de tijd begint te dringen. Veertien dagen voor het verstrijken van het VN-ultimatum aan Irak, proberen politici uit oost en west de pat-stelling in de Crisis te doorbreken. Washington zegt dat er VOOR 3 januari, en dat is morgen al, een rechtstreeks gesprek plaats had moeten vinden. En niet daarna. Maar president Bush stuurt zijn buitenland-minister Baker wel op een speciale Golf-missie. En mogelijkerwijs toch naar Baghdad.

Volgens Hans Dietrich Genscher is de kans groot dat Washington alsnog met Baghdad wil praten. De Duitse minister van buitenlandse zaken heeft zijn hoop verder gevestigd op een Europese missie naar Irak. Vrijdag beslissen de ministers van buitenlandse zaken van de EG of zij zo'n missie willen sturen. Mogelijk maakt minister Van den Broek daar dan deel van uit. In Londen praat de Jordaanse koning Hussein met de Britse premier. Hussein benadrukt daar het belang van die Europese missie. In Cairo heeft de Egyptische president Moebarak het verzoek afgewimpeld om een Arabische top over de Golfcrisis. Lybie's kolonel Gadaffi wil zo'n top. Maar Moebarak ziet het nut er niet van in. De Egyptische president heeft wel over het Golfconflict gesproken met de ministers van buitenlandse zaken van Syrie en Lybie. In het Golfgebied gaat de militaire opbouw gewoon verder. Iraak heeft de dienstplichtige leeftijd met een jaar verlaagd: van achttien naar zeventien. En in Saoudiarabie rukken de troepen op richting n de grens met Koeweit. Hier Engelse Challenger-tanks.

Amerika is aan het aftellen naar de 15e. In het Witte Huis, maar ook op straat.

In Washington overlegde president Bush (net terug van vakantie) met zijn belangrijkste militaire en politieke adviseurs. Het sturen van minister Baker naar de Golf en misschien zelfs Baghdad stond bovenaan de agenda. De uiterste datum waarop Amerika nog met Irak wil praten is bijna verstreken. Met NU nog een gesprek wil Bushmisschien een laatste gebaar van goede wil maken en eventueel gezichtsverlies op de koop toe nemen. In een interview dat vanavond op de Amerikaansetv wordt uitgezonden zegt president Bush, dat het verdrijven van Irak uit Koeweit de grootste uitdaging is sinds de Tweede Oorlog. Over de duur van een Golf-oorlog geeft hij geen zekerheid: Maar daar zijn lang niet alle Amerikanen zo zeker van. Protesten tegen een oorlog nemen toe. Veel mensen, die EERDER voorstander waren, bedenken zich op de valreep. In de Saoedische woestijn is de zenuwenoorlog tegen Irak al begonnen . De Amerikanen voeren steeds verkenningsvluchten uit bij de grens met Koeweit om de Irakezen onder druk te zetten en -vooral- uit te putten. Maar die vlieger lijkt niet op te gaan, want Irak reageert niet. Troepen en materieel worden gespaard voor de snel naderende 15e januari.

Irak op zijn beurt voert zijn propaganda-oorlog op. Zojuist gaf Irak beelden vrij van een eigen versie van een AWACS-vliegtuig, de vliegende radar van de Amerikanen. Straks een belangrijk wapen in de strijd, waarvoor Irak voortdurend wil bewijzen klaar te zijn

De NAVO schiet Turkije te hulp. De bondgenoten sturen op verzoek van Ankara 40 straaljagers ter verdediging van de Turkse zuidgrens. De toestellen komen uit Italie, Duitsland en Belgie. Belgie doet niet mee,als Amerika na de 15e Irak aanvalt. De Belgische regering heeft vandaag besloten, dat het alleen terugvecht als Irak aanvalt.

Belgie heeft in augustus al 3 oorlogsschepen naar de Golf gestuurd, die zondermeer buiten het gevechtsgebied blijven, en nu stuurt het in NAVO-verband 18 Mirage-straaljagers naar Turkije. Op de BRT-televisie gaf minister Eyskens van Buitenlandse Zaken precies aan welke grenzen Belgie daarmee trekt: In hetzelfde NAVO-verband sturen Italie en Duitsland samen 22 straaljagers naar Turkije.

Het staat nog niet vast,wat de Nederlandse schepen in de Golf zullen doen als daar de oorlog uitbreekt Het kabinet moet daarover nog beslissen. Het CDA vindt in IEDER geval dat WEGVAREN dan niet meer kan.

Ook de Nederlandse schepen kunnen uit de Golf wegvaren, als er een conflict komt. Net als de Belgen. Maar het zou wel een afgang zijn. Dat is de opvatting van het CDA-Kamerlid Gualtherie van Weezel., Het kabinet moet nog beslissen wat de Nederlandse marineschepen doen, als er een conflict zou uitbreken. Maar weggaan vindt de CDA-er absoluut niet wenselijk: Coalitiegenoot PvdA vindt dat de EG zo snel mogelijk een missie maar Bagdhad moet sturen. Het liefst met minister Van den Broek er in: Het CDA is het absoluut niet eens met de coalitiepartner. Van Weezel vindt dat de EG niet zelfstandig een missie naar Bagdhad moet sturen, tenzij de VS daar gene bezwaar tegen hebben. En als er dan toch een missie gaat, dan liefst alleen de Luxemburgse minister van buitenlandze zaken, omdta Lusemburg nu de voorzitter van de EG is. Het CDA ziet dus geen rol weggelegd voor minister Van den Broek.

Tot zover den Haag en tot zover onze berichtgeving over de Golf.

Europese samenwerking als het om de misdaad gaat Een Europese Recherche Informatiedienst moet de kennis over de misdaad bundelen. Zo meent het hoofd van de Centrale Recherche Informatiedienst. Deze hield vandaag zijn Nieuwjaarstoespraak en zegt daarin,dat zo'n dienst nodig is,omdat de criminaliteit steeds internationaler van karakter wordt. 1990 was in veel opzichten een misdadiger jaar dan alle voorgaande: meer overvallen, meer drugsvangsten en meer computercriminaliteit.

Uit de gegevens van de Centrale recherche informatiedienst in Den Haag blijkt dat de misdaad zich minder en minder aan grenzen stoort.Daarom is er een Europese Recherche Informatiedienst nodig,vindt het hoofd van de CRI. Daar zouden dan de gegevens over internationale misdaad beschikbaar moeten zijn , zoals dat nu het geval is bij de CRI voor de Nederlandse situatie. Vooral de drugsvangsten bereikten in 1990 weer recordhoogten. Met name cocaine uit Colombia overspoelde West-Europa. In l989 werd en veertienhonderd vijfentwintig kilo cocaine onderschept terwijl dat in l990 al tweeenveertighonderdachtentachtig kilo was. De stijging is volgens de CRI te wijten aan de overvloedige oogsten . Dat geldt ook voor de onderschepte hoeveelheid hasjies die sterk steeg. In l989 werd er ruim veertienduizend kilo hasj gevonden, deze hoeveelheid steeg in l990 naar ruim 90.000 kilo. Dat is ruim zes keer zo veel Opmerkelijk is verder de stabiel gebleven inbeslagname van heroine, dat komt volgens de CRI omdat de binnenlandse markt verzadigd is. De opsporing van drugscriminaliteit zal veranderen In de drugshandel wordt jaarlijks 500 miljard gulden verdiend. Hoewel het aantal in beslag genomen vuurwapens daalde , steeg het aantal dodelijke slachtoffers ervan tot 76 in l990. Het aantal overvallen op benzinepomstations nam sterk toe. Maar positief is de afgenomen fraude met betaalcheques, de pincode werkt sterk beveiligend.

De korpschefs van politie in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam en de CRI overleggen al enige tijd over een betere samenwerking tussen hun recherchediensten. Dit moet op den duur leiden naar een Randstad-team dat de georganiseerde misdaad te lijf gaat.

In Letland hebben speciale troepen van het Sovjetministerie van binnenlandse zaken een grote kranten-uitgeverij in de hoofdstad Riga bezet. De "zwarte baretten" sloten om zes uur 's morgens alle ingangen van het gebouw af en staken de Sovjetvlag uit. Alle uitgeverijen in de Sovjetunie zijn in handen van de communistische partij. Het naar onafhankelijkheid strevende Letse parlement heeft de uitgeverijen al maanden geleden overgenomen. Het personeel van het bedrijf is spontaan in staking gegaan en buiten stond een menigte te protesteren.

In Bulgarije wordt de verkoop van benzine twee weken lang gestaakt. Dat heeft de Bulgaarse staatsradio bekend gemaakt. Veel Bulgaren probeerden op het laatste moment nog te tanken. Het besluit is een gevolg van de slechte economische situatie en de golfcrisis. VOOR de bezetting van Koeweit kocht Bulgarije zijn olie voornamelijk van Irak. Maar door het handelsembargo is de import vrijwel stilgevallen. Benzine zal in Bulgarije de komende weken WEL verstrekt worden aan voedseltransporten, ambulances en andere vormen van dienstverlening.

Het onderzoek naar de stranding van het Britse vrachtschip Maersk Yare is begonnen. De Scheepvaartinspectie en de Rijkspolitie te water horen vandaag de twaalf bemanningsleden van het schip. Zo moet duidelijk worden, HOE de Maersk Yare in moeilijkheden kon komen EN of er wel genoeg gekwalificeerd personeel aan boord was. Het vrachtschip moet voldoen aan de ENGELSE normen, omdat het onder Britse vlag voer Op dit moment wordt er door experts bekeken hoe het schip alsnog kan worden losgetrokken.

Het energiebedrijf van Groningen en Drenthe , het EGD, gaat samen met de ABN-bank, obligaties uitgeven voor WINDenergieprojecten. Het is voor het eerst in Nederland dat een energiebedrijf obligaties uitgeeft. In totaal wil het EGD de komende tien jaar 100 miljoen gulden investeren in windenergieprojecten waarbij het Eemshavengebied de belangrijkste lokatie is. Deze investeringen zijn onderdeel van een gezamenlijk milieu-actieplan van de energiebedrijven, waarin windenergie centraal staat.

Een 33-jarige inwoner van Leeuwarden is in de oudejaarsnacht NIET gestorven door het ontploffen van vuurwerk in zijn mond. Hij is overleden aan een slagaderlijke bloeding, in de hals veroorzaakt door een scherp voorwerp. Dat is bij sectie gebleken. Acht rechercheurs onderzoeken de zaak nu.

De Europese Gemeenschap heeft een dringende oproep gedaan aan het Somalisch regeringsleger en de opstandelingen om een staakt het vuren tot stand te brengen. Dit zou onderhandelingen mogelijk moeten maken. Italiaanse militaire vliegtuigen krijgen geen toestemming te landen in Somalie. Met de vliegtuigen zouden de 500 buitenlanders uit dat land geevacueerd moeten worden. Het wordt nu geprobeerd met schepen. Een Italiaans en een Frans fregat stomen op naar de baai van Mogadiscio.

Somalia balanceert op de rand van een burgeroorlog. Verschillende gewapende verzetsorganisaties zijn er op uit president Siad Barre te vedrijven. Barre verschanst zich in een bunker bij de hoofdstad. President Barre van Somalia heeft 21 jaar geleden de macht gegrepen. Een ex-minister van Financien van Somalia is naar Nederland gevlucht. Volgens Abdullahi zullen de gevechten nog lange tijd duren.

De Golfcrisis heeft nadelige gevolgen voor de mensenrechten in Turkije. Dat zeggen 22 Koerdische vluchtelingen, die in de St. Catharinakerk in Eindhoven drie weken lang in hongerstaking zijn geweest. En ze hebben de politiek daarvan kunnen overtuigen.

22 dagen lang hebben de Koerden niets gegeten. Een van hen was er zo slecht aan toe, dat hij in een ziekenhuis moest worden opgenomen. De Koerden willen met de actie aandacht vragen voor de schendingen van de mensenrechten in Turkije. Sinds alle ogen op de Golfcrisis gericht staan, heeft de Koerdische bevolking het in Turkije extra moeilijk, zeggen de hongerstakers. Als buurland van Irak wordt Turkije nu internationaal in de watten gelegd. De kwestie van de mensenrechten wordt, volgens de actievoerders, vergeten. Europarlementarier Cornelissen heeft namens de 2e Kamerfracties beloofd z'n best te doen. Hij zal de Europese Commissie zover proberen te krijgen geen geld te sturen aan Turkije, zonder de garantie dat dat ook gedeeltelijk naar de Koerden gaat. Voor de hongerstakers waren zijn toezeggingen voldoende om weer te gaan eten.

De omzet bij de Gasunie is flink omhoog gegaan. Vorig jaar is voor ruim twee miljard gulden MEER verkocht dan in 1989. Ruim anderhalf miljard daarvan komt in de schatkist.

Die hogere omzet komt vooral doordat de prijs van de olie is gestegen. De prijs van het aardgas is aan de olieprijs gekoppeld. Ook verkocht de gasunie dit jaar meer aan het buitenland. Vooral de export naar Duitsland, Belgie, Frankrijk, Italie en Zwitserland nam toe. Het verbruik in ons land daalde. Er werd minder gas verkocht aan electriciteitscentrales. Die stookten afgelopen jaar veel vaker op kolen. Ook over dit jaar verwacht de gasunie een goed resultaat. Per 1 juli zal de gasprijs voor huishoudelijk gebruik vrijwel zeker opnieuw met 3 cent per kubike meter omhoog gaan.

"Te dien aangaande besloot de commissie, de te volgen procedure in deze,tot verdere uitwerking van het ter zake onderhavige gegeven." (op camera) Wat staat daar in vredesnaam Gewoon: de commissie gaat DOOR met haar werk. De gemeente Voorburg is begonnen met het toekennen van een taalprijs aan ambtenaren,die begrijpelijk nederlands schrijven.

Het weer, Erwin Kroll. het weer het weer het weer het weer

Tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur onze volgende uitzending. Een prettige avond verder.

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 3 januari. Laatste aanbod van Amerika voor gesprek met Irak. Geen EG-missie, als Irak dat gesprek afwijst. DNA-onderzoek bij zware misdadigers verplicht. De beschermde eend bedreigt de consumptie-mossel.

Een allerlaatste poging. Zo noemt het Witte Huis zijn aanbod aan Irak om alsnog over de Golfcrisis te praten. Dat gesprek zou begin volgende week, EEN week voor het VN-ultimatum aan Irak afloopt, moeten plaatsvinden. In Geneve. Saddam Hussein negeerde tot vandaag de uitnodigingen van de Amerikaanse president voor rechtstreekse gesprekken. Baghdad heeft ook NU nog niet gereageerd op het eindbod van Bush, dat vanmiddag werd voorgelezen door zijn woordvoerder Fitzwater

Met zijn aanbod, is Bush gezwicht voor de druk uit het Congres. Een meerderheid van de Amerikaanse volksvertegenwoordigers is bang dat in een Golfoorlog tienduizenden Amerikaanse soldaten sneuvelen. De Congresledenwillen dat Bush er echt alles aan doet om het conflict vreedzaam op te lossen.

Bush kon de leiders van het Congres geruststellen op een werkontbijt in het Witte Huis. President en congresleden streden wel over de vraag wie Irak de oorlog mag verklaren. Democratisch voorman George Mitchell was er na het ontbijt duidelijk over. Bush houdt vijftien januari aan als de dag waarna geweld tegen Irak mag worden gebruikt. Een Congres-meerderheid is dat met hem oneens en bepleit meer ruimte. Het Congres is nu met reces, maar wil onmiddellijk bijeen komen als Baghdad de uitnodiging van Bush afwijst.

Irak heeft 2 dagen om te antwoorden op het Amerikaanse voorstel. Baghdad heeft al WEL gereageerd op een mogelijke missie van de EG Afwijzend

In Brussel was de Iraakse ambassadeur in Belgie de boodschapper. Hij wimpelde een bezoek van EG-ministers aan Baghdad af: Wel of niet naar Saddam Hoessein. Morgen vergaderen de ministers van de EG hierover in Luxemburg.

Voor minister Van den Broek is het zonneklaar: er mag absoluut geen missie naar Bagdhad, als Irak NIET ingaat op het aanbod van de Verenigde Staten voor een gesprek.

Met de hete adem van 15 januari in de nek worden ook anderen op het diplomatieke front actief. Zo proberen Egypte, Syrie en Libie op de valreep TOCH nog een ARABISCHE oplossing te vinden.

De Libische leider Gaddafi probeert alsnog met de Egyptische president Mubarak en de Syrische president Assad op n lijn te komen. Dit is tot nog toe niet gelukt. Vandaag zei Gadaffi, dat Egypte, Syrie en Libie in geval van oorlog aan dezelfde kant moeten staan. Alle 3 hebben de Iraakse inval in Koeweit veroordeeld, maar Gadaffi is als enige tegen buitenlandse troepen in de Golf. Egypte en Syrie hebben elk duizenden militairen ingezet, de grootste Arabische troepenmacht zelfs. Gadaffi blijft vinden, dat de Arabische landen in het Golf-conflict zelf hun boontjes moeten doppen. En president Mubarak beklaagde zich in Libie vooral over alle beledigingen, die Saddam Hoessein over hem heeft uitgestort.

Als het tot een conflict in de Golf komt, dan zullen de Nederlandse fregatten vooral een rol spelen bij de verdediging van Amerikaanse schepen. Dat verwacht vice-admiraal Van Haver Droeze, de tweede man van de marine. Maar eerst moet het kabinet wel besluiten dat de schepen in de Golf BLIJVEN.

niet zo geweldig groot".

De Golfcrisis staat morgen op de agenda van premier Lubbers en de ministers Kok, Van den Broek en Ter Beek. Zij bekijken of Nederland een mobiel hospitaal naar de Golf moet zenden.

voor DNA- onderzoek. Desnoods onder dwang. Deze mogelijkheid wil minister Hirsch Ballin van Justitie in de wet opnemen

Bij zware strafzaken moet DNA onderzoek straks een belangrijke rol gaan spelen. DNA is een stof in de menselijk cel. De drager van onder andere erfelijke eigenschappen. Ieder mens heeft een eigen DNA struktuur, geheel uniek Je kunt het vergelijken met een vingerafdruk. Hoewel een verdachte moet meewerken aan het maken van een vingerardruk hoeft hij of zij dat voorkort niet bij een DNA test te doen. De Hoge Raad liet onlangs nog weten dat daar geen wettelijk basis voor is in Nederland en dat het indruist tegen de grondwet. Een commissie adviseert minister Hirsch Ballin nu om die verplichting wel wettelijk te regelen. de minister is het daar mee eens Dat DNA onderzoek moet heel zorgvuldig gebeuren en de verdachte mag zelf een tegen onderzoek laten doen. DNA is te vinden in haarwortels of mondslijm maar bloed is het beste. Het wetsvoorstel geeft dan ook de voorkeur aan de vingerprik die dus onder dwang gedaan mag worden. En met die wettelijke basis kan een verdachte zich niet meer verschuilen achter de grondwet en moet hij of zij dus meewerken aan een DNAonderzoek.

Dezelfde commissie heeft minister Hirsch Ballin geadviseerd hoe te voorkomen dat verdachten door vormfouten vrij komen. Dat is de laatste tijd nogal eens gebeurd. De rechter kan bepalen dat een verdachte van een ernstig misdrijf toch nog 30 dagen wordt vastgehouden. In die tijd kan de officier van justitie de fout ongedaan maken. Het geldt alleen voor misdrijven waarvoor een verdachte ten minste acht jaar gevangenisstraf kan krijgen.

De boeren zijn het beu. Milieu-activisten moeten ophouden de landbouw voortdurend de schuld van alles te geven. Boze woorden van voorzitter Schelhaas van het produktschap voor zuivel.

Tijdens zijn nieuwjaarsrede noemde Schelhaas de ergernis van de boeren terecht. Milieugroeperingen wijzen bijna automatisch naar de landbouw als het gaat om vervuiling. Ook de overheid kreeg een veeg uit de pan. Natuur en milieu moeten worden beschermd, maar daarbij dreigen provincies en rijk de Nederlandse landbouw kapot te regelen. Aldus Schelhaas. De zuivel gaat moeilijke tijden tegemoet . Land- en tuinbouw tellen soms nauwelijks nog mee, zegt hij. Stijgende milieukosten en minder EG-subsidies zijn daar de oorzaak van.

Schelhaas maakte ook nog bekend, dat de Europese gemeenschap zeer waarschijnlijk 200.000 ton boter gaat leveren aan de Sovjetunie. De boter maakt deel uit van de zuiveloverschotten en zal ver beneden de prijs worden verkocht.

Een van de verdachten van de grote cocainevondst in februari in IJmuiden is ontsnapt. Hij werd op Oudejaarsdag met gewapende hulp van buitenaf bevrijd uit het Huis van Bewaring in Arnhem. Met hem ontsnapte ook een andere gevangene. De ontsnapte Spanjaard wordt verdacht van smokkel van ruim 2600 kilo cocaine uit Colombia, verpakt in vaten vruchtensap. hield met een gewapende ontsnapping, verscherpt nu de bewaking van de andere zeven verdachten in deze zaak.

Er gaan dit jaar vijftig extra shuttlebussen rijden rond Schiphol en Amsterdam-Zuidoost. Het eerdere experiment met de speciale luxe buslijnen heeft veel succes gehad. De shuttlebus brengt mensen van huis naar het werk, met een krant en koffie aan boord. Vandaag was het nog niet zo druk door de wintervakantie, maar als er een file is, mag de bus de vluchtstrook nemen. Hiermee haalt de bus veel mensen uit de auto.

Op twee plaatsen in Zuid-Nederland is de besmettelijke koeieziekte Abortus Bang uitgebroken. In het limburgse Echt moeten zo'n 70 koeien van abdij Lilbosch worden afgemaakt. In Oirschot in Brabant gaat het om meer dan TACHTIG koeien. De ziekte zorgt bij drachtige koeien voor een spontane abortus. De dienst Gezondheidszorg voor Dieren gaat koeien in de OMGEVING controleren op Abortus Bang. Volgens directeur De Ruijter is er geen enkel verband tussen de twee gevallen van vandaag. Ook is er volgens hem nauwelijks kans op een epidemie.

Vakantiebungalows op het Franse eiland Corsica opgeblazen. Meer dan veertig huizen werden volledig verwoest. Er zijn geen slachtoffers bij gevallen. De verantwoordelijkheid is opgeeist door het Nationale Front voor Bevrijding van Corsica, het FNLC. Het lukte de politie niet om de daders in te rekenen. Enkele tientallen ontsnapten na een gijzelingsaktie. President Mitterrand heeft vanmiddag zijn kernkabinet bijeen geroepen. Dat besloot onder meer om nieuwe politiefunctionarissen te benoemen. Verder zullen voorstellen worden gedaan om Corsica meer autonomie te geven.

Na 23 jaar heeft Israel weer een diplomatieke vertegenwoordiging in de Sovjet-Unie een nieuw consulaat, en daar wappert nu sinds vandaag de Israelische vlag. In 1967 verbrak de Sovjet-Unie zijn betrekkingen met Israel uit protest tegen de zes-daagse oorlog.

Uit Moskou kwam vanavond ook het bericht dat president Gorbatsjov het nieuwe jaar met een succesje is begonnen. Hij heeft voor 1991 een economisch akkoord bereikt met de 15 unie-republieken. De inhoud van het akkoord wordt n van de komende dagen bekend gemaakt.

Ze hebben gratis reizen met de Openbaarvervoers- jaarkaart , waarmee ze vanaf volgende week naar school en universiteit kunnen. Dat zal wat worden, als vanaf maandag de studenten zich tussen de talloze reizigers in de spits gaan mengen. NS maakt zich al zorgen.

Morgen verschijnt deze paginagrote advertentie van de Spoorwegen in de dagbladen. En aan de loketten worden folders uitgedeeld. Alles met het doel de reiziger er op te wijzen dat er vanaf maandag grote drukte op komst is, die wordt veroorzaakt door studenten met een OV jaarkaart. Vertragingen en staanplaatsen zullen het deel van de reiziger zijn is de spitsuren. Volgende week zal NS tellers inzetten op de belangrijke stations om zo een zo goed mogelijk beeld van de drukte te krijgen. Van de ruim zeshonderdduizend studenten met een OV jaarkaart zijn er deze laatste vakantiedagen veel op pad. En dat zorgt al voor vertragingen .Veelal is het reisdoel een dagje Amsterdam of een andere grote stad. Volgens conducteurs is de drukte van nu voor 75 procent te wijten aan de studenten. Het personeel van de rijdende gezelligheid is niet erg gelukkig met de nieuwe toeloop. Studenten hebben een deel van hun beurs moeten inleveren voor de -OV jaarkaart. Vooral zij die wonen en studeren in dezelfde plaats betekent de kaart een inkomensachteruitgang De Spoorwegen zullen over een jaar of twee voldoende nieuwe treinen en baanvakken hebben om de nieuwe drukte goed aan te kunnen.

De Zeeuwse mosselvissers willen steun van het ministerie van Landbouw. Dit jaar lijden ze een schade van tussen de dertig en veertig miljoen gulden. Oorzaak: honderdvijftigduizend eidereenden in de Waddenzee. Want op het menu van die beschermde vogels lijken dit seizoen uitsluitend mosselen te staan

De Zeeuwse mosselvissers varen deze dagen naar de Waddenzee om hun percelen te bewaken. Onder Terschelling, in het grootste mosselteelt-gebied van ons land patrouilleren ze samen met ingehuurde schepen van sportvissers. De kostbare percelen worden bedreigd door eidereenden. Hun natuurlijke voedsel :kokkels en mosselen verdwenen door de stormen van vorig jaar.De geteelde mosselen vreten ze nu uit de percelen. Maar de mosselvissers zaten door de storm al met uitgedunde percelen. Mosselvisser Louwerse constateerde vandaag dat zijn perceel met een waarde van zeshonderdduizend gulden vrijwel leeg is. Hij is niet de enige die zit met een dergelijke strop. Gejaagd mag er op de eidereenden niet worden. ze mogen wel worden verjaagdDe vissers willen een vergoeding van het ministerie. schade. De Vereniging tot Behoud van de Waddenzee zegt dat de eidereenden van de mosselpercelen eten omdatrhun eigen voedsel door kokkel en mosselvissers is weggevangen.Volgens de Waddenvereniging moet intensieve visserij stoppen.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Na tienen zijn we er weer. Een prettige avond verder.

Goeden avond. Het nieuws van vrijdag 4 januari. Aziz van Irak gaat in Geneve praten met Baker. Na maandag besluit Nederland over Golfbemoeienis. Topambtenaar Geelhoed wil het mes in de uitgaven. Zeehondjes bedreigd door zeeMEEUWEN

Positief bericht uit Baghdad. Irak zal gaan overleggen met Amerika. De Iraakse minister van Buitenlandse zaken Aziz kondigde vanavond aan dat hij daarvoor volgende week woensdag naar Geneve komt. Daar zal dan ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Baker zijn. Vanmiddag werd aangekondigd dat Baker dinsdag in Geneve is en daar 24 uur zal blijven. En de dag daarna, donderdag 10 januari, zal een afvaardiging van de Europese Gemeenschap met Aziz praten.

De beslissing om Aziz naar Geneve te sturen, werd genomen in een speciale bijeenkomst van de Revolutionaire Raad, onder voorzitterschap van Saddam Hussein. Een nieuwslezer las daarna op de Iraakse televisie een verklaring van Aziz voor: De Amerikaanse reactie was er een van opluchting. In Luxemburg besloten de ministers van buitenlandse zaken van de 12 EG-landen, dat ook zij met Aziz willen praten. Luxemburg is op dit moment EG-voorzitter.

Opeens dus lijkt er beweging te zitten in het overleg tussen de partijen in het Golf-conflict Tot nu wilde de Europese Gemeenschap niet praten met Irak, zolang Irak dat niet met Amerika wilde doen. In Luxemburg is ook onze correspondent Haye Thomas. De EG-ministers hebben neem ik aan enthousiast gereageerd op het bericht uit Irak Is het toeval dat de EG-ministers vanavond -onmiddellijk na de Iraakse toezegging met Amerika te gaan praten - ook ZELF een uitnodiging naar Bagdad sturen. Niet overbodig dat de EG ook nog apart met Aziz gaat praten als Amerika dat al heeft gedaan Is 't gesprek van de Eg-ministers ook in Geneve En zit Van den Broek in de delegatie

Nederland en de Golfcrisis, hoe ver moet onze bemoeienis gaan Over ALLE mogelijkheden hebben de meest betrokken ministers gesproken, vanmorgen. Zelfs over het zenden van Nederlandse GRONDtroepen naar de Golf. Maar een besluit is nog niet genomen. Dat komt maandag of dinsdag.

Half FEBRUARI op zijn vroegst. Een Israelische krant verwacht dat een Amerikaanse aanval niet VOOR die tijd valt te verwachten.Een en ander zou blijken uit gesprekken tussen Amerikaanse en Israelische diplomaten. Maar in Saudi Arabie hebben de Amerikanen de grootste luchtmachtbasis ter wereld nu al officieel in bedrijf gesteld.

Uit veiligheidsoverwegingen wordt de plaats van de Amerikaanse basis in Saudi Arabie geheim gehouden. Maar hij ligt dicht genoeg bij de Iraakse grens om gemakkelijk aanvallen op Baghdad en Koeweit uit te kunnen voeren. De laatste van de vijf squadrons is hier gisteren gearriveerd. De Amerikaanse luchtmacht verwacht heel gauw heer en meester van het luchtruim te zijn: Ruim 4 duizend militairen vinden onderdak in een kamp van 600 tenten. Het tentenkamp heeft de voorzieningen van een kleine stad. Er is een kapper, er zijn kledingwinkels en er is alle mogelijke cosmetica te krijgen. De Amerikaanse KUSTwacht in Saudi Arabie heeft meer twijfels dan de luchtmacht. De mannen zijn er al wat langer en hebben meer contact gehad met de Arabische bevolking.

Personeel van Ballast-Nedam dat nu op kerstverlof hier is, gaat niet terug naar het Golfgebied. Te gevaarlijk De KLM haalt een deel van zijn werknemers uit het Midden Oosten terug. En past bovendien zijn vluchtschema in het Golfgebied aan. Ook economisch gezien wordt de datum van 15 januari al flink gevoeld: een aantal Nederlandse bedrijven lijdt schade omdat vervoer naar het Midden-Oosten onbetaalbaar duur wordt , zo niet onmogelijk .

De luchtvaartmaatschappijen houden er ernstig rekening dat de verzekeringspremies voor vluchten naar het Midden-oosten vijf keer zo duur worden. Dat heeft vooral consequenties voor bedrijven die bederfelijke waar naar dat gebied willen vervoeren. Zo exporteert de nederlandse broedeieren branche jaarlijks 150 miljoen broedeieren naar het Midden-Oosten. Vandaag kreeg die sektor te horen dat de vervoerstarieven naar het middenoosten met onmiddellijke ingang zijn verdrievoudigd. Ook de bloemenexport begint te leiden onder de gevolgen van de Golfcrisis. Vervoerders van bloemen zien hun klandizie nu al teruglopen omdat vervoer naar de Golf duur wordt en veel vervoerders al afzien van vluchten er naar toe. De Nederlandse exportcombinatie meldt dat er waarschijnlijk een halvering dreigt van de afzet naar het Midden Oosten. Bij elkaar gaat het om een paar miljard gulden per jaar.

En dan kwam uit Frankrijk vanavond nog het bericht dat president Mitterrand vindt dat de Veiligheidsraad zich opnieuw moet beraden over de Golfcrisis als Irak zich niet voor 15 januari heeft teruggetrokken uit Koeweit. Zo'n bijeenkomst is niet strikt noodzakelijk maar wel wenselijk om alles nog eens op een rijtje te zetten, aldus Mitterrand. Tot zover onze berichtgeving over de Golfcrisis.

Een spectaculaire ontsnapping uit de gevangenis van Haarlem. Vier gevangenen wisten tijdens het luchten te ontkomen. Een gewapende man verscheen op de gevangenismuur en hield de bewaarders onder schot. Met een ladder klommen de mannen over de muur en verdwenen met hun bevrijder in een klaarstaande auto. Drie van de ontsnapten komen uit Nederland, de vierde is een Israelier. Het is de tweede ontsnapping deze week, in Arnhem ontkwamen maandag twee gevangenen, ook met gewapende hulp van buitenaf.

Een 65-jarige man is in Rotterdam tijdens een roofoverval in het hoofd geschoten. Hij is ernstig gewond. De overval op een postagentschap in Rotterdam werd gepleegd door een gehelmde man. Hij dwong de beheerder geld af te geven. Toen de 65-jarige zich er mee bemoeide werd hij neergeschoten. De overvaller verdween op een motorfiets. Het is nog niet bekend hoeveel geld hij heeft meegenomen.

Grafschennis in Stadskanaal. Meer dan 70 graven zijn vernield op de openbare begraafplaats in deze Groningse gemeente. Volgens de politie moet het afgelopen woensdag zijn gebeurd. Gisteren werd de schade ontdekt. Onbekenden hebben grafstenen omvergeduwd, en bloempotten van de graven gegooid. Er wordt nog gezocht naar een verklaring voor de vernielingen. Volgens de politie kan het dronkemanswerk zijn geweest.

Vijftigduizend stakende Turkse mijnwerkers lopend naar Ankara. De bussen waarmee ze wilden gaan, mochten er niet door van de politie. Daarop besloten ze maar te gaan lopen. De mijnwerkers willen 800 procent meer loon en vakbondsrechten. Na dertig kilometer lopen, kregen ze bericht dat de Turkse premier wel over salarisverhoging wilde PRATEN. In Turkije staken de mijnwerkers al sinds november voor meer loon. Ze verdienen nu zes gulden per dag

Jan Krzystof Bielecki is de nieuwe premier van Polen. Met een ruime meerderheid stemde het Poolse parlement vanmorgen in met zijn benoeming. Bielecki was kandidaat gesteld door president Walesa. De 39-jarige premier is econoom, en voorstander van ingrijpende economische hervormingen. Zijn regering zal werken aan de overgang van een centraal geleide naar een vrije markt-economie. Ook zal de regering-Bielecki de eerste vrije parlementsverkiezingen voorbereiden. Die worden over enkele maanden gehouden. Het regeringsprogramma en het kabinet worden morgen gepresenteerd.

De economische topambtenaar heeft weer gesproken. De hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken is secretaris-generaal Geelhoed en zijn boodschap is, dat het kabinet flink het mes moet zetten in de overheidsuitgaven. Prof.Geelhoed zegt dit aan de vooravond van een nieuwe bezuinigingsronde voor het kabinet.

Geelhoed zet de traditie van zijn voorganger Rutten door. Hij opent het economenblad ESB met een nieuwjaarsartikel over de nederlandse economie. Volgens Geelhoed is die economie met zijn internationale handel gezond maar op een punt erg kwetsbaar. De nederlandse overheid geeft te veel geld uit. Nu het internationaal iets slechter gaat, stijgende olieprijzen en 'n stijgende rente, nemen de overheids uitgaven alleen maar toe. en daar moet volgens Geelhoed een eind aan komen De minister van Financien moet dus niet een kaasschaaf gebruiken-overal een beetje van afhalen-maar echt taken afstoten. Van Geelhoed moet bijvoorbeeld het mes in inkomenssubsidies. De individuele huursubsidie blijft volgens Geelhoed buiten schot. Het gaat hem vooral om het schrappen van subsidies voor het bouwen van woningen. Hogere huren en duurdere openbaarvervoer kaartjes voelen mensen wel in hunportemonnaie Ook de sociale zekerheid kan goedkoper. Geelhoed stelt voor alleen een WAO uitkering te geven aan mensen die arbeidsongeschikt zijn geworden door een ongeluk op het werk.

Het anders zo rustige Zwitserse grensplaatsje Stein is sinds vannacht in rep en roer. Een enorme vuurzee houdt de bewoners in de ban. Honderden van hen moesten zelfs enige uren hun huizen uit. Vannacht ontspoorde in Stein - vlakbij de Duitse grens - een goederentrein met benzine, die daarna in brand vloog.

Het stationnetje van Stein vannacht. Badend in het licht van de vuurzee. Vijf van de acht wagons met vierhonderdduizend liter benzine ontspoorden. Drie vatten vlam en zorgden voor gevaarlijke toestanden. De brandweer ging het vuur massaal, maar op een AFSTAND, te lijf, omdat de tankwagons konden exploderen. Duizenden liters benzine stroomden uit de wagons weg. Een groot deel kwam in de riolering terecht. Daarin zou de benzine weliswaar gauw verdampen, maar de GASSEN leverden ook explosiegevaar op. Weinig toeschouwers daarom, want de bevolking was opgeroepen binnen te blijven en niet te roken. Bewoners vlakbij de brand werden geevacueerd. Spookachtige beelden van Stein, waar de brandweer de hele nacht en dag bezig is geweest het vuur te bedwingen. De oorzaak van de ontsporing is nog niet bekend en er waren geen persoonlijke ongevallen. Wel kan uitgestroomde benzine in de Rijn terechtkomen, maar zover is het nog niet.

Guido de Marco is een topman van de Verenigde Naties hij is op dit moment in Israel en de bezette gebieden en hij wil een internationale vredesconferentie over het Midden Oosten. Maar Israel wil daar niets van weten, ondanks nieuwe kritiek van de Verenigde Naties.

Birds als levensbedreiging. Het lijkt een scene uit een griezelfilm van Hitchkock, maar het gebeurt echt bij Terschelling: agressieve meeuwen vallen jonge zeehondjes aan. Twee zeehondebaby's zijn al doodgepikt, en n wordt er verzorgd in het opvangcentrum in Pieterburen.

De pasgeboren zeehondjes werden aangevallen toen ze even alleen waren gelaten door hun moeders. Die gingen eten zoeken in het water rondom de zandplaat voor de kust van Terschelling. Vissers ontdekten de verminkte dieren. De vissers konden een derde zeehond nog redden. Met een helicopter van de luchtmacht werd het beestje naar de vaste wal gebracht. Nu verblijft het in de badkamer van Lenie 't Hart, medewerkster van de zeehondencreche in Pieterburen. In het centrum zelf was geen ruimte meer. Daar ligt het vol met zeehonden die om andere redenen hulp nodig hebben. Eilandbewoners denken dat de meeuwen zo agressief zijn omdat ze weinig meer te eten kunnen vinden. De vuilstortplaats op Terschelling is namelijk uit milieu-overwegingen afgedekt. En dat was nu juist de plek waar de meeuwen hun eten vandaan haalden.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Tot tien uur wellicht. Een prettige avond verder.

Irak gaat niet met Europa praten. Baghdad heeft de uitnodiging afgewezen om ook met de EG de Golfcrisis te bespreken. Dat heeft een woordvoerder van minister Aziz zojuist laten weten. Aziz biedt er wel zijn verontschuldiginen voor aan. De afwijzing komt enkele uren nadat de Amerikaanse president Bush Irak de wacht heeft aangezegd. Bush vindt het prima dat Baker met Aziz praaat maar de Palestijnse kwestie blijft ONbespreekbaar. Niks geen geheime onderhandelingen zegt Bush: Irak moet weg uit Koeweit. Andersoorlog. Bush zei dat vanmiddag in een radio-toespraak die in de gehele Verenigde Staten werd uitgezonden.

En dan is zojuist nog bekend geworden, waarom Irak de afspraak met de EG heeft afgezegd: Europa zei vorige maand de afspraak met Irak af, omdat Irak en Amerika niet tot een datum voor een gesprek konden komen. En die afzegging-toen, wordt Europa nu kwalijk genomen.

15 grote branden in en nabij de Noordierse stad Belfast door brandbommen. Die ontploften in winkelcentra en warenhuizen. Niemand raakte gewond, maar de schade was enorm. Voor miljoenen guldens aan winkels en koopwaar ging in vlammen op. Niemand heeft de verantwoordelijkheid opgeeist, maar de politie gaat er van uit dat het werk is van de IRA het verboden Ierse republikeinse leger.

Zaterdag 5 januari. Het 35-jarig journaal wenst U een goede avond. Bush blyft Palestijnse kwestie los zien van Golf. FNV beschuldigt NS van wanbeleid. Schip op Scheveningse strand "Total loss". Edwin Jongejans wereldkampioen schoonspringen.

Geen geheime diplomatie, maar weg uit Koeweit. Of andersoorlog En geen discussie: de Palestijnse kwestie is ONbespreekbaar. Die boodschap heeft de Amerikaanse president Bush voor de Iraakse president Saddam Hussein. Bush las hem begin van de avond voor aan het Amerikaanse volk, in een radio-toespraak die in de hele Verenigde Staten werd uitgezonden.

Volgens Bush zal minister Baker in Geneve maar n eis stellen aan Aziz: de onvoorwaardelijke terugtrekking van de Iraakse troepen uit Koeweit. VOOR de vijftiende januari: "Als we Saddam meer tijd geven om een oorlog voor te bereiden, dan lopen we de kans daarvoor de hoogste prijs te betalen: die van mensenlevens" zei Bush voor de radio. En: "Elke dag extra, biedt Saddam nog meer de kans om biologische en atoomwapens te ontwikkelen, plus de raketten om ze te lanceren", aldus Bush. Bush zei dat Irak zich nog dit jaar zal terugtrekken. Goedschiks of kwaadschiks. Ons leger is er klaar voor, zei hij. Bush brengt het weekeinde door in zijn buitenverblijf Camp David. Daar praat-ie met VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar, die hem achterna is gereisd. Het gesprek zou niet meer zijn dan een gedachtenwisseling, maar Bush zei van tevoren: Ik ben zeer geinteresserd in eventuele nieuwe vredes-initiatieven van Perez de Cuellar.

Volgens het Amerikaanse TV-station CBS zou Irak eventueel bereid zijn om zijn leger uit Koeweit terug te trekken. Dat zouden Iraakse diplomaten in Baghdad hebben gezegd. Morgen zal Saddam Hussein een televisie-toespraak houden. Verwacht wordt dat hij dan de Palestijnse kwestie aan de orde stelt, als voorwaarde voor een oplossing van het hele Golf-conflict. Daar zinspeelde de Iraakse ambassadeur in de Verenigde Staten al op:

De Palestijnse kwestie zou dus HET struikelblok kunnen zijn in de besprekingen tussen Baker en Aziz. Maar zo'n vaart zal het niet lopen, zegt mevrouw M. Van Leeuwen. Zij is van Clingendael, het instituut voor internationale betrekkingen.

Hoewel er overlegd gaat worden, gaat ook in politiek opzicht de voorbereiding voor een oorlog door: in het Amerikaanse Congres verhardt zich de discussie of de president wel bevoegd is op eigen houtje Irak de oorlog te verklaren.

Zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden vindt in meerderheid dat alleen zij kunnen besluiten of Amerika een ander land aanvalt. Ze beroepen zich daarbij op de grondwet, die daar volgens hen heel duidelijk over is: de president moet toestemming hebben van het congress. De zaak ZIT de afgevaardigden zo hoog, omdat er sinds 1945 90.000 Amerikaanse soldaten zijn gesneuveld in oorlogen die zonder toestemming van het Congress zijn begonnen. En ook al gaan Irak en Amerika overleggen, het Congress wil zo snel mogelijk duidelijkheid. In ieder geval voor de 15-de januari.

De regeringen in Bonn en Stockholm hebben Duitsers en Zweden in Israel geadviseerd het land te verlaten. Ze vinden dat de situatie in Israel steeds gevaarlijker wordt, nu de vijftiende januari naderbij komt. In Israel zitten zo'n achtduizend NEDERLANDERS. Een advies om te vertrekken kan nog komen, zegt Buitenlandse Zaken. Uit Baghdad arriveerde vandaag op Schiphol de vredesgroep "Contact-Golf". Die was in Irak om er 1400 Nederlandse vredeswensen te bezorgen.

De vredes-groep was kort na Kerstmis vertrokken en is een week in de Iraakse hoofdstad geweest. Ze hadden er gesprekken met gewone Irakezen op scholen, universiteiten, moskeeen en markten: Als antwoord op de NEDERLANDSE brieven, heeft de groep vredeswensen van Irakezen mee naar Nederland gekregen. Volgens de groep spreekt daar maar n ding uit: het Irakese volk wil niets liever dan vrede.

Bij het goederenvervoer van de Nederlandse Spoorwegen moeten veel meer banen verdwijnen dan de directie heeft aangekondigd. Dat zegt de vervoersbond FNV. De bond trekt deze conclusie uit een geheim rapport over het goederenvervoer.

De FNV verwacht dat de Nederlandse Spoorwegen het goederenvervoer spoedig zal terugbrengen van 18 miljoen naar acht miljoen ton per jaar. En dat is aanzienlijk meer dan de Spoorwegen vorig jaar aankondigde. De bond houdt er zelfs rekening mee dat het gehele goederenvervoer zal worden opgedoekt. En daarmee verdwijnen dan 3000 banen. De Vervoersbond FNV trekt die conclusie uit een intern rapport. Daarin staat dat het management van de sector goederenvervoer ernstig heeft gefaald. Bureaucratie, ambtelijk gedrag en gebrek aan onderlinge communicatie zouden er de oorzaak van zijn dat de zo slecht gaat met het goederenvervoer per trein. Daar werd vorig jaar veertig miljoen gulden op toegelegd. Op elke vervoerde container wordt verlies geleden. De Spoorwegen wil de sector privatiseren, maar daarover de FNV heeft grote bedenkingen. De FNV overweegt een kort geding aan te spannen tegen de NS omdat de bond formeel geen inzage in het rapport krijgt. De directie van de spoorwegen zegt dat het rapport slechts voor intern gebruik is en niet bestemd voor de bonden. Verder wilde de NS geen commentaar leveren.

De FNV verwijt de Spoorwegen ook, dat zij 'rustig achterover geleund' de ontwikkeling van het goederenvervoer zit af te wachten en alleen nog maar belangstelling heeft voor de groei van het reizigersvervoer.

Redding voor gestrande buitenlanders in Somalie. De Italiaanse luchtmacht haalt een paar honderd Italianen op, van het door de regering gecontroleerde vliegveld van Mogadisjoe. En Amerikaanse legerhelicopters vliegen van een vliegdekschip voor de kust naar de Amerikaanse ambassade,waar zo'n 400 buitenlanders zich hebben verzameld. Het ontzet komt met toestemming van het gewapend verzet in Somalie.

Een aanslag in de Italiaanse stad Bologna heeft aan drie politie-agenten het leven gekost. Ze waren op surveillance in een arme buitenwijk toen gewapende mannen een paar vuilcontainers voor hun auto gooiden. Nog voor de agenten hun wapens konden trekken, werd de auto doorzeefd met kogels. In de wijk wonen veel dakloze immigranten. Steeds vaker zijn die in Italie het slachtoffer van racistisch geweld. In Bologna waren de veiligheidsmaatregelen pas geleden nog verscherpt, nadat onbekenden twee zigeuners hadden vermoord.

Brandbommen hebben in en rond de Noord-Ierse stad Belfast vannacht 15 grote branden veroorzaakt. Winkelcentra en warenhuizen brandden volledig af. Niemand raakte gewond, maar de schade is enorm. Voor miljoenen ging er in vlammen op. De hele nacht is de brandweer bezig geweest om het vuur onder controle te krijgen. De aanslagen zijn nog door niemand opgeeist, maar de politie gaat ervan uit dat ze zijn gepleegd door het verboden Ierse Republikeinse Leger.

Hoog water in de Maas in Limburg veroorzaakt veel problemen. Op EEN na alle veerboten op de MAAS zijn uit de vaart genomen. Want de passagiers kunnen er niet meer OP komen. Wegen staan onder water en plaatselijk is het verkeer gestremd. Een parkeergarage in Venlo staat blank en is ontruimd. Het water staat 5 meter hoger dan normaal. Volgens Rijkswaterstaat is de hoogste stand nu wel bereikt.

De Staat der Nederlanden procedeert tegen Amnesty International. A.s.donderdag. In Kort Geding. In een boekje van Amnesty staan dingen, die het ministerie van Justitie niet gepubliceerd wil hebben.

Dit is het gewraakte boek dat Amnesty komende week op de markt wil brengen. Het bevat een artikel van de onderzoeker Ramdas van de Amsterdamse Universiteit. In het artikel beschrijft hij kritisch de werkwijze van de Adviescommisie voor vreemdelingen zaken. Dat is een commissie die de staatsecretaris van Justitie adviseert bij asielaanvragen van naar Nederland gevluchte buitenlanders. De Amsterdamse onderzoeker had van Justitie toestemming gekregen zittingen van de commissie bij te wonen voor zijn onderzoek, maar Justitie wil het resultaat niet gepubliceerd zien. De advokaat van de onderzoeker zegt dat Justitie geen enkel argument voor een publikatie-verbod heeft aangevoerd. Donderdag dient het Kort Geding voor de Amsterdamse rechtbank.

Als de berging goed was aangepakt, zegt een oud-stuurman, had het schip binnen twee dagen weg kunnen zijn. Maar nu blijft het waarschijnlijk nog maanden liggen. Als wrak. Want de verzekeringsmaatschappij heeft de vrachtferry Maersk Yare total loss verklaard.

Volgens Smit Tak is het mislukken van de berging te wijten aan het stormachtige weer, en de instabiele ligging van het schip. Anderen zeggen dat n van de vele bergingspogingen in de afgelopen week best had kunnen lukken, als er maar meer trekkracht was geweest, desnoods van concurrerende slepers. Want echt grote sleepboten die het karwei alleen kunnen klaren zijn er niet meer in Nederland. Het wrak blijft voorlopig liggen waar het ligt. Bij goed weer wordt het losgetrokken, en bij slecht weer spoelt het vanzelf aan op de kust waar het dan wordt gesloopt. Volgens Rijkswaterstaat kost het in beide gevallen veel geld. De Rijkspolitie gaat samen met de scheepvaartinspectie onderzoeken hoe het schip vast heeft kunnen lopen, en waarom de berging mislukt is.

Nooit kreeg een componist een herdenkingsjaar als MOZART lijkt te krijgen. Voor de miljoenen liefhebbers van Wolfgang Amadeus belooft 1991 HET jaar te worden. Het genie stierf tweehonderd jaar geleden, onder overigens kommervolle omstandigheden. Ook ons land is volop aan het herdenken geslagen

Het operagezelschap Forum heeft de laatste repetities achter de rug. Vanavond voert het Die Zauberflote uit.De eerste van zes die het dit jaar brengt.Mozartkenner Passchier kiest een jong werk van Mozart. De variaties op het oude Wilhelmus dat de piepjonge Amadeus in Holland maakte.bekend is dat hij in de concertzaal van de Oude doelen aan het Haagse toernooiveld is opgetreden.Passchier organiseert eind mei in Zeist een Mozartweek. Daar worden die Hollandse composities uitgevoerd en zijn de werken uit de laatste levensjaren van de meester te horen. Van 1765 tot 1766 wasAmadeus in Holland. Hij componeerde elf werken van zeer verschillende aard. Er is geen componist die zo'n breed publiek heeft.Zeker na de film waarin z'n leven geromantiseerd werd maar z'n muziek mensen bereikte die er anders geen oor voor hadden. Tal van publikaties en herdenkingsboeken verschijnen dit jaar. Van Salzburg tot aan Tokio en Buenos Aires wordt in veel gevallen het onbekendere werk gespeeld. Wolgang Amadeus Mozart overleed in de nacht van vier op vijf december.Parijs herdenkt zijn dood in de Notre Dame. Met het Requim .Uitgevoerd op het uur dat hij stierf.

De sport nu. Edwin Jongejans is in de Australische stad Perth wereldkampioen schoonspringen op de 1-meterplank geworden. In de finale bleef hij ruim voor op de Amerikaan Lenzi en de Chinees Wang Yi-jie.

Net als bij de de kwalificatiewedstrijden sprong Jongejans ook in de finale een onaantastbare serie. De 24-jarige Edwin Jongejans, al jaren studerend en trainend in Amerika, is de tweede Nederlandse wereldkampioen in de zwem- en schoonspringhistorie.

Onder barre omstandigheden is in Alkmaar het Nederlands kampioenschap schaatsen begonnen. De mannen en vrouwen all-rounders streden vooral tegen striemende regen en felle storm. En dat werd Yvonne van Gennip noodlottig.

Storm in de rug en dan verplicht anderhalve seconde stilstaan op schaatsen. Yvonne van Gennip was dat teveel. De starter vond, dat ze te vroeg bewoog en diskwalificeerde haar Ze nam sportief wraak door winst op de drieduizend meter. Jolanda Grimbergen werd op deze afstand tweede, maar die is wel eerste in het algemeen klassement Bij de mannen leek de vijfduizend meter-rit tussen titelverdediger Ben van der Burg en Thomas Bos een aanval te worden op de, tot dan, beste tijd van Bart Veldkamp. Maar een blokje op het ijs werd Thomas Bos noodlottig Even later verscheen Leo Visser op de stormbaan. Met veel machtsvertoon beeindigde hij z'n vijf kilometer ruim twee seconden voor Veldkamp. Daardoor staat Visser op de eerste plaats na de eerste toernooi-dag, gevolgd door Bart Veldkamp en Ben van der Burg

Voordat we bij ons eigen weer uitkomen met Erwin Kroll, even aandacht voor noodweer in Ierland. Twee mannen zijn daar gedood, drie mensen raakten zwaar gewond.

Windstoten van 160 kilometer per uur teisteren de kust van Ierland. Veerboten varen niet meer en er is NOG zwaarder weer op komst. Reddingswerkers staan paraat om in te grijpen als dat nodig wordt.

Rest ons Erwin Kroll te vragen :"staat ons dat ook hier te wachten"

Tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Tien uur het tien uur journaal. Een prettige avond verder.

Rondom de stad Sidon liggen verschillende Palestijnse kampen. Drie ervan werden vanmorgen vroeg aangevallen door zes Israelische F-16 straaljagers. Met raketten en bommen bestookten ze de bases van de guerrilla's. Die verdedigden zich met mobiel afweergeschut. Zeker zes Palestijnen raakten gewond, drie werden er gedood. EEN basis, een guerrilla-kamp van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, werd totaal verwoest. Volgens Israel beramen de Palestijnen vanuit hun bases in Zuid-Libanon terroristische aanslagen. De luchtaktie van vandaag was een wraakneming voor een Palestijnse aanval -afgelopen november- op Israelische soldaten in Zuid-Libanon. Het was de eerste Israelische luchtaanval op Palestijnse guerrilla-kampen dit jaar. Vorig jaar kwamen bij Israelische luchtakties in Libanon 35 mensen om het leven.

De eerste buitenlanders zijn weg uit Somalie. Het zijn er meer dan vierhonderd, voornamelijk Italianen en Amerikanen. Vanuit de hoofdstad Mogadishu zijn ze naar vliegvelden in Kenia gebracht. De meesten willen weinig zeggen over de situatie in Somalie Sinds vorige week leveren regereringstroepen en rebellen hevig strijd in Mogadishu. Berichten over de vlucht van president Siad Barre zijn door Kenia tegengesproken. Sommige Somalische legerofficieren hebben het land al wel verlaten.

Een enorme brand in de historische binnenstad van Praag. Een gebouw met veertig appartementen vatte vlam. De bewoners moesten worden ge-evacueerd. Maar er vielen geen doden of gewonden. Met groot materieel ging de Praagse brandweer het vuur te lijf. Het appartementen-gebouw staat tegenover 't 14-eeuwse vroegere raadhuis op het Oude Stadsplein, met het beroemde astronomisch uurwerk. De gebouwen rondom dit plein zijn, zoals de hele oude binnenstad van Praag, door het vroegere communistisch regime gerestaureerd. Het appartementen-gebouw brandde helemaal uit.

In Alkmaar zijn Leo Visser en Jolanda Grimbergen de nieuwe Nederlandse kampioenen allround schaatsen geworden.

Bij de vrouwen werd Jolanda Grimbergen kampioen, zonder ook maar n afstand te winnen. Tweede in het algemeen klassement werd Sandra Zwolle, die daarmee ook zeker naar het Europees Kampioenschap gaat. Yvonne van Gennip werd gisteren gediskwalificeerd, maar won daarna de 3 kilometer en de 1500 meter. Bij de mannen werd Leo Visser voor de derde keer kampioen. Hij won de 1500m en de vijf kilometer, maar werd op de laatste afstand, de 10 kilometer, verslagen door Bart Veldkamp, die uiteindelijk tweede werd in het klassement. Ben van der Burg werd derde.

De storm van de afgelopen nacht heeft aan zeker 27 mensen in Groot-Brittannie en Ierland het leven gekost. In Nederland viel de schade over het algemeen erg mee.

Veel slachtoffers vielen voor de kust van Wales. Tien bemanningsleden van het vrachtschip Kimya verdronken, toen het schip in de storm kapseisde. De kustwacht van Wales kon maar twee -Poolse- opvarenden redden. De Kimya, die voer onder Maltese vlag, was met een lading zonnebloemolie op weg van Spanje naar Liverpool. In Ierland waren al veertien doden gevallen, onder wie zes Zwitserse toeristen. Zij werden verpletterd toen een boom omwaaide en op hun caravan viel. Straten in dorpen kwamen onder te staan en mensen moesten worden geevacueerd. Er werden windsnelheden van 160 kilometer per uur gemeten. Alle veerdiensten op de Ierse Zee, werden gestaakt. In Frankrijk vielen geen doden, maar de overlast is wel enorm. Rivieren traden buiten hun oevers, en zetten straten blank. In Noord-Frankrijk moest de brandweer helpen om mensen te evacueren.

De weersverwachting tot besluit: veel bewolking en af en toe regen. Morgen later op de dag ook wat opklaringen. De middagtemperatuur wordt circa 8 graden. Er waait een matige zuidwesten wind, die aan de kust kan toenemen tot hard. En de vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: het blijft de hele week zacht, maar de meeste dagen zal het wel regenen. Dit was het acht-uur-journaal. Met het laatste nieuws zijn we er om ongeveer vijf voor half twaalf. Prettige avond verder.

Goedenavond. Het nieuws van zondag 6 januari: Minister Baker vertrokken voor alles-of-niets-gesprek. EG nodigt Tareq Aziz nogmaals uit. en storm in Ierland kost levens.

Onverzoenlijke taal in de golfcrisis. President Saddam Hoessein denkt er niet aan om Koeweit op te geven. 'Koeweit hoort bij Irak zoals een tak aan een boom', aldus de Iraakse president. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker reageerde snel. Irak kan kiezen. Terugtrekken uit Koeweit of oorlog.

Minister Baker is nu op weg naar Europa. Woensdag heeft hij in Geneve een ontmoeting met zijn Iraakse collega Tareq Aziz. De Iraakse president zelf zei vanmorgen in een televisietoespraak dat Koeweit nooit opgegeven zal worden.

Net als Baker laat ook de Britse premier John Major er geen misverstand over bestaan. De gesprekken tussen Baker en Aziz zijn bedoeld om Irak duidelijk te maken dat compromissen uitgesloten zijn.

Major is vanmiddag voor een vierdaags bezoek naar het Golfgebied vertrokken. Hij gaat naar Saoedi-Arabie, Oman en Egypte.

De Europese Gemeenschap heeft de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz opnieuw uitgenodigd aanstaande donderdag naar Luxemburg te komen voor overleg. Minister Poos uit Luxemburg, dat momenteel voorzitter is van de EG, hoopt op een positief antwoord.

Minister Van den Broek en zijn EG-collega's zijn niet van plan geweest om na de Iraakse afwijzing gisteren een delegatie naar Baghdad te sturen. Daarvan is nooit sprake geweest in het EG-overleg gisteren en vandaag.

De Nederlandse regering beslist waarschijnlijk morgen over een uitbreiding van de militaire bijdrage in de golf. Maar de PvdA wil pas een besluit na het gesprek tussen Baker en Tarek Aziz aanstaande woensdag. Ook het CDA heeft geen bezwaar tegen enig uitstel. Minister Van de Broek daarentegen wil wel een snel besluit. Volgens een aantal vredesorganisaties heeft het kabinet geen bevoegdheid om Nederland in een Golfoorlog te betrekken. Dat zou volgens de grondwet alleen kunnen met toestemming van de Staten Generaal. De 13 organisaties dreigen de Nederlandse staat voor de rechter te slepen als daarover geen opheldering komt voor dinsdag half vijf.

In het Golfgebied is een Cyprisch vrachtschip gezonken. Vermoedelijk nadat het op een mijn was gelopen. Het is het eerste scheepsongeluk in het gebied sinds het begin van de Golfcrisis.

Het vrachtschip was met een lading teer onderweg van Duitsland naar Iran. Bij het binnenvaren van de Golf van Oman deed zich een explosie voor, waarna het schip langzaam zonk. De 23 opvarenden zijn gered. In het Golf-gebied zou ook een onbemand Saoedisch olieplatform door een mijn zwaar zijn beschadigd.

Oorlogsschepen, helicopters en vliegtuigen in het Golfgebied hebben hun zoekacties naar mijnen opgevoerd.

18 Belgische gevechtstoestellen zijn vertrokken naar Turkije. De toestellen maken deel uit van een NAVO-strijdmacht die Turkije moet verdedigen bij een eventuele Iraakse aanval.

De Mirages vertrokken vanaf het vliegveld Bierset bij Luik. Na een laatste grondige controle werd koers gezet naar een Turkse luchtmachtbasis op zo'n 300 kilometer van de grens met Irak. De toestellen worden door de Belgische luchtmacht omschreven als zeer efficient en goed uitgerust, hoewel ze al twintig jaar oud zijn. Samen met 18 Duitse en 6 Italiaanse gevechtsvliegtuigen moeten ze een aanval vanuit Irak pareren. De Belgische regering benadrukt dat het om een defensieve missie gaat.

Israelische straaljagers hebben Palestijnse bases aangevallen in het zuiden van Libanon. Drie Palestijnen werden gedood.

Rondom de stad Sidon liggen verschillende Palestijnse kampen. Drie ervan werden vanmorgen vroeg aangevallen door zes Israelische F-16 straaljagers. Met raketten en bommen bestookten ze de bases van de guerrilla's. Die verdedigden zich met mobiel afweergeschut. Zeker zes Palestijnen raakten gewond, drie werden er gedood. EEN basis, een guerrilla-kamp van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, werd totaal verwoest. Volgens Israel beramen de Palestijnen vanuit hun bases in Zuid-Libanon terroristische aanslagen. De luchtaktie van vandaag was een wraakneming voor een Palestijnse aanval -afgelopen november- op Israelische soldaten in Zuid-Libanon. Het was de eerste Israelische luchtaanval op Palestijnse guerrilla-kampen dit jaar. Vorig jaar kwamen bij Israelische luchtakties in Libanon 35 mensen om het leven.

De eerste buitenlanders zijn weg uit Somalie. Het zijn er meer dan vierhonderd, voornamelijk Italianen en Amerikanen. Vanuit de hoofdstad Mogadishu zijn ze naar vliegvelden in Kenia gebracht. De meesten willen weinig zeggen over de situatie in Somalie Sinds vorige week leveren regereringstroepen en rebellen hevig strijd in Mogadishu. Berichten over de vlucht van president Siad Barre zijn door Kenia tegengesproken. Sommige Somalische legerofficieren hebben het land al wel verlaten.

Een enorme brand in de historische binnenstad van Praag. Een gebouw met veertig appartementen vatte vlam. De bewoners moesten worden ge-evacueerd. Maar er vielen geen doden of gewonden. Met groot materieel ging de Praagse brandweer het vuur te lijf. Het appartementen-gebouw staat tegenover 't 14-eeuwse vroegere raadhuis op het Oude Stadsplein, met het beroemde astronomisch uurwerk. De gebouwen rondom dit plein zijn, zoals de hele oude binnenstad van Praag, door het vroegere communistisch regime gerestaureerd. Het appartementen-gebouw brandde helemaal uit.

In Alkmaar zijn Leo Visser en Jolanda Grimbergen de nieuwe Nederlandse kampioenen allround schaatsen geworden.

Bij de vrouwen werd Jolanda Grimbergen kampioen, zonder ook maar n afstand te winnen. Tweede in het algemeen klassement werd Sandra Zwolle, die daarmee ook zeker naar het Europees Kampioenschap gaat. Yvonne van Gennip werd gisteren gediskwalificeerd, maar won daarna de 3 kilometer en de 1500 meter. Bij de mannen werd Leo Visser voor de derde keer kampioen. Hij won de 1500m en de vijf kilometer, maar werd op de laatste afstand, de 10 kilometer, verslagen door Bart Veldkamp, die uiteindelijk tweede werd in het klassement. Ben van der Burg werd derde.

De storm van de afgelopen nacht heeft aan zeker 27 mensen in Groot-Brittannie en Ierland het leven gekost. In Nederland viel de schade over het algemeen erg mee.

Veel slachtoffers vielen voor de kust van Wales. Tien bemanningsleden van het vrachtschip Kimya verdronken, toen het schip in de storm kapseisde. De kustwacht van Wales kon maar twee -Poolse- opvarenden redden. De Kimya, die voer onder Maltese vlag, was met een lading zonnebloemolie op weg van Spanje naar Liverpool. In Ierland waren al veertien doden gevallen, onder wie zes Zwitserse toeristen. Zij werden verpletterd toen een boom omwaaide en op hun caravan viel. Straten in dorpen kwamen onder te staan en mensen moesten worden geevacueerd. Er werden windsnelheden van 160 kilometer per uur gemeten. Alle veerdiensten op de Ierse Zee, werden gestaakt. In Frankrijk vielen geen doden, maar de overlast is wel enorm. Rivieren traden buiten hun oevers, en zetten straten blank. In Noord-Frankrijk moest de brandweer helpen om mensen te evacueren.

De weersverwachting tot besluit: veel bewolking en af en toe regen. Morgen later op de dag ook wat opklaringen. De middagtemperatuur wordt circa 8 graden. Er waait een matige zuidwesten wind, die aan de kust kan toenemen tot hard. En de vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: het blijft de hele week zacht, maar de meeste dagen zal het wel regenen. Dit was het acht-uur-journaal. Met het laatste nieuws zijn we er om ongeveer vijf voor half twaalf. Prettige avond verder.

De ministerraad vergaderde vanmiddag drie en een half uur over de vraag wat Nederland extra kan doen voor de bondgenoten in de Golf. Morgen zal 't kabinet een brief hierover naar de Kamer sturen. Maar nu al is duidelijk dat er een Nederlands nood-hospitaal naar 't crisisgebied gaat. Met deze opblaasbare tent zouden veertig man en vrouw medisch personeel meereizen, voor het allergrootste deel beroeps. Het kabinet overweegt bovendien om op vrijwillige basis een noodhospitaal en medisch personeel naar Cyprus te sturen voor het verzorgen van gewonden. Voor 't kabinet is het verder duidelijk dat de Nederlandse fregatten in de Golf moeten blijven als er oorlog uitbreekt. Maar het sturen van mariniers gaat de regering te ver Nederland verhoogt dus z'n inspanningen. Maar oppositieleider Bolkestein vindt dat 't kabinet te veel treuzelt. Hij wil daarom een spoeddebat over de Golf. Het kabinet vindt de kritiek onterecht. Het extra debat over de Golf is vrijdagmiddag.

Goedenavond, het nieuws van maandag 7 januari - Saddam Hoessein dreigt met wereldwijde terreur- akties in geval van oorlog - kabinet stuurt hospitaaltent naar de Golf, geen mariniers - drukte op NS-stations ondanks OV-studentenkaart niet groter dan normaal - 20 miljoen van minister Pronk voor hongerend Afrika

De klok tikt door - maar de standpunten blijven dezelfde. Nog geen spoor van toenadering tussen de partijen in de Golfcrisis. De Amerikaanse minister Baker praat overmorgen dan wel met zijn Iraakse collega Tareq Aziz, maar hij heeft het koeltjes over "communicatie" en niet over "onderhandelingen". En president Saddam Hoessein heeft nog eens gewaarschuwd dat Irak - als het tot een oorlog komt - overal ter wereld zal toeslaan.

Vanavond zond de Iraakse tv de toespraak uit die Saddam Hoessein hield voor zijn militaire commandanten. Feestelijk uitgedost, want het was de Dag van het Leger. In krijgshaftige bewoordingen vertelde hij dat alle islamitische heiligdommen bevrijd zullen worden - en dat de hele wereld de machtige arm van Irak zal voelen: Maar volgens de Iraakse ambassadeur in Nederland hoeft ons land niet bang te zijn voor terreurgroepen. Ook als Nederland zou meedoen aan een Golfoorlog zal Irak hier geen aanslagen laten plegen, zei hij.

Voor de Amerikanen intussen blijft 15 januari 15 januari. Ze zijn in geen geval bereid te gaan schuiven met de datum waarop Irak uit Koeweit weg moet zijn. Dat heeft James Baker, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in Londen gezegd. Hij is daar op een tussenstop op weg naar Geneve, waar hij woensdag met zijn Iraakse collega Tareq Aziz praat.

Het Nederlandse kabinet beslist morgen een noodhospitaal te sturen naar het Golfgebied. Maar er gaan voorlopig geen Nederlandse mariniers naar de Golf. De twee fregatten zullen, als er een oorlog uitbreekt, niet worden teruggetrokken. Dat is de uitkomst van het kabinetsberaad van vandaag. Aanstaande vrijdag onderbreekt de Tweede Kamer de kerstvakantie om over deze kabinetsbesluiten te debatteren.

Allerlei vredesgroepen en andere organisaties willen niet wachten op het Kamerdebat van vrijdag. Donderdag al dient een kort geding tegen de regering. Daarin vragen de eisers dat Nederland pas aan een eventuele Golfoorlog mag meedoen als eerst EERSTE en TWEEDE kamer SAMEN daarvoor toestemming hebben gegeven.

Bij een eventuele oorlog in de Golf zullen gewonde militairen worden overgevlogen naar West-Europa. In Nederland staan daarvoor vier duizend extra bedden klaar.

Academisch Medisch Centrum Amsterdam is en van de drie en twintig ziekenhuizen met behandel capaciteit voor Golf slachtoffers. In de catacomben van het AMC is achter oranje bom-en straling bestendige deuren een nood-hospitaal. stellen. Volgens het rampen plan van het AMC kunnen in hallen en gangen een groot aantal slachtoffers worden verzorgd. Het ministerie van Volksgezondheid heeft recent aan de academische en aan de algemene ziekenhuizen gevraagd de rampen plannen nog eens te controleren. Om te kijken of alle afspraken die ooit gemaakt zijn nog steeds kunnen worden gerealiseerd.Zo zullen bepaalde patienten naar andere afdelingen worden gebracht.Of naar huis worden gestuurd.Ook koffiekamers worden ingericht als ziekenboeg.Dit alles om ruimte te maken voor oorlog slachtoffers. Tijdens de oorlog Irak- Iran is een aantal Iraanse slachtoffers van zenuwgas aanvallen overgevlogen naar Nederland en Belgie.Onder meer het Academisch Ziekenhuis in Utrecht heeft toen ervaring opgedaan met slachtoffers van chemische oorlogs voering.

Mogelijk leidt onder meer de Golfcrisis tot uitstel van de komende top BushGorbatsjov. Volgens het Witte Huis staat hij nog steeds gepland voor volgende maand in Moskou maar er wordt openlijk gezinspeeld op uitstel.

Een poging tot staatsgreep in Haiti, tegen de toekomstige president Aristide, is mislukt. Aristide was de winnaar van de verkiezingen, drie weken geleden. Verkiezingen die volgens internationale waarnemers, onder wie Jimmy Carter, eerlijk waren verlopen. Vooral de vele armen in Haiti hebben toen gekozen voor de priester Aristide. Maar vanochtend bezetten aanhangers van de voormalige dictator Duvalier het presidentieel paleis. De opstandelingen zijn vanmiddag door het leger gearresteerd.

Zes doden bij een verkeersongeluk vannacht in de Haarlemmermeer. Allen lid van een familie. De auto waarin ze zaten brandde volledig uit. Het ongeluk gebeurde vannacht om half een op de A-4 bij het Brugrestaurant boven de rijksweg. Beide auto's kwamen uit de richting Amsterdam. De ene reed de andere auto van achteren aan, waarna ze beide in brand vlogen. Van de zeven inzittenden van de auto die werd aangereden wist maar n man aan de vlammen te ontkomen. De vader van 3 omgekomen kinderen.

Max de Jong wordt toch de nieuwe voorzitter van de NOS. Hij is aangesteld als opvolger van Joop van der Reijden, die naar Veronica vertrok. De benoeming van de Jong hing al een tijdje in de lucht. Als voorzitter van de Perscombinatie was hij de meest ongebonden kandidaat. Maar zijn hoge salariseis van een half miljoen per jaar stuitte in Den Haag op veel kritiek. De 56-jarige Max de Jong is aangesteld voor een periode van vijf jaar. Hoeveel hij nu gaat verdienen is niet bekend gemaakt.

Aanhoudende overlast door hoog water in het zuiden van het land. Zoals bij Roermond, waar huizen en woonboten praktisch onbereikbaar zijn geworden. Volgens de politie is het hoogste tij al bereikt en gaat het water de komende dagen zakken. Anderen hebben juist plezier van de ondergelopen uiterwaarden. Het voetveer tussen Tiel en Wamel is nauwelijks nog te bereiken. Scholieren moeten zich een weg door het af en toe zeer hard stromende water banen.

Zilver voor de dames-estafetteploeg op het WK in Perth. Door diskwalificatie van het Amerikaanse team zwommen Marianne en Mildred Muis, Manon Masseurs en Karin Brienesse naar een tweede plek op de 4 maal 200 meter vrije slag. Achter de uiteindelijke winnaars: Duitsland. De Nederlandse zwemsters verbeterden het nationaal record met ruim 2 seconden in een tijd van 8 minuut, 5 seconden en 97 honderdste.

De maat is vol, vindt voorzitter Kamminga van de organisatie van midden- en kleinbedrijf KNOV. Hij zegt dat er maatregelen genomen moeten worden tegen de toenemende overvallen van winkels. Vooral in Amsterdam is er de laatste weken een sterke toename van het aantal gewapende overvallen op winkeliers.

Het ziet er naar uit dat het kabinet niet genoeg heeft aan de geplande twee weken om definitieve besluiten te nemen over de tussenbalans. In Den Haag Hans Laroes:

De tussenbalans is een van de moeilijkste operaties waar dit kabinet voor staat. Niet alleen omdat het om veel geld gaat, maar ook om de keuzes die gemaakt moeten worden. Minister Kok van financien heeft net voor de Kerst zijn inzet bekend gemaakt. 14 miljard ;Hij wil voor tien miljard ombuigen en voor vier miljard de lasten verhogen. Vandaag is het kabinet voor het eerst over de tussenbalans gaan praten. Kort overigens. Maar de hoofdrolspelers zullen de gang naar de Treveszaal nog vele malen maken, de komende dagen. Het duurt minstens twee weken voordat ze eruit zullen komen. Ook de fracties spelen een voorname rol. CDA-fractieleider Brinkman vindt dat minister Kok te snel heeft ingezet op een lastenverhoging van 4 miljard. Hij wil meer echte ombuigingen: Voor PvdA-fractievoorzitter Woltgens staat vast dat de mensen met de hogere inkomens meer moeten bijdragen: Het is een operatie die niet zonder risico's is voor de coalitie. Voor Brinkman gaat het er om nu een echt sluitende begroting te krijgen: Maar het agta Woltgens er ook om dat er gekozen wordt: niet aleen de benodigde miljarden. Maar ook een keuze tussen de taken die de overheid wel en de taken die de overheid per se niet moet doen. Met alle, politiek geladen discussies vandien.

Dat viel mee vandaag Het was niet uitgesproken drukker dan normaal op de stations. Geen afgeladen perrons en geen uitpuilende treinen. De verwachte drukte bij de spoorwegen is uitgebleven. In tegenstelling tot wat werd gevreesd, heeft de OV-jaarkaart voor studenten de NS niet voor noemenswaardige problemen geplaatst.

Een gewone drukte vanmorgen op de NS-stations. En dat terwijl de NS het schrikbeeld had dat het een chaos zou worden. Gevreesd werd dat de studenten op hun eerste college-dag massaal gebruik zouden maken van hun nieuwe OV-jaarkaart. Die toeloop zou de NS nooit kunnen verwerken. Maar de chaos bleef uit, op sommige plaatsen was het zelfs nog rustiger dan normaal. Verbazing bij het NS-personeel. Het waren vooral studenten die voorheen met andere kortingskaarten reisden, die nu van de OV-jaarkaart profiteerden. Ze hadden niet de indruk dat er veel meer mensen in de treinen zaten dan anders. Gisteravond was het wel opvallend veel drukker dan anders op zondag. Volgens de NS wilden de passagiers de verwachte drukte van vandaag ontlopen. Maar er zijn meer redenen voor het uitblijven van de chaos. Zonodig zal een speciaal crisisteam dan verdere maatregelen nemen.

Als er niet direkt wordt geholpen, zulen in maart en april in Afrika 20 miljoen mensen de hongersdood sterven. Hulporganisaties luiden de noodklok. Minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking beloofde vandaag twintig miljoen gulden voor Afrika. Daarnaast zal hij bij iedere gulden die de aktie "Afrika sterft van de honger" opbrengt twee kwartjes extra geven.

Afrika sterft van de honger. Opnieuw. Door droogte mislukken de oogsten. Alleen al in Sudan is 1,3 miljoen ton voedsel nodig. Maar ook burgeroorlogen in Angola, Mozambique en hier in Liberia zorgen voor dramatische beelden. Vele honderden miljoenen dollars zijn nodig om een absolute ramp te voorkomen. Natuurlijk kunnen hulporganisaties niet overal komen. Juist door de oorlogen wordt het hongerprobleem verergerd. Hulporganasaties doen hun uiterste best te voorkomen dat Afrika in de vergeethoek raakt. Het gironummer van de aktie Afrika sterft van de honger is 555 Den Haag.

Overigens heeft minister Pronk besloten de helft van zijn bijdrage aan de eerdere actie "Help de Russen de winter door" niet over te maken, totdat er een plan ligt voor de besteding van de opbrengst. Pronk beloofde voor die actie een kwartje te geven per ingezamelde gulden. De helft daarvan had ie al overgemaakt, de rest houdt de minister nog even vast.

In de Rode Zee is een Russisch schip aangehouden vol explosieven,onderdelen voor tanks en ander militair materieel. Dat heeft het Amerikaanse Witte Huis zojuist gezegd. De lading en de bestemming worden nu onderzocht om te kijken of er geen sprake is van een poging om het embargo tegen Irak te schenden.

Goedenavond, het nieuws van dinsdag 8 januari - Bush houdt vast aan deadline 15 januari, maar zegt dat oorlog dan nog niet begint - Nederlandse fregatten mogen schieten in geval van oorlog - geweld in Litouwen, regering afgetreden - Prins Bernard financierde illegale aktie tegen neushoornstropers

Als Irak op 15 januari niet weg is uit Koeweit, betekent dat niet dat dan meteen de oorlog begint. Dat heeft president Bush gezegd in een speciale boodschap aan alle landen die Amerika in de Golfcrisis steunen tegen Irak.

De ministers Aziz en Baker zijn intussen klaar voor Geneve. Over een uur zijn ze in de Zwitserse conferentiestad voor een beslissend gesprek - morgen. Maar de hoop op succes is klein. De standpunten van de Amerikaanse en de Iraakse minister zijn geen milimeter opgeschoven.

Baker bracht vandaag bliksembezoeken aan Parijs, Bonn en Milaan. Nog snel bijpraten met de bondgenoten - en proberen iedereen op n lijn te houden. Dat lijkt gelukt te zijn - en een vastberaden Baker is nu onderweg naar Geneve. Baker en Aziz logeren en praten in Geneve inhet Intercontinental Hotel. Daar zijn de veiligheidsagenten intussen heer en meester. Het hotel is een pikante plek voor een gesprek over Koeweit. Want de Koeweitse ambassade is vanuit het hotelraam te zien. En in ditzelfde hotel werd Koeweit vorig jaar juli voor het eerst openlijk door Irak bedreigd, tijdens een vergadering van olieministers. Morgenochtend, vermoedelijk om half elf treffen Baker en Aziz elkaar in de "Zwitserse Zaal" (die overigens normaal de "Perzische Zaal" heet). De kans is groot dat er ook dan niet veel meer te horen zal zijn dan dreigende taal.

Voor Israel hangt er veel van af wat er morgen in Geneve uitkomt. Voor de Amerikanen is Frankrijk in de Golfcrisis de meest eigenzinnige bondgenoot. Maar na anderhalf uur praten met president Mitterrand, meldde de Amerikaanse minister Baker opgelucht dat er tussen Frankrijk en de Verenigde Staten geen meningsverschillen bestaan:

Baker was met gemengde gevoelens naar Parijs gereisd. Niet helemaal zeker van onvoorwaardelijke Franse steun. Want president Mitterrand lijkt meer dan de andere bondgenoten geneigd om een eigen koers te varen. Hij heeft parlementslid Vauzelle als zijn afgezant naar Baghdad gestuurd. Die zei na terugkomst dat Frankrijk misschien met een eigen vredesplan komt als het AmerikaansIraakse gesprek van morgen niets oplevert. En daarbij zinspeelde hij opnieuw op een soort koppeling tussen de Palestijnse kwestie en de Koeweit-crisis: Maar nadat Baker was bijgepraat over de laatste FransIraakse contacten was heteensgezindheid troef. Naar buiten toe althans. ALS er al sprake is van een eigen Frans plan, dan hield ieder daarover zijn kiezen stevig op e kaar.

Morgen dus dat gesprek in Geneve, iedereen wacht dat met enige spanning af, hoewel het er naar uitziet dat de standpunten onwrikbaar vastliggen. In Washington in de studio onze correspondent Paul Sneijder. - Paul, wat verwacht men daar bij jou nog van dat gesprek.

- wordt er nog iets van dat gesprek verwacht in Washington - wat heeft Baker dan nog te bieden - wat kan Tarik Aziz nog naar voren brengen - sommige Europese landen, Frankrijk voorop, voelen wel voor een vredesconferentie over de Palestijnse kwestie. Zit daar toch niet het begin van een compromis - als het gesprek morgen mislukt betekent dat volgens Bush op 15 januari niet meteen ooorlog, maar wat dan wel

Niet aanvallen. Wel verdedigen. Dat is de opdracht van de Nederlandse regering aan de twee Nederlandse fregatten in de Golf als er in het gebied oorlog uitbreekt. In dat geval komen de Nederlandse marine-schepen onder Amerikaans commando te staan. Maar de Nederlandse minister van defensie behoudt 'te allen tijd' z'n veto-recht. Een brief hierover heeft 't kabinet zojuist naar de Tweede Kamer gestuurd.

Twee vergaderdagen heeft 't kabinet nodig gehad om te beslissen wat de Nederlandse fregatten wel en niet mogen doen als 't mis gaat in de Golf. De meningen binnen de ministerraad liepen gisteren nog niet helemaal 'parallel', zoals het werd genoemd. Maar vandaag werd het kabinet 't volgens eigen zeggen 'betrekkelijk snel eens'. De Nederlandse fregatten in de Golf zullen niet worden ingezet bij een eventuele aanval op Irak. Hun taak is alleen om geallieerde schepen en 'objecten', zoals olieboorplatforms, te begeleiden en te helpen verdedigen tegen mogelijke Iraakse luchtaanvallen. Nederland mengt zich dus met steun van de PvdA-ministers actief in een mogelijke oorlog. Dat staat haaks op de mening van PvdA-Kamerlid Stemerdink. Die heeft gezegd dat de fregatten onmiddellijk naar Nederland terug moeten keren, zodra er oorlog uitbreekt. Voor de familieleden van de bemanning in de Golf heeft de Koninklijke Marine al een uitgewerkt plan klaarliggen. Als er behoefte aan is, kan er in 't marine-opleidingsinstituut in Den Helder binnen een uur een opvangcentrum worden ingericht, waar familieleden dag en nacht telefonisch terecht kunnen.

Twee vergaderdagen heeft 't kabinet nodig gehad om te beslissen wat de Nederlandse fregatten wel en niet mogen doen als 't mis gaat in de Golf. De meningen binnen de ministerraad liepen gisteren nog niet helemaal 'parallel', zoals het werd genoemd. Maar vandaag werd het kabinet 't volgens eigen zeggen 'betrekkelijk snel eens'. De Nederlandse fregatten in de Golf zullen niet zelf deelnemen aan een eventuele aanval op Irak. Hun taak is om koopvaardij- en vliegkampschepen te begeleiden en te beschermen. En te helpen bij de luchtverdediging tijdens 'belangrijke zee- of landoperaties'. Nederland mengt zich dus met steun van de PvdA-ministers actief in een mogelijke oorlog. Dat staat haaks op de mening van PvdA-Kamerlid Stemerdink. Die heeft gezegd dat de fregatten onmiddellijk naar Nederland terug moeten keren, zodra er oorlog uitbreekt. De regeringspartijen CDA en PvdA steunen 't kabinetsbesluit over de fregatten. Voor de familieleden van de bemanning in de Golf heeft de Koninklijke Marine al een uitgewerkt plan klaarliggen. Als er behoefte aan is, kan er in 't marine-opleidingsinstituut in Den Helder binnen een uur een opvangcentrum worden ingericht, waar familieleden dag en nachttelefonisch terecht kunnen.

Het ministerie van buitenlandse zaken heeft Nederlanders het advies gegeven om niet naar Israel te reizen.

De Nederlandse ambassadestaf in Baghdad wordt tot een minimum ingekrompen. Maar hoevl diplomaten er precies achterblijven, is niet duidelijk. Duitsland roept zijn ambassadeur in Baghdad terug voor overleg - en de rest van zijn ambassadepersoneel om veiligheidsredenen.

Een ernstig verkeersongeluk bij Arnhem. Vanmiddag is op de Apeldoornseweg een legertank over een personenauto gereden. De tank reed op de verkeerde weghelft, mogelijk omdat de militair te vroeg voorsorteerde. De tegemoet komende auto kwam onder de tank terecht. De bestuurder overleed ter plekke. Het kostte enige tijd voordat de brandweer erin slaagde de auto onder de tank weg te trekken.

Bij de glasvezelfabriek Silenka in Hoogezand verdwijnen ruim 400 van de dertienhonderd banen. De bonden vrezen gedwongen ontslagen. Silenka moet sterk inkrimpen, omdat er nog enorme hoeveelheden glasvezels in voorraad liggen. Voor de werknemers komt het ontslag niet onverwacht. Silenka zet minder glasvezels af, doordat de vraag uit de auto-industrie is verminderd, terwijl de concurrentie is toegenomen.

Een grote puinhoop langs de Maas. Nu het waterpeil weer zakt, blijft er langs de oevers een enorme hoeveelheid vuilnis liggen. Het meeste is tijdens het hoog water weggespoeld van campings uit Frankrijk en Belgie. Kilometers lang, van Eijsden tot Rotterdam, liggen de meest onwaarschijnlijke voorwerpen. Rijkswaterstaat zal een gedeelte van de schoonmaak voor haar rekening nemen. Boeren met akkers langs de Maas, zullen die zelf moeten schoonmaken.

Goud voor Suriname op het WK-zwemmen in Perth. Anthony Nesty werd op de 100 meter vlinderslag verrassend wereldkampioen. Tijdens het laatste deel van de race sloeg hij zijn slag. Nesty, die in 1988 Suriname's eerste Olympische titel op z'n naam schreef, passeerde op de laatste vijftig meter het hele deelnemersveld. Aan de finish bleef hij Michael Gross uit Duitsland tweehonderdste van een seconde voor. Derde werd Koelikov uit de Sovjetunie.

Ernstige problemen bij vliegmaatschappijen. De Amerikaanse luchtvaartgigant Panam heeft uitstel van betaling aangevraagd, om zo voorlopig een faillisement te omzeilen. De periode dat Panam zijn schuldeisers op een afstand kan houden, wil het sterk gaan reorganiseren. Ook Sabena, de Belgische luchtvaartmaatschappij, moet een drastische reorganisatie doorvoeren. Zo heeft directeur Godfroid zijn werknemers laten weten. Sabena leed het afgelopen jaar grote verliezen. Dat was eerder al reden voor KLM en British Airways om niet met het bedrijf te gaan samenwerken.

De Amerikaanse regering veroordeelt het sturen van Sovjet troepen naar de Baltische republieken. De regering van Litouwen van premier Prunskienne is afgetreden. Dat gebeurde, nadat het parlement haar voorstellen tot prijsverhogingen had afgewezen. In de hoofdstad Vilnius liep een demonstratie bij het parlementsgebouw uit de hand.

Prins Bernhard heeft in het geheim een ondergrondse organisatie gefinancierd, die jacht maakt op neushoornstropers. Dat meldt het Britse dagblad The Independant. Het bericht is bevestigd door de Rijksvoorlichtingsdienst.

Volgens The Independant heeft de Prins tussen 1987 en '89 ruim anderhalf miljoen gulden in een projekt gestoken, om de handel in de hoorns van de neushoorn te stoppen, en daarmee uitroeiing te voorkomen. Deze "Operatie Lock" liet leden van een ondergrondse organisatie infiltreren in de gelederen van de stropers in Zuidelijk Afrika. Ze meldden zich aan als kopers om zo achter de identiteit van de neushoornstropers te komen. Waar het geld van de Prins precies aan uitgegeven is, is niet meer te achterhalen. En insiders twijfelen aan het resultaat van de actie. Prins Bernhard, een van de bedenkers van het plan, is erelid van het Wereld Natuur Fonds. Maar die organisatie is officieel niet op de hoogte van de prinselijke gift.

De PvdA-fractie in de Tweede Kamer stelt het kabinet voor, om de loon- en inkomstenbelasting te verlagen. Daar moeten van de PvdA vooral mensen met lagere en midden-inkomens van profiteren.

De PvdA fractie heeft de hele dag in Doorn vergadert. lANG ging het over de bezuinigingen waar het kabinet Lubbers Kok voor staat. Minister Kok van Financien wil 14 miljard bezuinigen onder door te snoeien in subsidies en dat merken vooral mensen met lagere inkomens in hun portemonnaie. Fiancieel woordvoerderMelkert van de PvdA heeft nu een plan bedacht. Het kabinet wilde de BTW verlagen maar het geld dat daar voor gebruikt moet worden kan het kabinet beter anders inzetten Het voorstel is dus gunstig voor de koopkracht van mensen. Ook als het kabinet maatregelen neemt die mensen wel in hun portemonnaie voelen. Het CDA vindt het voorstel van Melkert en zijn fractie sympathiek maar wil niet dat dat meteen tenkoste gaat van de BTW verlaging.

Een enorme ravage in een Londens station. De remmen van een overvolle forenzentrein weigerden en de trein ramde het stootblok. Meer dan 250 gewonden en een dode waren het gevolg.

Het weer. Erwin Kroll.

Dit was het acht-uur-journaal. Het volgende journaal is om tien uur. Goeienavond.

Het topoverleg in geneve over de golfcrisis is afgelopen. Maar nog niemand weet wat het heeft opgeleverd. Een uur geleden hebben de ministers Baker en Tareq Aziz een punt achter hun gesprekken gezet. Het is nog volstrekt onduidelijk of de beide partijen nader tot elkaar zijn gekomen.

Nog even terug naar de Golfcrisis. President Bush heeft zojuist gezegd dat de Iraakse minister Aziz geweigerd heeft om de brief in ontvangst te nemen die Bush aan Baker had meegegeven. Die brief was bestemd voor Saddam Hoessein. Weer een teken dat het langdurige overleg is mislukt. Minister Baker zei dat zo:

Goedenavond, het nieuws van woesndag 9 januari - gesprek Baker en Tarek Aziz afgelopen, nog geen bijzonderheden bekend - gesprek duurde onverwacht meer dan zes uur lang - EG-aanbod voor gesprek nu geaccepteerd door Irak - situatie in Sovjetrepublieken steeds grimmiger

Ieder moment kan minister Baker hier in de perskamer van het Intercontinental-Hotel verschijnen voor een persconferentie. Om zeven uur vanavond werd bekend dat het topoverleg tussen Tareq Aziz en Baker was afgelopen. De Iraakse minister kwam toen glimlachend uit de vergaderzaal, maar zijn Amerikaanse collega keek ernstig. President Bush komt om kwart voor negen met zijn regering in spoedvergadering bijeen om over het resultaat van het topoverleg te praten.

Meer dan zes uur hebben Baker en Tareq Aziz met elkaar gepraat. Terwijl sommigen voorspelden dat het gesprek na vijf minuten al afgelopen kon zijn.

Betty Lamers is nog in Geneve. Ze zijn er nu uit, iets toe te voegen

Ook in de Verenigde Staten vandaag uiteraard een sfeer van gespannen afwachting. Paul Snijder is in de studio in Washington: - Baker heeft net gezegd hoe wordt daar in Washington op gereageerd

- Baker heeft gezegd: hoe wordt dat beoordeeld in Washington - dus Mitterrand heeft zijn zin gekregen - het was verrassend dat ze zo lang met elkaar gesproken hebben - adviseur van Arafat in zelfde hotel, evenals vertegenwoordiger Algerijnse regering. spraken ze toch over de Palestijnse kwestie - maar ondertussen heeft Bush wel een soort verhoogde staat van paraatheid voor het leger uitgeroepen in de VS - samenvattend: de oorlog is een beetje verder weg

Het was voor menigeen in de wereld vandaag urenlang wachten geblazen. Ook voor de Franse president Mitterrand - die daardoor om zes uur bij een geplande persconferentie weinig kon zeggen.

De EG heeft goede hoop dat Irak - na twee eerdere weigeringen - deze keer toch bereid is tot een gesprek met de zogeheten EG-troika: Dat zijn de ministers van buitenlandse zaken van Luxemburg Poos, de Italiaan De Michelis en de Nederlandse minister Van den Broek.

Minister Poos kreeg in Luxemburg bezoek van de Jordaanse koning Hoessein. Die reist van hoofdstad naar hoofdstad in het kader van een vredesmissie. Na het gesprek met de koning zei Poos dat Irak waarschijnlijk met de EG wil praten. Maar Poos zei ook: de EG verandert niet van koers: Irak moet Koeweit uit.

Maar volgens Zwitserse bronnen is Irak alleen bereid om de EG-delegatie in Baghdad te ontvangen. In Amsterdam is minister van buitenlandse zaken van den Broek.

- wat wordt het nou: Algiers of Bagdad - is het na de gesprekken in Geneve nog nodig - u bent dus positiefnegatief over de uitkomst daarvan

Het ministerie van Binnenlandse Zaken houdt rekening met terroristische aanslagen in Nederland, als er oorlog komt in de Golf. Er liggen ook plannen klaar voor het geval de olietoevoer naar het Westen stagneert door een eventueel conflict.

Op de 15e verdieping van het ministerie van Binnenlandse Zaken in Den Haag is het Landelijk Coordinatie centrum gevestigd. Van daaruit worden er allerlei plannen gecoordineerd en uitgevoerd om bij een eventuele Golf-oorlog de gevolgen in ons land in goede banen te leiden. Er worden, vanwege de betrokkenheid van Nederland, ook terroristische aanslagen in ons land verwacht. Strategisch belangrijke objekten zoals de Moerdijkbruggen worden scherp in de gaten gehouden, bij een verdachte beweging staat er meteen politie klaar om te kijken wat er aan de hand is. Dat geldt ook voor het belangrijke aardgascompressie-station in Ravenstijn, waar ruim tien jaar geleden ook al eens van aanslag op werd gepleegd. Zwaar beveiligd zijn ook de olieraffinaderijen en opslagplaatsen in de Maasvlakte en de Rijnmond. Ook daar staat de beveiling zo op scherp dat iedereen die in de buurt komt, gecontroleerd wordt . En de toch al streng bewaakte kerncentrale van Borselle kan nu helemaal niet meer onopgemerkt genaderd worden. Als er een oorlog uitbreekt in de Golf zal de olietoevoer drastisch teruglopen.Het ministerie van Economische zaken heeft plannen klaar voor benzinedistributie, voor verlaging van de maximumsnelheid, voor een autoloze zondag en nog een hele reeks maatregelen. Bij normaal gebruik heeft Nederland een olievoorraad voor 150 dagen. In Rotterdam zijn vandaag de laatste tanks van het Amerikaanse leger in Duitsland verscheept naar de woestijn van Saoedie-Arabie.

De aandelenbeurzen in de wereld waren enthousiast over de lange duur van het overleg tussen Baker en Aziz. In Amsterdam sloot de koersindex 1-vier-tiende punt hoger op 167 komma 4 In Wall Street staat op dit moment de Dow Jones index punten hoger op 25-honderd- De dollar verloor aanzienlijk terrein. In Amsterdam was het verlies 1-zeven-tiende cent bij het slot van 1-71-10. De olieprijs daalde fors. Noordzee-olie werd drie dollar goedkoper, en kost nu 23-20.

Door de gespannen situatie in de Golf stopt de NOVOK, de organisatie van zelfstandige oliehandelaren, met het geven van adviesprijzen aan pomphouders.

Koninklijke nieuwjaarsreceptie in het Paleis op de Dam. Koningin Beatrix en Prins Claus ontvingen vanmorgen de leden van het corps diplomatique in ons land. Vanmiddag waren verschillende groepen uit de Nederlandse samenleving aan de beurt. De ambassadeur van Irak Al Falqi was niet aanwezig. Hij was wel uitgenodigd, maar had laten weten geen tijd te hebben voor deze ontvangst.

De consument mag niet opdraaien voor de kosten van het gebruik van zijn pasje. En ook het extra laten betalen aan de pomp of supermarkt is uit den boze. Dat hebben de Consumentenbond en de ondernemersorganisaties KNOV en NCOV vanmiddag met elkaar afgesproken. Ze eisen dat de banken eerst inzage geven over de kosten van het betalingsverkeer. Daarna kan worden bekeken, of het allemaal goedkoper kan in plaats van duurder. Daarover is binnenkort overleg met de banken.

Een ontploffing in een tank in Tsjecho-Slowakije heeft vermoedelijk aan twintig Sovjet-soldaten het leven gekost. Ze maakten deel uit van de Russische troepenmacht in dat land, en zouden volgende maand naar huis gaan. Door een technisch mankement explodeerde de munitie in de tank, en werd het voertuig volledig opengescheurd. De meeste omgekomen soldaten zijn getroffen door rondvliegend metaal. De lichamen van de drie militairen, die in de tank zaten zijn nog niet gevonden.

In Milwaukee, in de Verenigde Staten, is een onbekend schilderij van Vincent van Gogh ontdekt. Het is een olieverfdoek van 41 bij 33 centimeter, waarop een vaas met bloemen staat afgebeeld. Deskundigen van het Van Gogh-museum in Amsterdam hebben het onderzocht en zeggen dat het om een echte Van Gogh gaat. Het doek, eigendom van een Amerikaans echtpaar, is in de zomer van 1886 of 1887 geschilderd.

Storm teistert verschillende Europese kusten. De bewoners rond Esbjerg - in Denemarken - werden opgeroepen elders een veilig heenkomen te zoeken. De storm daar heeft een groot aantal huizen vernield, en het hoge water bedreigde het kustgebied. Ook Ierland houdt extreem slecht weer. Het anders groene eiland heeft te kampen met ernstige sneeuwval en wateroverlast. En in Engeland ramde een veerboot een stuk uit de kade in een poging de haven van Dover te bereiken.

De situatie in de Sovjet republiek Litouwen wordt de met het uur grimmiger. Het leger wil een eind maken aan het onafhankelijkheidsstreven van Litouwen en andere deelrepublieken. Het parlement van Georgie waarschuwt, dat het oorlog wordt, als Gorbatsjov troepen stuurt naar de opstandige provincie Ossetie. In Litouwen zijn de mensen massaal de straat opgegaan om te voorkomen dat Sovjettroepen strategische gebouwen bezetten.

De Zilveren Camera, de prijs voor de beste persfoto van het jaar, is toegekend aan Wubbo de Jong, fotograaf van Het Parool.

Wubbo de Jong krijgt de Zilveren Camera voor zijn foto van de thuiskomst van een Roemeense soldaat. Na in drie dagen 3500 foto's en dia's te hebben bekeken, beoordeelde de jury dat die van De Jong de beste was. Maar de fotograaf denkt er zelf anders over. Tot fotograaf van het jaar werd Rien Zilvold uitgeroepen, freelancer voor NRC Handelsblad en vorig jaar winnaar van de Zilveren Camera. De jury roemde de veelzijdigheid van de 33-jarige Zilvold. Hij heeft volgens het jury-rapport een eigen en vernieuwende stijl en is gezichtsbepalend voor de Nederlandse fotografie. Het is ook zijn gedrevenheid die met de prijs wordt beloond. Er hebben dit jaar driehonderd fotograven meegedongen naar de beide prijzen. Nog niet eerder waren dat er zoveel.

De EG heeft de Sovjet Unie opgeroepen zo snel mogelijk onderhandelingen te beginnen met de Baltische Staten. De Eg vraagt de Sovjet Unie af te zien van elke daad van intimidatie, zo zeggen zij in een verklaring.

Goedenavond, het nieuws van donderdag 11 januari - toch weer nieuwe vredesinitiatieven voor Golfcrisis - maar intussen gaan oorlogsvoorbereidingen volop verder - WRR wil minimumloon met 30 verlagen - NOS-bestuur buigt zich over reorganisatie publieke omroep

Nieuwe vredesinitiatieven in het Golfconflict. Een dag na het mislukte overleg tussen de Verenigde Staten en Irak, zijn de inspanningen om een diplomatieke oplossing te vinden verdubbeld. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Perez de Cuellar, gaat - via Geneve - naar Bagdad om met Saddam Hoessein te overleggen. Perez de Cuellar zou de Iraakse leider willen voorstellen om een neutrale VN-troepenmacht in Koeweit te stationeren als Irak zich terugtrekt. Morgen hebben alle 12 EG-ministers van buitenlandse zaken in Geneve een gesprek met Perez de Cuellar.

Bijna meteen nadat bekend werd dat het gesprek in Geneve op niets was uitgelopen, kondigde de secretaris-generaal zijn bezoek aan Baghdad aan. Ook minister Van den Broek gaat morgen met zijn EG-collega's naar Geneve.

De hoofdrolspelers van het mislukte overleg vertrokken vanochtend uit Geneve. Tareq Aziz is al terug in Baghdad en Baker is anderhalf uur geleden aangekomen in Ryaad, Saoudie-Arabie. Op het vliegveld daar benadrukte minister Baker dat een vreedzame oplossing van de Golfcrisis nog mogelijk is. Niet alleen hoop bij minister Baker. De halfbroer van Saddam Hoessein (hier rechts van Tareq Aziz bij het overleg van gisteren) zei, dat de deur naar nieuwe initiatieven open staat

Toch ook een sprankje hoop bij president Bush. Maar aan de andere kant is daar het besluit over het oproepen van extra resrevisten; en het debat in de volksvertegenwoordiging om de president te machtigen geweld te gebruiken.

SLECHTS 6 SECONDEN

Ook in Israel worden nu verdergaande voorbereidingen getroffen voor een oorlog. De uitspraak van de Tarik Aziz over de positie van Israel in een eventuele oorlog gisteren loog er niet om. Vlak voor de uitzending sprak ik met onze correspondent in Israel Eddo Rosenthal en vroeg hem hoe daar gereageerd is op de uitlating van de Iraakse minister.

De Franse minister van defensie Jean-Pierre Chevenement vindt dat de Verenigde Staten een internationale conferentie over het Midden-Oosten moeten accepteren als oplossing van het golfconflict. De minister is een van de oprichters van de Frans-Iraakse vriendschapsvereniging.

De Franse minister van buitenlandse zaken Dumas heeft vandaag een lunch georganiseerd voor de arabische ambassadeurs in Frankrijk. De Iraakse en de Koeweitse ambassadeurs waren allebei aanwezig. Later op de dag sprak de franse minister met zijn Marokkaanse en Algerijnse collega's. Algerije is een van de weinige landen die nog goede contacten onderhoudt met Irak. En morgen praat Dumas met Farouk Kaddoumi, een vooraanstaand lid van de PLO. President Mitterrand, die gisteren aankondigde alles in het werk te zullen stellen om een oorlog te voorkomen, had vandaag intensief contact met leiders van verschillende Arabische landen, de Sovjet-Unie en met VN-secretaris generaal Perez de Cuellar. De Duitse minister van Buitenlandse zaken Genscher heeft in in ieder geval laten weten Frankrijk te steunen in al haar vredesinitiatieven.

Maar ook al is niet alle hoop opgegeven, de toegenomen oorlogsdreiging wordt overal gevoeld. Voor veel westerse landen aanleiding om hun ambassadepersoneel in Baghdad naar huis te halen.

Dat geldt ook voor de Nederlandse ambassade in Baghdad. Formeel blijft hij open, maar alleen met Iraaks personeel. De vier overgebleven Nederlandse diplomaten vertrekken tijdelijk naar Nederland. Ambassadeur Van Dam was al weg - op verlof. Op de Britse ambassade werden vandaag de diplomatieke dossiers ingepakt. Ook daar blijven alleen een paar Iraakse werknemers achter. Ambassadeur Walker is intussen samen met zijn staf per auto in Jordanie aangekomen. Maar er is geen sprake van verbreken van de betrekkingen met Irak. In de woestijn van Saudi-Arabie is de oorlogsdreiging het meest voelbaar. () De Britse troepen hebben de afgelopen vier nachten volop oefeningen gehouden, waarbij een camerateam aanwezig mocht zijn. () Volgens de commandanten is het moreel onder de troepen goed. "Niemand die een oorlog WIL, maar we zijn er wel klaar voor" - is de stemming.Maar ook al zijn ze vol goede moed dat ze bij een eventuele oorlog Irak zullen verslaan, ze kleineren het Iraakse leger bepaald niet: In Baghdad beheerst de oplopende spanning het nieuws - en de gesprekken op straat. De officiele kranten hebben weinig aandacht besteed aan de mislukte gesprekken in Geneve, maar ze staan vol teksten over "Miljoenen strijders die vol vertrouwen de komende krachtmeting tegemoet zien - en uitzien naar de kans om offers te brengen". Overal in de stad wordt op grote schaal benzine ingeslagen.

Mocht Nederland in de Golf-oorlog worden betrokken, dan moet de Staat zich aan de Grondwet houden. Vredesorganisaties en andere groeperingen hebben dat in kort geding gevraagd. Morgenochtend doet de president van de rechtbank in Den Haag uitspraak. De organisaties stellen dat de Staat onrechtmatig handelt, als ons land zich in de Golf-oorlog laat betrekken, zonder dat de procedure van artikel 96 van de grondwet zal zijn gevolgd.

In dit kort geding stond artikel 96 van de grondwet centraal.Het eerste lid bepaald dat in punt dls op 02.06 "Het Koninkrijk wordt niet in oorlog verklaard dan na voorafgaande toestemming van de Staten -Generaal. In het derde lid staat inpunt dls 02.13 dat"de Staten-generaal beraadslagen en besluiten ter zake in verenigde vergadering". . dls uit Namens groepen als "vrouwen voor Vrede",de soldaten vakbond VVDM en tal van andere organisaties zei raadsman Van der Biesen dat zolang de in grondwets artikel 96 voorgeschreven procedure niet is gevolgd het kabinet niet over toestemming beschikt om mee te doen aan een oorlog in de Golf.Doet Nederland dat wel dan is dat onrechtmatig jegens de eisers,zei van der Biesen. De lands advocaat De Wijkerslooth stelde dat de Nederlandse Regering onder de huidige omstandigheden geen grond ziet voor een tot Irak gerichte oorlogsverklaring.Artikel 96 van de grondwet is volgens de lands advocaat dan ook niet aan de orde.Daarnaast stelde de lands advocaat dat de rechter zich niet mag bemoeien met de vraag of de regering wel of niet toestemming nodig heeft van de Staten -Generaal.De uitspraak is morgenochtend half twaalf.

In een zojuist verschenen brief aan de Tweede Kamer, stelt 't kabinet met nadruk dat de Nederlandse bijdrage aan de Golf ook in geval van oorlog afhankelijk is van een kabinetsbeslissing. Het kabinet schrijft verder dat dienstplichtigen verplicht kunnen worden uigezonden naar de Golf. De economische boycot tegen Irak is volgens 't kabinet niet voldoende om Irak op de knieen te krijgen.

De aandelenbeurzen hebben de teleurstelling over het mislukte overleg tussen Baker en Aziz redelijk goed verwerkt. Een scherpe koersdaling bleef uit, maar de situatie in de Golf was wel het gesprek van de dag op de beursvloer.

De meeste aandelenmarkten openden vanmorgen in mineur. Die reactie was verwacht, vooral na de flinke duikeling op Wall Street gisteravond. Maar in de loop van de dag trokken de meeste koersen weer wat aan. In Amsterdam sloot de koersindex n-vier-tiende lager op 166 punten. De dollar was weer in trek bij beleggers. In Amsterdam sloot de munt n, vier-tiende cent hoger op n-72-50. Ook de olieprijs steeg. Aan het eind van de middag was Noordzee-olie 75 cent hoger op 26 dollar 95.

En op Wall Street staan op dit moment de koersen van de belangrijkste aandelen, uitgedrukt in de Dow Jones index, punten hogerlager op

Als het minimumloon flink omlaag gaat, kunnen binnen een paar jaar ruim 750 duizend werklozen een betaalde baan hebben. Want werk dat nu te duur is door de hoogte van het minimumloon, kan dan weer in het arbeidsproces worden opgenomen. Dat zegt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een rapport dat vandaag is verschenen.

Er moet de komende tien jaar veel veranderen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Want de werkenden van nu zijn nog maar nauwelijks in staat de sociale voorzieningen op te brengen voor hen die geen betaald werk hebben. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid kwam vandaag met een rapport. Met als belangrijk advies het minimumloon te verlagen met 30 procent. Door een lager minimumloon zullen er meer banen komen, zegt het rapport. Maar de Raad heeft nog meer in petto: Het begrip 'passende arbeid' moet maar eens worden herzien De VUT-regeling moet in de toekomst minder gebruikt worden En men moet minder makkelijk in de ziektewet of WAO terecht kunnen komen. Want veel sociale wetten worden nu verkeerd gebruikt.

De vakcentrales verwerpen het voorstel om het minimumloon te verlagen. Maar de werkgeversorganisatie VNO noemt de voorstellen van de WRR "nuttig."

De politie van Amsterdam zet een offensief in tegen het toenemende aantal overvallen in de hoofdstad. Er zullen honderdvijftig agenten worden vrijgemaakt om het toezicht te verscherpen. Dat werd vanmiddag bekend gemaakt door de korpschef van Amsterdam, Nordholt. Het aantal overvallen is vooral de laatste twee maanden aan het stijgen. Alleen al in de eerste tien dagen van dit jaar zijn er eenendertig gepleegd.

De verplichte overplaatsing van douaniers naar het westen van het land gaat voorlopig niet door. Zo'n 200 douaniers uit het oosten, zuiden en noorden zouden dit jaar moeten verhuizen naar de randstad. Omdat in 1992 veel minder douaniers nodig zijn bij de binnengrenzen en meer bij de buitengrenzen, in het westen, op Schiphol en in havens. Maar na overleg met de vakcentrales is nu besloten dat de overplaatsing alleen op vrijwillige basis kan. Voorgenomen acties van de douaniers zijn daarmee van de baan.

Werknemers van het containeroverslagbedrijf ECT in Rotterdam weigeren een vrachtwagen met kernafval uit Duitsland te lossen. Het gaat om containers uitgewerkte brandstof van een kernreactor in Braunschweig. De containers moeten door ECT op een veerboot naar Groot-Brittannie worden gezet. Werknemers weigeren, dit omdat nucleaire brandstof volgens de internationale zeeliedenbond, alleen in speciale schepen mag worden vervoerd. De Vervoersbond FNV wil dat de vrachtwagen wordt teruggestuurd naar de centrale in Braunschweig.

Een studentendemonstratie in Athene is uit de hand gelopen. De Griekse oproerpolitie vuurde duizenden traangasgranaten naar demonstrerende studenten, die de politie op hun beurt met stenen bekogelden. Barricaden en vuurtjes markeerden de straten, waar studenten en politie strijd leverden. De ongeregeldheden braken uit na een protestmars door Athene tegen de moord op een leraar en aangekondigde hervormingen in het Griekse onderwijs. De studenten protesteren, omdat ze voortaan verzuimbriefjes moeten meenemen voor ziekte en spijbelen, en ze demonstreren ook tegen cijfers voor gedrag.

Vijf doden en negen zwaar gewonden in een vuurzee op een Engelse snelweg. In de stromende regen en natte sneeuw botsten personenauto's en vrachtwagens op elkaar. Er ontstond brand en de vlammen sloegen over naar steeds meer geraakte auto's. De brandweer had uren werk om alle slachtoffers uit de wrakken te halen. Het werk werd bemoeilijkt doordat een lading lood in een van de vrachtwagens door de hitte ging smelten.

Als Litouwen zich niet schikt naar de wetten van de Soviet Unie, zal de Baltische republiek onder direct bestuur van Moskou komen. Dreigende taal van president Gorbatsjov aan het adres van de Litouwers.

Hoe verder met het omroepbestel In Noordwijk is het NOS-bestuur vanmorgen begonnen aan een marathonzitting. De niet-commerciele omroepen buigen zich daar over de vraag hoe ze de kijkers voor zich kunnen terugwinnen.

Nieuwe gezichten maar het bestel kraakt in z'n voegen .De aanstaande KRO voorzitter Braks wordt gewezen op de nieuwe NOS voorzitter de Jong.Die deze vergadering alleen toehoorder is.Morgenmiddag moeten omroepvoorzitters, omroepdirekteuren en kroonleden weten hoe het publieke bestel de kijkers kan terugkrijgen. Het inmiddels befaamde McKinseyrapport stelt een verregaande samenwerking van de omroepen voor. Op drie gelijkwaardige zenders. Met kwaliteitsprogramma's, zoals meer informatie, meer nederlandstalig drama,meer speelfilms.Maar de omroepen zijn verdeelt.De grootste, Veronica is met de AVRO en de Tros heel tevreden over de huidige samenwerking op nederland 2.Wel vinden ze moet er uiteindelijk commerciele t.v. mogelijk zijn. De NCRV vindt met de KRO en de EO kiest voor alles voor behoud van de eigen identiteit.De drie wensen absoluut zelfstandigte blijven.De VPRO wil een stelsel met commerciele en door de overheid betaalde omroepen .En de VARA houdt vast aaneen eigen plan waarin de omroepen met de NOS over de drie netten worden verdeelt.Morgen moet het NOS bestuur er uit zijn. Of dat lukt wordt sterk betwijfeld.

Het weer nog met Erwin Kroll.

Goedenavond, het nieuws van vrijdag 11 januari - Harde hand Moskou treft Litouwen - Nederlandse raketten naar TurksIraakse grens. - Saddam Hussein zegt niet te zullen wijken - Omroepen eens over samenwerking op 3 zenders.

Terwijl heel de wereld in angstige spanning naar Irak en Koeweit kijkt, heeft het centrale gezag in de Sovjetunie vandaag toegeslagen in Litouwen. Met harde hand probeert Moskou de rebelse republiek aan de Oostzee in het gareel te krijgen. Het Sovjetleger heeft drie strategische gebouwen bestormd en bezet - en het is de vraag of het daarbij blijft.

In de hoofdstad Vilnius zijn het belangrijkste media-centrum, het officieuze Litouwse ministerie van defensie en de telefooncentrale nu in handen van Sovjettroepen. Litouwse nationalisten beschermen massaal het parlementsgebouw, en de tv-toren om te verhinderen dat de Sovjetmilitairen ook daar ingrijpen. In het parlement staan molotov-cocktails klaar - en vrijwilligers en parlementariers hebben nogmaals gezworen de Litouwse wetten tot het uiterste te zullen verdedigen. Het centrale Sovjetgezag legde vandaag ook het onafhankelijke Moskouse persburo Interfax het zwijgen op - onder meer waarschijnlijk omdat het een spreekbuis is voor het onafhankelijkheidsstreven van de opstandige republieken aan de Oostzee. Premier Landsbergis van Litouwen blijft erop hameren dat hij niets met de Sovjetregels te maken heeft:

Op het ingrijpen van Moskou is in verschillende landen bezorgd en verontwaardigd gereageerd. Groot-Brittannie protesteerde - en de NAVO, de EG en de paus drongen in afzonderlijke verklaringen aan op een dialoog tussen Moskou en Litouwen.

Nederland stuurt militairen van de luchtmacht naar Turkije. Maandag vertrekken twee squadrons naar het Turks-Iraakse grensgebied. Uit vrees voor een Iraakse aanval staan daar al achttien NAVO-jachtvliegtuigen. Op verzoek van ANkara sturen de bondgenoten nu een verdedigingswapen tegen aanvallen uit de lucht. Behalve ons land stuurt ook Amerika luchtafweergeschut.

De Nederlandse bijdrage aan de verdediging van Turkije bestaat uit twee Patriot-eenheden, nu nog gelegerd in het Duitse Stolzenau. Er maken zo'n tweehonderd militairen deel van uit, van wie vijftien dienstplichtig. De Patriot kan vanaf de grond tot op 20 kilometer hoogte vliegtuigen en raketten neerhalen. De ultramoderne afweerraketten zijn van Amerikaanse makelij en voorzien van een conventionele lading. De Nederlandse Patriots worden alleen afgeschoten bij een Iraakse aanval op Turkije. Vier dagen voor het verstrijken van het VN-ultimatum aan Irak, probeert secretaris-generaal Perez de Cuellar escalatie van het Golfconflict te voorkomen. Hij is op weg naar Baghdad, voor een gesprek met Saddam Hussein. De missie van de VN-secretaris wordt gezien als een allerlaatste diplomatieke inspanning om Irak nog voor woensdag uit Koeweit te krijgen. Hussein liet zich vanochtend van zijn onbuigzaamste kant zien. Irak trekt zich zeker NIET terug uit Koeweit, liet hij op een congres van fundamentalistische islamieten weten. De zege is nabij, hield de Iraakse president zijn gehoor voor. Saddam Hussein gaf toe, dat de Amerikanen over de meest geavanceerde wapens beschikken. 'Maar wij hebben acht jaar oorlogservaring en het geloof om te overwinnen', aldus Saddam Hussein. De islamitsche leiders betuigden hem luidkeels steun. Onbuigzame taal, ook in Saudi-Arabie, waar James Baker flink van leer trok. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken (hier op bezoek bij koning Fahd) sprak later op de dag de Amerikaanse troepen toe. Baker waarschuwde Baghdad dat het oorlog wordt als het niet op 15 januari, om middernacht precies, zijn biezen heeft gepakt uit Koeweit.

Bij zo'n oorlog kunnen dus ook Nederlandse militairen betrokken raken. Daarover debatteert sinds vijf uur vanmiddag de Tweede Kamer. Het debat is nu geschorst en in de Kamer is verslaggeefster Maria Henneman. Maria, staat een meerderheid van de Kamer achter het kabinet

De hoop in Den Haag, maar eigenlijk in heel de wereld, is nu dus gericht op VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar. Na het mislukte overleg van woensdag tussen de Verenigde Staten en Irak wordt Perez de Cuellar alom gezien als 'de laatste boodschapper van de vrede.' Vandaag kreeg de VN-secretaris-generaal in Geneve alle steun van de EG-ministers van buitenlandse zaken.

Het is acht uur 's ochtens als minister Van den Broek van buitenlandse zaken op Schiphol begint aan z'n reis naar Geneve. Van den Broek was eerder pessimistisch gestemd over de mogelijkheden alsnog een vreedzame oplossing voor de Golf-crisis te vinden. Maar de 'wanhoopsmissie' van Perez de Cueallar is n van de laatste strohalmen voor vrede. Als anderhalf uur later Geneve is bereikt, gaat Van den Broek naar een vooroverleg met z'n EG-collega's. In het VN-gebouw wordt intussen geprobeerd orde op zaken te zetten. Want de belangstelling voor het overleg tussen de EG en Perez de Cuellar is massaal. De gesprekken in zaal 8 duren ruim een uur. Na afloop is er een ware media-run op de EG-ministers. Minister Van den Broek is een van de weinigen die wat wil loslaten en trekt daarom langs een stoet van cameraploegen. Op weg naar huis vertelt Van den Broek dat de EG-ministers in principe het voorstel van Perez de Cuellar steunen om eventueel een VN-vredesleger in Koeweit te plaatsen. Even na vier uur is Van den Broek terug op Schiphol. "We moeten nu de vingers kruisen voor vrede", zegt hij.

Perez de Cuellar is nu op weg naar Baghdad, zonder al te hoge verwachtingen, maar met brede internationale steun. Vanmorgen was Perez de Cuellar in Parijs.

Het Amerikaanse Congres - het Huis van Afgevaardigden en de Senaat - debatteert weer over de Golfcrisis. Voor de tweede achtereenvolgende dag. En er was een incident.

Het Huis van Afgevaardigden maakt morgen de keuze: gebruik van geweld, of meer tijd nemen voor economische sancties. De Senaat stemt een of twee dagen later.

Er is een noodplan voor de internationale olievoorraden. De 25 landen van het Internationaal Energie Agentschap hebben in Parijs afgesproken dat ze, als de oorlog uitbreekt, samen 2,5 miljoen vaten olie extra per dag op de markt zullen brengen. Drie kwart daarvan moet komen uit de strategische olievoorraden, de rest hoopt het Agentschap te halen uit een zuiniger gebruik van energie. De consumenten zullen daar alleen vrijwillig aan mee hoeven te werken.

Een petitie van IKV en Pax Christi voor kamervoorzitter Deetman. Enkele uren voor het debat in de Tweede Kamer vroegen de twee kerkelijke vredesbewegingen om elke Nederlandse betrokkenheid bij militaire akties in het Golfgebied te vermijden. Dus: om de marineschepen terug te trekken en de Patriot-luchtafweer niet te sturen.Volgens IKV en Pax Christi staat het gebruik van massaal geweld in geen enkele verhouding tot het beoogde doel. In plaats daarvan zou Nederland bij de internationale gemeenschap moeten aandringen op verscherping van het handelsembargo.

De regering kan het Nederlandse Leger bij oorlogshandelingen betrokken laten raken, zonder dat Nederland in oorlog is. En daarvoor hoeven, volgens de president van de rechtbank in Den Haag, de Eerste en Tweede Kamer niet in gezamenlijke vergadering toestemming te geven. Daarmee hebben vredesgroepen het korte geding verloren dat ze tegen de Staat hadden aangespannen. Ze wilden toepassing van grondwetsartikel 96, dat een procedure voorschrijft voor een "IN OORLOG" verklaring. Maar de Haagse rechtbank vindt dus dat die niet aan de orde is.

Vanmorgen zijn een Nederlands noodhospitaal en drie ambulances richting Golf verstuurd. In het hospitaal, dat bestaat uit vier tenten, kunnen ongeveer 50 gewonden worden verpleegd. Het is in principe bedoeld voor de bemanning van de drie Nederlandse schepen in de Golf, maar kan als het nodig is ook worden ingezet voor de andere bondgenoten. De hospitaaltenten gaan naar de Verenigde Arabische Emiraten. Het medisch personeel volgt woensdag.

Vier Jordaanse Airbussen op vliegveld Beek. Royal Jordanian stalt de vliegtuigen daar uit veiligheidsoverwegingen - tot de Golfcrisis voorbij is. De Airbussen zijn nog nieuw, en samen ongeveer een kwart miljard gulden waard. Een kostbaar bezit dus, dat de Jordaanse luchtvaartmaatschappij liever niet verloren ziet gaan in geval van oorlog. Officieel wordt als reden opgegeven dat er door de Golfcrisis onvoldoende gebruik van de toestellen wordt gemaakt. Vliegveld Beek is gekozen omdat Royal Jordanian daar geregeld landt voor vrachtvervoer.

De koppeling tussen lonen en uitkeringen is betaalbaar. Dat blijkt uit een advies van de SER, de Sociaal Economische Raad, aan het kabinet.

Het advies is bedoeld voor de "tussenbalans-diskussie" in het kabinet. Werkgevers,onafhankelijke kroonleden en vakbeweging zijn het eens geworden dat in deze kabinetsperiode de koppeling betaalbaar is. Koppeling is de relatie tussen lonen en uitkeringen.Stijgen de lonen dan nemen ook de uitkeringen toe. De SER leden hebben wel een aantal voorwarden vastgesteld. De lonen mogen niet teveel stijgen,gemiddeld drie procent.Het aantal uitkeringsgerechtigden mag niet toenemen.De overheidsfinancien moeten op orde komen. Daarmee komt de SER voor een belangrijk del tegemoet aan het standpuint van het kabinet over de koppeling. De SER vind verder dat het kabinet verdergaande maatregelen moet treffen om de groei van het aantal arbeidsongeschikten af te remmen. Ook moet er minder een beroep worden gedaan op de Ziektewet.De maatregelen moeten sneller worden uitgevoerd.Anders dreigt het aantal WAO ers de grens van 1 miljoen te overschrijden.

De omroepen slaan de handen ineen om het publieke bestel te redden. Na een tweedaagse bijeenkomst in Noordwijk zijn ze het eens geworden over een verdeling van de drie niet-commerciele televisiezenders.

Het weer nog met Erwin Kroll.

Dit was het acht-uur-journaal. Het volgende is om tien uur. Goeienavond.

Goedenavond, het nieuws van zaterdag 12 januari - VN-secretaris in Baghdad aangekomen - Overal in de wereld demonstraties tegen Golfoorlog - Steeds meer spanning in Litouwen - Haagse man 6 dagen ontvoerd

"De laatste boodschapper van de vrede" (zoals hij al is genoemd) is in Baghdad. VN-secretaris Perez de Cuellar doet in de Iraakse hoofdstad een aller-, allerlaatste poging om oorlog te voorkomen. Op dit moment probeert Perez de Cuellar Saddam Hussein er van te overtuigen, dat-ie zijn troepen uit Koeweit terug moet trekken.

Met zijn eigen VN-vliegtuig kwam Perez de Cuellar aan het eind van de middag aan op het vliegveld van Baghdad. Hij werd er opgewacht door Tareq Aziz, de minister van buitenlandse zaken van Saddam Hussein. Perez de Cuellar is niet erg optimistisch over het welslagen van zijn vredesmissie, al heeft-ie hoop. Hij ziet zijn missie wel als de laatste kans om oorlog te voorkomen. Nog voor zijn gesprek met Saddam Hussein, sprak de VN-secretaris eerst met Aziz. Perez de Cuellar zegt zonder concreet vredesplan naar Baghdad te zijn gekomen. Dat komt vanzelf, meent hij. Maar Iraakse autoriteiten benadrukken, dat er geen wijziging in het standpunt van Saddam Hussein over Koeweit valt te verwachten.

Op rondreis door het Midden-Oosten, was de Amerikaanse minister Baker vanmiddag in Syrie. Hij vertelde er president Assad over het mislukken van zijn overleg met Tareq Aziz in Geneve, eerder deze week. Baker toonde zich ingenomen met de hernieuwde bemoeienis van Sovjet-president Gorbatsjov met de Golfcrisis. Gisteren sprak Gorbatsjov telefonisch met president Bush. Volgens het Witte Huis deed de Sovjet-leider enkele voorstellen om de Golfcrisis te beeindigen. Hoe die voorstellen eruit zien, werd niet verteld.

Terwijl Perez de Cuellar in Bagdad is, is het in de VS een belangrijke politieke dag. Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en de Senaat stemmen over de vraag of Bush na de deadline volgende week dinsdag de oorlog mag verklaren aan Irak. -Paul, hoe staat het met die stemmingen

- hoe staat het er voor - uiteindelijk overwinning voor Bush, maar hoe groot - betekent het dat-ie met een gerust hart de strijd kan beginnen - wat verwacht men daar in Washington van de ontmoeting Perez de CuellarSaddam Hoessein

De verwachtingen over de missie van Perez de Cuellar zijn dus niet erg hoog gespannen. Maar onze minister Van den Broek van buitenlandse zaken heeft veel vertrouwen in de VN-secretaris-generaal.

Over n ding is iedereen het eens: Irak moet zijn legers uiterlijk 15 januari uit Koeweit hebben teruggetrokken. Toch bestaat er grote verwarring: want niemand weet wanneer het uur "U" precies aanbreekt en daarmee dus het moment waarop geweld tegen Irak mag worden gebruikt.

Voor de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, is het volstrekt duidelijk: Baker vindt dus dat het ultimatum afloopt op dinsdag 15 januari, als het in New York middernacht is. Bij ons is het dan woensdagochtend 6 uur en in Baghdad 8 uur. Onjuist, zeggen vertegenwoordigers bij de Verenigde Naties: het ultimatum loopt af als het in New York dinsdagmiddag 4 uur is, dus bij ons 10 uur dinsdagavond en in Baghdad 12 uur 's-nachts.

Militaire oefeningen in het Golfgebied krijgen een grimmiger karakter, nu de deadline nadert. Britse tornadojagers oefenen hier met bommen, die speciaal bedoeld zijn om startbanen van vliegvelden onklaar te maken. De vliegers zijn nu goed getraind, maar ze zien de 15e met gemengde gevoelens tegemoet. Westerse diplomaten vertrekken massaal uit Irak. Met een van de laatste vluchten uit Baghdad, zijn ook Nederlandse diplomaten vertrokken. Met het Iraakse toestel, dat gecharterd was door de Verenigde Staten, vertrok ook de Amerikaanse zaakgelastigde Wilson. Hij was de man die de mislukte besprekingen tussen Baker en Aziz had voorbereid. Volgens Washington zijn alle Amerikanen die weg wilden, nu ook het land uit.

De laatste vier Nederlandse diplomaten in Baghdad kwamen twee uur geleden op Schiphol aan. Ambassadeur Van Dam, die hier al was, wachtte ze op. Net als andere ambassades in de Iraakse hoofdstad is de Nederlandse tijdelijk gesloten, zoals het officieel heet. De vier waren zichtbaar opgelucht. De uittocht van ambassadepersoneel uit Irak was ineens zo groot, dat het nog moeilijk was om weg te komen. Spanning onder de buitenlanders, maar zo kort voor de 15e zeker ook onder de Iraki's zelf. Een kleine postzak met documenten is alles wat er nog rest van de Nederlandse ambassade in Bagdad. Alle andere stukken zijn vernietigd.

Niet met 't verstand op nul en de blik op oneindig. Dat is volgens premier Lubbers de houding van 't kabinet bij een Nederlandse deelname aan een mogelijke Golf-oorlog.

Het was afzien gisternacht in de Tweede Kamer. De zaterdag was al begonnen toen de belangrijkste conclusies waren getrokken: de twee Nederlandse fregatten in de Golf mogen van de Kamer onder Amerikaans commando vallen als er oorlog uitbreekt. En daarvoor is geen nieuw kabinetsbesluit nodig. Maar het is geen automatisme dat de Nederlanders meedoen met elke actie van de Amerikanen. Premier Lubbers vatte het zo samen: En met die samenvatting kon bijna heel de Kamer leven. Ook de PvdA, die lang heeft aangehikt tegen een mogelijke Nederlandse deelname aan de oorlog. Een gezamenlijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer over de Golfcrisis volgende week komt er niet. Groen Links kreeg voor dat idee te weinig steun.

Het kabinet besloot gisteren Patriot-lucht-verdedigings-eenheden naar de Turks-Iraakse grens te sturen. Maar omdat er bijna geen vrachtvliegtuig meer vrij is, weten de militairen van de luchtmacht nog niet wanneer ze vertrekken.

De Nederlandse Patriot lucht verdedigings eenheden staan ingegraven rond het dorp Stolzenau - in de buurt van Hannover. De raket lanceer buizen gingen vandaag naar beneden.Na 25 jaar dag en nacht alert zijn op Russen die zouden kunnen komen,verhuizen deze eenheden -totaal onverwacht- naar NAVO partner Turkije.Om de Turkse Oost grens tegen Iraakse luchtaanvallen te beschermen.Amerikaanse Galaxy vrachttoestellen zouden de Patriot eenheden moeten overvliegen. Deze radar moet de nederlandse eenheden waarschuwen.De patriot raket kan vijandige gifgasrakketten vernietigen. kleding,gasmaskers,geneesmiddelen voor behandelingen tegen zenuwgassen en andere preventiemidelen gaan mee.Voor het personeel is de overplaatsing een verrassing. Patriot,klaar voor Turkije.

Minder dan vier dagen voor de afloop van het VN-ultimatum staan we nu, en de angst voor een Golf-oorlog neemt toe. Bijna drie-kwart van de Nederlandse bevolking denkt dat er oorlog zal uitbreken. 57 procent verwacht dat die al over enkele dagen begint. Dat blijkt uit een enquete, die in opdracht van de Krant op Zondag is uitgevoerd.

In veel steden in de wereld zijn vandaag anti-oorlogs-demonstraties gehouden. Zoals in Nederland, bij het Zadkin-monument in Rotterdam. Rond de duizend mensen liepen in de vredesmars door de stad. Er was ook de oproep om vanaf morgen kaarsen te laten branden, uit protest tegen een mogelijke oorlog. Massaler waren de protesten in Italie. Duizenden voornamelijk jonge demonstranten hielden sit-inns in de binnenstad van Rome, waardoor verkeer nauwelijks nog mogelijk was. Ook in verschillende Britse steden lange slierten protesterende burgers. En de binnenstad van Parijs leek - meer dan ooit - op een mensenzee. Daar was een demonstratie georganiseerd, waaraan ook veel oppositiegroepen deelnamen. In Amerika doen verontruste burgers een oproep aan Bush zich niet in een oorlog met Irak te storten. Ze vinden het niet waard om mensenlevens op te offeren voor de olie van Koeweit. En voor de Amerikaanse ambassade in Bagdad stroomden vredesdemonstranten bijeen, die nog hopen op een diplomatieke oplossing. In stilzwijgen vormden ze een menselijke keten naar de binnenstad.

De situatie in Litouwen blijft uiterst gespannen. President Landsbergis is in crisisberaad met de Litouwse regering over het ingrijpen van Moskou. Ook de Nederlandse regering is ernstig verontrust over de ontwikkelingen in Litouwen. Buitenlandse Zaken heeft de ambassadeur van de Sovjet Unie ontboden.

Die acties hebben onder teozicht van de militairen geplaatst.

Een lid van het Nobelprijs-comite heeft Gorbatsjovs brute ingrijpen in Litouwen een belediging voor de Nobelprijs genoemd. Het druist in tegen ieder verdesprincipe, zei hij. President Gorbatsjov kreeg in november de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn beleid van perestroika.

Een slachtpartij. Zo omschijft het ANC de aanslag tijdens een begrafenis in Zuid-Afrika van een aanhanger van de anti-apartheidsbeweging. Zeker 35 mensen kwamen om het leven. Tientallen raakten gewond.

300 aanhangers van het ANC waren bijeen om de laatste eer te bewijzen aan het vermoorde ANC-lid Christoffel Nangalembe. Een geweerschot in de lucht was het teken dat de slachtpartij kon beginnen. Zeker 15 gemaskerde mannen begonnen in het wilde weg te schieten. Wie verantwoordelijk is voor de aanslag, is nog niet bekend. Het ANC vermoedt, dat de Inkatha- beweging er achter zit. Maar de bevolking denkt dat het het werk is van zwarte bandieten, ingehuurd door de blanke autoriteiten. De politie wist van te voren dat de kans op een aanslag tijdens de begrafenis groot was. Maar ze ontkennen beschuldigingen, dat de ANC-aanhangers te weinig bescherming hebben gekregen. De agenten zouden door de ANC-aanhangers zijn weggestuurd . De hele dag bleef het nog onrustig in Sebokeng. En velen verwachten dat door de gebeurtenissen van vandaag het geweld weer zal oplaaien.

Belgie heeft de Palestijnse terrorist Said Nasser vrijgelaten. In ruil voor hem zijn vandaag de laatste vier Belgische gijzelaars in het Midden- Oosten ook vrijgekomen. Dat zijn leden van de familie Houtekins, die sinds 1987 door de groep van Abu Nidal werden vastgehouden. Nasser zat vast in Belgie voor een aanslag in 1980 op een synagoge in Antwerpen. Daarbij kwam een joods jongetje om het leven.

Nasser werd vanochtend uit de gevangenis in Leuven overgebracht naar het vliegveld Bierset bij Luik. Het is nog niet duidelijk waar de ruil met de gijzelaars heeft plaatsgevonden. Maar als n van de mogelijkheden is Libie genoemd. De Libische leider, kolonel Gaddafi heeft bij de onderhandelingen geholpen, volgens de Belgische minister van buitenlandse zaken Mark Eyskens. Nasser was tot levenslang veroordeeld, maar kwam nu al in aanmerking voor voorwaardelijke invrijheidstelling. De Joodse gemeenschap in Belgie is woedend over de vrijlating. Volgens de Belgische pers heeft Israel gedreigd Nasser te zullen doden. Ook de Verenigde Staten hebben boos gereageerd op het 'onderhandelen met terroristen'. De familie Houtekins werd in 1987 ontvoerd vanaf een jacht in de Middellandse Zee. Samen met vier andere familieleden die al eerder werden vrijgelaten. Abu Nidal wilde al enige tijd de resterende gijzelaars ruilen voor Nasser.

Een 22-jarige man uit Den Haag blijkt 6 dagen lang te zijn ontvoerd. Toen gisteravond meer dan 100.000 gulden losgeld was betaald, werd ie vrijgelaten. De politie heeft daarna in een grootscheepse aktie 6 verdachten aangehouden.

Vorige week zondag om half vijf 's ochtends wordt in de Haagse Judith Lijsterstraat een man ontvoerd. Het is een 22-jarige croupier van een illegaal gokhuis. Hij krijgt een zak over z'n hoofd getrokken en wordt in een auto afgevoerd. Later op de dag nemen de ontvoerders contact op met de familie van de man en eisen een losgeld van 250.000 gulden. Op een persconferentie vertelt de politie vandaag dat de familie in de loop van de week nog een paar keer contact heeft met de ontvoerders. Het lukt de familie niet om het kwart miljoen bijeen te krijgen. Maar de ontvoerders gaan akoord met 80.000 gulden cash en voor 23.000 gulden aan goud. Gisteravond gaat een broer van de ontvoerde man met geld en goud naar het Amsterdamse Centraal Station en overhandigt het daar in een koffer aan een van de kidnappers. Ruim een half uur later komt de ontvoerde man daar ongedeerd bij zijn wachtende broer. In Amsterdam-Noord gaat de politie daarna tot actie over. Er worden drie man opgepakt in een shoarma-zaak. Daarbij is ook de man die op het station de koffer had aangenomen. Hij heeft 'm nog steeds bij zich, met het losgeld erin. Honderdtwintig man sterk en met inzet van een helicopter doet de politie daarna op vier adressen invallen. Er worden dertien mensen van hun bed gelicht. Tien man die niets met de zaak te maken hebben komen vannacht en vandaag weer vrij. Er zitten nu dus nog 6 man vast. De politie verwacht nog meer arrestaties te zullen doen.

Het weer nog met Erwin Kroll.

Goedenavond, het nieuws van zondag 13 januari. - bloedig ingrijpen van Rode leger in Litouwen - Perez de Cuellar met onbekend resultaat vertrokken uit Irak - de Afrika- actie haalde tot nu toe 13 en een -half miljoen gulden op.

Het Sovjet leger heeft vannacht met geweld ingegrepen in Litouwen. 13 doden en meer dan 100 gewonden na de bestorming van het televisie en radio station in Vilnius. De situatie in de Litouwse hoofdstad is grimmig. De Sovjet autoriteiten hebben de avondklok ingesteld. In het parlementsgebouw hebben zich honderden Litouwers verschanst. Ze hebben aangekondigd het gebouw tot de laatste druppel bloed te zullen verdedigen.

Washington reageert fel op de gebeurtenissen in Litouwen. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker zegt dat het gebruik van geweld door Moskou de betrekkingen tussen de Soviet-Unie en Amerika in gevaar brengen.

Ook de EG veroordeelt het geweld scherp. De Belgische minister van buitenlandse zaken Eyskens vindt dat de Gemeenschap de toegezegde hulp aan Moskou moet heroverwegen.

De ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap komen morgen in Brussel bij elkaar voor een spoedvergadering. Dit is bekend gemaakt door de Luxemburgse minister van buitenlandse zaken Poos. Luxemburg is op dit moment voorzitter van de EG.

De Europese ministers gaan ook praten over de dreigende oorlog in de Golf. Secretaris-generaal Perez de Cuellar van de Verenigde Naties is zonder iets te zeggen afgereisd uit Irak, na zijn gesprek met de Iraakse leider Saddam Hoessein.

Sinds Perez de Cuellar gisteren in Bagdad werd ontvangen, is er een volledige informatiestop over zijn besprekingen, eerst met minister Aziz en vanmiddag met president Saddam Hoessein. Die besprekingen waren nog gaande toen de Iraakse leider een verklaring liet uitgaan dat Koeweit beslist een provincie van Irak blijft. In een antwoord op de Syrische leider Assad voorspelde hij dat Koeweit het toneel van een grote veldslag zal worden. Dat voorspelde niet veel goeds voor de vredesmissie van Peres de Cuellar.

Tijdens zijn bezoek in Bagdad sprak Perez de Cuellar ook met de Palestijnse leider Jasser Arafat. Arafat kan zich nog steeds niet voorstellen dat het tot een oorlog komt:

Minister Baker van Buitenlandse zaken gaat door met zijn rondreis langs de Arabische bondgenoten van de Verenigde Staten. Vandaag was hij in Turkije, het enige NAVO-land dat grenst aan Irak.

Baker kwam vanochtend aan in Ankara nadat hij gisteravond door de mist niet kon landen. Hij heeft besprekingen gevoerd met de Turkse president Ozal. Baker wil graag een Turkse luchtmachtbasis gebruiken voor Amerikaanse toestellen. Het gaat om de basis bij Incirlik, zo'n 700 kilometer van de Iraakse grens. Ozal heeft nog niet besloten of de Amerikanen Irak mogen aanvallen vanaf Turks grondgebied.

Saudi-Arabie gaat gasmaskers verstrekken aan iedereen die dat wenst. Er moet ruim vijftig gulden voor betaald worden,

Dat geld krijgen de mensen weer terug als ze het masker weer inleveren. Westerlingen in Saudi-Arabie staken er op cynische wijze de draak mee. Want er is weinig feest te vieren in Golf. Er worden luchtalarm-oefeningen gehouden en de bevolking wordt voorbereid op het ergste als het tot een oorlog komt.

De paus heeft opgeroepen tot een vredesconferentie over het Midden Oosten. In de huidige omstandigheden zou een oorlog de problemen alleen maar erger maken, zei de paus:

In Nederland werden vandaag in een aantal steden vredesdiensten gehouden. Zoals in de Amsterdamse Mozes en Aaronkerk. Daar kwamen 600 mensen bij elkaar in een gebedsdienst voor de vrede. Men sprak zich uit tegen een mogelijke Golfoorlog. De aanwezigen hadden een verschillende godsdienstige achtergrond.Zoals een joodse en ook islamitische Ook in Utrecht werd een vredesdienst gehouden. In de St Janskerk werden kaarsen aangestoken voor de vrede in de Golf.

Presidentsverkiezingen in Portugal. Voor de vierde keer sinds het land vijftien jaar geleden een democratie werd.

De belangrijkste kandidaat is de huidige president en oud-premier Mario Soares. Vijf jaar geleden werd de 67-jarige Soares voor het eerst president. De kans dat hij opnieuw wordt gekozen is groot. Zijn belangrijkste rivaal is Basilio Orta, lid van een kleine rechtse partij. Orta heeft een felle campagne gevoerd waarin hij persoonlijke beledigingen aan het adres van Soares niet schuwde. Of het hem heeft geholpen is de vraag. Opiniepeilingen voorspellen dat Orta niet meer dan 20 procent van de stemmen zal halen.

Zojuist zijn de stemlokalen gesloten en onze correspondent Robbert Bosschardt meldt uit Lissabon dat volgens de prognose van de Portugese staatstelevisie Mario Soares zou hebben gewonnen met procent. De rechtse kandidaat Orta bleef steken op procent.

De nationale inzamelingsactie voor hongerend Afrika heeft dertien en een half miljoen gulden opgebracht.

De actie begon een week geleden, onder het motto: Afrika sterft van de honger, dat laten wij niet gebeuren. 20 miljoen mensen in Afrika worden met de hongersdood bedreigd. Via het speciale gironummer 555 is tot nu toe 9 miljoen gulden binnengekomen. Minister Pronk vult dat bedrag aan tot 13,5 miljoen.

Het weer: Vannacht zakt de temperatuur op veel plaatsen tot 4 a 5 graden onder nul. In de noordelijke kustprovincies kan nog een enkel buitje vallen. Morgen is het droog en zonnig en loopt de temperatuur op tot rond het vriespunt. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: Droog en perioden met zon. 's Nachts vriest het licht. Overdag schommelt het kwik rond het vriespunt. Dat was het 8 uur journaal. Goedenavond.

En dan is zojuist uit Baghdad bekend geworden, dat Saddam Hussein vanavond nog - geheel onverwacht - een toespraak tot het Iraakse volk gaat houden. Wat de Iraakse leider zal gaan zeggen, is nog onbekend. Mogelijk reageert hij op de eventuele komst van Mitterrand. En de Iraakse ambassadeur in Washington heeft uit eigen beweging besloten Amerikaachter zich te laten, voor het ultimatum tegen zijn land verstrijkt. Zaterdag was al een aantal Iraakse diplomaten uitgewezen.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 14 januari. Perez de Cuellar uitgepraat. Israel benauwd voor Iraakse verrassingsaanval. Litouws ingrijpen buiten Moskou om EG veroordeelt optreden Sowjetstrijdkrachten .

Zo op het oog is er voor de Golf-crisis geen enkele diplomatieke oplossing meer mogelijk. De gesprekken lijken ten einde en de standpunten onwrikbaar, zowel van Amerika als van Irak. VN-Secretaris-Generaal Perez de Cuellar is zonder resultaten teruggekomen uit Baghdad. En op zijn verzoek besloten de EG-ministers van Buitenlandse Zaken unaniem geen missie meer naar Baghdad te sturen.

Nadat zaterdag het Amerikaanse Congress het beleid van president Bush in de Golf steunde, bleef vandaag ook het Iraakse parlement niet achter. President Saddam Hussein kreeg daar een ovatie van een kwartier, omdat hij zei geen enkele concessie over Koeweit te zullen doen. Ook de voorzitter van het Iraakse parlement liet er geen enkele twijfel over bestaan dat Irak klaar is voor de strijd. Vanmorgen, in Parijs, bracht VN-Secretaris-Generaal Perez de Cuellar de Franse president Mitterrand op de hoogte van zijn teleurstellende gesprek met Saddam Hussein:

Het laatste vredesplan voor het Golfconflict zou nu nog uit Frankrijk kunnen komen. Het plan van Yemen - vanavond ingediend - om na terugtrekken van de troepen een vredesconferentie over het midden-oosten te houden, is al door Baghdad van de hand gewezen. Op krap 34 uur van het aflopen van het VN-ultimatum moet de oplossing nu uit Franse koker komen.

De Europese Gemeenschap zal geen vredesmissie meer naar Irak sturen, omdat de kans op enig succes te klein is. Dat werd besloten tijdens spoedoverleg in Brussel. Maar, de uitnodiging van de EG aan de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz blijft van kracht.

De uitnodiging van de Eg aan de Iraakse minister Tareq Aziz blijft wel van kracht. Er wordt geen missie gestuurd omdat de kans op succes te klein wordt geacht.

Bondskanselier Helmuth Kohl heeft een klemmende oproep aan Irak gedaan om het gezond verstand te gebruiken. Hij zei dat de periode waarin Hitler aan de macht was, duidelijk heeft laten zien waartoe laksheid tegenover agressie en verkrachting van het recht kan leiden. Volgens Kohl zou met name het Duitse volk alert moeten zijn in dit soort situaties.

Berusting en teleurstelling in de Verenigde Staten, na de tegenvaller in Baghdad. Washington lijkt de moed te hebben opgegeven en niet meer te geloven, dat een gewapend conflict te voorkomen is.

Israel is op alles voorbereid. Zelfs op een onverwachte aanval van Irak, nog VOOR het VN-ultimatum verstrijkt. Want daar houdt het Israelische leger ernstig rekening mee. Reservisten zijn daarom opgeroepen en de allerhoogste staat van paraatheid is afgekondigd.

Saudi-Arabie, slagveld bij een Golfoorlog, is er klaar voor. De 600-duizend buitenlandse militairen, maar ook de Saudi's zelf. Hoewel ze massaal weigeren mee te werken aan alarmoefeningen. De regering heeft saboteurs en terroristen met de doodstraf gedreigd. Westerse geheime diensten voorspellen een uitbarsting van terreur als de oorlog een feit is. Militaire bases, olievelden en raffinaderijen zijn dan mogelijk het doel. Onze verslaggever Job Frieszo is in Saudi-Arabie en ziet er de uren snel verstrijken

Koning Fahd kreeg vandaag ook nog een brief van de Franse president Mitterand. Wat er in staat is niet bekend. De brief volgde op de aankondiging van Frankrijk door te gaan met pogingen een oorlog te voorkomen.

Extra beveiliging op de luchthaven Schiphol. Daartoe heeft het kabinet besloten, na dreigementen van Sadam Hoesein met terroristische aanslagen. Op Schiphol is ogenschijnlijk weinig te merken van de extra beveiliging. Maar in de aankomst- en vertrekhal en bij de incheckbalies wordt extra gecontroleerd. Vooral de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen worden streng bewaakt. Ook de controle op de bagage is verscherpt. Een woordvoerder van Schiphol verwacht niet dat de beveiligingsmaatregelen zullen leiden tot vertragingen.

De Amsterdamse effectenbeurs heeft draaiboeken klaar liggen voor het moment dat de oorlog uitbreekt. Hoe die eruit zien, wordt pas bekendgemaakt als er inderdaad oorlog is. De beurs beslist zelf over opschorten of staken van de handel. Voor SLUITING moet minister Kok van Financien zijn toestemming geven. Intussen wachten de handelaren gespannen af. In Amsterdam sloot de koersindex twee-drie-tiende punt lager op 163,3. De olieprijs is ruim vier dollar gestegen. Een vat olie kost nu bijna 30 dollar. Ook winst voor de dollar. Die staat nu een-drie-kwart cent hoger op 1,74.

De Nederlandse mijnenjager Zierikzee gaat waarschijnlijk naar het oostelijk deel van de Middellandse zee. De Zierikzee hoort bij een NAVO-eskader mijnenvegers en mijnenjagers. De NAVO overweegt nu het eskader te sturen omdat Irak mijnen zou kunnen leggen. De Zierikzee ligt nu nog met de 48 bemanningsleden in Den Helder. Een geplande oefening van het NAVO-eskader op de Noordzee is afgelast.

Hamsterwoede heeft nu ook toegeslagen. Veel supermarkten hadden het in het weekeinde bijna net zo druk als rond de Kerst. Ook in supermarkten langs en over de grens wordt flink toe- en ingeslagen. De klanten stonden tegenover steeds leger wordende schappen. Daar hadden hamsteraars veel levensmiddelen zoals suiker, meel en koffie vandaan gehaald. De meeste supermarkten zijn op het hamsteren voorbereid en zijn bevoorraad met extra spullen.

Al heeft het Kremlin geen OPDRACHT gegeven om dit weekend in te grijpen in Litouwen, Moskou is het er wel mee eens. Een legercommandant in Litouwen zelf heeft het commando gegeven, maar president Gorbatsjov en zijn ministers zijn vol begrip. Tot woede van onder meer Boris Jeltsin.

Gorbatsjov zei dat hij pas na de gewelddadige nacht van de gebeurtenissen in Litouwen had gehoord. Maar hij had het over de "gerechtvaardigde hulp van het leger, waar - naar zijn zeggen - door Litouwse arbeiders en intellectuelen om was gevraagd" . Hij verweet Litouwens president Landsbergis dat die het geweld over zijn republiek heeft afgeroepen:

De regering van Letland is in crisisberaad bij elkaar. Er wordt gerekend op een aanval van het Sovjetleger - morgen. Het geweldadige Sovjet-optreden in Litouwen heeft internationaal veel kritiek gekregen. De NAVO heeft gewaarschuwd dat de betrekkingen tussen Oost en west in gevaar komen. De EG heeft tijdens spoedoverleg in Brussel gedreigd de hulp aan de Soviet-Unie in te trekken als de legeracties doorgaan.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Tot tien uur. Een prettige avond verders.

loguit moment houdt de Jordaanse koning Hoessein een rede tot het Jordaanse volk. In die rede waarschuwt de koning dat het spook van de oorlog nu boven de hele mensheid hangt. Niet alleen zullen er mensen gedood worden, het zal ook een ecologische ramp zijn. Ook zegt hij dat al zijn pogingen een vreedzame oplossing te zoeken op niets zijn uitgelopen. Met de toespraak lijkt de koning Jordanie op de oorlog voor te bereiden.

Goeden avond. Het nieuws van dinsdag 15 januari. Laatste Golfinitiatieven bij Veiligheidsraad. Einde ultimatum nadert:Irak juicht demonstratief. Ieder en alles in Arabische woestijn op scherp. Gorbatsjov haalt fel uit tegen Jeltsin.

15 januari: zelden was een datum meer beladen dan die van vandaag. De klok tikt. Voor middernacht New Yorkse tijd, zes uur morgenochtend hier, moet Irak weg zijn uit Koeweit, anders mag er geweld gebruikt worden. President Bush vergadert de hele dag al met zijn veiligheidsadviseurs. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis is een beslissing over militair ingrijpen zeer snel na het aflopen van het ultimatum te verwachten. Een Franse poging nog een laatste diplomatieke opening te vinden, lijkt tot muislukken gedoemd. De Veiligheidsraad moet er nog over vergaderen, maar in de wandelgangen van de Verenigde Naties is weinig optimisme.

Te elfder ure heeft Frankrijk voorgesteld om Saddam Hoessein een internationale vredesconferentie over het Midden-Oosten in het vooruitzicht te stellen, als hij belooft zich alsnog terug te trekken uit Koeweit. Maar volgens Secretaris-Generaal Perez de Cuellar - wiens eigen missie naar Bagdhad niets heeft opgeleverd - zal het ultimatum niet worden verlengd. Volgens Frankrijk voelen verscheidene leden van de Veiligheidsraad wel wat voor het voorstel. De Sovjetunie zou er sympathiek tegenover staan, maar Amerika wijst het af omdat het de Palestijnse zaak koppelt aan de Golfcrisis. De Britse VN-ambassadeur heeft voorgesteld een laatste oproep aan Irak te doen zich terug te trekken zonder verdere tegemoetkomingen. De Britten voelen helemaal niets voor het Franse plan. Ook Minister van den Broek wil geen concessies doen aan Irak, hij vindt het Franse voorstel nog te onduidelijk en wil niet dat er aan de VN-resolutie over volledige terugtrekking wordt getornd. Op het Franse voorstel noch op de Britse oproep is een officiele Iraakse reactie gekomen. Wel zijn in verschillende Iraakse steden anti-Amerikaanse demonstraties georganiseerd. De kans dat Saddam Hoessein toch nog voor het aflopen van het ultimatum een verrassende, laatste zet in petto heeft , wordt steeds kleiner.

Te elfder ure heeft Frankrijk voorgesteld om Saddam Hoessein een internationale vredesconferentie over het Midden-Oosten in het vooruitzicht te stellen, als hij belooft zich alsnog terug te trekken uit Koeweit. Maar volgens Secretaris-Generaal Perez de Cuellar - wiens eigen missie naar Bagdhad niets heeft opgeleverd - zal het ultimatum niet worden verlengd. Volgens Frankrijk voelen verscheidene leden van de Veiligheidsraad wel wat voor het voorstel. De Sovjetunie zou er sympathiek tegenover staan, maar Amerika wijst het af omdat het de Palestijnse zaak koppelt aan de Golfcrisis. De Britse VN-ambassadeur heeft voorgesteld een laatste oproep aan Irak te doen zich terug te trekken zonder verdere tegemoetkomingen. De Britten voelen helemaal niets voor het Franse plan. Ook Minister van den Broek wil geen concessies doen aan Irak, hij vindt het Franse voorstel nog te onduidelijk en wil niet dat er aan de VN-resolutie over volledige terugtrekking wordt getornd. Op het Franse voorstel noch op de Britse oproep is een officiele Iraakse reactie gekomen. Wel zijn in verschillende Iraakse steden anti-Amerikaanse demonstraties georganiseerd. De kans dat Saddam Hoessein toch nog voor het aflopen van het ultimatum een verrassende, laatste zet in petto heeft , wordt steeds kleiner.

Frankrijk heeft nog niets gehoord uit Irak. Waarschijnlijk om die reden is de officiele zitting van de Veiligheidsraad steeds weer uitgesteld. Volgens de Fransen heeft bespreking van het voorstel geen zin, zolang Irak niet meewerkt.

De Franse minister van Buitenlandse zaken Roland Dumas heeft de hele dag klaargestaan om naar Baghdad te gaan. Maar de kans dattie nog vertrekt wordt met het uur kleiner. De belangrijkste punten van het Franse plan zijn: Irak moet, voor 6 uur morgenochtend, verklaren bereid te zijn zich op zr korte termijn uit Koeweit terug te trekken. In de plaats van het Iraakse leger zal er een Arabische VN-Vredesmacht in Koeweit worden gestationeerd. Als Irak zich terugtrekt krijgen ze de garantie dat ze niet worden aangevallen. Als sluitstuk van het Franse plan wordt, op termijn, een vredesconferentie gehouden, waarbij alle problemen in het Midden-Oosten, DUS OOK DE PALESTIJNSE KWESTIE, aan bod kunnen komen.

De Veiligheidsraad neemt in New York het Franse voorstel onder de loep. Vraag aan onze Amerikaanse correspondent Paul Sneijder: Heeft het Franse voorstel enige kans van slagen (Als Saddam voorstel omarmt kan VS geen neen zeggen;anders gebeurt er niets) Nu liggen er op het laatste moment nog andere initiatieven ter tafel van de Britse premier Major. (doekje voor bloeden, iedereen achter oproep) Inmiddels tikt de tijd naar de laatste minuten. Hoe wordt dat ervaren in een land, dat in de coalitie tegen Irak in het front op de eerste rij staat (Bush tuinwandeling; spanning op straat)

In Saudi-Arabie hangt een onheilspellende sfeer. De bevolking wacht op de eerste klap of een wonder, de honderdduizenden militairen maken zich op voor het uur U. Tot het laatste moment denken veel Saudi's, dat alles met een sisser zal aflopen en dat Saddam Hoessein alleen maar een sinister spel blufpoker speelt met de rest van de wereld.

Voor de militairen in de Saudische woestijn zou dat NOG onverwachter zijn dan de regen hier is . De tijd dringt voor de allerlaatste voorbereidingen: Tanks nemen hun positie in, en op de enorme geheime luchtmachtbasis ergens in de woestijn is het doorlopend spitsuur. Piloten krijgen hun laatste instructies en nemen alle mogelijke vliegplannen door. Schepen in de Golf, beducht op mijnen, spieden de hemel af en richten hun geschut. Grondtroepen oefenen al een half jaar alsof het oorlog is. En nu is het dan bijna zover. Als Saddam niet luisteren wil, moet-ie maar voelen, is de stemming: Militairen zijn zeker van oorlog, maar de Saudi's zelf willen er nog niet allemaal aan. Job Frieszo doet verslag:

Tussen Israel en zijn buren is de spanning verder toegenomen, ook door de gebeurtenissen in Tunis. Want daar maakte een moordcommando een einde aan het leven van drie Palestijnen, onder wie twee prominente PLO-leiders. PLO-voorman Yasser Arafat zegde er een ontmoeting met Franse politici in Parijs voor af. Hij vertrok, aldus Palestijnse bronnen, onmiddellijk richting Baghdad. Voor spoedoverleg met zijn staf.

Abu Iyad, rechterhand van Arafat, is het meest vooraanstaande slachtoffer van de aanslag, waarbij verder Hael Abdel-Hamid, PLO-minister van binnenlandse zaken, omkwam. Ook een veiligheidsadviseur werd gedood. De PLO beschuldigt Israel van de aanslag in de Tunesische hoofdstad.

De vermoedelijke dader van de aanslag is kort na de aanslag aangehouden. Het is een Palestijn die in het verleden nauwe contacten onderhield met de terroristische groepering Abu Nidal. Deze Palestijnse splinter is in een gewelddadige strijd verwikkeld met de PLO. Israel ontkent dan ook alle betrokkenheid bij de aanslag, maar vreest de uitleg die Saddam Hussein aan de gebeurtenissen kan geven.

In eigen land blijft de PvdA verdeeld over de Nederlandse betrokkenheid bij een mogelijke oorlog in de Golf. In de Eerste Kamer heeft de helft van de aanwezige PvdA-senatoren zich vanmiddag nadrukkelijk TEGEN deelname aan een Golf-oorlog verklaard.

Een vreugdeloos debat over een ellendige zaak. Beter had minister Van den Broek van buitenlandse zaken de gevoelens in de Eerste Kamer niet kunnen uitdrukken. De PvdA-senatoren zeiden 'te worstelen' met de vraag of Nederland actief mag deelnemen aan een mogelijke oorlog. Een deel van hen gaat daarmee alleen akkoord als alle andere vreedzame middelen echt zijn uitgeput. Maar twaalf PvdA-senatoren weigeren in te stemmen met een Nederlandse rol in een Golf-oorlog. Minister Van den Broek zei begrip te hebben voor de weerzin tegen de oorlog. Maar er is volgens hem geen andere keus, nu alle vreedzame onderhandelingspogingen op een desillusie zijn uitgelopen. Een meerderheid in de Senaat steunde 't kabinet om desnoods, zoals de VVD 't zei, 'het zwaard in dienst van de vrede te heffen'.

Het verzet tegen de oorlog groeit naarmate hij dichterbij komt. Overal worden marsen en gebedsdiensten gehouden voor vrede.

Klokgebeier in Den Haag. Het dekenaat had aan alle katholieke kerken gevraagd de klokken te luiden. Dat gebeurde van twaalf uur tot vijf over twaalf. Ook in Den Haag een protest bij de ingang van het ministerie van Defensie. Met spandoeken en leuzen demonstreerden ongeveer 150 mensen tegen de dreigende oorlog. Veel belangstelling voor een vredesdienst van de Joodse Gemeente in Amsterdam. In de synagoge in Buitenveldert werd niet alleen gebeden voor een vreedzame oplossing van de crisis, maar ook voor de beeindiging van de aanhoudende droogte in Israel. In de Algerijnse hoofdstad Algiers hadden betogers een vredesduif meegenomen die ze tijdens een mars door het centrum de vrijheid gaven. In de Verenigde Staten groeit het protest tegen een eventuele oorlog. In Chicago blokkeerden drieduizenden betogers de straten. De politie arresteerde 130 mensen. Tientallen beroemde popmuzikanten zetten zich op hun eigen wijze in. Ze hebben een anti-oorlogslied gemaakt. geluid op l;.wgive peache a chance Het grote brein achter de plaat is Sean Lennon, de zoon van de vermoorde Beatle John Lennon. Hij heeft een oud lied van zijn vader uit de kast gehaald , Give peace a chance. geluid even op

Minder plezierig ging het er aan toe in Madrid. Daar liepen 20 duizend mensen mee in een vredesmars die voortijdig moest worden beeindigd. Tientallen gemaskerde jongeren begonnen winkelruiten in te gooien en auto's te vernielen. Ook werd er brand gesticht.

Extra beveiliging van het Britse en Amerikaanse consulaat in Amsterdam. De politie heeft bij beide gebouwen hekken neergezet en een speciale post opgesteld. Daarvanuit houdt de politie de consulaten dag en nacht in de gaten, omdat ze bang is voor terroristische aanslagen. In den Haag zijn rond de Amerikaanse ambassade vandaag extra paaltjes met kettingen geplaatst. Volgens de Haagse politie gebeurt dat om foutparkeren tegen te gaan. Zo kan de direkte omgeving van het gebouw beter in de gaten worden gehouden.

De benzineprijzen gaan door de acute oorlogsdreiging fors omhoog. Benzine wordt morgen vier cent per liter duurder. Diesel 6 cent. De internationale handelsprijzen voor benzine stijgen sterk. Wat de olieprijzen in de komende dagen gaan doen is onvoorspelbaar. Sommigen spreken van een prijsexplosie als het eerste schot valt. Anderen wagen zich niet aan een voorspelling.

In het Academisch Ziekenhuis in Utrecht is een calamiteiten-hospitaal ingericht. Vanaf donderdag kunnen hier slachtoffers van een eventuele Golf-oorlog worden behandeld. In eerste instantie zijn er veertig bedden beschikbaar, maar er zal uiteindelijk voor vierhonderd mensen plaats zijn. De voorbereidingen voor een dergelijke opvang bij calamiteiten zijn al lang geleden in gang gezet. De oplevering nu valt samen met een mogelijk gebruik ten behoeve van Golfslachtoffers. De inrichting heeft 15 miljoen gulden gekost.

Door de problemen in de Oostzee-republieken is de verstandhouding tussen president Gorbatsjov en zijn voornaamste politieke rivaal, de Russische president Boris Jeltsin, er niet bepaald op verbeterd. Gorbatsjov viel vandaag fel uit tegen Jeltsin, die de Baltische republieken steunt. "Jeltsin zo zegt Gorbatsjov,heeft zijn verstand verloren". Moskou is vastbesloten de druk op de onafhankelijksbewegingen in de Baltische staten op te voeren.

Het noemen van de naam "PTT-Telecompetitie" zal de NOS ruim anderhalve ton gaan kosten Het is een besluit van het Commissariaat voor de Media, dat spreekt van een niet toegestane reclame-uiting, en van het dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden. Het Commissariaat ziet een verband tussen het sponsoren van de KNVB ere-divisie door PTT Telecom en de bereidheid van de NOS deze naam te gebruiken. De NOS mag er nog dertig dagen over nadenken stoppenof doorprocederen.

Het weer tot slot met Peter Timofeeff.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 16 januari. Zinderende spanning in Arabische woestijn. Saddam Hussein steekt soldaten hart onder de riem Nederlands medisch marinepersoneel naar de Golf. Gorbatsjov wil persvrijheid inperken

In het Golfgebied staan nu twee legers tegenover elkaar. Bij elkaar zo'n 1,3 miljoen zwaarbewapende soldaten, klaar om in actie te komen. Het VN-ultimatum aan Irak is vannacht om 6 uur verstreken, maar het Iraakse leger is nog in Koeweit. President Saddam Hussein dreigt zelfs chemische wapens in te zullen zetten als het tot een aanval komt. En de opbouw van de strijdkrachten van de coalitie tegen hem gaat door. Amerika heeft nog eens 10.000 militairen naar Saudi Arabie gestuurd

De militairen van de Internationale strijdmacht in Saudi Arabie treffen de laatste voorbereidingen. Iedereen weet nu, dat-ie er rekening mee moet houden dat het binnenkort echt kan beginnen. Zo worden er in plaats van oefenbommen, nu echte bommen onder de vliegtuigen gehangen. Saddam Hussein blijft onwrikbaar: via de Iraakse radio kondigde hij aan, dat hij Palestina zal bevrijden en alle indringers in het Golfgebied zal verdrijven. De Iraakse minister van informatie reageert nogal laconiek op de hele situatie: De Sovjet-onderminister van buitenlandse zaken, BeGOnolov, zei vandaag dat zijn land nog steeds intensief overlegt met Irak. Hij zei niet in welk stadium de gesprekken zich op dit moment bevinden. Irak heeft intussen ook de grens met Turkije gesloten. De Turkse regering zegt informatie te hebben dat Irak mijnenvelden langs deze grens heeft aangelegd.

Geen dreigement bracht Saddam Hussein op andere gedachten, geen vredesinitiatief was aan hem besteed, geen oproep kon hem vermurwen. En zo verstreek het VN-ultimatum aan Irak. In New York op klokslag twaalf, in Amsterdam om zes uur vannacht en in Baghdad bij de dageraad.

Baghdad, vanmorgen vroeg. De Iraakse hoofdstad maakt een verlaten indruk. Het openbare leven staat op het waakvlammetje. Veel mensen hebben de stad verlaten, omdat ze een bang zijn voor een Amerikaanse luchtaanval. De inwoners die zijn gebleven, gaan alleen als het echt moet de straat op. En dus zijn de straten nagenoeg uitgestorven. Weinig handel ook op de markt. De klanten blijven weg en de meeste luiken dus gesloten. Alleen de kaarsenverkoper doet goede zaken, want de bewoners vrezen dat het licht uitvalt Saddam Hussein ging nog voor het verstrijken van het ultimatum nog op bezoek bij zijn manschappen In een schuilkelder wachtte hij het verstrijken van het ultimatum af. Daarna nam hij een kijkje bij zijn luchtafweergeschut. Gisteren nog was Saddam Husseuin in Koeweit, om zijn mannen daar te inspecteren. Het moreel was er goed Op de plek waar de eerste aanvallen uit zee zijn te verwachten, sprak de Iraakse leider een gebed uit. In een ogenschijnlijk leeg Koeweit, wacht zijn verschanste leger nu op de strijd, die Perez de Cuellar in New York nog een keer probeerde te voorkomen. Hij had er weinig fiducie in.

In Saudi-Arabie is het nu woensdagavond 10 uur. Aardedonker in de woestijn, spookachtig stil in de steden. Menigeen doet straks geen oog dicht. Een aanval zit er in, denken velen. Van de geallieerden, maar misschien ook wel van de Irakezen. Want de eerste klap is een daalder waard, weten de militairen. Saudi-Arabie houdt al de hele dag de adem in:

Militaire deskundigen in de Verenigde Staten verwachten dat president Bush binnen de komende 48 of 72 uur het besluit voor de aanval zal nemen. De Westerse legereenheden in de Golf hebben hun posities ingenomen.

In Israel wordt met spanning gewacht op de dingen die komen gaan. Iedereen is voorbereid op een mogelijke Iraakse aanval. In de bezette gebieden geldt een uitgaansverbod voor alle Palestijnse bewoners.

LET OP: EDDO ZEGT DAT NOODTOESTAND ELK MOMENT KAN WORDEN AFGEKONDIGD (HALF ZES) ; NIEUWE TEKST OPNEMEN ALS DAT NIET MEER KLOPT

Niemand weet OF en - zo ja - wanneer het Golfconflict ontaardt in een regelrechte oorlog. Maarhet lijkt een kwestie van dagen en Amerika heeft er geen geheim van gemaakt dat de strijd hevig en BESLISSEND zal zijn. Dat Amerika en zijn bondgenoten zullen winnen staat voor Washington vast.De krachtsverhouding lijkt Irak ook weinig kans te geven.

Meer dan een miljoen militairen, uitgerust met de modernste wapens, staan nu in het gebied van de Perzische Golf tegenover elkaar. Het is een gigantisch kruitvat, waarvan alleen de lont nog maar aangestoken hoeft te worden om tot een ongekende geweldexplosie te komen. Aan Iraakse kant staan er in het zuidoosten van het land en in Koeweit volgens Amerikaanse gegevens nu 545.000 soldaten. De sterkte van de multi-nationale strijdmacht in Saoedi-Arabie is opgelopen tot 680.000 man en elke dag komen er nog duizenden bij. De anti-Iraakse militaire coalitie wordt gevormd door 28 landen, maar het grootste deel van de strijdkrachten wordt ingebracht door de Verenigde Staten. 415.000 Amerikanen van alle krijgsmachtonderdelen zijn al in het Golfgebied. 35.000 zijn er nog onderweg en zullen voor het eind van de maand gevechtsklaar zijn. Andere landen die het Saoedische leger met veel grondtroepen steunen zijn Groot-Brittannie, Frankrijk, en de Arabische staten Egypte en Syrie. Desondanks lijkt het overwicht van die internationale strijdmacht op de grond niet zo groot. Irak heeft bijvoorbeeld zo'n 4200 tanks in het gevechtsgebied, terwijl Amerika en de andere landen samen nog geen 3600 tanks kunnen inzetten. Maar aantallen zeggen niet alles. De Amerikaanse M-1 en Britse Challenger tanks hebben een grotere vuurkracht dan de meeste Iraakse tanks en kunnen hun doelen ook bij nachtelijke aanvallen treffen. Bovendien krijgt Irak te maken met honderden gespecialiseerde anti-tank helikopters, die op grote afstand met laser-gestuurde raketten de ene tank na de andere kunnen uitschakelen. De gepantserde A-10 fungeert als een vliegende tank. De zeer wendbare machine kan televisie-geleide projectielen afvuren en met een 30 mm kanon de zwaarste tanks doorboren. In de lucht beschikt de internationale strijdmacht over een doorslaggevend overwicht. Tegenover de ongeveer 500 bruikbare gevechtsvliegtuigen van Irak staan meer dan 1800 jachtvliegtuigen en bommenwerpers van de coalitie. De Amerikaanse luchtmacht alleen al heeft bijna duizend van de modernste toestellen op woestijnbases gestationeerd. En de zes vliegkampschepen van de Amerikaanse marine in de Perzische Golf en de Rode zee hebben samen meer dan 450 jagers en aanvalsvliegtuigen aan boord. Op maritiem gebied telt Irak in het geheel niet mee. De 14 kleine raketschepen en torpedo-boten zijn geen enkele partij voor de 150 oorlogsbodems van de gezamenlijke marinestrijdkrachten. Wel een probleem vormt de Iraakse raketmacht. Bagdad heeft enkele tientallen oudere Russische projectielen verbeterd en een groter bereik gegeven. De nieuwe wapens, de Al-Hoessein en de Al-Abbas, kunnen nu doelen op zo'n zevenhonderd kilometer afstand treffen. Dat brengt niet alleen Israel binnen bereik, maar ook enkele volgepakte bases in Saoedi-Arabie. De Iraakse raketten zijn erg onnauwkeurig, maar kunnen met een chemische lading wel grote paniek zaaien onder de burgerbevolking van bijvoorbeeld Tel Aviv. Vanwege deze dreiging heeft Israel kort geleden de beschikking gekregen over de nieuwste Amerikaanse Patriot-raketten. Daarmee zouden de Iraakse wapens tijdig onderschept en vernietigd kunnen worden.

Ons land is in het Golfgebied met twee marine- fregatten: de Jacob van Heemskerck en de Philips van Almonde. Ze varen op dit moment in het centrale deel van de Perzische Golf. Bijna elfhonderd kilometer verwijderd van Koeweit.

De fregatten zijn nu onderdeel van de internationale zeemacht in het Golfgebied. Dat betekent dat ze niet alleen maar bezig zijn om het handelsembargo tegen Irak te controleren. Ze varen in de buurt van de Amerikaanse vliegdekschepen Midway en Ranger om deze tegen vijandelijke aanvallen te beschermen. Dat gebeurt net even buiten het DIRECTE , rood gekleurde, aanvalsgebied van de Westerse vloot. De Nederlandse fregatten en het bevoorradingsschip de Zuiderkruis vallen onder Nederlands bevel. Pas als Irak wordt aangevallen, krijgen de Amerikanen het commando. Aan boord van de Zuiderkruis kwam vanmiddag onze verslaggever Paul Grijpma.

Medisch marinepersoneel is vanaf de vliegbasis Soesterberg vertrokken naar de Golf. De vijftig mannen en vrouwen krijgen hun werk daar in een noodhospitaal. En met name voor de bemanning van de drie Nederlandse Marineschepen.

In een hangar van de vliegbasis werd het team uitgeleide gedaan.De artsen, specialisten, verpleegkundigen en ander marinepersoneel zijn eventueel ook beschikbaar voor de bondgenoten. Het noodhospitaal staat al in de stad Jebal Ali in de Arabische Emiraten Het team kan in geval van een oorlog onmiddellijk aan het werk. Het wacht met familieleden gespannen af. Volgens minister ter Beek van defensie moet een mogelijkheid tot onderhandelen altijd openblijven. Met die boodschap wenste hij het ziekenhuispersoneel een goede reis Een Hercules van de Belgische Luchtmacht brengt de groep naar de Golf. Het noodhospitaal wordt gebruikt voor de eerste behandeling van gewonden.De Nederlandse gewonden worden daarna overgebracht naar ziekenhuizen in ons land.

Het team maakt vannacht een tussenstop in Cairo en vliegt morgen door naar de Golf.

Vanuit Hannover zijn vandaag 155 Nederlandse luchtmacht-militairen vertrokken naar Turkije. Ze horen tot de Patriot-squadrons die -tot nu toe- in Duitsland gelegerd waren. De Nederlanders gaan een bijdrage leveren aan de verdediging van Turkije tegen een eventuele luchtaanval vanuit Irak. De militairen zijn -op n diensplichtige na- allemaal beroeps. Ook met het vervoer van het materieel is een begin gemaakt. Aan het eind van de week verwacht de luchtmacht, dat de lanceerinrichtingen met de Patriot-raketten operationeel zijn.

De PvdA-fractie bepaalt vanavond het definitieve standpunt over het Golfconflict. Verwacht wordt dat een enkel Kamerlid NIET akkoord zal gaan met het standpunt van het kabinet. En zich dus zal verzetten TEGEN een mogelijke rol van Nederland in een gewapend conflict. De PvdA-fractie bespreekt een nieuwe brief van 't kabinet. Minister Van den Broek constateert daarin dat de regering nu ernstig rekening houdt met militair ingrijpen. De fregatten blijven in de Golf. Er zijn volgens Van den Broek geen feiten die een andere opsteling rechtvaardigen.

TNO in Rijswijk heeft het razend-druk met het testen van nieuwe gaspakken voor de Amerikaanse luchtmacht. De oude gaspakken zijn bedoeld voor een oorlog in Europa en te dik en te warm om in de woestijn te dragen. Amerika heeft nu een nieuw, dunner pak ontworpen, dat beter draagbaar is, maar iets minder lang beschermt. De pakken worden in Rijswijk getest met druppeltjes uiterst giftig mosterdgas. Volgens TNO bieden ze voldoende bescherming tegen een aanval met gifgas.

Door de oorlogsdreiging worden benzine en diesel weer duurder. De benzineprijs gaat morgen twee cent omhoog. Een verhoging van zes cent in twee dagen, want vandaag steeg benzine al vier cent in prijs. Een liter super kost morgen bij de zelfbedieningstank 1-gulden-78. Euro loodvrij 1-gulden-71. Diesel wordt morgen zes cent duurder. Een liter kost dan bijna 1-gulden-31. Vandaag steeg de dieselprijs ook al met zes cent.

De beurzen zijn zenuwachtig. In Tokyo hield de beurs vannacht even de adem in toen het ultimatum verstreek, het was daar midden op de dag. Van de zenuwen applaudiseerde een aantal handelaren omdat de oorlog niet meteen was uitgebroken. De koersen daalden vervolgens scherp en daarmee ook de Nikkei-index. In Amsterdam leidde de spanning ook tot lagere koersen. De meesten in de financiele wereld verwachten dat er snel een gewapend conflict komt. Op de oliemarkt wordt nauwelijks meer gehandeld iedereen wacht nu af.

Litouwen rouwt. De dertien slachtoffers van het militaire geweld zijn vandaag begraven. Maar het betekent niet dat de Litouwse bevolking het onafhankelijkheidsstreven heeft opgegeven. Hoewel Moskou het de republiek wel moeilijk maakt. President Gorbatsjov wil de persvrijheid beperken.

Het weer. Het KNMI kan geen fatsoenlijk weerbeeld meer geven van het Midden Oosten. Veel landen in het Golfgebied verstrekken geen gegevens meer of gebrekkige, en, zegt het KNMI, van het ministerie van verkeer en waterstaat mogen we geen satellietfoto's meer laten zien uit dat gebied. Geen KNMI-weer voor de Golf dus. Maar wij melden u dat er in het mogelijke oorlogsgebied weinig bewolking is, en dat de middagtemperaturen in de woestijn oplopen tot 25 a 30 graden. In de nacht kan deze dalen tot onder nul. En hoe het KNMI ONS land in dit licht ziet, vertelt Peter Timofeeff.

1. beta schaatsers 2. Europa vandaag 3. satellietfoto 4. Nederland vannacht morgen 5. vooruitzichten

Einde van dit acht uur journaal. Onze volgende uitzending is het tien uur journaal. Goeden avond.

Straks om negen uur komt het Nederlandse kabinet in spoedzitting bijeen. Waarschijnlijk zal de Tweede Kamer later vandaag een eerste debat houden over de Golfoorlog.

Nachtbeelden van Amerikaanse en Britse bases in Saoedi-Arabie en Bahrein, waar gevechtsvliegtuigen even voor een uur naar de startbaan rollen voor de eerste bombardementsvluchten op doelen in Irak. Met het opstijgen van de Amerikaanse F-15E bommenwerpers veranderde Operatie Desert Shield in Operatie Desert Storm - de codenaam voor de bevrijding van Koeweit. De nieuwste Amerikaanse jachtbommenwerpers zijn speciaal geschikt voor nachtelijke precisie-aanvallen. Doelen voor de F-15's waren ondermeer Iraakse raketinstallaties en fabrieken waar gifgassen worden gebruikt.

Volgens de Amerikaanse piloten die de aanval op Baghdad uitvoerden, was de hoofdstad bij het bombardement 'verlicht als een kerstboom'. De piloten, die zich "the weazles", de wezels, noemen, spraken van een fantastisch vuurwerk. De reactie van de Iraakse leider Saddam Hussein was furieus. Op de Iraakse radio zei hij enkele uren na de aanval: "De moeder van alle veldslagen is begonnen. Satan Bush heeft een misdaad gepleegd" "We zullen hem en zijn bondgenoten een lesje leren" beloofde Saddam Hussein. "God is met ons, broeders. Palestina en Mekka zullen worden bevrijd, evenals de Golan-hoogte en Libanon", aldus Saddam Hussein.

De Amerikaanse president Bush legde om drie uur vannacht Nederlandse tijd een verklaring af.

Onze verslaggever Job Frieszo is in de Saudische stad Dahran. Zijn eerste bijdrage.

Premier Lubbers legt straks om 8 uur een verklaring af voor radio en televisie.

Kranten, radio en televisie in ons land draaien op volle toeren om de nieuwshonger te stillen.

Net als op deze zender werken de omroepen ook op de radio samen. Op Radio 1. Hectische taferelen in de studio om aan de lopende band nieuws te brengen De ochtendkranten hadden pech. De aanval begon zo laat, dat ze niet op tijd konden uitkomen. De bezorging was vertraagd, maar ze hadden wel allemaal het oorlogsnieuws op de voorpagina. De meeste ochtendbladen hebben extra exemplaren gedrukt voor de losse verkoop. Een enkele komt met een extra editie.

Saddam Hoessein zelf is ongedeerd. CNN heeft zojuist gemeld, dat hij een uur geleden is gezien bij het televisie-station. Er zou sprake van zijn, dat Saddam een toespraak heeft gehouden. Ook voor Sovjet-leider Gorbatsjov is een toespraak aangekondigd. Alle troepen in het zuiden van de Sovjet-Unie zijn in verhoogde staat van paraatheid

Goedemorgen Een tweede aanvalsgolf treft Irak. Om vijf over half zeven heeft de internationale strijdmacht Irak voor de tweede keer aangevallen. Afgelopen nacht viel een gecombineerde luchtmacht massaal een groot aantal doelen in Irak aan. De aanval die anderhalf uur geleden is begonnen, zou bedoeld zijn om te testen of de Irakezen zich nog kunnen verweren. Irak geeft in een eerste officieel communique om half zeven toe, dat militaire en burgerdoelen zijn geraakt. Hoeveel doden en gewonden er tot nu toe zijn gevallen, is onduidelijk. Volgens de laatste berichten heeft Irak nog niet veel terug gedaan. Tot dusver is alleen een Saudische olieraffinaderij getroffen. De Palestijnse bevrijdingsorganisatie wil dat de hele wereld wraak neemt.

Volgens de Amerikaanse piloten die de aanval op Baghdad uitvoerden, was de hoofdstad bij het bombardement 'verlicht als een kerstboom'. De piloten, die zich "the weazles", de wezels, noemen, spraken van een fantastisch vuurwerk. De reactie van de Iraakse leider Saddam Hussein was furieus. Op de Iraakse radio zei hij enkele uren na de aanval: "De moeder van alle veldslagen is begonnen. Satan Bush heeft een misdaad gepleegd" "We zullen hem en zijn bondgenoten een lesje leren" beloofde Saddam Hussein. "God is met ons, broeders. Palestina en Mekka zullen worden bevrijd, evenals de Golan-hoogte en Libanon", aldus Saddam Hussein.

Onze verslaggever Job Frieszo is in de Saudische stad Dahran. Zijn eerste bijdrage.

Verslaggever Paul Grijpma is aan boord van Hare Majesteits "Zuiderkruis", in de Golf van Ormoes. Van hem een eerste verslag, na het uitbreken van de oorlog.

Op de Effectenbeurs van Tokio is de Nikkei-koersindex ruim 1000 punten hoger gesloten, op 23.446. Handelaren schreven de forse winst toe aan de succesvolle eerste aanvalsgolf op Bagdad.

In Israel haalt men opgelucht adem. Tot nu toe is een raketaanval vanuit Irak uitgebleven. Maar de Israelische regering waarschuwt voor te veel optimisme. Het gevaar is nog niet geweken.

De Amerikaanse president Bush legde om drie uur vannacht Nederlandse tijd een verklaring af.

Aan de telefoon correspondent Paul Sneijder in Washington. Paul, kun jij het bericht over de tweede aanvalsgolf nog aanvullen

De tweede kamer komt om een uur in spoedvergadering bijeen om te praten over de oorlog. En de PLO heeft opgeroepen tot wereldwijde wraakacties.

Kranten, radio en televisie in ons land draaien op volle toeren om de nieuwshonger te stillen.

Net als op deze zender werken de omroepen ook op de radio samen. Op Radio 1. Hectische taferelen in de studio om aan de lopende band nieuws te brengen De ochtendkranten hadden pech. De aanval begon zo laat, dat ze niet op tijd konden uitkomen. De bezorging was vertraagd, maar ze hadden wel allemaal het oorlogsnieuws op de voorpagina. De meeste ochtendbladen hebben extra exemplaren gedrukt voor de losse verkoop. Een enkele komt met een extra editie.

Gevluchte Koeweiti in Egypte kunnen hun vreugde niet op. Bij zonsopgang gingen ze de straat op om de aanstaande bevrijding van hun vaderland te vieren. Ze dansten, claxoneerden en zwaaiden met vlaggen in Cairo.

Goeden avond. Het nieuws van donderdag 17 januari. De oorlog om Koeweit begon in de LUCHT. Ook grondtroepen rukken op naar het front. Saddam vertrouwt op Allah en zyn strijdmacht. De zaken verlopen goed zegt Bush.

De bombardementen op Baghdad gaan door. Er komt geen pauze in de luchtaanvallen. Dat heeft een Amerikaanse woordvoerder vanavond nog eens herhaald. Vanaf even na midderancht nederlandse tijd zijn honderden vliegtuigen onder leiding van de Verenigde Staten begonnen aan een massale luchtaanval op Irak en bezet Koeweit. Operatie Desert Shield, is Desert Storm geworden. De oorlog is een feit. De Verenigde Staten, aanvoerder van de anti-Iraakse coalitie zijn tevreden over de eerste oorlogsdag, waarop volgens eigen gegevens maar 2 vliegtuigen verloren zijn gegaan.

Vanaf bases in Saudi Arabie zijn meer dan duizend aanvalsvluchten uitgevoerd op doelen in Irak en Koeweit. Niet alleen straaljagers deden mee aan de aanval, vanaf schepen zijn meer dan honderd kruisraketten met niet-nucleaire lading afgeschoten op bagdhad. Het Amerikaanse tv-station CNN meldde de aanval als eerste. Baghdad ligt niet in puin. Wel zijn strategische locaties zoals het vliegveld en luchtmachtbases vernietigd. Ook Basra, Iraks enige havenstad is aangevallen. De vliegtuigen kwamen het Iraakse luchtruim ongestoord binnen. Het enige verzet van Iraakse kant kwam van luchtafweergeschut. Franse Jaguarvliegtuigen raakten beschadigd. Iraakse artllerievuur raakte ook een olie-opslag tank in Saudie Arabie bij de kustplaats Khafji. Maar Irak heeft geen raketten met gifgassen kunnen afvuren. Terwijl de eerste luchtaanval bezig was, hield president Bush een televisie-rede waarin hij de oorlog aankondigde en zei dat Saddam Hoessein zich misrekend had.

Saddam Hoessein haalde op zijn beurt vanmiddag in een TV-boodschap (die enigzins gestoord binnenkwam) fel uit naar president Bush en de Saudische koning Fahd. Irak zal zegevieren. Deze beelden van Saddam Hoessein - vanmiddag uitgezonden door de Iraakse tv - werden vannacht gemaakt, vlak voor het uitbreken van de oorlog Vlak daarna raadpleegde Saddam de Revolutionaire Commandoraad, zijn legerstaf Deze Iraakse televisie toonden ook beelden van Saddam Hoessein president op bezoek bij zijn manschappen, ze zijn gisteren gemaakt Bejubeld werd Saddam ook door de inwoners van Baghdad. Net zo overtuigd als hun leider zelf, geloven ze nog steeds in een Iraakse overwinning.

Midden op de middag werd het (na drie bominslagen) "einde uitzending" voor de Iraakse TV. Verslaggevers in Baghdad van het Amerikaanse tv-station CNN waren vandaag de voornaamste boodschappers vanuit Irak. Bijna doorlopend verzorgden ze telefonisch ooggetuigeverslagen. Maar: Irak heeft verdere CNN-reportages om vijf uur vanmiddag onmogelijk gemaakt. -Zoals gebruikelijk in een oorlog lopen de berichten over successen en verliezen ver uiteen. Een Iraakse claim dat 14 vijandelijke toestellen zijn neergehaald, is door de Amerikanen weggehoond. Op hun beurt geven de Amerikanen openlijk toe dat hun eigen informatie -om strategische en veiligheids- redenen beperkt is.

Cockpits sluiten zich in de nacht. Vliegers van honderden Amerikaanse, Britse, Saoedische en Koeweitse jachtbommenwerpers in Saoedi-Arabie en andere Golfstaten taxien hun toestellen naar startbanen en beginnen aan de grootste luchtaanval sinds de tweede wereldoorlog. Het doel: Irak. De eerste fase van operatie Desert Storm voor de bevrijding van Koeweit is begonnen. De beste gevechtsvliegtuigen van de Amerikaanse luchtmacht worden ervoor ingezet. De splinternieuwe F-15E Eagle kan in het donker elke plek in Irak vinden en zijn zware bommenlast met grote precisie afwerpen. Ook de Tornado's van de Britse luchtmacht spelen een hoofdrol in de eerste aanvalsgolf. Ze vliegen vlak boven de grond naar hun doelen in Irak. Hun taak is vooral het uitschakelen van de Iraakse vliegbasis - om de weerstand van de Iraakse luchtmacht te breken. de Tornado's zijn bewapend met een speciale container,die honderden kleine bommen en mijnen uitstrooit en zo Iraakse startbanen veranderen in gatenkaas. In de eerste twaalf uur van het luchtoffensief krijgt Irak te maken met meer dan duizend bombardementsvluchten. Alles wat Amerika in het Golfgebied beschikbaar heeft wordt ingezet - van kleine F-16 jagers tot zware B-52 bommenwerpers. Ook marinevliegtuigen aan boord van de vliegkampschepen doen mee aan het ongekend hevige luchtoffensief. En de marine heeft een primeur. Voor het eerst worden ook Tomahawk-kruisraketten gelanceerd voor een oorlogstaak. Marinemensen stoppen de vingers in de oren als vanaf het slagschip Wisconsin de ene na de andere kruisraket met veel geraas de lucht in gaat. Meer dan honderd Tomahawks vliegen met hun explosieve lading van 500 kg naar Irak. De onbemande vliegtuigjes treffen in Bagdad onder meer vitale Iraakse commandocentra van Saddam Hoessein en zijn regering. De eerste golf bommenwerpers decimeert niet alleen de Iraakse luchtmacht, maar vernietigt tot grote opluchting van Israel ook de raketbases in het westen van Irak. Ook de Iraakse fabrieken en testcentra waar gewerkt wordt aan chemische en nucleaire wapens zijn doelwit voor de eerste massale bommenregen. Als de gevechtsvliegtuigen in het ochtendgloren op hun bases terugkeren, worden ze onmiddellijk opnieuw met bommen en raketten bewapend voor een tweede aanvalsgolf bij daglicht. Britse bemanningen vertellen hun eerste ervaringen boven Irak: Een vlieger die met zijn Wild Weasel Phantom voor de bommenwerpers uit vloog om Iraakse radarstations te vernietigen, zag Bagdad oplichten als een kerstboom. Aan het eind van de tweede aanvalsgolf maakt Washington tevreden de balans op. De intens gecoordineerde luchtoperatie wordt een volledig succes genoemd. Tachtig procent van de geplande vluchten is uitgevoerd. de internationale luchtarmada is heer en meester in het Iraakse luchtruim en de verliescijfers lijken opvallend laag. Twee toestellen ,een Amerikaanse F-18 en een Engelse Tornado zijn van hun aanvalsvluchten niet teruggekeerd.

De Amerikaanse minister van defensie Cheney houdt in Washington de media op de hoogte van het verloop van de oorlog. Hij zei vanmiddag tevreden te zijn over het verloop van de strijd, maar waarschuwde voor te groot optimisme over een snelle afloop. Over het aantal slachtoffers hield hij zich op de vlakte.

Even later maakte hij duidelijk dat er nu geen ruimte meer is voor diplomatie. De oorlog zal doorgaan.

Meteen toen het duidelijk was dat de bombardementen op Irak waren begonnen, hield iedereen in het gebied rekening met de gifgas-aanval, waarmee Irak steeds heeft gedreigd. Maar tot nu toe heeft Irak dat dreigement niet uitgevoerd. In Saudi Arabie, verslaggever Job Frieszo.

De Egyptische legerleiding in Saudi-Arabie heeft bevestigd dat 50 Iraakse tanks de SaoedischIraakse grens zijn overgestoken. Niet voor een tegenaanval, maar omdat de bemanning zich wil overgeven.

De Nederlandse mijnenjagers "Zierikzee" en "Alkmaar", gaan naar het oostelijk deel van de Middellandse Zee om de NAVO daar te versterken. De twee Nederlandse fregatten in de Golf zijn actief betrokken bij de gebeurtenissen in het gebied. Ze zijn ingezet om het Amerikaanse vliegdekschip Midway te escorteren. Maar ze bevinden zich niet in het directe oorlogsgebied en zijn niet betrokken bij oorlogshandelingen.

De eerste reactie in Israel: grote opluchting. Het Iraakse dreigement om bij een Amerikaanse aanval meteen Israel bij de oorlog te betrekken, is totnutoe niet waargemaakt. Veel israeliers gingen vanmiddag naar buiten om van het mooie weer te genieten. Maar de autoriteiten waarchuwen: Irak is nog steeds niet uitgeschakeld.

Toch is Irak nog steeds van plan om Israel aan te vallen. Dat zegt de iraakse ambassadeur in Belgie. "De aanval op Israel komt eraan. De beslissing is genomen." Volgens de ambassadeur heeft Irak Israel tot nu toe nog niet aangevallen, om "strategische redenen" .

De Arabische reacties zijn verschillend. Syrie en Egypte betuigen hun instemming met de aanval. Maar de Palestijnen spreken van een zwarte dag. Een van de PLO-vertegenwoordigers sprak van honderdduizenden burgerslachtoffers:

Jordanie heeft geprotesteerd tegen de aanval. De bevolking in Amman leeft mee met Irak:

Met de eerste bom die vannacht op Baghdad viel, ging er ook een schok door de Verenigde Staten. President Bush kondigde het militaire ingrijpen vannacht zelf aan.

Direct na de Amerikaanse aanval gingen in steden in heel Amerika duizenden mensen de straat op. In San Francisco protesteerden vierduizend burgers met fakkels en spandoeken tegen de oorlog. Ondanks het militaire ingrijpen, houden de demonstranten hoop dat hun aanhoudend protest president Bush zal beinvloeden. De demonstranten probeerden snelwegen te blokkeren, maar de politie greep in. Toch waren ook vele demonstranten gewoon verslagen of bedroefd.

Bush tevreden, de meeste Amerikanen tevreden achter hun president, maar wie zich niet achter hem kon of wilde scharen, die ging de straat op. In Washington Paul Sneijder Sommige reakties zijn nogal heftig. Heeft dat nog met Vietnam te maken Maar over het algemeen "tevredenheid" bij overheid en burger Vanmorgen vroeg liep het gesmeerd, maar die optimistische geluiden zijn wat teruggedraaid, heb ik de indruk De eerste klap zou een daalder waard zijn maar was dat nu het geval Er wordt gecensureerd door de Amerikanen kunnen de journalisten een beetje eerlijk beeld krijgen

Sovjet-president Gorbatsjov heeft door zijn ambassadeur in Baghdad een boodschap laten afleveren bij de bunker van Saddam Hoessein. Met opnieuw een oproep om zich uit Koeweit terug te trekken. Op de Sowjet-televisie heeft Gorbatsjov gezegd, dat Saddam Hoessein zelf verantwoordelijk is voor het uitbreken van de Golf-Oorlog.

Het gaat beginnen. Dat hoorde minister Van den Broek kort voor de aanval op Irak van z'n Amerikaanse collega van buitenlandse zaken, James Baker.

Het Haagse Binnenhof, een paar uur na 't uitbreken van de oorlog. De politie is overduidelijk paraat om Nederlands politieke centrum tegen mogelijke terreur-aanslagen te beschermen. Het is 8 uur 's ochtends als premier Lubbers via radio en tv een verklaring aflegt. Een uur later komt de ministerraad voor de eerste keer bijeen. Zonder de ministers Van den Broek en Ter Beek. Die vertrekken vanaf 't Haagse vliegveld Valkenburg naar Parijs voor de vergadering van de Westeuropese Unie. Aan het begin van de middag vergadert de Tweede Kamer over 't militair ingrijpen in de Golf. Met uitzondering van Groen Links, heeft de Kamer begrip voor de aanval op Irak. Maar nu de wapens spreken, mogen de diplomaten niet zwijgen, is van links tot rechts de mening. Protest tegen dat massale geweld is er later ook bij het ministerie van defensie en bij de Amerikaanse ambassade in Den Haag. Het is half 6 's middags als de ministerraad opnieuw bijeen komt. Van de tussenbalans komt voorlopig weinig terecht.

De Islamitische gemeenschap in Nederland reageert opvallend rustig. En in joodse kringen is sprake van een zekere ontspanning.

In de Taiba-moskee in Amsterdam kwamen de mensen speciaal van hun werk om voor vrede te bidden. De islamitische gemeenschap in ons land is geschokt door de bombardementen op Irak. Uit vrees voor een mogelijke aanslag wordt de joodse scholengemeenschap Maimonides in Amsterdam sinds begin deze week bewaakt. Door de dreigende Iraakse aanval op Israel was de sfeer op de school de laatste dagen gespannen. Maar nu Israel buiten de strijd lijkt te blijven, verandert er iets. Radio's zijn vandaag bij wijze van uitzondering in de klassen toegestaan. Veel leerlingen hebben een walkman op, ze missen geen uitzending. Ook de tv-uitzendingen wordt druk bekeken. Het onderwijs schiet er vandaag op de Joodse scholengemeenschap in Amsterdam een beetje bij in.

De financiele markten reageren - en dat is toch een verrassing- uiterst positief op de ontwikkelingen in het Golfgebied. Aandelenkoersen zijn overal zeer sterk gestegen. De olieprijs is al flink gezakt. Ook de dollar is een stuk lager.

Desondanks verlagen de oliemaatschappijen hun benzineprijzen nog niet. Ze willen wachten op meer zekerheid.

Minister Pronk van ontwkkelingssamenwerking heeft zojuist 10 miljoen gulden uitgetroken voor Iraakse vluchtelingen. Minister Andriessen -economische zaken- komt met maatregelen om het aanbod van olie, en de prijs, in de hand te houden.

Het ochtendblad mocht zich vanmorgen in een bijzondere belangstelling verheugen. Geinteresseerde lezers vervoegden zich in groten getale bij kiosken en winkels.

De ochtendkranten wisten het oorlogsnieuws nog op het nippertje in de laatste edities te krijgen. Alleen de Volkskrant was er in geslaagd om de abonnees van ALLE edities te informeren over de aanval op Irak. Als enig landelijk dagblad kwam de Telegraaf vanmorgen met een extra editie uit. Bedoeld voor lezers van VROEGE edities die het nieuws over de oorlog in hun krant hadden moeten missen. Regionale bladen in alle delen van ons land brachten extra edities op straat, zoals de Haagse , de Twentse, de Nieuwe Apeldoornse Courant en het Utrechts Nieuwsblad.

Geen paniek in Den Helder, de thuishaven van de drie Nederlandse marine-schepen in de Golf. Het marine-personeel was duidelijk over de aanval van de Westerse troepenmacht. De marine heeft een informatiecentrum ingericht voor het thuisfront. Er is maar weinig belangstelling voor.

Een deel van de radio-communicatie in de Golfoorlog is te horen op de korte golf. Vooral op de 6 megahertz band komen de gesprekken tussen de diverse eenheden goed door. Radio-amateur Annis Kofman uit Bergen was een van de eersten die het begin van de Golfoorlog vanmorgen via de korte golf volgde.

Een Jumbo van de KLM vloog tijdens het uitbreken van de oorlog boven Saudi-Arabie. Het toestel, van Oman op weg naar Amsterdam, landde vanochtend vroeg op Schiphol. Aan boord was alles rustig verlopen.

In het centrum van Nijmegen is vanmiddag laat een demonstratie tegen de oorlog gehouden. Er liepen ongeveer vijfhonderd mensen mee. Met leuzen en spandoeken riepen de betogers de Westerse troepen op uit het Golfgebied te verdwijnen.

Een laatste bericht: alles wijst erop dat het niet bij luchtaanvallen blijft. Er zijn in de Golf schepen gesignaleerd die met ampfibievaartuigen opstomen in de richting van Koeweit.

Een britse cameraploeg ontdekte een aantal schepen waarvan de deklading duidelijk herkenbaar was: het zijn amfibievaartuigen die gebruikt kunnen worden voor landingen vanuit zee. Maar ook legertrucks die in woestijnkleuren zijn geschilderd en pantservoertuigen. Het lijkt heel goed mogelijk dat ze in de volgende fase van de oorlog worden ingezet.

In de Golf kan het weer van doorslaggevende betekenis zijn, zeggen Amerikaanse militaire deskundigen. Onvoorspelbare zandstormen kunnen troepenbewegingen in de woestijn ernstig hinderen. Maar de kans daarop is de komende dagen niet groot, al is er af en toe een flinke wind. Het weer is helder kleine kans op regen. Meldt een Amerikaanse meteoroloog. En Erwin Kroll heeft het volgende

Vijf over half negen. Einde van dit acht uur journaal. Onze volgende uitzending is zo dadelijk om negen uur. Goeden avond.

En dan is er nog laatste nieuws uit Israel: Volgens een woordvoerder van het Witte Huis in Washington gaat de Iraakse aanval op Israel, die nu aan de gang zou zijn, waarschijnlijk niet om een Iraakse aanval met een Scud-raket. Volgens het Amerikaanse station CNN zou het kunnen zijn dat er een aanval zal worden uitgevoerd door een zware Iraakse bommenwerper. Nadere gegevens ontbreken nog op dit moment.

Op het CNN-kantoor in Jerusalem werd het luchtalarm gehoord tijdens een interview met de Israelische staatssecretaris van buitenlandse zaken. Zowel de onderminister als de anderen op de redaktie zetten meteen hun gasmasker op. En het interview werd voortgezet. Na 20 minuten konden de gasmaskers weer af.

Opnieuw luchtalarm in Israel. Vlak voor achten begonnen de sirenes te loeien. Op de Israelische radio werd gewaarschuwd voor een nieuwe raketaanval.

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 18 januari. Iraks raketten treffen Israel. Bush prijst terughoudendheid Israel. Nederlandse patriot-squadrons mogelijk naar Israel. Bombardementen op Baghdad precisiewerk. Tegenstanders Golfoorlog demonstreren op de Dam.

Israel slaat nog niet terug. Na de Iraakse raketaanval - vannacht - op Israel hield de wereld de adem in: een wraakactie van Israel zou het verloop van de Golfoorlog beslissend kunnen beinvloeden. Amerika heeft Israel daarom vannacht meteen gevraagd geen vergeldingsactie te ondernemen. Amerika is bang dat dan de Arabische bondgenoten uit de anti-Iraakse coalitie stappen.

Vannacht, 24 uur na het begin van de oorlog, maakte Saddam Hoessein zijn dreigement waar. Irak vuurde 32 Scud-raketten af op Israel. Acht ervan troffen doel, op Tel Aviv en Haifa. Het bleek geen gifagsaanval, de raketten hadden een conventionele, dus een gewone springstof lading. Niemand werd direkt gedood door de aanval. Het Israelische kabinet kwam vanochtend meteen in spoedzitting bijeen. Premier Sahmir heeft altijd gezegd dat Israel hard zou terugslaan als Irak zou aanvallen. Officieel heeft het Israelische oorlogskabinet nog niet besloten tot vergelding. Maar volgens de minister van buitenlandse zaken is er uiteindelijk maar een reactie mogelijk. Vanochtend was er even paniek toen twee Israelische geveschtsvleigtuigen opstegen richting Libanon. Het bleek een verkenningsvlucht. Amerika wil de Iraakse aanval zelf vergelden. De geallieerde luchtmacht hheft opdracht de Iraakse raketinstallaties gericht op Israel te vernietigen. De bombardementen op doelen in baghdad gaan ook door. De Amerikaanse luchtmacht heeft vandaag beelden vrijgegeven van de eerste aanval op Baghdad. De boordcamera registreerde een gelukte aanval op het Iraakse ministerie van defensie

De Amerikaanse president Bush prijst Israel voor de tot nu toe getoonde zelfbeheersing. Hij is woedend over de Iraakse aanval. Opnieuw moeten we constateren dat geen enkel buurland voor Irak veilig is, zei Bush vanavond:

Belangrijkste vraag: houden de VS, de VN de confrontatie in eigen hand ook als Israel zich gaat wreken.In de studio in Washington, Paul Sneijder. Hoe wordt daarover op het Witte Huis en het Pentagon gedacht Hoe is het zelfvertrouwen bij de militairen wat betreft het uitschakelen van de lanceerinrichtingen in Irak Hier in Nederland, met een traditie van anti-oorlogsdemonstraties, staan we wat verbaasd te kijken naar het aantal arrestaties bij julLie heeft dat wat met Vietnam te maken.

12 gewonden. Dat is het direkte gevolg van de raketaanval op Israel. Indirekt zijn er wel doden gevallen. Zeker vijf Israelis, onder wie enkele babies, zijn gestorven als gevolg van het verkeerd gebruiken van het gasmasker.

Vijf over n 's nachts Nederlandse tijd. Luchtalarm in Israel. De Israelische radio roept de mensen op te blijven luisteren. Een kwartier later wordt de bevolking opgeroepen om de gasmakers op te doen en in een geisoleerde ruimte te gaan zitten. De angst voor een Iraakse aanval met chemische wapens neemt toe. Tien over half twee. Acht Iraakse scud-raketten treffen doel. Drie in onbewoonde gebieden, twee in Haifa en twee in Tel Aviv. Rechts in beeld slaat een raket in. Jerusalem wordt niet getroffen, maar de angst is daar groot. Het is doodstil op straat. Een verslaggever van CNN krijgt vanuit de Verenigde Staten opdracht de ramen dicht te laten Onze correspondent in Jeruzalem heeft intussen met zijn gezin bescherming gezocht tegen een chemische aanval. In Tel Aviv rijden ziekenauto's af en aan. Gewonden worden naar het ziekenhuis gebracht. De raketten, die grote schade hebben veroorzaakt, blijken geen chemische lading te hebben. Maar uit voorzorg dragen reddingswerkers toch een gasmasker. De burgemeester van Tel Aviv zegt de slachtoffers hulp toe. Tel Aviv vanochtend. Dan pas blijkt hoe groot de schade echt is. Smeulende raketresten in het puin. Huizen en auto's zijn vernield. Het openbare leven ligt bijna stil. Op reddingswerkers na vertonen weinig mensen zich op straat. In de puinhopen wordt ook een raket gevonden die niet is afgegaan. Na de angst van de nacht volgt nu woede. Het beschermingspakket tegen een chemische aanval wordt nu als een schoudertas overal meer naar toe genomen. 'Raketaanval op Israel' kopt een groot landelijkdagblad. Saddam Hoessein lijkt n van zijn doelen te hebben bereikt. Israel is geen toeschouwer meer in de golfoorlog.

Groot alarm vannacht ook in Saudi Arabie, op een belangrijke geallieerde luchtmachtbasis bij Dahran. Om half twee onze tijd verscheen daar op de radarschermen een voorwerp dat herkend werd als een Iraakse Scud-raket. Een verslag van Job Frieszo.

Het is niet te zeggen of er na de raketaanval van vannacht - en de tweede van zojuist - nog meer Iraakse aanvallen op Israel mogelijk zijn. Volgens bronnen in het Amerikaanse ministerie van defensie zijn veel Iraakse raketten vernietigd, maar nog niet allemaal. Hoeveel raketten Saddam Hoessein nog over heeft is niet bekend.

Irak is trots op zijn raketten. Bij militaire parades of tentoonstellingen ontbreken ze nooit. Voor Saddam Hoessein zijn ze HET toonbeeld van militaire macht in de regio. In drie geheime fabrieken rond Bagdad is jaren koortsachtig gewerkt aan nieuwe lange-afstands raketten, die van kernkoppen of chemische ladingen kunnen worden voorzien. De raketten die vanaf mobiele installaties op Israel en Saoedi-Arabie zijn afgeschoten, zijn verbeterde versies van een bijna 30 jaar oud Russisch wapensysteem, waaraan de Navo de codenaam SCUD gaf. De originele Scud heeft een bereik van minder dan driehonderd kilometer - te weinig om bijvoorbeeld Israel te bedreigen. Irak ontwikkelde uit de Scud twee nieuwe raketten de Al Hoessein en de Al Abbas. Deze wapens kunnen Israel en Saoedische bases als Dahran WEL bereiken. De militaire waarde van de raketten is uiterst gering. Om verder te kunnen schieten, is het gewicht van de explosieve lading is verminderd tot de kracht van een lichte bom. De trefzekerheid op grote afstand is ronduit slecht. Alleen met een chemische lading zou de Scud echt gevaarlijk zijn. Militairen nemen nu, na de aanval op Israel, aan dat Irak nog geen gifgaskoppen heeft kunnen maken. Een lancering in Irak wordt waargenomen door een satelliet, die Washington alarmeert en sinds kort waarschijnlijk ook Tel Aviv. De radar van de luchtverdediging heeft dan enkele minuten de tijd om de raket waar te nemen en met een Patriot te vernietigen. De Patriot-raket is het enige Westerse wapen dat de Iraakse raketten kan tegenhouden. Dat heeft het vandaag boven Dahran bewezen.

Premier Lubbers heeft vandaag gezegd dat hij het "voorspelbaar acht" dat de Nederlandse Patriot-afweer-rakketsystemen worden ingezet voor de verdediging van Israel en Saoedi-Arabie. Twee squadrons Patriot-raketten en grondpersonneel zijn nu in Turkije.

"Nooit meer, als er geslagen wordt, keren we ook onze andere wang toe." De Joden in Israel zeggen hun lesje in de tweede wereldoorlog te hebben geleerd. "We zullen ons zelf beschermen en verdedigen", is het parool in Israel. Vraag aan Eddo Rosenthal in Jerusalem. Houdt Israel vannacht en de komende dag vast aan zelfverdediging,en gaan ze erop af

radio

De Joodse gemeenschap in Nederland reageert geschokt op de gebeurtenissen van vannacht. Het Joods maatschappelijk werk en het Joods Psychiatrisch Centrum staan klaar om mensen met problemen te helpen.

Rabbijn Jacobs van het Interprovinciaal opperrabbinaat is ook verbonden aan de Joodse Ambulante geestelijke gezondheidszorg. Hij is vannacht wakker gebeld. En hij maakt zich zorgen. In Amsterdam kwamen mensen al heel vroeg bij elkaar.Enerzijds reageert men geschokt, maar er is ook opluchting over de beperkte aanval. De onzekerheid over familieleden blijft. In het Joods-psychiatrisch ziekenhuis maken de 200 bewoners en patienten zich grote zorgen. Er zijn noodbedden ingericht om partienten met accute problemen op te vangen. Het ziekenhuis heeft de afgelopen dagen al mensen opgenomen die rechsstreeks uit Israel zijn gevlucht.

Amerikaanse bommenwerpers zijn al sinds vroeg in de middag bezig met een hevige aanval op de Iraakse elitetroepen, de republikeinse garde. De Amerikanen proberen met het urenlange offensief het moreel van de Iraakse krijgsmacht te breken en tegelijkertijd zoveel mogelijk materiele schade aan te brengen. Andere luchtaanvallen blijven gericht op de mobiele lanceerinrichtingen voor de Iraakse SCUD-raketten.

beginnen na 7" Beelden van Bagdad vannacht. Het luchtalarm gaat aan een stuk door. De geallieerde toestellen vliegen zo hoog dat ze niet te zien zijn. Inwoners proberen het bombardement te ontvluchten, ze gaan op zoek naar schuilkelders. Sommigen zingen zich moed in met strijdlustige liederen. S'morgens rookpluimen. Het Ministerie van Defensie is een van de hoofddoelen van de aanval. Architect van de luchtaanvallen op Irak, generaal Horner, noemt de operatie Desert-Storm een technologische oorlog. De geavanceerde amerikaanse wapens zijn zo exact, dat burgerdoelen volgens hem in meerderheid gespaard blijven. Op een video liet hij zien hoe een Amerikaanse F 111-gevechtsvliegtuig een iraakse opslagbunker voor SCUD-raketten vernietigde. Een Amerikaanse bom werd op de zwakste plek van de bunker gericht, de deur. heel lang stoppen (tot kaart) En ook het ministerie van defensie is geraakt, het vliegveld, het radio en televisiecentrum, het ministerie van staatsveiligheid, het hoofdkwartier van de regerende Baathpartij en het nieuwe presidentiele paleis. Vandaag kwamen ook beelden van de eerste nacht van de Golf-oorlog. Bommenwerpers zwermen over de stad. De eerste projectielen treffen doel. De Irakezen beantwoorden de aanval meteen met hun luchtafweergeschut. De hemel wordt verlicht door explosies. De Amerikaanse televisie laat nu ook foto's zien van de omgekomen Amerikaanse piloten Volgens de laatste officiele cijfers zijn aan geallieerde zijde 5 man gesneuveld, de piloten van 7 gevechtsvliegtuigen die miet meer van hun missie terugkeerden. Maar Irak claimt 72 vijandelijke vliegtuigen te hebben neergehaald. Irak houdt het aantal slachtoffers aan eigen kant nog steeds op 23.

Ook de marine van de coalitie is aktief In de golf trof de Amerikaanse marine drie Irakese kustwachtschepen. Er waren bij deze akties geen Nederlandse schepen. Die hebben op dit moment wat anders aan het hoofd.

Kabinet en Tweede Kamer hopen dat Israel niet verder betrokken raakt bij de Golf-oorlog. De regering schrijft in een brief aan de Kamer 'diep geschokt te zijn over de verraderlijke aanval' van Irak.

Om tien uur in de ochtend, negen uur na de eerste Iraakse raketinslag in Tel Aviv, komt 't kabinet samen voor een nieuwe vergaderdag. De vermoeidheid is sommige ministers goed aan te zien als naar hun eerste reactie op de Iraakse aanval wordt gevraagd. Terwijl de jarige minister Ter Beek van defensie wordt gefeliciteerd, begint de Kamer om twee uur 's middags aan een mondeling overleg over de aanval op Israel. Vooral VVD en CDA wijzen er op dat Israel niets verweten kan worden als 't een vergeldingsaanval zou uitvoeren. Op een persconferentie aan 't einde van de middag zegt premier Lubbers dat 'ie erop vertrouwt dat Israel ook bij een eventuele volgende Iraakse aanval niet onmiddellijk wraak neemt. Minister Ter Beek wandelt dan naar de achteringang van z'n ministerie. De hoofdingang is tijdelijk afgesloten om verf van betogers weg te kunnen halen.

De raketaanval op Israel heeft ook zijn effekt gehad op de financiele markten. Vooral de vrees voor een tegenaanval zorgde voor een domper.

Even leken vannacht de aandelen op de beurs in Tokyo weer omhoog te schieten. Wallstreet had zijn handel afgesloten met een record. Maar de raketaanval zette handelaren en beleggers weer met beide benen op de grond. Ook in Europa, maken de mensen op de beurs zich bezorgd. Een wraakactie door Israel op Irak zou het golfconlict verergeren. En dat is het laatste waar ze op zitten te wachten. De indexen , de graadmeters van de beurzen gaven veelal een kleine daling te zien. Het latere bericht dat Israel deze ene keer niet zal terugslaan gaf wat geruststelling op de beurs in New York. Het inzakken van de olieprijs lijkt gestopt te zijn. Maar degene die morgen aan de pomp staat zal merken dat de benzine 10 cent per liter goedkoper is. En Diesel zelfs 12 cent.

Op de Dam in Amsterdam is op dit moment een demonstrantie van tegenstanders van de oorlog. Een groot aantal Vredesgroepen en politieke partijen heeft de betoging georganiseerd.

De demonstratie trok aan het begin van de avond niet veel belangsteling. Er liepen slechts enkele tientallen mensen mee De mars ging door een deel van de binnenstad. Steeds meer mensen sloten zich bij de betoging aan, die eindigde op het Museumplein.

De aanvallen van de geallieerden op Irak en Koeweit zijn intussen verhevigd. Niet alleen vanaf luchtmachtbases in Saudi-Arabie, maar ook vanuit Turkije - en vanaf verafgelegen bases en vliegdekschepen in de Rode Zee, de Perzische Golf - en de Middellandse Zee.

Om vanuit de Middellandse Zee het westen van Irak te bereiken moeten de gevechtsvliegtuigen Syrie passeren, een van de bondgenoten tegen Irak. Het Westen van Irak ligt onder het bereik van deze vliegtuigen. Zo kunnen zij een belangrijke rol spelen om de mobiele lanceerbases, waar raketten tegen Israel staan opgesteld, te helpen uitschakelen. Dat is een essentiele taak, gezien de tweede raketaanval die nu weer heeft plaatsgehad.

Het weer en de Golf. Het KNMI mag weer de weergegevens publiceren, voorzover die bekend zijn, van het Golfgebied. Het ministerie van binnenlandse zaken heeft een publikatieverbod opgeheven. Het weer in de Golf lijkt wel Hollands: er is ook nog steeds regen en bewolking. Overigens verstrekken de Arabische landen momenteel niet of nauwelijks echt bruikbare gegevens. Die hebben we wel van het weer in EuropaErwin Kroll.

Half negen. Einde van dit acht uur journaal. Om negen uur, zo dadelijk, onze volgende nieuwsuitzending Goeden avond.

Israel zal de raketaanval vergelden. Maar wanneer en hoe, dat zal Israel zelf bepalen. Dat zei minister Arens van Defensie. Eerder vanavond sprak Harmen Siezen met onze correspondent Eddo Rosenthal in Tel Aviv.

Overigens blijven ook de Nederlandse Patriots, die nu in Duitsland staan, nog beschikbaar voor de luchtverdediging in het Golfgebied.

En dan is er nog laatste nieuws uit het Golf-gebied: In Dahran, in oostelijk Saudi Arabie, zijn zojuist weer de luchtalarm-sirenes gaan loeien. meer daarover in het journaal van 10 uur.

Goeienavond, het nieuws van woensdag 23 januari - Israel gaat Iraakse aanvallen zeker vergelden - Irakezen maken officieel melding van 41 doden in Irak - geallieerden verwachten meer succes voor luchtaanvallen door beter weer - Nederlands protest bij Iraakse ambassadeur

Israel zal terugslaan. Het Israelisch kabinet is vastbesloten tot een tegenactie na de nieuwe Iraakse raketaanval op Tel Aviv. Het Israelische kabinet heeft vandaag de gedetailleerde plannen besproken over hoe en wanneer zij terug zullen slaan als antwoord op de Iraakse raket-aanvallen. De Amerikanen hebben steeds geprobeerd de Israelische regering af te houden van tegenacties en zich niet te mengen in het Golf-conflict. Maar voor Israel lijkt de maat nu vol.

De afgelopen nacht kwam er in Tel Aviv weer een Iraakse Scud-raket neer. Ditmaal in een dichtbevolkte buitenwijk. Er vielen zo'n honderd gewonden en drie doden. Tijdens spoedberaad in Jeruzalem werd het Israelische kabinet het snel eens over een antwoord op de Iraakse aanval: Ook overleg in Washington tussen president Bush en zijn adviseurs. Bush veroordeelde de Iraakse aanval als een brute daad van terreur. Maar in een telefoongesprek vroeg Bush de Israelische premier Shamir om toch af te zien van een tegenactie. Radio Baghdad maakte vanavond bekend dat de gevangengenomen geallieerde piloten naar strategische installaties zijn gebracht. Dat ondanks de felle internationale protesten.

Het blijft moeilijk om een duidelijk beeld te krijgen van het feitelijke militaire verloop van de strijd . Alle verslaggevers in het oorlogsgebied moeten zich houden aan strenge censuur. Het is niet te zeggen hoe groot de schade van de luchtbombardenten op Irak is. Wel is duidelijk dat de grondoorlog langzamerhand dichterbij komt. De eerste gewapende schermutselingen tussen Iraakse militairen en grondtroepen van de internationale krijgsmacht zijn al gemeld.

Hoewel het nog weken kan duren voordat de grondtroepen in aktie komen tegen de Iraakse soldaten in Koeweit, worden overal bij de frontlinie voorbereidingen getroffen. De sfeer wordt grimmiger. De oefeningen krijgen een steeds definitieve karakter. De munitie en de wapenssystemen worden nagekeken.

De kleine gevechten aan de grens tussen grondtroepen van Irak en de internationale strijdkracht hebben op dit moment nog weinig militaire betekenis. Het accent ligt nog steeds op de luchtaanvallen. Vanochtend zou voor de tweede achtereenvolgende dag de havenstad Basra in het zuiden van Irak zwaar zijn gebombardeerd. In de loop van de middag volgden bombardementsvluchten op niet nader omschreven doelen in Irak. Daarbij waren onder meer Italiaanse, Amerikaanse en Engelse gevechtsvliegtuigen betrokken. Later in de middag zou een Iraakse tanker in de Perzische Golf door Amerikaanse gevechtsvliegtuigen tot zinken zijn gebracht. Volgens de Amerikanen werd de tanker door Iraakse militairen gebruikt als uitkijkpost. Ook vanuit de Turkse luchtmachtbasis Incirlik zijn weer Iraakse doelen bestookt. Irak heeft Turkije vandaag beschuldigd van 'aggressie'. Volgens Irak is de Turkse regering verantwoordelijk voor het geweld tegen de Iraakse bevolking.

Tot nu toe zijn meer dan 12.000 vliegtuigen opgestegen voor een missie boven Irak. Van vliegbases maar ook van vliegkampschepen. Van alle toestellen was de helft betrokken bij aanvallen op doelen in Irak, de andere helft had een ondersteunende taak zoals het bijtanken in de lucht. De Amerikaanse legerleiding blijft de vluchten succesvol noemen. Het eerder genoemde percentage van 80 procent succesvolle missies betekent volgens het Pentagon alleen, dat 80 van de vliegtuigen hun bommen veilig hebben afgeworpen en zegt niets over het wel of niet treffen van doelen.

Beelden van Baghdad. Hoe zwaar de Iraakse hoofdstad is getroffen is niet bekend. Volgens de Iraakse legerleiding zijn er bewuste bombardementen geweest op burgerdoelen zoals scholen en kerken. Ook een fabriek voor babyvoeding zou in puin zijn geschoten. Maar volgens de Amerikanen had werd er geproduceerd voor chemische wapens. Tot nu toe zijn er volgens de autoriteiten in Baghdad 41 Irakezen gedood en zijn er 191 gewond. De Iraakse televisie liet ook beelden zien van neergeschoten gevechtsvliegtuigen van de anti-Irak coalitie. De wrakstukken lagen buiten de bewoonde gebieden in de woestijn. Deze opnames van Saddam Hoessein zouden van eergisteren zijn. De Iraakse leider heeft zich waarschijnlijk verschuild in een door Duitsers gebouwde atoomvrije bunker. Ook de minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz en andere vertrouwelingen van Saddam Hoessein zouden zich in het zwaarbewaakte complex bevinden.

Deze satellietfoto's zijn de eerste bewijzen dat Irak gisteren enkele Koeweitse olie-installaties in brand heeft gestoken. De enorme rookwolken hebben in het buurland Iran al geleid tot een vettige regen die een zwarte smurrie op straat achter heeft gelaten.

Saudi-Arabie heeft het, na de zware Iraakse Scud-aanvallen vandaag rustig gehad. In de modderige woestijn rukken de grondtroepen van de geallieerde strijdkrachten op richting Koeweit. Af en toe bestookt door Iraaks artillerievuur, graven ze zich nu in aan de grens met Koeweit, In afwachting van de grondoorlog. Job Frieszo:

De Amerikaanse minister van defensie Cheney is om 8 uur begonnen met een persconferentie. Paul Sneijder in Washington: - wat heeft Cheney gezegd - wat zegt hij over de aanval op Israel en de tegenaktie - de oorlog is nu een week bezig; hoe kijken de Amerikanen nu tegen het verloop aan

Woede en verdriet in Israel. Na de derde Iraakse en zwaarste raketaanval sinds het uitbreken van de Golfoorlog.

De zware Scud-raket kwam midden in een dichtbevolkte woonwijk van Tel Aviv terecht. Reddingswerkers begonnen meteen met het vervoeren van de slachtoffers naar de ziekenhuizen. Een groot aantal slachtoffers kon met veel moeite onder het puin vandaan worden gehaald. Ten minste honderd raakten gewond na de de explosie van de tweehonderd kilo springstof. Drie mensen overleden, omdat ze een hartaanval kregen op het moment van de inslag. In de ziekenhuizen stonden medische teams klaar om de gewonden te verzorgen. De mensen hadden het luchtalarm wel gehoord, maar werden totaal verrast door de raketinslag. Pas vanmorgen toen het licht was geworden, bleek hoe verwoestend de explosie was geweest. Sommige huizen waren helemaal verdwenen. Van anderen stond alleen maar de muur nog overeind. Overal lagen persoonlijke spullen die door de kracht van de ontploffing waren weggeslingerd. Bewoners kwamen terug om een kijkje te nemen bij hun huis. Ze dankten God dat ze nog leefden. Het opruimen van de ravage in Tel Aviv gaat nog steeds door. Heel Israel is woedend over de Iraakse aanval. Steeds meer boze burgers eisen dat de regering keihard terugslaat.

- hoe is israel er aan toe na de raketaanval van gisteravond - er wordt steeds gezegd: de israeli's zijn wel wat gewend - hoe gaat het in de bezette gebieden - internationaal veel waardering voor hoe israel zich totnutoe opstelt. heeft dat effekt op de besluitvorming rond tegenaktie

Bezorgdheid bij de Israelische militairen, direct na de inslag. Het door Amerika geleverde Patriot-afweersysteem bleek geen veiligheid te bieden.

Israel vroeg zich gisteravond af waarom de Patriot-raketten hadden gefaald. De Scud-raket kon TOCH een woonwijk verwoesten. De Patriot-raket is het modernste afweersysteem ter wereld. Een satelliet signaleert een lancering in Irak en geeft dat door aan de Patriot-batterij in Israel. Volgens minister van Defensie Arens zocht de afgevuurde Patriot wellicht het verkeerde deel van de Scud op. In Turkije, aan de zuid-oostgrens van het Navo-bondgenootschap, zitten 180 Nederlandse militairen. Ze bemannen twee Patriot -afweerbatterijen. De eenheid moest in de afgelopen dagen verhuizen, omdat de legerleiding niet tevreden was over de lokatie van het afweersysteem. Die klus is nu achter de rug. Een uitvoerige reportage over de Nederlandse militairen vanavond bij de TROS.

Moet Nederland meer doen voor Israel Daarover heeft minister Dales van binnenlandse zaken zojuist gesproken met een aantal Joodse organisaties in Nederland. Op het ministerie in Den Haag, verslaggever Charles Huijskens.

Morgenochtend vroeg vergadert het kabinet opnieuw over de Golf. Waarschijnlijk neemt het dan een besluit over een nieuwe Nederlandse bijdrage.

In Duitsland gaan de belastingen omhoog. Dat is volgens bondskanselier Kohl nodig om meer financiele steun te geven aan de geallieerden in de Golfoorlog. Ook heeft Kohl aan Israel humanitaire hulp toegezegd ter waarde van 275 miljoen gulden. Vandaag zijn in Israel anti-Duitse demonstraties gehouden. De demonstranten nemen het Duitsland zeer kwalijk dat Duitse bedrijven aan Irak gifgas hebben geleverd.

Joodse organisaties in Nederland kregen vandaag honderden telefoontjes binnen van Nederlanders die zich aanbieden als vrijwilliger. Alle aanmeldingen zullen aan Israel worden doorgegeven. Het is niet zeker of het land ook alle hulp nodig heeft en welk soort hulp het nodig heeft.

In Istanbul in Turkije zijn weer aanslagen geweest op Westerse doelen. Daarbij zijn twee Amerikaanse kantoren totaal vernield. Een aanslag was zeker gericht tegen de Golfoorlog. Gisteren ontplofte in Istanbul ook al een bom bij een NAVO-kantoor. In Libanon is een aanslag gepleegd op een Franse bank. Bij de krachtige ontploffing kwam n persoon om het leven. Ook een Saudisch-Libanese bank in Beirut is aangevallen. Verder waren er aanslagen in Duitsland en Brazilie. De Verenigde Staten houden Saddam Hussein direct verantwoordelijk voor alle aanslagen.

De Golfoorlog houdt de financiele markten in zijn greep. De belegggers nemen een afwachtende houding aan. Ze zijn bang, dat Israel zich in de strijd gaat mengen. In Londen ging de prijs van Noordzeeolie n dollar twintig omhoog. Een vat olie werd vanmiddag verkocht voor 21 dollar 70. In Amsterdam zakte de dollar een kwart cent tot n gulden 6840 Op de effectenbeurs van Amsterdam eindigde de koers-index drie-tiende punt lager op 164. In New York staat de Dow Jones-index op dit moment punten hogerlager op

Nederland heeft vanochtend de Iraakse ambassadeur in Den Haag ontboden om scherp te protesteren tegen 't gebruik van krijgsgevangenen als menselijk schild. Maar de Iraakse ambassadeur verwerpt 't protest. Volgens hem worden de gevangenen slechts 'veilig afgezonderd'.

Om vijf voor elf in de ochtend is de Iraakse ambassadeur Al-Falaki bij 't ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag. Hij neemt de VIP-ingang, maar de ontvangst binnen is allesbehalve vriendelijk. De beelden van geallieerde krijgsgevangenen in Iraakse handen hebben de wereld verbijsterd. 'Weerzinwekkend', zei minister Van den Broek van buitenlandse zaken gisteren tegen de Kamer. Namens regering en parlement protesteert directeur-generaal Van Walsum van buitenlandse zaken tegen de Iraakse handelwijze. De diplomatieke uitbrander duurt een kwartier. Maar ambassadeur Al-Falaki maakt na afloop niet de indruk dat hij onder de indruk is van de Nederlandse reprimande. Hij doet voorkomen alsof hij weinig weet van 't gebruiken van gijzelaars als menselijk schild. Al-Falaki vertrekt dan weer naar z'n hermetisch afgesloten ambassade. In de wetenschap dat Nederland de Iraakse raket-aanvallen op Israel krachtig veroordeelt. Volgens de Nederlandse regering zijn ze alleen maar bedoeld om terreur te zaaien en Israel te provoceren.

Vicepremier Kok wil escalatie van de Golfoorlog zoveel mogelijk voorkOmen. Nederland moet daarom een aktieve bijdrage leveren aan het zoeken naar een vreedzame oplossing van het conflict. Maar Saddam Hoessein moet daar wel aan meewillen werken zegt de vicepremier

Kok was vanmiddag op bezoek bij de PvdA in Overijssel. Onderwerp van gesprek: de relatie tussen de PvdA en het bedrijfsleven. Maar ook de Golfoorlog liet de bijeenkomst niet koud. Vicepremier Kok wil dat Nederland meer doet dan alleen meevechten in de Golf-oorlog. Kok zei,als minister van Financien,dat de Golfoorlog invloed heeft op de bezuinigingen waarover het kabinet snel moet beslissen. Een lange oorlog kan een lagere economische groei tot gevolg hebben en dan wil Kok voorbereid zijn Kok wil niet 14 maar 17 miljard bezuinigen. Hij zei na afloop ook dat het nederlandse aanbod om Israel Patriotluchtverdediging te sturen nog steeds staat.

Het Hoge Commissariaat van de Vluchtelingen houdt er rekening mee dat er anderhalf miljoen mensen uit Irak zullen vluchten. Er zijn al grote opvangkampen in gereedheid gebracht.

De meeste vluchtelingen worden in Jordanie verwacht. Sinds het uitbreken van de oorlog komen daar al druppelsgewijs mensen de grens over. Maar de vrees bestaat dat zodra het oorlogsgeweld ook maar even afneemt, er grote massa's zullen volgen. Daarom hebben het Rode Kruis, Unicef en Artsen zonder Grenzen al twee twee grote kampen ingericht, langs de weg tussen Bagdad en Amman in Ruweihsid. Het opvangkamp van Artsen zonder Grenzen heeft daar ruimte voor 12.000 mensen, maar dat kan zonodig uitgroeien tot 40.000. Het medisch team bestaat uit 9 Nederlanders, een Belg en een Canadees. Ze hebben het nu nog rustig. Vlak na het uitbreken van de crisis, augustus vorig jaar, ontvluchtten 800.000 mensen Irak en Koeweit. Voornamelijk Aziaten en Afrikanen. Jordanie werd daardoor toen volledig verrast. Volgens de mensen die nu in Jordanie zijn aangekomen, is er in Bagdad geen voedsel meer te koop. Water en electriciteit zouden zijn afgesloten. En het rioolstelsel zou kapot zijn.

Na Nederland sturen ook Noorwegen, Zweden, Denemarken en Singapore geneeskundige troepen naar Saudi Arabie. Defensieminister Ter Beek besloot eerder om de Britten in Saudi Arabie te steunen met nog een Nederlandse hospitaal bemanning.

Het Britse Leger heeft drie honderd kilometer verwijderd van de grens met Kuwait hospitaals ingericht.Alle noodzakelijke apparatuur en geneesmiddelen zijn al ingevlogen.Het vrijwilligersteam van de Koninkijke Landmacht gaat in Al Jubayl samen met militair medisch personeel uit Noorwegen,Zweden en Singapore bijstand verlenen. Zodra de gevechtshandelingen beginnen tussen de grond troepen wordt gerekend op een groot aantal zwaar gewonden. Het nederlandse team bestaat uit 22 beroepsmilitairen ,6 dienstplichtigen en een reserve offcicier.Allen met een medische opleiding.Ruim 200 vrijwilligers hadden zich aangemeld; Kolonel Herweijer - arts EW: Begin februari vertrekt het nederlandse militaire medisch team naar Saudi Arbaie.

Het Sovjet-leger is weer in actie gekomen in Litouwen. Een opslagplaats met papier voor kranten is door soldaten bezet. Tien dagen geleden kwamen de militairen ook in actie in Vilnius. Toen werden bij de bestorming van het televisiecentrum dertien mensen gedood.

Het nieuws werd gemeld door een woordvoerdster van het Litouwse Parlement. Volgens haar is het gebouw in beslag genomen Sovjet-militairen samen met de kleine Moskouw-getrouwe Communistische partij in Litouwen. Bij de bezetting kwam het niet tot gevechten. Wel zijn de Litouwers nog altijd bang voor verder leger-ingrijpen. Het parlement wordt dan ook nog zwaar verdedigd. De Litouwse President Landsbergis vindt, dat President Gorbachov het legeroptreden in Litouwen moet uitleggen.

Genscher had een verklaring van de Duitse regering bij zich, waarin Israel een bedrag van ruim 280 miljoen gulden wordt toegezegd. Dit komt na de kritiek van veel Israeli's op Duitsland. Ze zijn kwaad dat Duitse bedrijven hebben meegewerkt aan de ontwikkeling van Iraakse raketten en chemische wapens. Het bliksembezoek van Genscher moet duidelijk maken dat Duitsland achter Israel staat. Vanmiddag werden de wijken bezocht die geraakt zijn door Iraakse Scud-raketten. Tijdens dit bezoek werd een man verwijderd die leuzen tegen Duitsland schreeuwde. Morgen praat Genscher nog met premier Shamir en president Herzog.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Hans-Dietrich Genscher, is vanmiddag in Israel aangekomen. In Tel Aviv werd hij ontvangen door zijn Israelische collega David Levy.

Goedenavond, Het nieuws van donderdag 24 januari. Mislukte actie Iraakse vliegtuigen tegen geallieerde marineschepen Ook Fransen bombarderen nu Irak Nederlandse patriots gaan per ongeluk af Europees parlement veroordeelt militair ingrijpen in Letland

De Golfoorlog is een week oud. Vandaag, op de achtste dag, was ook de Perzische Golf strijdtoneel. Voor het eerst probeerden Iraakse Mirages marineschepen in de Perzische Golf aan te vallen met Exocet-raketten. Dat mislukte. De geallieerden hebben drie Iraakse schepen aangevallen, waaronder een mijnenveger. 22 Iraakse bemanningsleden werden gevangen genomen en 3 werden er gedood.

Vanmorgen hebben voor het eerst ook Franse vliegtuigen aanvallen uitgevoerd op Irak. Tot toe beperkten de missies van de Franse Jaguars zich tot doelen in Koeweit. De geallieerde luchtaanvallen op Irak zullen verder worden opgevoerd, tot zo'n 3000 vluchten per dag. Tot nu toe waren dat er ongeveer tweeduizend per dag, voornamelijk gericht op Iraakse grondtroepen en vliegvelden. Geallieerde vliegtuigen hebben vandaag ook weer hevige bombardementen uitgevoerd op Basra, de enige havenstad van Irak. Ook werden weer strategische doelen in en rond de hoofdstad Baghdad zwaar belaagd. In het zuiden van Koeweit, bij het olieveld Al Wafrah, hebben de Irakezen vandaag een grote olie-opslagplaats in brand gestoken. Waarschijnlijk om door de enorme rookontwikkeling mogelijke doelen aan het oog te onttrekken. Saudische patrouilles langs de grens met Koeweit hebben vandaag weer een aantal Iraakse soldaten gevangen genomen. Zij werden krijgsgevangen gemaakt na korte vuurgevechten langs de grens. Ook zijn er Iraakse militairen, die zichzelf aangeven bij de geallieerde troepen.

Een nieuwe ontwikkeling dus in de Golfoorlog. Iraakse vliegtuigen hebben vandaag geprobeerd marineschepen in de Perzische Golf aan te vallen. De actie mislukte.

In Londen is bevestigd dat minstens drie Iraakse Mirages, bewapend met Exocet anti-schip raketten, hebben geprobeerd de voorste linie van Britse en Amerikaanse marineschepen in de Golf te naderen. Ze zouden niet de kans hebben gekregen in de buurt van de schepen te komen om hun Exocet-raketten af te vuren. Twee van de Iraakse toestellen werden boven de Golf neergeschoten door vliegtuigen van de Saoedische luchtmacht. Een derde machine liet zijn Exocet-raket vallen en vluchtte naar het noorden. WAAR precies de onderschepping boven de Golf plaatsvond is niet bekendgemaakt. De drie Nederlandse marineschepen in de Golf hebben volgens een woordvoerder van de Iraakse aanvalspoging niets gemerkt. Ze voeren ver uit de buurt van het incident. De Franse Exocet is een van de gevaarlijkste wapens van Irak. In 1987 vuurde Irak per vergissing een Exocet af op het Amerikaanse fregat Stark, waarbij 37 zeelieden om het leven kwamen.

Het blijft ondoenlijk een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in Irak, en met name die in Baghdad. Gekleurde berichten uit de twee kampen kunnen alleen worden aangevuld met de zwaar gecensureerde verslagen van de enige journalist ter plaatse: Peter Arnett van CNN.

Dag en nacht is het afweergeschut in Baghdad aktief, want dag en nacht wordt de stad bestookt. Maar volgens de Irakezen missen de geallieerde bommen vaak hun doel. De beelden die het land uit mogen, laten ongemak zien, geen ontreddering. En de Iraakse tv komt met nieuwe afgedwongen verklaringen van gevangen piloten die al eerder te zien waren. Ze moeten ontzag inboezemen voor de Iraakse overmacht. Volgens Irak gooien de geallieerden niet alleen vaak mis, ze vernietigen ook onschuldige doelen. Zo mochten er opnamen gemaakt worden van deze verwoeste fabriek. Een chemische fabriek, volgens de Amerikanen. Niet waar - er werd alleen babymelkpoeder gemaakt, zegt een Iraakse woordvoerder. CNN-journalist Peter Arnett durft niet te zeggen wie er gelijk heeft: De indruk van Arnett is wel dat de inwoners van Baghdad onder de constante sfeer van dreiging redelijk rustig blijven.

Iraakse vliegtuigen met Exocetbommen op weg naar geallieerde fregatten in de Golf - Paul Sneijder in Washington, een nieuwe fase in de strijd

- Is er een nieuwe fase in de strijd ingegaan - Zijn de Amerikanen nog steeds tevreden over het verloop (instart Bush) - waarom zijn de Amerikanen daar zo tegen om een rustpauze in de strijd in te lassen

The Royal Air Force, de Britse luchtmacht, gaat nieuwe jachtbommenwerpers naar de Golf sturen. De R.A.F. heeft ze hard nodig, want de verliezen aan Britse kant zijn hoog. Vandaag werd opnieuw een een jachtbommenwerper door Irak uit de lucht geschoten. De R.A.F. heeft tot nu toe zes vliegtuigen verloren.

Op de achste dag van de Golfoorlog hebben de geallieerden toegegeven dat er tot nu toe vierentwintig vliegtuigen verloren zijn gegaan. Er worden vijfentwintig bemanningsleden vermist. Irak zegt dat er honderd tweeenzeventig vliegtuigen zijn neergehaald en meer dan twintig piloten gevangen zitten.

Een week van oorlog is voorbij gegaan, voordat Frankrijk heeft besloten om zijn militairen ook in te zetten in een rechtstreekse confrontatie met Irak. Franse Jaguarvliegtuigen vlogen vanochtend voor het eerst boven Iraaks grondgebied om een missie uit te voeren.

Er bestond lange tijd betrouwbare bondgenoot.

Turkije is niet van plan zich door Irak in het nauw te laten drijven. Het enige NAVO-buurland van Irak, ziet in elke Iraaks aanval een reden tot vergelding. Mocht het zover komen, dan zal de NAVO Turkije steunen.

Irak vindt dat Turkije moet boeten voor de medewerking die het land verleent aan de Alliantie. Het feit dat Turkije een thuishaven is voor Amerikaanse bommenwerpers, kan ernstige consequenties hebben, zegt Irak. Volgens de Turkse president Özal zal zijn land een Iraakse aanval niet dulden. Als Saddam Hoessein zijn dreigement waar maakt rekent Özal op de steun van de NAVO-landen, zeker ook op Duitsland. Uit opiniepeilingen blijkt dat de Turkse bevolking in grote meerderheid erop tegen is, dat het land betrokken raakt bij een oorlog. Mocht het zover komen, dan kan Turkije rekenen op het NAVO-bondgenootschap. Een Iraakse aanval op Turkije betekent volgens het NAVO-verdrag wel dat Irak dan meteen ook in oorlog komt met alle NAVO-landen.

Een fout in de computer heeft de Nederlandse Patriot-eenheid in Turkije parten gespeeld. Per vergissing werden volautomatisch twee raketten gelanceerd. Zodat de Nederlandse soldaten de Patriots van n miljoen gulden per stuk, in de lucht moesten laten ontploffen.

In een fractie van seconden was 't gebeurd, vanmorgen tien over tien plaatselijke tijd. Meteen nadat de computer van 't Nederlandse squadron vijandige raketten had gesignaleerd, werden zonder tussenkomst van wie dan ook twee Patriot-raketten afgevuurd. Een razendsnelle beslissing van de computer. Maar een foute. Er waren geen Iraakse raketten. Volgens de bevelhebbers in 't Haagse commando-centrum van de Koninklijke Luchtmacht zit er een fout in het software-programma. Daarom is besloten dat de Patriot-raketten niet meer meteen automatisch worden afgevuurd na een alarm-melding van de computer. Dat kost een paar seconden. De Nederlandse soldaten lopen dus ook iets meer risico. Bij 't afvuren van de Patriots raakte n Turkse militair licht gewond door rondvliegend glas. Hij stond met z'n vrachtauto te dicht bij de lanceer-installatie, zodat de voorruit door de luchtdruk werd verbrijzeld.

De Duitse minister Genscher is op bezoek in Israel. Hij wordt daar met uiterst gemengde gevoelens ontvangen. En Israel wacht in spanning wanneer de volgende raketaanval zal zijn. Aan de telefoon Eddo Rosenthal in Jeruzalem. Is er nieuws Eddo, over de militaire ontwikkelingen

Eddo: is er nieuws in Israel over de militaire ontwikkelingen - Genscher op bezoek: wat verwacht Israel van hem INSTART BETA GENSCHER

Het waren vanmiddag Saoedische piloten die raketvliegtuigen van Irak aanvielen en neerschoten. De Saudi's waren bezig met een patrouille-vlucht langs hun kust toen de Mirages van de Irakezen er aan kwamen. De Saudische piloten hebben de vliegbasis in de buurt van Dahran als thuishaven en daar ging verslaggever Job Frieszo vandaag kijken.

De ambassadeur van Saudi Arabie in ons land, de heer Al Soedaarie, ziet de Scud-aanvallen op zijn land als een wanhoopsdaad van Sadam Hoessein.

Het Nederlandse kabinet heeft nog geen besluit genomen over nieuwe Nederlandse bijdrages aan de Golfoorlog. Maar de bereidheid blijft om meer te doen.

Nieuwe luchtverdedigingssystemen zouden snel naar Turkije gaan. Daar leek het gisteren nog op. Er zijn al patriot-raketten. Hawk-luchtafweerraketten zouden daar aan worden toegevoegd. Ook die zijn bestemd om het turkse luchtruim te verdedigen tegen mogelijke irakese aanvallen. Het kabinet heeft vandaag echter nog geen besluit genomen om de simpele reden dat er nog geen verzoek was. Dat doet niets af aan de bereidheid van Nederland om verder te gaan. Hawk-rakketen staan op de lijst, maar ook Patriot-raketten, en geneeskundige troepen. CDA maar ook PvdA maken daarbij geen voorbehouden. Ondanks opkomende kritiek in de PvdA-achterban, dat de partij wel erg snel akkoord is gegaan met het gebruik van geweld. Minister Ter Beek heeft daar begrip voor: Volgende week congresseert de PvdA over de Golf-oorlog. Daar zal de achterban ongetwijfeld behoorlijke kritiek uiten op de ministers. En zo'n beeld van verdeeldheid is voor de PvdA-top niet handig, met de statenverkiezingen van 6 maart op de achtergrond.

Na twee dalingen nu weer een stijging van de brandstofprijzen. Morgen wordt een liter benzine 2 cent duurder, diesel gaat 4 cent per liter omhoog. De oorzaak is de prijsstijging van ruwe olie.

Amerikanen in Nederland moeten openbare bijeenkomsten zoveel mogelijk mijden. Dat advies geeft Washington na de oproep van Radio Baghdad tot wereldwijde terreurdaden tegen Amerikanen en hun bondgenoten.

Omdat een aanslag op Amerikanen ook in ons land kan worden uitgevoerd, heeft de Amerikaanse kamer van koophandel onmiddelijk een aantal bijeenkomsten afgezegd. Niet alleen de Amerikaanse zakenwereld vreest de dreigementen uit Bagdad. Ook bij het Filmfestival Rotterdam, dat vanavond wordt geopend, blijven belangrijke Amerikaanse regisseurs plotseling weg. Ook de platenindustrie krijgt te maken met afzeggingen. Artiesten die tijdens hun promotietournee door Europa Nederland zouden aandoen, blijven nu thuis. Zo komen MC Hammer en Vanilla Ice niet naar ons land. Maar de voorbereidingen voor popconcerten van onder andere Bob Dylan en Whitney Houston gaan voorlopig nog gewoon door.

Het andere nieuws nu. Verzekeringsmaatschappij Nationale Nederlanden en de NMB-Postbank houden topberaad over de fusie die ze eerder aankondigden.

Vanmiddag werd op de Amsterdamse effectenbeurs de handel in aandelen van beide ondernemingen stopgezet. Op verzoek van Nationale Nederlanden en NMB Postbank zelf. Beiden beraden zich over de voortgang van de fusie. Verzet van een paar grote aandeelhouders dwingt hen tot wijzigingen. Analisten verwachten dat de Nationale Nederlanden iets extra zal doen voor zijn aandeelhouders om dat verzet te breken. Gesproken wordt over tien gulden extra per aandeel. Morgen komen de commissarissen bijeen om het biedingsbericht definitief vast te stellen. Maandag wordt opening van zaken gegeven.

Het Europese parlement heeft scherpe kritiek op het geweld in de Baltische Staten. Het noemt de militaire acties, waarbij 19 mensen omkwamen, "een flagrante schending van de mensenrechten". De Europese noodhulp voor de Sovjet-Unie ( die wegens de onrust tijdelijk wordt tegengehouden ) hoeft niet te worden geschrapt, maar Gorbatsjov moet nu wel een oplossing zoeken met de Baltische regeringen, zo waarschuwt de EG.

Vlak voor acht uur kwamen de nieuwste beelden binnen uit Baghdad. Beelden van verwoestingen in en even buiten Baghdad.

Deze opnamen zijn gisteren gemaakt, in het stadje Al-DorAA - 40 kilometer buiten Baghdad. Volgens de Iraakse autoriteiten een plaats zonder militaire objecten, waar 172 huizen door vijandelijke bombardementen verwoest zijn. En deze opnamen zijn gemaakt in Baghdad zelf, vandaag. Ook hier: burgerslachtoffers. Hoeveel Iraakse burgers er door de geallieerde bombardementen om het leven zijn gekomen, daarover zegt Irak niets.

Het weer nog met Erwin Kroll.

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 25 januari - nieuwe raketaanvallen op Israel - Irak pompt olie de Perzische Golf in. - Saddam zou luchtmachtcommandanten hebben laten executeren - Letland begraaft slachtoffers Sovjetgeweld

Israel heeft vanavond een nieuwe Iraakse raketaanval afgeslagen. Patriot-afweergeschut heeft volgens een Israelische legerwoordvoerder zeven Iraakse Scuds onschadelijk gemaakt. Die werden vanuit west-Irak afgevuurd op Haifa en Tel Aviv. In beide steden vielen desondanks gewonden, volgens de laatste berichten 26. Dat zou komen door neervallende brokstukken en gesprongen ruiten.

Israel werd om vijf uur onze tijd opgeschrikt door luchtalarm. Boven Tel Aviv trokken raketten - vermoedelijk Patriots en Scuds - kort daarna lichtsporen. Zo hier en daar werden inslagen gezien, vermoedelijk brokstukken. De zeven neergehaalde scuds waren geladen met een conventionele lading. De zo gevreesde chemische aanval bleef uit. Deze beelden uit Tel Aviv werden eerder op de avond door Israelische legerautoriteiten vrijgegeven. De schade lijkt aanzienlijk. Woningen en auto's werden getroffen door brokstukken van Scuds of Patriots. Maar onmiddellijk kwam hulpverlening in de getroffen steden grootscheeps op gang. Het was de vijfde aanval op Israel.

Aan de telefoon nu onze correspondent Eddo Rosenthal. Eddo: de scuds zijn onderschept, zeggen de autoriteiten. Toch 26 gewonden en een behoorlijke ravage. Hoe verklaar je dat.

Telefonisch kontakt nu met Eddo Rosenthal in Jeruzalem. - weer een aanval geweest op Israel. Wat precies gebeurd - voor het eerst ook explosies gehoord in Jeruzalem. Wat betekent dat

Bij het bestoken van Irak maken de geallieerden nu ook gebruik van tomahawk-kruisraketten, die vanaf onderzeeers worden gelanceerd. Verder gingen op deze negende dag van de Golfoorlog ook de gewone geallieerde bombardementen door - opnieuw bemoeilijkt door slecht weer. En mogelijk ook door rook van in brand gestoken olie-installaties. De Iraakse elitetroepen waren het voornaamste doelwit van onder meer Franse Jaguars. Volgens Koerdische opstandelingen in Irak zouden er al zeker 10 duizend Iraakse soldaten zijn gedood of gewond.

De Saoedische woestijn is meer en meer het toneel van eindeloze kolonnes tanks en ander militair materieel, onderweg naar het grensgebied. Gevangen genomen Irakese militairen klagen over honger. De aanvoerlijnen worden onophoudelijk bestookt en de situatie van de Iraakse soldaten wordt er niet beter op: De Amerikaanse marine heeft het eilandje Qaruh, voor de kust van Koeweit veroverd nadat 2 Iraakse mijnenvegers vernietigd waren. Irak ontkent de verovering en spreekt van propagandaberichtgeving. De Amerikanen en de Saoedi's beschuldigen Irak van het veroorzaken van een grote milieuramp. Irak pompt volgens hen grote hoeveelheden olie de Perzische Golf in. Zo vormt zich een kilometerslange vlek die bedoeld lijkt om een geallieerde landing op de Koeweitse kust te bemoeilijken.

In de studio in Washington ook vanavond weer Paul Sneijder - wat is de reaktie in Washington op de Scud- aanval op Israel vanavond - verrassend tijdstip nu van de aanval, zo vroeg in de avond, hebben de Amerikanen daar een verklaring voor - die olievlek die nu in de Golf stroomt, gaat die problemen opleveren - (grondoorlog dichterbij) - (Saddam Hoessein nu toch doelwit itt eerst)

De Amerikanen zouden naarstig op zoek naar Saddam Hoessein zelf. Volgens bronnen in Washington hebben ze hem vorige week uit de weg willen ruimen. Maar door het slechte weer kon de geplande luchtaanval op zijn verblijfplaats niet doorgaan. Officiele legerwoordvoerders ontkennen deze berichten overigens in alle toonaarden. Saddam Hoessein beschikt over een netwerk van ondergrondse bunkers die moeilijk te treffen zijn.

Deze beelden liet de Iraakse tv vanmorgen zien: Saddam Hoessein met zijn commandanten bijeen, op een onbekende plaats. Kortom, zegt Irak, de vijand durft niet - wij zijn superieur - en kijk eens hoe wij het ene na het andere vijandelijke vliegtuig uit de lucht halen. Maar volgens andere verhalen is Saddam Hoessein zo ontevreden over de prestaties van zijn luchtafweer en zijn luchtmacht, dat hij de bevelhebbers een paar dagen geleden heeft laten executeren. Het onafhankelijke Russische persbureau Interfax heeft dat gehoord op het Sovjetministerie van defensie. De Iraakse ambassade in Moskou doet het bericht af als "oorlogspropaganda". De chef van de Britse defensiestaf heeft geen bewijzen voor de executies: Vandaag werden er weer geallieerde krijgsgevangenen getoond op de Iraakse tv. Maar voorlopig voor het laatst, liet het ministerie van informatie weten. De beelden hebben hun werk gedaan. Inwoners van Baghdad zijn voor westerse camera's vol zelfvertrouwen - maar naast die camera staat WEL een Iraakse official: Behalve Arnett blijkt er nog een tweede westerse journalist in Baghdad te zijn die voor een Spaanse krant werkt. Volgens zijn gecensureerde verslag mogen Iraakse piloten van de legertop zelfmoord-aanvallen uitvoeren op vijandelijke vliegdekschepen. Het Iraakse parlement zou daarmee hebben ingestemd, tijdens een vergadering in een ondergrondse bunker.

De Republikeinse garde van Saddam Hussein vormt consequent het voornaamste doel voor de geallieerde luchtvloot. De Iraakse elitetroepen worden de hele tijd bestookt. Het geallieerde plan lijkt duidelijk. In de aanloop naar een grondoorlog, moet Saddam Husseins trouwste en best bewapende legeronderdeel, onschadelijk worden gemaakt.

Het Amerikaanse opperbevel wil niet zeggen of de aanvallen succesvol zijn. Maar piloten zeggen, dat de aanvallen op de Republikeinse Garde naar wens verlopen. Ze voegen daar aan toe, dat het elite-onderdeel nog steeds erg groot is. En wel zo groot, dat ze altijd wel wat raken. In het grensgebied met Koeweit liggen de geallieerde grondtroepen nu binnen het bereik van de Iraakse artillerie. Echt gevochten wordt er niet, een enkele keer worden de wederzijde stellingen beschoten. Amerikaanse militairen zeggen goed getraind te zijn voor de grondoorlog. Ze zijn voorbereid op verrassingen. Ook nachtelijke. Tot de grondoorlog uitbreekt, gaan de geallieerde troepen door met oefenen.

Opmerkelijk was vandaag dat - voor het eerst - vanaf onderzeeboten in de Middellandse Zee kruisraketten zijn afgevuurd op doelen in Irak. Het bijzondere van deze onderwater-lanceringen is, dat de Tomahawks om Bagdad of andere Iraakse plaatsen te bereiken over meerdere landen moeten vliegen, bijvoorbeeld over Libanon en Syrie of Israel en Jordanie. Niet door Amerika bekendgemaakt is, hoeveel onderzeeboten bij de actie zijn betrokken In totaal heeft de Amerikaanse marine al meer dan 630 Tomahawk-kruisraketten op Iraakse installaties afgeschoten. De Tomahawk is voorzien van een hoogexplosieve springlading van 450 kilo en kan na een lange vlucht zeer nauwkeurig van te voren bepaalde doelen treffen, zoals specifieke gebouwen.

Een speciale Navo-eenheid gaat de koopvaardij-routes in het westelijk deel van de Middellandse Zee controleren op mijnen. Onder meer in de buurt van Libie, Tunesie en Algerije. Ook Nederland doet mee.

Turkije acht het zeer onwaarschijnlijk dat het door Irak zal worden aangevallen. Maar als dat toch gebeurt, dan zal het alle Navo-bondgenoten om steun vragen.

De Duitse regering verhoogt z'n bijdrage aan de Golf-oorlog, met ruim twee miljard gulden tot bijna zes miljard. En Groot-Brittanie vraagt de EG-lidstaten opnieuw om extra geld voor de Golf-oorlog. Engeland wil dat elk land als extra bijdrage n dollar geeft per ingevoerd vat olie. Een nieuwe Britse poging om de Europese solidariteit in de Golfoorlog te vergroten. De Britse ontevredenheid daarover groeit snel.

De Europese Gemeenschap beloont Israel voor z'n terughoudendheid, tot nu toe, met een hervatting van de wetenschappelijke samenwerking. Die stopte een jaar geleden, in verband met Israels beleid in de bezette gebieden.

Iran, het buurland waarmee Irak tot 1988 oorlog voerde, heeft nu tentenkampen ingericht voor Irakezen die hun land ontvluchten. De Vluchtelingen-organisatie van de Verenigde Naties verwacht, dat de komende dagen zo'n tachtigduizend Irakezen naar Iran zullen trekken. De Iraakse vluchtelingen hebben meestal niets aan bezittingen bij zich en wachten in de kampen gelaten af. Berooid, maar levend in Iran. Nog eens duizenden willen naar Jordanie vluchten, maar Irak houdt die grens op slot.

De Amerikaanse veiligheidsdienst FBI is ervan overtuigd, dat Iraakse terreurcommando's al over de wereld zijn uitgezwermd. De leider van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, George Habbasj, ontkent beschuldigingen, dat zijn organisatie meedoet en burgerdoelen zal aanvallen. Het Volksfront zal volgens Habbasj eventueel alleen militaire objecten als doelwit kiezen.

Overal ter wereld demonstraties in verband met de Golfoorlog. In Athene protesteerden zo'n 30.000 mensen tegen Amerika en tegen de oorlog in de Golf. In het Duitse Bad Homburg werd de start van de rally van Monte Carlo vertraagd door anti-oorlogsdemonstraties. "Waar blijft jullie geweten" vroegen de spandoeken. In New Delhi betoogden studenten bij de ambassades van de Verenigde Staten en Irak. Ook een anti-Amerikaanse demonstratie na de vrijdagsgebeden in de Jordaanse hoofdstad Amman kreeg veel bijval. laatste shotwissel op 33."

De Litouwse president Landsbergis wil dat het buitenland bemiddelt bij de problemen tussen de Sovjetunie en de Baltische staten. Bovendien vraagt Landsbergis aan de Westeuropese landen, om de hulp aan de Sovjetunie te koppelen aan de mensenrechtensituatie. Vanuit Moskou komen berichten dat Gorbatsjov niet afwijzend zou staan tegenover een ronde-tafelconferentie over de problemen in de Baltische landen.

De Sovjetminister van Buitenlandse Zaken, Bessmertnykh, is naar de Verenigde Staten gereisd voor overleg over de Golfoorlog en de situatie in de Baltische staten.

In de kassen van een tuinbouwbedrijf in Zevenhuizen bij Gouda zijn negen mensen besmet met het uiterst giftige methylbromide. Hoe dat heeft kunnen gebeuren, wordt door de arbeidsinspectie onderzocht.

Methyl-bromide wordt gebruikt om de grond in kassen te ontsmetten. Het chemische middel is al jarenlang omstreden omdat het schadelijk is voor het centraal zenuwstelsel en longen. Van de negen mensen die ermee in aanraking zijn gekomen, liggen er nog twee op de intensive care van het Academisch Ziekenhuis in Utrecht. Of de voorschriften in Zevenhuizen zijn overtreden, wordt nu onderzocht. Vanaf 1 januari volgend jaar is het gebruik van methyl-bromide overigens verboden.

Irak heeft zojuist in een militair communique toegegeven dat het vier projectielen richting Israel heeft afgeschoten.

Het weer met Erwin Kroll.

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 26 januari - olievlek in de Golf breidt zich uit en staat in brand - Irak houdt vol dat geallieerden met opzet burgerdoelen treffen - tienduizend demonstranten in Amsterdam tegen Golfoorlog - Mijnenjagers vertrokken uit Den Helder

Een steeds groter wordende milieuramp en mogelijk ook een probleem voor militaire operaties. In de Perzische Golf, voor de kust van Koeweit breidt een olievlek zich steeds meer uit. En een deel van de olie staat in brand. Ook twee boorplatforms en een overlaadstation branden. De twee partijen beschuldigen elkaar over en weer van "milieuterrorisme".

Voor de geallieerden is er geen twijfel mogelijk: Saddam Hoessein veroorzaakt opzettelijk de milieucatastrofe waarmee hij voor de oorlog heeft gedreigd. Volgens geallieerde militaire woordvoerders heeft Irak een paar dagen geleden de kranen opengedraaid van de "Sea Island Terminal" . Dat is een olie-overlaadstation op zee, vijftien kilometer uit de kust van Koeweit. Op die manier zouden er al tientallen miljoenen liters olie in het noordelijk deel van de Perzische Golf zijn terechtgekomen. Een vlek van 50 bij 11 kilometer. Er dreigt een veel grotere milieuramp dan die met de olietanker Exxon Valdez. Volgens een Koeweitse minister roeit Irak alle leven in het gebied uit: Maar Irak zegt dat de geallieerden zelf de schuld zijn van de milieuramp. Ze zouden olietankers hebben gebombardeerd. De rampzalige milieugevolgen worden door iedereen breed uitgemeten. Maar - zeggen de geallieerden - de olie vormt bij een eventuele invasie op de kust van Koeweit geen probleem:

Zeven Iraakse straaljagers hebben vandaag een veilig heenkomen gezocht in buurland Iran - bij de vroegere vijand dus. Ze waren op de vlucht voor geallieerde toestellen. Iran heeft de Iraakse vliegtuigen toegelaten, maar erbij gezegd: "Ze blijven hier tot na de Golfoorlog. En dat geldt voor elk toestel dat hier terechtkomt, van welke partij dan ook". Want, zei Iran: "Met het oog op Irans neutraliteit in de oorlog waarschuwen wij de strijdende partijen dat ze Irans luchtruim op geen enkele manier mogen gebruiken".

De Iraakse radio en tv beweerden ook vandaag weer dat de geallieerden bij hun bombardementen met opzet mikken op burgerdoelen en woonwijken.

Deze beelden van de Iraakse tv ontvingen we een uur geleden. Verwoesting in de stad Kirkoek, 300 kilometer ten noorden van Baghdad. En verdriet: gewonde en dode burgers. Kinderen vaak. Dit is de stad Mosoel, in het noorden van het land. De Iraakse tv laat zien hoe ook religieuze heiligdommen geraakt zijn. In de Sint-Thomaskerk wordt voor Syrische christenen in Mosoel een mis opgedragen, ook al heeft het kerkgebouw zwaar te lijden gehad. Ook weer beelden vandaag van Saddam Hoessein, in vergadering met zijn Revolutionaire Commando Raad en de top van zijn Baath-partij. Kennelijk in een sfeer van opgewekte onverzettelijkheid.

Radio Bagdad vandaag: Arabische en islamitische strijders wereld moeten de oorlogsplannen van het internaionale bondgenootschap ontregelen. Ze moeten dat doen, aldus het Iraakse station, door overal op de wereld doelen van de geallieerden te vernietigen. Voorlopig lijdt de geallieerde oorlogsinspannning er nog niet onder. De Amerikanen claimen dat ze gisteren drie Iraakse Mig's hebben neergehaald. Waardoor het totale aantal op 46 zou zijn gekomen. Van geallieerde kant worden 22 vliegtuigen als verloren opgegeven.

Het aantal geallieerde vluchten op Irak ligt nu op ruim twintigduizend. Dag en nacht vertrekken gevechtsvliegtuigen van hun bases in Saudi-Arabie en de diverse vliegdekschepen in de omliggende zeeen richting Irak. Gisteren waren dat er duizend, waarvan de helft zijn bommen boven Irak afwierp. Met name Baghdad, de havenstad Basra en de in oost-Irak verschanste Republikeinse Garde staan permanent op het vizier van de geallieerde luchtmacht. Ook in de Perzische golf zegt de Amerikaanse marine succesvol te zijn geweest. Tien Iraakse schepen zouden tot zinken zijn gebracht. Aan de Saudisch-Koeweitse grens werden weer schermutselingen gemeld. Volgens een Amerikaanse legerwoordvoerder ging dat er gisteren zo aan toe

Op de tiende dag van de oorlog is de Amerikaanse President Bush naar zijn buitenverblijf Camp David vertrokken. Hij wil hiermee aantonen, zich geen gijzelaar van het Golfconflict te voelen. Toch moet de oorlog hem raken. Paul Sneijder, hoe is Bush eronder. 2) Er wordt op dit moment in Washington gedemonstreerd tegen de oorlog. Kun je daar wat meer over vertellen (eventueel instart demo) 3) In Washington ook, praat James Baker nu met de nieuwe Sovjet-minister van buitenlandse zaken, Bessmertnych. Hoe is de verhouding tussen beide grootmachten. antw: :BEss zei bij zijn vertrek daarover de verhouding ondaks het geweld in de Baltische landen uitstekend is. maar top niet doorenz.

Terug naar de brandende olie voor de kust van Koeweit. Noorwegen heeft vandaag apparatuur aangeboden. Die moet voorkomen dat de vlek zich verder verspreidt. Deskundigen zijn bang dat de olie het milieu in de Golf zal vernietigen.

De olie kan worden opgeruimd.Maar dan moet zo'n operatie binnen nu en drie dagen beginnen.De oorlog maakt een dergelijke aktie op dit moment onmogelijk.Het gevolg is dat de olie nu wegdrijft naar de kusten van Koeweit, Irak ,Iran en Saudie Arabie.De olie vormt een grote bedreiging voor de drinkwatervoorziening.Want kan terecht komen in de inlaat van de zoetwaterinstallaties. Als de olie nog op het water ligt is die met het tegenwoordig beschikbare materieel betrekkelijk eenvoudig te verwijderen. Maar zo'n operatie is dus uitgesloten. Zo'n operatie duurt maanden en is buitengewoon kostbaar.Niet alle olie drijft naar de kust. Een deel zinkt in klonten naar de bodem. En vernielt daar het ecologisch systeem.En daarmee het voedsel voor vissen en watervogels. Tal van milieubewegingen hebben voor deze milieuramp gewaarschuwd. Greenpeace vreest dat het gebied nog zeker tien jaar de gevolgen van de catastrofe ondervindt . Herstel van het milieu in het vervuilde gebied wordt bovendien bemoeilijkt omdat het water nauwelijks wordt ververst.Alleen via een nauwe doorgang is de Golf met de Oceaan verbonden. Volgens de Amerikanen pompen de Irakezen per dag honderdduizend vaten olie de zee in. Zonder verder details te willen geven zegt de legerleiding dat de vlek nauwelijks strategische invloed heeft.

Nauwelijks strategische invloed, die olievlek. Naast mij iemand die er alles van afweet, luitenant-kolonel der Mariniers Cammaert. 1 - Meneer Cammaert is dat zo: heeft de internationale troepenmacht geen last van de olie bij een eventuele landing

1 - Meneer Cammaert wat voor last hebben de geallieerde landen van de olie bij een eventuele landing 2 - en als de olie in brand staat (antw: het bemoeilijkt de landing zeker, maar maakt hem niet onmogelijk, want ze kunnen er met helikopters overheen). 3 - en als de hele kust van Koeweit in brand staat

Voor het eerst zijn bij een Iraakse aanval op Saudi Arabie slachtoffers gevallen. EEN Saudische burger is bij de raketaanval van gisteravond, op de hoofdstad Riad gedood. Drie-en-twintig mensen van verschillende nationaltiteiten raakten gewond. Voor veel buitenlanders in Riad zijn de raketaanvallen reden om terug te gaan naar huis.

Het vliegveld van Riad vandaag. Een toestel van Koeweit Airlines staat klaar om naar de Londense luchthaven Heathtrow te vertrekken. Britse burgers worden gevacueerd. ze vinden het te gevaarlijk om nog langer in Riad te blijven. De angst wordt werkelijkheid als tijdens het inladen van het vliegtuig het luchtalarm opnieuw afgaat. (geluid beta) Gasmaksers gaan op, want hoewel de Geallieerde strijdkrachten beweren dat de meeste chemische wapenfabrieken van Irak, zijn platgebombardeerd, is er nog altijd de dreiging van een gifgasaanval. Die angst was er ook vannacht toen 9 Iraakse SCUD raketten op Saudie Arabie werden afgevuurd. In Rijad werd volgens de Saudische autoriteiten een SCUD neergehaald door een Amerikaanse patriot-afweerraket. Maar een tweede sloeg in op een regeringsgebouw in de hoofdstad. Daarbij viel het eerste burger slachtoffer aan Saudische kant.

In Israel blijft de angst groot voor een nieuwe Iraakse aanval. Vooral na een nieuw dreigement van radio Baghdad. Het radiostation dreigde dat Israel zal worden aangevallen met een nieuw, nog niet eerder gebruikt wapen.

Vanmiddag liepen in Amsterdam tienduizend mensen mee, om te demonstreren tegen de oorlog in de Golf. De grootste anti-Golfoorlog demonstratie in ons land tot nu toe.

Haal de Oorlogsschepen terug en Stop de oorlog in de Golf. Dat was het motto van de demonstratie vanmiddag in Amsterdam. De mensen demonstreerden tegen het menselijk leed dat wordt veroorzaakt door een oorlog, en tegen de onvoorspelbare politieke, economische en ecologische gevolgen. Het is voor het eerst dat een anti-golf-oorlog-demonstratie in ons land zoveel mensen op de been brengt. De politie houdt het op tienduizend. Een groep van ongeveer 1500 personen splitste zich af van de stoet en ging richting museumplein waar het Amerikaans consulaat gevestigd is. Maar tot echte ongeregeldheden kwam het niet. De demonstratie eindigde weer op de Dam en is rustig verlopen.

Twee Nederlandse mijnenjagers zijn vanmorgen vanuit Den Helder vertrokken naar de Middellandse Zee. Een aantal schepen van andere NAVO-landen gaat daar ook naar toe. Ze gaan niet alleen op mijnen jagen, maar worden ook ingezet voor terreurbestrijding. Volgens de Koninklijke Marine treft de NAVO voorbereidingen voor het geval Irak een aanval uitvoert op Turkije.

Minister van den Broek van Buitenlandse Zaken gaat maandag naar de Verenigde Staten. Hij zal dan praten met zijn collega Baker. Het gesprek zal gaan over de Golfoorlog en over de toekomstige veiligheidsstruktuur in Europa en in het Midden-Oosten, aldus Van den Broek

Het Nederlandse noodhospitaal dat naar het Golfgebied is gestuurd, is klaar voor gebruik. Artsen en verpleegkundigen bereiden zich voor op de komst van een groot aantal slachtoffers als de grondoorlog eenmaal begint. Verwacht wordt dat er niet genoeg bedden zullen zijn en sommige slachtoffers die hulp nodig hebben, zullen worden overgeslagen.

Het noodhospitaal is in een kampement in de buurt van Dubai ingericht. Er heerst nog betrekkelijk rust. Gewonden zijn er nog niet te behandelen, maar alles wordt in gereedheid gebracht voor een groot aantal slachtoffers dat eventueel gaat vallen. Het Nederlands team bestaat uit 52 beroeps-militairen, vrouwen en mannen en een dienstplichtige arts. Het hospitaal is in de eerste plaats bedoeld voor Nederlandse marinemensen aan boord van de schepen in de Golf. Maar het hospitaal - dat vijftig bedden telt - staat ook open voor de slachtoffers van andere nationaliteiten. Dagelijks worden oefeningen gehouden, maar de doktoren waarschuwen het personeel dat de werkelijkheid nauwelijks nagebootst kan worden. Want als er zeer ernstig gewonden worden binnengebracht die kermen van de pijn, zal het voor de verpleegkundigen niet meevallen het hoofd koel te houden. Dan zullen keiharde beslissingen moeten worden genomen. Een grondoorlog zal meteen al zo'n 20.000 slachtoffers eisen. En dan ontstaat er voor de medische hulpverlening in de Golfregio groot probleem. De borden op de hospitaal-tenten spreken duidelijke taal. Er is gerekend op slachtoffers van nucleaire, biologische en chemische strijdmiddelen. Maar hulp aan deze slachtoffers kan slechst zeer beperkt zijn, gezien de bijzondere complicatires die dan ontstaan.

Het weer: Erwin Kroll

Dit was het journaal van acht uur. Het volgende journaal is om tien uur. Prettige avond verder.

Goedenavond dames en heren het nieuws van zondag 27 januari. Geallieerden bombarderen olie-laadstation. Irak stelt VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar persoonlijk aansprakelijk voor de Golf oorlog. Auschwitzherdenking in het teken van de dreiging tegen Israel.

De geallieerde strijdkrachten zijn bezig om een einde te maken aan de olievervuiling in de Perzische Golf. Met een bombardement op het olielaadstation vanwaaruit de Irakezen miljoenen liters olie de zee in zouden pompen.

Het olie-overlaadstation "Sea Island in de Perzische Golf en in de buurt liggende opslagsations zijn gisteravond gebombardeerd. Een boordcamera van een F-11 registreerde de aanval die overigens gisteravond al is uitgevoerd Volgens de geallieerde opperbevelhebber Schwarzkopf is de operatie uitgevoerd in nauw overleg met de Saudi's.

Ook al doen de geallieerden er dus alles aan om zo snel mogelijk een einde te maken aan de vervuiling, nog altijd is er angst voor de gevolgen van de olieramp. Zeker nu blijkt dat er in de Perzische Golf meerdere olievlekken liggen.

De luchtoorlog gaat intussen door. De bombardementen op Irak zouden de zwaarste zijn uit de geschiedenis. De Amerikanen zeggen dat ze vandaag vier Iraakse Migs hebben neergehaald. Ook zouden opnieuw 20 of 30 Iraakse militairen, op een eiland voor de kust van Koeweit, zich hebben overgegeven.

Het eiland Umm al-Maradim ligt zo'n twintig kilometer ten zuiden van de Koeweitse kust. Volgens een Amerikaanse officier, hebben de Iraakse militairen met stenen de tekst "SOS Wij geven ons over" op het strand geschreven. Eerder deze week gaven al 20 Iraakse militairen op het eilandje Qaruh zich over. De bombardementen op Irak, en vooral op de havenstad Basra, zijn voortgezet. In totaal zijn nu al 22.000 vluchten uitgevoerd. Vandaag kwam het weer tot luchtgevechten tussen Iraakse en Amerikaanse toestellen. Ook zijn er weer Iraakse vliegtuigen naar Iran gevlogen. De Amerikaanse minister van Defensie rekent erop dat Iran die vliegtuigen buiten de gevechten zal houden.

Irak heeft een scherpe aanval gericht op Perez de Cuellar, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Irak stelt De Cuellar persoonlijk aansprakelijk voor de Golf-oorlog.

De aanval op Perez de Cuellar staat in een brief van Irak's minister van buitenlandse zaken, Tariq Aziz. De brief werd voorgelezen op Radio Baghdad. Aziz houdt De Cuellar persoonlijk aansprakelijk voor, wat hij noemt, 'de smerige misdaden die worden begaan tegen het vrije en strijdende volk van Irak'. Aziz noemt het een schande voor de Verenigde Naties dat die misdaden worden begaan onder de 'dekmantel van de Veiligheidsraad'. De resolutie van de Veiligheidsraad die geweld tegen Irak toestaat, is de vrucht van afpersing door de Verenigde Staten, aldus Aziz.

Irak maakt de laatste dagen gebruik van de zender van Radio Koeweit voor propaganda-uitzendingen. Het station heet "Radio De Moeder van alle Oorlogen", een verwijzing naar de naam die Saddam Hoessein aan de Golf-oorlog heeft gegeven. Uit de uitzendingen blijkt dat Saddam absoluut niet van plan is de strijd op te geven: Er staan ons nog vele mogelijkheden ter beschikking en het zal moeilijk zijn ons die af te nemen, zegt het station. En: Als God het wil zullen we de vijand vernietigen. Het maakt niet uit hoe lang dat duurt.

De Golfoorlog is een dure zaak. Per dag geven de geallieerde landen bijna een miljard gulden uit, duizend miljoen dus. De Verenigde Staten doen er alles aan om het anti-Irak front politiek EN financieel bij elkaar te houden. En dat lukt. Saudie-Arabie maakte bekend meer dan 13 miljard dollar over te maken.

Irak heeft Israel bedreigd met nieuwe wapens. De Israelische minister van defensie Arens, heeft gezegd dat Israel eventueel de Amerikanen wel een handje wil helpen om de raketinstalaties uit te schakelen. Maar voorlopig blijft de Israelische opstelling terughoudend.

De Joodse hulpverleningsorganisaties in ons land krijgen extra geld voor opvang. Die steun werd vandaag toegezegd door minister d'Ancona tijdens de jaarlijkse Auschwitzherdenking.

Het is vandaag precies zesenveertig jaar geleden dat het massavernietingskamp Auschwitz werd bevrijd.Op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam staat het monument voor de slachtoffers.Op de gebroken spiegels van het herinneringsteken werden kransen en bloemen gelegd.Tijdens de korte plechtigheid stond burgemeester van Thijn stil bij het lot van de mensen in Israel. Het Auschwitz comite liet de herdenking doorgaan omdat juist nu overlevenden steun moeten vinden bij elkaar. Joodse organisaties krijgen veel verzoeken om bijstand van mensen die de Holocaust overleefden.En door de Golfoorlog worden herinnerd aan hun verleden. De minister juicht het toe dat joodse en islamitische organisaties binnenkort met elkaar gaan praten.

Het is de eerste keer dat deze groeperingen officieel met elkaar overleggen. Het gesprek vindt dinsdagavond plaats.

Opnieuw een grote demonstratie vandaag in Iran VOOR beeindiging van de Golf-oorlog. De voorzitter van het Iraanse parlement deed een concreet voorstel om een eind aan de oorlog te maken. Zijn vredesplan voorziet in een gelijktijdige terugtrekking van Irak uit Koeweit, en van de geallieerde troepen uit Saudi-Arabie. Zowel in Irak als in Saudi-Arabie zouden dan troepen uit Islamitische landen gestationeerd moeten worden. Verder moet, volgens het Iraanse plan, ook een eind komen aan de Joodse emigratie naar Israel.

De Patriotraketten spelen een belangrijke rol bij de verdediging van Israel en Saoedi-Arabie . In de Amerikaanse staat Florida worden ze in elkaar gezet. De fabricage van dit veelgevraagde afweersysteem is sinds het begin van de oorlog verdubbeld. Er wordt 24 uur per dag geproduceerd. En de Amerikanen zouden de Amerikanen niet zijn als er geen speciale T-shirts waren te krijgen met daarop de leuzen: "Stuur het allerbeste" en Scud-buster, dat is "Scud vernietiger."

Aanslagen vandaag pro EN anti-Irak, waarbij Turkije het het zwaarst te verduren heeft gehad. In de hoofdstad Ankara werden de bureaus van Air France en de Saoedi-Arabische en Japanse luchtvaartmaatschappijen beschadigd, maar er vielen geen gewonden. In Adana in het oosten van Turkije vormden Amerikaanse kantoren het doelwit. Bommen explodeerden bij het Amerikaanse consulaat en een Amerikaans-Turks vriendschapsbureau. In Frankrijk werden kantoren van Arabische organisaties in Marseille aangevallen. Volgens een anonieme boodschap was de aanval bedoeld als steun voor 'Israelische zionisten'.

Het verzekeringsconcern Nationale Nederlanden gaat zijn aandeelhouders meer betalen om de fusie met de NMB Postbank Groep mogelijk te maken.

De afgelopen dagen is er topberaad geweest over de fusie. Een aantal grote aandeelhouders weigert mee te werken aan de samensmelting. Ze vinden dat ze te weinig krijgen voor hun aandelen Nationale Nederlanden. Om aan die kritiek tegemoet te komen is het volgende besloten. De aandeelhouders Nationale-Nederlanden kunnen kiezen. Voor een oud aandeel krijgen ze EEN aandeel van het nieuwe concern en 6,5 gulden extra in contanten. Of 1,15 aandeel in het nieuwe concern. En dat is meer dan bij het vorige bod. Morgen worden nadere bijzonderheden bekend gemaakt en de nieuwe naam van het financiele concern.

De PSP bestaat niet meer. Na ruim 30 jaar hebben de leden de Pacifistisch Socialistische Partij vanmiddag in Amsterdam opgeheven. De PSP gaat definitief op in Groen Links.

De PSP werd in 1957 opgericht. Het was een afsplitsing van de Partij van de Arbeid. De toenmalige PvdA-leden waren het niet eens met de koers van de PvdA. Die was vr de NAVO. Dat vonden de kersverse PSP-ers een teloorgang van de pacifistische traditie. Ook vandaag vroeg PSP-voorzitter Vogt zich af, of door de opheffing van de PSP - en het opgaan in Groen Links - die pacifistische traditie niet verloren zou gaan. Een overweldigende meerderheid, bijna 90 procent, stond achter de opheffing van de PSP.

Het weeroverzich van het KNMI: Ook het komende etmaal blijft het rustig weer. De wolkenvelden houden de overhand, maar er zijn ook enkele opklaringen. Vannacht komt plaatselijk mist voor. De minimumtemperatuur ligt rond het vriespunt. Morgenmiddag wordt het ongeveer 3 graden. De wind is zwak of matig en waait uit uiteenlopende richtingen. Morgen later op de dag wordt de wind oostelijk. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: Geleidelijk meer zon en lagere temperaturen. In de nacht lichte vorst en overdag temperaturen om het vriespunt. Dit was het achtuur journaal. Onze volgende uitzending om vijf over tien, dames en heren goedenavond.

Goedenavond. Het nieuws van maandag 28 januari: Grondoorlog begint uiterlijk over 4 weken, volgens de VS. Stroom ruwe olie in de Golf lijkt minder te worden. NAVO vraagt Ter Beek Orions voor de Middellandse Zee. en fusie Nationale Nederlanden en NMB Postbank gaat door.

Goedenavond. De geallieerde grondtroepen vallen Irak voor eind februari aan. Dat zeggen de Verenigde Staten. Tot die tijd gaan de Amerikanen en hun bondgenoten door met hun voortdurende bombardementen op Irak en Koeweit. Ze willen op die manier het verweer van Irak op de grond breken. Is dat gebeurd, dan zou de geallieerde aanval plaats kunnen vinden.

Maar de geallieerde bommen komen voornamelijk neer op burgerdoelen, blijft Baghdad zeggen. Ter illustratie liet de Iraakse televisie vandaag opnieuw beelden zien van vernielde woonwijken in diverse steden in het land. Wanneer de beelden zijn gemaakt, is onduidelijk. Of de puinhopen inderdaad zijn veroorzaakt door geallieerde bombardementen, is niet te controleren. Volgens de Amerikanen is het zo goed als uitgesloten dat ze burgerdoelen treffen. President Bush verzekerde een gehoor van christelijke televisiemakers vandaag nog, dat zijn piloten hun uiterste best doen. Maar volgens Jordaanse vluchtelingen lukt dat niet altijd. Zij zeggen, dat geallieerde vliegtuigen een konvooi vluchtelingen op weg naar de grens hebben beschoten. De Jordaniers konden op weg naar huis, nadat Irak hen toestemming gaf de grens te passeren. Enkele honderden Jordaniers maakten van de gelegenheid gebruik. Irak zelf lijkt inmiddels een groot aantal vliegtuigen te hebben veilig gesteld voor vijandelijke bombardementen. Volgens geallieerde bronnen staan er al 100 Iraakse vliegtuigen geparkeerd in Iran: zowel burger- als gevechtstoestellen. De Amerikanen zeggen, dat in Irak het puikje van de Iraakse luchtmacht staat.

Een Iraakse raketaanval op Riyad zou een uur geleden zijn afgeslagen. We kregen zojuist deze beelden binnen van de aanval op de Saudische hoofdstad. Volgens ooggetuigen zouden Amerikaanse patriot-raketten een Iraakse scud-raket in het luchtruim boven Riyad hebben onderschept. De Amerikaanse luchtafweer zou in totaal vier patriots hebben gelanceerd.

De geallieerde luchtmacht houdt vol dat de luchtaanvallen op Irak uiterst succesvol zijn. Maar desondanks zullen de bombardementen nog zeker twee weken duren. Pas dan is de eerste fase van operatie Desert Storm afgerond, en kan het sein gegeven worden voor de aanvallen van de legers in de woestijn.

De anti-Iraakse coalitie ziet het succes van de luchtaanvallen ondersteund door de cijfers. In de afgelopen 72 uur is er EEN Amerikaanse jachtbommenwerper neergehaald. Volgens de Amerikanen wijzen nieuwe satellietgegevens, nu beschikbaar door het betere weer boven Irak, bovendien uit dat de aanvallen op de Iraakse Scud-installaties zeer effectief zijn geweest. Het optimisme van de Amerikanen over 12 dagen oorlog wordt toch in twijfel getrokken. Volgens de gezaghebbende Amerikaanse krant de "Washington Post vallen de resultaten juist tegen. Het zou de reden zijn waarom er nog steeds dag en nacht militaire doelen gebombardeerd worden. En waarom een actie op de grond nog niet is begonnen. De Amerikanen houden vast aan hun succes. Vanochtend zouden geallieerde vliegtuigen vanuit Saudi-Arabie zware bombardementen hebben uitgevoerd in het Oosten van Irak, aan de Iraanse grens. Vanuit de grensplaats Badrah zijn enorme explosies gemeld. Ten zuiden van de stad Basra - die al eerder onder vuur lag - hebben de Amerikanen een Iraakse marinebasis bij Um Qasr aangevallen en verderop, in het Bubiyan kanaal zijn Iraakse marineschepen geraakt. Aldus de Amerikanen. Niet alleen de Amerikaanse, ook de Franse luchtmacht is vanochtend opnieuw actief geweest. Franse Jaguars en Mirages hebben ondergrondse commandoposten en divisies van de Iraakse Republikeinse Garde aangevallen. Het uitschakelen van de Garde wordt als essentieel gezien. De Amerikanen vrezen dat deze militairen een beslissende rol kunnen spelen in de grond-oorlog. Dat is voor de Geallieerden een reden te meer om met een front-actie in de woestijn nog even te wachten.

De nieuwe Sovjet-minister van buitenlandse zaken, Bessmertnykh heeft op dit moment een ontmoeting met president Bush. De Golfoorlog, de situatie in de Baltische staten en de komende top Bush-Gorbatsjov zullen onderwerp van gesprek zijn. In de studio in Washington correspondent Paul Sneijder. 1. De Amerikanen zijn heel kritisch over wat er in de Sovjet Unie gebeurt - het optreden in de Baltische staten - hoe staat Bush daar tegenover ( instart BCN) 2. De Sovjetunie verwijt de Amerikanen dat ze te hard van stapel lopen in de Golfoorlog. Hoe heeft Bush daarop gereageerd ( instart Bush op beta) 3. Er is groeiende twijfel over het succes van de bombarementen. Wat maak jij op uit de tegenstrijdige berichtendaarover

"We voeren precisie-bombardementen uit", zeggen de Amerikanen. "En daarbij raken we geen burgerdoelen". "Integendeel", zeggen de Irakezen."Bewust worden burgerdoelen in ons land bestookt". En als bewijs stuurde de Iraakse staatstelevisie de volgende beelden.

"De grootste milieu-ramp in de geschiedenis". Zo noemen deskundigen het pompen van olie in de Perzische Golf. De lozing van olie wordt wel iets minder. De precisie -bombardementen op de pijpleiding op Koeweits grondgebied door de Amerikaanse luchtmacht lijken succes te hebben gehad. Volgens deskundigen drijft er in de Golf een olievlek ter grootte van 900 vierkante kilometer. Van alle kanten wordt Saoedi Arabie hulp aangeboden om de olie op te ruimen.

De olie drijft nog steeds op het water voor Koeweit. Maar uitlopers van de vlek hebben de stranden bereikt van Saudi-Arabie. Milieu-deskundigen zeggen, dat deze grootste olievlek uit de geschiedenis, het leven in de Perzische Golf voor tientallen jaren zal verstoren. Tienduizenden dieren in de Golf zijn al het slachtoffer geworden. Deskundigen schatten dat er in de de afgelopen dagen twee miljard liter olie in zee is gestroomd. Saudi-Arabie en Bahrein hebben maatregelen genomen om installaties voor het ontzilten van zeewater tegen de olie te beschermen. In Amman zei koning Hoessein van Jordanie, dat hij de wereld voor deze milieu-ramp heeft gewaarschuwd. De olievlek wordt bestreden door deskundigen, die uit alle delen van de wereld naar Saudi Arabie komen. Ook de Verenigde Staten stuurde een team. Groot-Brittannie laadde vannacht al negentig ton bestrijdingsmateriaal voor vervoer naar de Golf. Ook Nederland wil graag helpen bij het opruimen van de olie. Er zijn tien veegarmen en pompmateriaal ter beschikking gesteld. De veegarmen moeten op schepen worden gemonteerd en kunnen direct naar de plek van de milieu-ramp gevlogen worden.

Overigens is aan Nederland nog geen verzoek om hulp gedaan door Saoedie-Arabie.

Een Iraaks doodvonnis voor de Egyptische president Mubarak. In een radio-uitzending, afgelopen nacht, werd hij een zielige idioot genoemd. Letterlijk werd gezegd: "Het Egyptische volk heeft zijn veroordeling uitgesproken over Hosni Mubarak Zijn afspraak met de dood zal niet ver weg zijn." Egypte is in de Golfoorlog de belangrijkste Arabische bondgenoot van de internationale coalitie tegen Irak. Het was het eerste Arabische land dat troepen stuurde naar Saudi-Arabie.

Op de Filipijnen zijn de verloven ingetrokken van alle Amerikaanse militairen die daar gelegerd zijn. Dat zijn er zo'n 40.000. De Amerikaanse legerleiding daar is bang voor terreuracties, als gevolg van de Golfoorlog. Vandaag werd door vermoedelijk communistische guerrilla's een radiostation aangevallen, met een granaat en de uitroep "lang leve Saddam Hussein". Eerder deze week zijn op de Filipijnen ook aanslagen gepleegd.

Pro-Iraakse staking in Marokko. De drie grootste vakbonden in het land hebben opgeroepen het werk voor n dag neer te leggen. Vrijwel overal werd gehoor gegeven aan de oproep, en oppositie-partijen hadden een dag van vasten afgekondigd. Ook de Marokkaanse regering stond achter de staking, uit 'solidariteit met de Iraakse burgers'. De publieke opinie in Marokko staat vierkant achter Irak. Maar het land heeft wel troepen gestuurd naar Saoedi-Arabie als onderdeel van de anti -Iraakse coalitie.

Een run op landkaarten van het golfgebied. In vrijwel geen enkele boekhandel in ons land is nog een Midden-Oosten-kaart te krijgen. Mensen willen het verloop van de oorlog zo nauwkeurig mogelijk volgen, en schaffen daarom een kaart van het gebied aan, zeggen de boekhandelaren. De verkoop van atlassen lijkt niet gestegen. Die zijn te duur voor de klant, aldus de boekverkopers.

Nederland heeft van de Navo een officieel verzoek gekregen om Orion-vliegtuigen beschikbaar te stellen om in het Middelandse-Zee-gebied te gaan patrouilleren. Om hoeveel vliegtuigen het gaat is nog niet bekend. En aanstaande zondag vertrekken voor het eerst ook militairen van de Nederlandse landmacht naar het Golfgebied. Het gaat om medische vrijwilligers.

En dan nog het laatste nieuws: zojuist is bekend geworden dat Nederland inderdaad Orion-verkenninsgvliegtuigen naar dre Middellandse zee zendt, zoals de NAVO heeft gevraagd. Het gaat om twee vliegtuigen.

In de Litouwse hoofdstad Vilnius houden nationalisten nog steeds demonstraties bij het parlementsgebouw. Vandaag heeft de Litouwse regering het Sovjet-leger ervan beschuldigd twee grensposten te hebben aangevallen. Ook is er sprake van mishandeling van een aantal douaniers. Ook in Estland is de toestand uiterst gespannen. Het Sovjet leger is in de Estste hoofstad Tallinn nog niet in actie gekomen. Maar de bevolking bereidt zich voor op het ergste. Net als in Litouwen en Letland vreest men een provocatie, gevolgd door legeringrijpen.

In hoger beroep veertien jaar gevangenisstraf voor cocaine-smokkel. Het gerechtshof in Amsterdam veroordeelde vier Colombianen en een Nederlander. Ze werden vorig jaar februari aangehouden voor de grootste cocaine-vangst in Europa. In een loods in IJmuiden werd ruim 2500 kilo cocaine gevonden in vaten met bevroren vruchtesap. Straatwaarde: 250 miljoen gulden. De drugslijn tussen Colombia en Nederland was twee jaar actief.

Het achterschip van de Maersk Yare is geborgen. Met een bok werd het achterste deel van het schip uit het water gehaald. De Maersk Yare lag al een maand voor de kust van Scheveningen. Het was daar tijdens een storm vastgelopen. Het schip is nu in stukken gezaagd en zal in gedeelten naar de haven van Rotterdam worden gesleept. Morgen en overmorgen volgt de rest van het schip.

Ondanks verzet van een aantal grote aandeelhouders willen Nationale Nederlanden en de NMB Postbank hun fusie doorzetten. Ze denken met een hoger bod de meeste van die aandeelhouders over de streep te kunnen trekken. Mocht dat voor een deel mislukken dan gaat de fusie toch door. Dat maakten beide partijen vandaag bekend.

Internationale Nederlanden groep dat wordt de nieuwe naam van de financiele gigant. gesierd met een leeuw om de kracht van de onderneming uit te drukken. Het verzet van een aantal grote aandeelhouders kwam voor de top als een verrassing. Maar een hoger bod van 6,5 gulden moet dat verzet nu breken. De concurrent AEGON tevens aandeelhouder van Nationale Nederlanden verklaart na het hogere bod, zo niet te zullen meewerken aan de fusie. Om de fusie zo veel mogelijk veilig te stellen is besloten ook bij een kleine meerderheid toch door te zetten Tot 1 maart hebben de aandeelhouders de tijd hun aandelen om te ruilen voor aandelen internationale Nederlanden Groep. dan zal blijken of er sprake is van een succes.

In Israel is zojuist het luchtalarm gaan loeien. Volgens Jeruzalem gaat het om een Iraakse scud-aanval. Het zou de zevende keer zijn dat Israel door Irak wordt aangevallen.

Het weer. Erwin Kroll.

Dit was het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

Goedenavond. Het nieuws van dinsdag 29 januari: Saddam dreigt met inzet niet-conventionele wapens. Iraakse televisie toont beelden verwoeste burgerdoelen. Mandela en Buthelezi overleggen over beeindigen geweld. en gemeenten verplicht tot overleg over kinderopvang.

Of Saddam Hoessein bluft of niet, blijft elke keer weer moeilijk te beoordelen. Zijn dreigement om krijgsgevangenen tot menselijk schild te maken, heeft hij kennelijk waargemaakt. Irak zei dat er een gevangen piloot is omgekomen tijdens een bombardement van het ministerie van industrie in Baghdad. De geallieerden zeggen daar niets van te weten. Een ander dreigement betreft zijn wapens. Saddam Hoesseins waarschuwde dat hij nog steeds raketten met een chemische, nucleaire of bacteriologische lading kan afvuren. Hij deed dat tijdens een interview met de Amerikaanse CNN-verslaggever Peter Arnett.

Arnett kreeg onverwacht de kans anderhalf uur met Saddam Hussein te spreken, in een villa, even buiten Bagdad. Zijn verslag kon hij, na controle door de Iraakse censuur, telefonisch doorgeven. Saddam Hussein zei ervoor te bidden dat hij niet wordt gedwongen naar andere wapens te grijpen.

Palestijnse strijders in Libanon hebben vannacht tientallen raketten afgevuurd op de door Israel gecontroleerde 'veiligheidszone' in Zuid-Libanon.

Volgens PLO-kringen zou Yasser Arafat Palestijnse guerrilla's in Zuid-Libanon hebben opgeroepen, Israel met raketten te bestoken. Dat als wraak voor de permanente bombardementen van de geallieerden, onder leiding van Amerika, op de Arabische broeders in Irak. Arafat zou Israel beschouwen als een DEELNEMER in de Golf-oorlog. Maar het hoofdkwartier van de PLO in Tunis ontkent dit. In de door Israel ingestelde 'veiligheidszone' in Zuid-Libanon kwamen afgelopen nacht tachtig raketten neer. Afgevuurd door Palestijnse vrijheidsstrijders, die hun kampen hebben in Libanon. Als Arafat zijn strijders opdracht zou geven Israel te gaan beschieten, zal Israel HARD terug slaan. Dat liet men daar vanmiddag weten. En zojuist is bekend geworden dat Israelische oorlogsschepen een Palestijns vluchtelingenkamp in Zuid-Libanon hebben bestookt.

De angst onder de Palestijnen in de door Israel bezette gebieden is flink toegenomen. Gisteren kwam voor het eerst een Iraakse scudraket neer op de bezette Westelijke oever van de Jordaan. In een olijfboomgaard, niet ver van een Palestijnse nederzetting. De raket was bestemd voor Tel Aviv maar miste zijn doel. Er vielen geen slachtoffers. Lang niet alle Palestijnen in de bezette gebieden hebben een gasmasker. Provisorisch worden daarom allerlei voorzorgsmaatregelen getroffen. Vanochtend stonden veel Palestijnen in de rij om alsnog een gasmasker te bemachtigen.

Irak zegt dat het in het feitelijke oorlogsgebied bij bliksemacties vannacht tot 20 kilometer op Saudisch grondgebied is doorgedrongen - en dat het daarbij militair materieel heeft buitgemaakt, en verwoest. De geallieerden hebben vanmiddag met helikopters een groep van 17 Iraakse patrouilleboten beschoten. Nadat de schepen wisten te ontkomen, zijn er straaljagers op afgestuurd. Hoe dat is afgelopen, is niet bekend. In de afgelopen 24 uur hebben de geallieerden 2600 vluchten uitgevoerd, waarvan de helft voor bombardementen.

Basra - Iraaks tweede stad - kreeg het daarbij zwaar te verduren. Volgens de Iraakse tv (die deze beelden leverde) zijn het ook daar vooral burgerdoelen die geraakt worden - maar de geallieerde woordvoerders benadrukken telkens weer dat ze strategische objecten treffen. Bij Basra hebben ze - naar eigen zeggen - een petrochemisch complex en een lanceerinstallatie gebombardeerd en verder zit in Basra het militair hoofdkwartier van de Iraakse troepen in Koeweit. Behalve Basra is volgens de Irakezen ook de heilige stad An-Najaf bestookt - en daar zijn ze erg verontwaardigd over. Want in An Najaf staat het sji-itische heiligdom van Imam Ali - een schoonzoon van Mohammed. En ook heeft Irans vroegere leider Ayatollah Khomeini er gewoond. De Spaanse journalist Rojo die de stad onder begeleiding mocht bezoeken, kreeg te horen dat hier en in een dorp vlakbij 23 onschuldige burgers zijn gedood. Alles bijeen hebben de geallieerde bombardementen volgens Irak 320 burgers het leven gekost. Op de dagelijkse briefing zei de Amerikaanse militaire woordvoerder vanmiddag: "Dat we zo VEEL vluchten moeten uitvoeren, mag je niet zien als bewijs dat we niet succesvol zijn":

Met de vlucht van zo'n honderd transport- en gevechtsvliegtuigen naar Iran is de rol van de Iraakse luchtmacht in de Golfoorlog zo goed als uitgespeeld. De regering in Teheran heeft geprotesteerd tegen de noodlandingen, en nadrukkelijk verklaard dat de Iraakse toestellen, die onder meer zijn uitgeweken naar Tabriz, Hamadan en Dizful, gedurende de oorlog niet meer zullen opstijgen. Een belangrijk gevolg daarvan is dat Irak ook de eigen grondtroepen in het bezette Koeweit vanuit de lucht niet kan ondersteunen. Volgens Amerikaanse en Britse gegevens heeft Irak vooral zijn beste vliegers met de modernste toestellen, zoals de vliegende radarstations, de tankers, en de MiG-29 jachtvliegtuigen in veiligheid gebracht. Israel meldde vanmiddag dat nu ook alle Iraakse SU-24 lange-afstandsbommenwerpers op Iraanse vliegbases staan. Het gevaar van een chemische aanval met deze toestellen is daarmee volgens Israels defensieminister Arens vrijwel van de baan.

Minister van buitenlandse zaken Van den Broek is in de Verenigde Staten. Vanavond wordt hij ontvangen door president Bush; op dit moment spreekt hij met minister van defensie Cheney, en morgen ontmoet hij zijn collega Baker. In Washington correspondent Paul Sneijder.

1. Wat is de betekenis van deze reeks gesprekken in deze crisistijd 2. Waarover praten zij 3. Is er een officiele Amerikaanse reactie op het interview met Saddam Hussein 4. (res.) En is men wel gerust op het verplaatsen van zo'n groot deel van de Iraakse luchtmacht naar Iran

In Saoedi-Arabie gaan de voorbereidingen voor een grondoorlog tegen Irak dag en nacht door. Dorpen aan de grens met Koeweit zijn, uit angst voor het naderende gevaar, door de bewoners verlaten. Soldaten aan het front maken zich op voor de strijd. Een verslag van Job Frieszo.

Een Saoedische milieudeskundige zei vanmiddag dat de olievlek inmiddels een omvang heeft van tachtig bij twintig kilometer.

Voor het opruimen daarvan krijgt Saudi Arabie van alle kanten hulp aangeboden. Maar de Saudische regering heeft nog niet om hulp gevraagd. Buitenlandse Zaken in Den Haag wacht nog steeds op een verzoek van de Saudische ambassadeur.

Noordzee olie bestrijders hebben dezer dagen de kaart van de Perzische Golf en de locale omstandigheden bestudeerd.Rijkswaterstaat concludeert dat in de Golf de helft van de 1 miljoen kubieke meter olie verdampt moet zijn.Nederland heeft gisteren olie bestrijdings materiaal aangeboden.Vandaag zei Rijkswaterstaat dat als de schoonmaak actie in de Golf niet binnen enkele dagen kan starten het nederlandse aanbod van opblaas bare schermen, pompen en veeg armen overbodig zal zijn. Na een aantal dagen verdwijnt de olie onder water.De teer achtige mousse zweeft over de zeebodem,ongrijpbaar voor veeg armen. Nederland heeft hulp materiaal aangeboden dat per jumbo overgevlogen kan worden. Maar volgens Rijkswaterstaat zijn bij schoonmaak actie van de Perzische Golf twee problemen : in dat gebied zijn geen bagger bakken of kleine tankers waarin de olie koek over gepompt kan worden.En noch Irak noch de geallieerden hebben een veiligheids garantie willen afgeven voor olie bestrijders die aan de slag zouden willen gaan in het oorlogs gebied. In Scheveningen wordt verwacht dat het nederlandse hulp aanbod aan Saudi Arabie bij een mooi gebaar zal blijven.

Irak zou voor de tweede keer hebben gedreigd met terroristische aanslagen. Via een nog onbekend Iraaks radio-station zouden alle moslims zijn opgeroepen om de belangen van de anti-Irak-alliantie te treffen. Ook die van Nederland.

Op het Landelijk coordinatiecentrum van 't ministerie van binnenlandse zaken wordt rustig gereageerd op de mogelijke nieuwe Iraakse terreur-dreiging. Nederland blijft uiterst waakzaam, wordt er gezegd. Maar volgens minister Dales is er geen reden om nu al extra veiligheidsmaatregelen te nemen. De overheid komt volgens minister Dales onmiddellijk in actie als de dreiging wel concreet is. Kan dan 't leger worden ingezet om gebouwen en organisaties te bewaken De Iraakse ambassade in Den Haag wilde geen commentaar geven.

De NAVO heeft Nederland opnieuw om ondersteuning gevraagd. Dit maal gaat het om twee squadrons met Hawk-luchtafweersystemen, die de NAVO in Turkije wil stationeren. Het kernkabinet neemt morgen een beslisssing over het NAVO-verzoek.

Duitsland stuurt luchtafweer-raketten naar Turkije en Israel. Dat maakte defensie-minister Stoltenberg vandaag bekend. Ook gaan er 580 Duitse soldaten naar Turkije. Bovendien stelt Duitsland 5 en een 1/2 miljard dollar extra ter beschikking voor de kosten van de Golf-oorlog. Dat bedrag is voor het eerste kwartaal . Vorig jaar trok Duitsland al 3 en een 1/2 miljard dollar uit: voor de multi-nationale strijdmacht in de Golf en voor economische hulp aan Jordanie, Turkije, Egypte en Israel.

De Franse minister van defensie Chevenement is afgetreden. Hij is het niet eens met het beleid van zijn regering in de Golfcrisis. Chevenement vindt dat het Golfconflict met niet-militaire middelen moet worden opgelost. Zijn verklaring dat Franse militairen alleen mee zouden doen aan acties in Koeweit zelf veroorzaakte veel opschudding. Mitterrand herriep die uitspraak. Chevenement is opgevolgd door Pierre Joxe, tot nu minister van binnenlandse zaken.

Honderden vluchtelingen zijn vanuit Irak in Jordanie aangekomen. Het Rode Kruis vangt ze op in kampen. De meesten zijn Jordaniers, maar ook Koeweiti's, Palestijnen, Afrikanen en Aziaten passeerden de grens. Volgens het Rode Kruis wachten in Irak nog steeds 5 tot 10-duizend mensen op toestemming om te vertrekken. Officieel eist Irak, dat de vluchtelingen EERST terugkeren naar Baghdad om daar een uitreis-visum te halen. De vluchtelingen melden, dat ze in Irak zijn beschoten door geallieerde vliegtuigen. Ook in Syrie en Iran melden zich vluchtelingen uit Irak.

De populariteit van de Nederlandse regering is gestegen. Na het uitbreken van de Golfoorlog heeft de Nederlander steeds meer vertrouwen in het kabinet-Lubbers gekregen. Dit blijkt uit een opiniepeiling van het onderzoekbureau Interview. Eind vorig jaar had veertig procent van de Nederlanders vertrouwen in de regering. Nu is dat gestegen tot vijftig procent. Opmerkelijk is de stijging onder de PvdA-kiezers. Enkele weken geleden had nog maar vijfendertig procent van hen vertrouwen in het kabinet. Nu is dat negenenveertig procent.

Met elkaar en niet tegen elkaar. Onder dat motto is er vanavond in Amsterdam een besloten bijeenkomst van Islamieten en Joden in Nederland. Om te praten over de Golfoorlog. In Amsterdam Verslaggever Betty lamers.

op camera 2 In Zuid-Afrika hebben ANC-leider Nelson Mandela en de leider van de Inkatha-beweging Buthelezi de hele dag met elkaar gepraat, om een einde te maken aan de bloedige gevechten tussen hun aanhangers. Het was hun eerste ontmoeting sinds bijna dertig jaar. Beide leiders willen dat de gevechten meteen gestaakt worden.

Minister d'Ancona van WVC wil gemeenten verplichten om de extra plaatsen in creches te reserveren voor bedrijven. Daarmee wil ze werkgevers en werknemers over de streep trekken. Die vinden dat ze nu te weinig profiteren van het extra geld dat het kabinet aan gemeenten geeft voor uitbreiding van de kinderopvang.

Al bijna een jaar proberen minister d'Ancona en de Stichting van de Arbeid -daar zijn wergevers en werknemers in georganiseerd- het eens te worden over de kinderopvang. De minister vond dat de gemeenten het extra geld voor de kinderopvang naar eigen inzicht moesten verdelen. Maar dat wilden werkgevers en werknemers niet. Die waren bang dat zij dan onvoldoende profiteeerden van de groei. minister d'Anconma nam de kritiek serieus en deed vandaag een nieuw voorstel. -gemeenten moeten verplicht overleggen met bedrijven -van de groei van het aantal plaatsen gaat 35 naar commerciele bedrijven en 35 naar niet-commerciele bedrijven -bovendien krijgen bedrijven 2000 gulden subsidie van de gemeenten per plaats Werkgevers en werknemers zeggen nog geen ja tegen het voorstel, Ze willen namelijk meer subsidie per plaats en ook meer plaatsen voor bedrijven in creches

Het weer. Erwin Kroll.

Dit was het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

En dan is er nog laatste nieuws uit

Goedenavond. Het nieuws van woensdag 30 januari: Grondtroepen Iraq en geallieerden met elkaar in gevecht. Nederlandse squadrons met Hawk-raketten naar Turkije. State of the Union in teken Golfoorlog. en twee AFFAIRES in PvdA-fraktie

Het lijkt erop dat Saddam Hoessein niet wil WACHTEN op een grondoorlog, maar dat-ie ZELF het initiatief neemt. Na een uitval van zijn troepen is het tot felle gevechten gekomen op Saudisch grondgebied. Voor het eerst is daarbij melding gemaakt van gesneuvelde geallieerde soldaten. Volgens verslaggevers ter plaatse zijn er acht tot tien Amerikanen om het leven gekomen.

Dit zijn de schermutselingen vandaag tussen geallieerde grondtroepen en drie Iraakse bataljons met tanks en pantserwagens. Die drongen vannacht op drie plaatsen Saudi-Arabie binnen, onder meer bij het stadje Khafji. De troepen rukten op naar het door burgers verlaten Khafji. Later zou er nog een vierde Iraaks tank-bataljon zijn bijgekomen. In totaal zouden er 4000 Iraakse soldaten aan de strijd deelnemen. Het is niet duidelijk of er in Khafji nog steeds wordt gevochten. Sommige berichten zeggen van wel; de Irakezen zouden het centrum van Khafji in handen hebben - maar volgens andere bronnen zijn ze daar omsingeld en wordt er onderhandeld. De legercommuniques blijven vaag: Ook over slachtoffers is nog geen duidelijkheid Slachtoffers kunnen zowel doden als gewonden zijn. Wat de Irakezen betreft: daarvan zou een groot aantal soldaten zijn gedood - en is er sprake van 21 nieuwe krijgsgevangenen. Beide partijen claimen successen. Volgens Radio Baghdad heeft Saddam Hoessein zelf de slag zaterdag gepland en is het gevecht uitgelopen op "een verbluffende overwinning voor Irak".

Volgens leden van de Iraakse oppositie is Saddam Hoessein bezig om zich voor te bereiden op een TWEEDE front: langs de grens met Turkije. De Irakezen zouden daar mobiele scud-installaties aan het plaatsen zijn waarmee ze luchtmachtbases en steden in Turkije kunnen bestoken. De Zuid-Turkse basis Incirlik is een belangrijk vertrekpunt voor geallieerde bombardementsvluchten op Irak.

De Iraakse aanval op Saoedisch grondgebied komt onverwacht. De internationale strijdmacht ging er van uit dat de grondoorlog pas over enkele weken zou beginnen. Saoedie-Arabie werd tot nu toe alleen met raketten vanuit Irak bestookt.

Terwijl er nog hevig gespeculeerd werd over het moment waarop de geallieerden de grondoorlog zouden beginnen, begaven Iraakse grondtroepen zich dus over de grens met Saudi-Arabie. Daarover praat ik met onze correspondent in Washington, Paul Sneijder.

1. Hebben de krijgskundigen in de Verenigde Staten enig idee wat Saddam met deze aanval beoogt 2. Generaal Schwarzkopf, leider van de militaire operatie in de Golf, heeft zojuist een briefing gegeven. Interessant 3. IS de grondoorlog nu begonnen, of blijven de geallieerden hun eigen plan trekken 4.

Een grondoorlog voor de bevrijding van Koeweit komt met de dag dichterbij. Washington en Londen ondersteunen steeds openlijker de conclusie van de inlichtingendiensten dat een luchtoffensief ALLEEN niet voldoende is om Irak uit Koeweit te verdrijven. Saddam Hoessein liet zijn tanks vandaag als eerste rollen, maar de Amerikanen en hun bondgenoten denken aan een strijd op een heel andere schaal.

Het zou de grootste tankslag kunnen worden sinds de tweede wereldoorlog. Duizenden Amerikaanse, Britse, Franse en Arabische tanks staan in de woestijn tegenover een enorme pantsermacht van het Iraakse leger. De posities zijn ingenomen. Nog maar enkele kilometers zand scheiden de partijen bij de grens met Koeweit. Het wachen is op het sein van president Bush voor de start van de tweede fase van de strijd tegen Irak: de bevrijding van Koeweit met een landoorlog. Om het leger van Saddam Hoessein te verzwakken, zijn sinds eind vorige week steeds meer bommenwerpers in actie gekomen tegen de Iraakse troepen in en nabij Koeweit. Aanvoerlijnen, opslagplaatsen en stellingen van het Iraakse leger worden onophoudelijk bestookt. Zware B-52 bommenwerpers werpen al dagenlang bommentapijten uit op mobiele reserves in Koeweit en op eenheden van de Republikeinse Garde in de buurt van Basra. Juist dit elitekorps van Saddam Hoessein, dat de ruggegraat vormt van de Iraakse militaire macht, moet volgens de Amerikaanse strategie sterk verzwakt worden, VOOR een grondaanval kan beginnen. De circa 120.000 soldaten van de Republikeinse Garde zijn goed getraind en hebben de beste wapens, waaronder de moderne T-72 tank. Het zijn ook deze troepen die nu - zo vermoeden militairen - van Saddam Hoessein bij voorbaat toestemming hebben eventueel chemische wapens te gebruiken. De Amerikaanse chefstaf Powell heeft er geen geheim van de gemaakt hoe met de Iraakse bezettingsmacht in Koeweit moet worden afgerekend: Our strategy to go after this army is very very simpel. First we gonna cut it off and then we are gonna kill it. In de praktijk betekent dit scenario dat de geallieerde troepen op verschillende plaatsen bliksemsnel door de Iraakse linies breken en de vijandelijke troepen omsingelen. Terwijl de achterhoede van de Republikeinse Garde en de mobiele reserves door voortdurende bombardementen worden verzwakt,krijgen de Iraakse troepen aan de kust te maken met een gigantische landingsoperatie van zo'n 20.000 Amerikaanse mariniers. Niemand neemt aan dat de bevrijding van Koeweit een makkelijke klus wordt. Hier en daar wordt gespeculeerd dat de Iraakse troepen zich door de gecoordineerde bliksemaanvallen zo laten overdonderen, dat grote groepen zich snel aan de internationale strijdmacht overgeven. Maar - ook als die verwachting werkelijkheid wordt - zullen er in de woestijn al veel slachtoffers zijn gevallen.

Naast de grondstrijdkrachten is vandaag ook de geallieerde luchtmacht weer actief geweest. Er zijn zes Iraakse marineschepen tot zinken gebracht in de Golf: vier patrouilleboten, een mijnenlegger, en een schip met Exocet-raketten.

Baghdad is vandaag minstens twee keer doelwit geweest van de geallieerde bommenwerpers, zo meldde CNN-verslaggever Peter Arnett vanuit de Iraakse hoofdstad. Hij wist ook te vertellen dat de dertig vredesactivisten die nog in Baghdad zijn (onder wie 5 uit ons land) morgen het land uit moeten. Eerder MOCHTEN ze niet weg.

Iran blijft benadrukken dat het in de oorlog neutraal wil blijven. De piloten van de ongeveer 100 Iraakse vliegtuigen die naar Iran zijn uitgeweken, worden als krijgsgevangenen behandeld. En Iran zegt: "Het bericht dat wij bereid zouden zijn aan Irak raketten te leveren, is onjuist."

Het Nederlandse kabinet heeft besloten twee squadrons Hawk-luchtafweer-raketten naar Navo-land Turkije te sturen. Zij moeten daar het luchtruim gaan beschermen tegen mogelijke aanvallen van Irak. De twee eenheden zullen morgen al vertrekken. Minister Ter Beek van defensie houdt de mogelijkheid open dat Nederland op nog meer verzoeken van de NAVO ingaat.

Waar in Turkije de Hawk-raketten komen te staan is nog niet bekend. Waarschijnlijk in de buurt van een NAVO-basis in het zuiden. De Hawks zijn speciaal geschikt om vijandige vliegtuigen te onderscheppen. De twee squadrons bestaan uit 135 miliairen. In het zuid-oosten van Turkije zijn al twee Nederlandse Patriot-eenheden gestationeerd. De 160 militairen daar moeten in aktie komen als Irak Turkije aanvalt met Scudraketten. Dat is nog niet gebeurd. Wel werden er per ongeluk twee Patriots gelanceerd. In de Perzische Golf is Nederland aanwezig met drie marine-schepen: twee fregatten en een bevoorradingsschip De taak van de in totaal 708 bemanningsleden, is het beschermen van onder meer de Amerikaanse vliegdek-schepen en van de koopvaardij in het gebied. Vanaf Sicilie zullen Nederlandse Orion-vliegtuigen verkenningsvluchten gaan uitvoeren boven de Middellandse Zee. Vanmorgen vertrokken de twee Orions, met 40 man marine-personeel, vanaf Marine-vliegveld Valkenburg naar hun nieuwe basis in Italie. In het Middellandse-Zee-gebied komen over een paar dagen ook twee Nederlandse mijnenjagers in actie. Samen met vijf andere NAVO-schepen vormen ze een speciale eenheid om de koopvaardij-routes mijnenvrij te houden. In Yebal Ali, een van de Verenigde Arabische Emiraten is sinds tien dagen een Nederlands noodhospitaal operationeel. Het hospitaal is bestemd voor de bemanningen van de Nederlandse schepen in de Golf. Zo mogelijk worden ook soldaten van andere nationaliteiten geholpen.

De totale kosten voor het Nederlandse Ministerie van Defensie in verband met de Golfoorlog zijn tot nu toe 178 miljoen gulden Per maand komt daar naar verwachting 12,5 miljoen gulden bij.

In Washington klonk vannacht veel bijval en applaus voor de State of the Union, de jaarlijkse toespraak van de Amerikaanse president Bush tot het congres. Ongekende steun, die ontbrak tijdens de oorlog in Vietnam, en nu in de Golf-oorlog de vastberadenheid sterkt. Want "de overwinning op Irak kan ons niet ontgaan", aldus Bush

Twee dissidenten in de PvdA-fractie maken het fractievoorzitter Woltgens moeilijk. Hij heeft het Kamerlid Moor verboden om nog langer namens de fractie het woord te voeren. En het kamerlid Piet de Visser zit thuis; hij heeft z'n werk opgeschort. Woltgens heeft De Visser gevraagd zich te bezinnen op z'n functioneren. De aanleiding: kritiek van De Visser op de besluiten in de PvdA over de Golfcrisis.

Op dit moment overlegt de top van de PvdA-fractie met PvdA-leden als Mient-Jan Faber en Ien van den Heuvel. Die hebben kritiek op het standpunt van de fractie in de Golfcrisis en vinden dat de PvdA-top veel te snel heeft ingestemd met Nederlandse betrokkenheid bij het conflict.

Werktijdverkorting KLM-personeel. De KLM wil voor een deel van het personeel werktijdverkorging aanvragen in verband met de golf-oorlog. De burgerluchtvaart lijdt veel schade als gevolg van de oorlog. Nog niet bekend is hoe de arbeidstijdverkorting zal worden ingevoerd en voor welk personeel het geldt. De vakbonden denken dat het vooral gaat om vliegers op de Airbus-toestellen. Een deel van hen zit thuis, omdat Airbus-vluchten op het Midden-Oosten zijn gestaakt.

Miljoenenfraude in Rotterdamse haven. Zes mensen, onder wie vier douane-ambtenaren zijn gearresteerd op verdenking van belastingontduiking. De verdachten hebben volgens justitie twee jaar lang goederen ingevoerd zonder daarover invoerrechten of BTW te betalen. Het gaat om audio- en video-apparatuur, alcoholische dranken, dieselolie en benzine. In totaal is er tussen de twintig en dertig miljoen gulden aan belasting ontdoken. De vier betrokken douane-ambtenaren hebben volgens justitie valse documenten afgestempeld of ondertekend.

In Oslo is koning Olav begraven. Honderdduizend Noren stonden langs de route om hun geliefde "koning van het volk", naar zijn laatste rustplaats te brengen. Olav de Vijfde overleed twee weken geleden aan een hartaanval, op 87-jarige leeftijd. Hij was de oudste regerende vorst ter wereld. Zijn enige zoon, Harald, is hem opgevolgd. Vertegenwoordigers van vorstenhuizen en staatshoofden uit meer dan honderd landen woonden de de begrafenis bij, onder wie ook koningin Beatrix en prinses Juliana. Koning Olav is begraven in de koninklijke tombe van het fort Akershus.

Geen werkloosheid meer onder jongeren tot 27 jaar. Dat is de opzet van de jeugdwerkgarantie-wet. Na vijf jaar praten en overleggen is de Kamer begonnen aan de behandeling van dit vergaande plan van 't kabinet. Bijna de hele Kamer steunt 't.

Voor veel jongeren is dit een bekend beeld: op 't arbeidsbureau zoeken naar een baan. De jeugdwerkgarantiewet, vijf jaar geleden bedacht door oud-minister De Koning van sociale zaken, moet daar een einde aan maken. Door de wet zullen jongeren niet langer dan een half jaar werkloos zijn. Of ze krijgen een baan bij de gemeente OF ze krijgen scholing en opleiding. Meer rechten dus voor jongeren. Maar ook meer plichten. Een jongere die drie keer passend werk weigert, verliest dertien weken lang z'n uitkering. Met uitzondering van 't PvdA-Kamerlid Moor en de fractie van Groen Links, ging de Kamer akkoord met die strenge straffen. Het is de bedoeling dat 39.000 jongeren door de nieuwe wet aan 't werk komen. Morgen antwoordt 't kabinet.

Het weer. Peter Timofeeff.

Goedenavond. Het nieuws van donderdag 31 januari. Amerikaans transportvliegtuig neergehaald boven Irak. Grensplaats Khafji heroverd na Iraakse invasie. Opnieuw confrontatie Yeltsin met Moskou en rentetarieven een half procent omhoog.

De Amerikanen wilden nog niet aan een grondoorlog beginnen, maar ze lijken door vergaande acties van Irak nu toch steeds meer betrokken te worden bij vijandelijkheden aan het front. En ze lijden daarbij ook verliezen. In Irak wordt een groot Amerikaans transportvliegtuig vermist. Officiele mededelingen zijn er nog niet, maar volgens anonieme woordvoerders van het Amerikaanse ministerie van defensie is het achter de linies in Irak neergeschoten.

Het gaat vermoedelijk om een bijzondere, gewapende versie van de C-130, met 18 tot 20 militairen aan boord. Waarschijnlijk was het bezig met een speciale missie, maar wat voor een is niet bekend. De Amerikaanse legerwoordvoerder wilde er tijdens een toelichting voor de pers niets over zeggen. Hij had er via de pers over gehoord, maar meer wist-ie ook niet, zei generaal Stevens.

Irak heeft rond vijf uur opnieuw een of meer Scud-raketten op Israel afgevuurd. Er is er een ingeslagen op de bezette Westelijke Jordaanoever, zonder slachtoffers te maken. En een ander belangrijk nieuwsfeit uit de Golfoorlog was vanmiddag, dat na dertig uur verbeten vechten het Saudische grensstadje Khafji weer in handen lijkt te zijn van de geallieerden. Op dit moment zouden er alleen nog huiszoekingen gaande zijn om achtergebleven Irakezen op te sporen.

De Iraakse vuurkracht in en om Khafji was veel groter dan de geallieerde troepenmacht had verwacht. Al met al zijn er elf Amerikanen bij de gevechten omgekomen - en een onbekend aantal soldaten uit Saudi-Arabie en Quatar. De geallieerden spreken over 160 Iraakse krijgsgevangenen en talloze Iraakse doden. Maar uit Irak komen heel andere geluiden. Khafji zou nog steeds in Iraakse handen zijn. "Het slagveld ligt bezaaid met lijken", meldt Radio Baghdad. "En we hebben krijgsgevangenen gemaakt, onder anderen Amerikaanse vrouwen". Volgens de geallieerden wordt er n Amerikaanse vrouw vermist.

Dat de Irakezen ongehinderd konden oprukken, is van verschillende kanten een blunder van de inlichtingendiensten genoemd. Opperbevelhebber Schwarzkopf ontkent dat en doet de inval af als een plaagstootje. Toch heeft het de geallieerden kennelijk aanzienlijk meer moeite gekost om de aanvallen af te slaan dan ze eerst hadden gedacht. Volgens Amerikaanse mariniers staat er bij Wafra een Iraakse troepenmacht van 60 duizend man klaar voor een nieuwe invasie.

Saddam Hoessein laat trots weten dat Irak het initiatief van Bush en zijn zogenoemde kwalijke kliek heeft overgenomen. En dat er met de aanval op Khafji een gigantische storm is losgebarsten boven de Arabische woestijn.

Ook hier dus weer de tegenstrijdige berichten. En wat de een "een ommekeer in de oorlog" noemt, is voor de ander niet meer dan een speldeprik.

Straat voor straat hebben de geallieerde troepen in het oliestadje Khafji moeten vechten tegen de Iraakse soldaten. Militair gesproken mogen de geallieerden het grensstadje dan kleineren, kennelijk hadden ze er toch een lange, verbeten strijd voor over om het te heroveren. Om gezichtsverlies te voorkomen, zeggen sommigen, ook al omdat deze eerste grote grondslag niet is geleverd op Koeweitse, maar op Saudi-arabische bodem. Kort nadat de geallieerden vannacht de tegenaanval op Khafji inzetten, hoorden verslaggevers in dit oorlogsgebied een half uur lang artillerievuur. Saudische troepen hielden de omgeving van het grensstadje onder vuur om het laatste Iraakse verweer te breken. Bij nacht moesten de Amerikaanse troepen nogal zuur constateren, dat de Irakezen wel erg dicht waren genaderd. In de ochtend - bij daglicht - kwam de geallieerde tegenaanval. Erg voorspoedig ging dat niet. Aan Amerikaanse kant vielen slachtoffers, reddingspogingen van collega's ten spijt: KWOOT KWOOT Saudische soldaten kregen uiteindelijk steeds meer overwicht in Khafji, met geallieerde steun uit de lucht en de Amerikaanse artillerie op de grond. Vanmiddag meldden de Saudi's niet zonder trots, dat Khafji volledig was "schoongeveegd" De slag om Kafji is van grotere militaire betekenis dan de schermutselingen van de afgelopen dagen, maar zeker nog niet het begin van de grondoorlog. Maar die zou Saddam Hoessein wel willen uitlokken met zijn aanvallen op Saudi-arabische stellingen. Op die manier beginnen de gevechten nog voor zijn stellingen in Koeweit door geallieerde bombardementen zijn verzwakt. Maar de geallieerde commandanten zeggen dat ze niet in die val zullen trappen. Voorlopig blijft de internationale alliantie de Iraakse aanvallen afslaan en zich in haar eigen tempo voorbereiden op de slag om Koeweit.

De geallieerde woordvoerders blijven benadrukken dat de geallieerden heer en meester in de lucht zijn. En ook op zee. Volgens de jongste cijfers zouden ze 60 Iraakse schepen hebben beschadigd of tot zinken gebracht.

Britse marinehelikopters van het type Lynx, patrouilleren regelmatig boven de Perzische Golf. Ze zijn onder meer in actie gekomen tegen een mijnenlegger, een schip met exocet-raketten, en vier patrouilleboten. Zes Iraakse marineschepen hebben ze daarbij tot zinken gebracht - en 15 opvarenden opgepikt en krijgsgevangen gemaakt. De helikopterbemanning zag ook een pomp waar olie uit stroomde. Totaal onbeschadigd, en dus concludeerde de bemanning dat Irak de kranen expres heeft open gezet. Er kan geen sprake zijn van een oliestroom door een geallieerd bombardement, zeiden ze.

Ook op de vijftiende dag van de golfoorlog verwarrende berichtgeving over het strijdverloop. Hardnekkige berichten over een neergehaald Amerikaans transportvliegtuig bijvoorbeeld, worden niet bevestigd. In de studio in Washington correspondent Paul Sneijder.

1. Heb jij inmiddels meer informatie over het lot van dat vliegtuig en de mensen daarin 2. De belegering en de herovering van Khafji. Worden er in de Verenigde Staten vraagtekens gezet bij hoe dat kon gebeuren 3. De geallieerden willen voorlopig nog niet in een grondoorlog verwikkeld raken. Maar dat kunnen ze op deze manier toch niet volhouden

Irak heeft de Amerikanen ervan beschuldigd dat ze misbruik maken van het luchtruim van Iran - om Irak ook van die kant te kunnen bestoken. Maar Iran weet van niks. Met het verwijt wil Irak kennelijk bereiken dat Iran zijn neutrale positie in de Golfoorlog opgeeft. Het land lijkt hoe dan ook een steeds belangrijker rol te gaan spelen. Er staan zeker 100, en misschien wel 200 Iraakse vliegtuigen aan de grond - en vandaag is de Iraakse vice-premier naar Teheran gevlogen - met een onbekende boodschap van Saddam Hoessein.

De Iraakse vice-premier Hamadi had meteen na aankomst een ontmoeting met de Iraanse minister van buitenlandse zaken Velayati. Hamadi zei dat hij uit kwam leggen waarom Irak zich nooit zou overgeven aan de geallieerde strijdkrachten. De vliegtuigen die naar Iran zijn uitgeweken zijn de modernste uit de luchtmacht van Saddam Hoessein. Behalve drie grote Iraakse radarvliegtuigen zouden ook Franse mirages, Sovjet migs en sukhoi bommenwerpers in Iran zijn geland. Volgens het Britse televisiestation SKY-news zijn inmiddels al 200 Iraakse toestellen in Iran. Het vermoeden is dat Irak meer landen in de oorlog wil betrekken. snel lezen De vrees groeit dat Iran op een later tijdstip de toestellen van Saddam Hoessein zal toestaan op te stijgen, om weer mee te doen in de oorlog. Maar dan zou Iran ZELF doelwit worden. Iran heeft vandaag voor het eerst gemeld dat een Iraakse piloot is gedeserteerd.

Minister van defensie Ter Beek heeft de Kamercommissies van defensie en buitenlandse zaken laten weten dat de Nederlandse marineschepen in de Golf hun escorte- en bevoorradingstaken gaan uitbreiden. Zo gaat de Philips van Almonde koopvaardijschepen begeleiden naar havens noordelijker in de Golf, bijvoorbeeld in Saoedie-Arabie. Tot nu toe werden de schepen alleen ingezet bij het escorteren van bevoorradingschepen van de muli-nationale vloot in de Golf.

De Nederlandse Hawk luchtverdedigings-eenheden die in NAVO-verband Turkije bijstand gaan verlenen, vormen een strategische aanvulling op de Patriots, die eerder al naar de Turks - Iraakse grens werden gestuurd. Beide systemen samen moeten Iraakse indringers in het Turkse luchtruim vernietigen.

De Nederlandse mobiele lanceer inrichtingen voor de Hawks van de squadrons 324 en 328 in midden duitsland werden vandaag samen met radarwagens en de Hawk -raketten gereed gemaakt voor vertrek.Hawks en Patriots moeten het Turkse luchtruim beschermen tegen de Iraakse dreiging. Gisteren nam het kabinet het besluit.Vandaag hadden de leden van de twee Hawk squadrons amper 24 uur de tijd om zich voor te bereiden op vertrek naar Turkije. Ruim 200 militairen,honderd vrachtwagens en een geheim aantal raketten worden met 80 charters overgevlogen.Zodra de eenheden geland zijn op de Turkse militaire basis Dyarbakir zijn de Hawks binnen een uur schietklaar.

De twee dissidente PvdA-kamerleden Moor en De Visser willen lid van hun fractie blijven. Maar hun afwijkende standpunten willen ze allebei absoluut niet veranderen.

Frans Moor geeft niet op. Terwijl zijn partij hem het woordvoederschap heeft ontnomen, kwam hij toch naar de Kamer om zich te verzetten tegen het Jeugdwerkgarantieplan. En Piet de Visser zit thuis. Van Woltgens moet-ie zich beraden op zijn functioneren. Thuis krijgt de Visser steun van zijn gewest Rotterdam, en ook van de Jonge Socialisten. Morgen begint het congres over de Golfoorlog. Volgens de Visser zal blijken dat een belangrijke minderheid in zijn partij tegen de militaire oplossing in de Golf is. En de echte discussie daarover moet volgens hem nog steeds beginnen.

President Gorbatsjov moet afzien van zijn plan om militairen in te zetten bij politie-taken. Het parlement de Russische Federatie, de grootste republiek binnen de Sovjet-Unie, heeft daar vandaag op aangedrongen.

In Moskou vergadert het Centraal comite van de communistische partij nu over de gigantische interne problemen van de Sovjet-Unie. Naast de onrust in de sovjet-republieken komt ook de economische crisis aan de orde. Verwacht wordt dat de communistische leiding met nieuwe prijsstijgingen komt.

In Zuid-Afrika heeft oplaaiend geweld tussen aanhangers van het ANC en de Zoeloe-beweging Inkatha zes mensen het leven gekost. Dat gebeurde in het zwarte woonoord Umgababa in de provincie Natal. Het waren de eerste massale onlusten sinds dinsdag. ANC-leider Mandela en Inkatha-voorman Buthelezi overlegden toen voor het eerst in 28 jaar over de stammenstrijd. Ze riepen hun aanhangers op, de strijd te staken. Die kostte al meer dan vierduizend mensen het leven.

Koningin Beatrix is vandaag jarig. Ze is 53 jaar geworden. De koningin viert haar verjaardag in huiselijke kring, op paleis Huis ten Bosch in Den Haag. Op 30 april, de dag van de landelijke viering, bezoekt de koningin de Gelderse gemeenten Buren en Culemborg.

Prins Willem-Alexander heeft de eerste vijftig-gulden-munten geslagen. Bij de Rijks Munt in Utrecht sloeg hij er vijf voor z'n ouders, die dit jaar 25 jaar zijn getrouwd. De beeldenaar van koningin Beatrix is ontworpen door Willem van Zoetendaal en gemodeleerd door beeldhouwer Willem Vis. Op de herdenkingszijde staat een portret van prins Claus, dat door een computer vanaf een foto is vertaald.

Grote belangstelling bij de crematie van Johnny van Doorn. (heel even pauze) De schrijver, dichter en uitvoerend kunstenaar overleed afgelopen zaterdag op 46-jarige leeftijd. Dichter Simon Vinkenoog sprak een kort afscheidswoord voor Van Doorn. Collega-dichter Armando speelde ten afscheid als violist mee met het zigeunerorkest van Tata Mirando.

De Nederlandsche Bank heeft besloten om zijn disconto-tarieven te verhogen. Met een half procent. De rente-verhoging gaat morgen in.

De Nederlandsche Bank volgt hiermee de renteverhoging , eerder op de dag, in Duitsland. Daar besloot vanmiddag de Duitse Centrale bank haar belangrijkste tarieven met een half procent te verhogen. een technische maatregel noemde president Pohl het. Want de rente op de geldmarkt was de laatste tijd sterk omhoog gegaan. De bank moest daardoor wel volgen. Zo zei hij Daarnaast dwingen de hoge kosten van de duitse eenwording en de miljardenbijdrage aan de Golfoorlog de D-mark zo sterk mogelijk te houden. Aldus Pohl. Omdat Nederland Duitsland vrijwel altijd volgt in renteverhogingen gaat ook hier het disconto om- hoog. En eveneens met een half procent. Krediet opnemen bij banken wordt doorgaans na zo'n maatregel duurder. Maar financiele kringen verwachten dat de banken hun opslagrente zullen verlagen. Zodat de klant dit keer niet veel zal merken van deze disconto-verhoging door de Nederlandsche bank

Het weer nog met Peter Timofeeff.

oedenavond, Het nieuws van vrijdag 1 februari. - geallieerden bombarderen oprukkende Iraakse tanks - Bush bezoekt luchtmachtbases voor morele oppepper - De Klerk wil LAATSTE apartheidswetten afschaffen - Gorbatsjov stuurt onderhandelaars naar de Baltische staten

De Iraakse aanvallen op Kafji en andere delen van Saoedi-Arabie waren geen afzonderlijke incidenten, maar de voorbode van een grootscheeps offensief van Saddam Hussein. Dat werd vanavond gemeld door Britse militaire bronnen. De Iraakse aanval zou zijn geblokkeerd door zware bombardementen van geallieerde vliegtuigen. Vandaag was een opvallend grote concentratie van Iraakse tanks en troepen aan de Koeweitse grens met Saoedi-Arabie het belangrijkste doelwit van het luchtoffensief.

De Iraakse aanvallen op Kafji en andere delen van Saoedi-Arabie waren geen afzonderlijke incidenten, maar de voorbode van een grootscheeps offensief van Saddam Hussein. Dat werd vanavond gemeld door Britse militaire bronnen. De Iraakse aanval zou zijn geblokkeerd door zware bombardementen van geallieerde vliegtuigen. Vandaag was een opvallend grote concentratie van Iraakse tanks en troepen aan de Koeweitse grens met Saoedi-Arabie het belangrijkste doelwit van het luchtoffensief.

Honderden keren gingen de geallieerde B-52 bommenwerpers, de F-16's en de Jaguars vandaag af op de Iraakse troepen in het grensgebied. Volgens verslaggevers is er sprake van een kilometerslange stoet Iraakse voertuigen. De officiele legerwoordvoerders spreken van een zeer grote concentratie van vijandelijke troepen en materieel. Maar ze vinden het hoe dan ook dom van de vijand om zich zo bloot te geven. De Iraakse aanval op Khafji is volgens de geallieerden een militaire stommiteit. Er zouden 300 Irakezen zijn gedood, volgens sommige berichten zelfs veel meer, en 500 zijn er gevangen genomen. Bij de herovering van Khafji hebben militairen uit Saoedi-Arabie en Qatar de hoofdrol gespeeld. Daarbij zijn vijftien Saoedi's gesneuveld. Niet duidelijk is wat de Iraken na hun terugtrekking uit Khafji beogen. Ze zouden een nieuwe uitval kunnen wagen, maar tot nu toe is er alleen sprake van schermutselingen aan de grens. Maar de geallieerden willen zich daardoor niet van de wijs laten brengen. "We beginnen pas een grondoorlog" - zeggen ze weer - "als we er helemaal klaar voor zijn." De Amerikanen hebben het verlies toegegeven van een AC-130, een zwaarbewapend toestel dat vaak voor speciale en geheime commando-acties wordt gebruikt. De veertien bemanningsleden worden vermist.

Behalve in het grensgebied gaan ook de geallieerde bombardementen op Iraakse steden door. Basra en Faw liggen onder vuur - en ook de hoofdstad Baghdad.

CNN-verslaggever Arnett zag zes Amerikaanse Tomahawk-kruisraketten laag over de Iraakse hoofdstad scheren. Kort nadat enkele inslagen waren gehoord, toonden Iraakse autoriteten de schade. Volgens Arnett waren de bomkraters vers. Twee kruisraketten waren terecht gekomen vlakbij woningen. Een vlakbij de Amerikaanse ambassade. Een vrouw reageerde woedend op de aanval: Saddam Hoessein liet via Radio Baghdad opnieuw weten dat de vijand in koelen bloede burgers vermoordt en zelfs mikt op mensen op straat. De piloten werden oorlogsmisdadigers genoemd.

Dan Quayle, de Amerikaanse vice-president, sluit niet uit dat zijn land kernwapens zal inzetten in de Golfoorlog.

Quayle, op bezoek in Londen bij de Britse minister van defensie King, zei dat hij de mogelijkheid van kernwapens wil openhouden voor het geval dat Irak z'n chemische wapens gaat gebruiken. De Amerikaanse vice-president gaat er vanuit dat Saddam Hoessein dat ook zal doen. Quayle zei: " Als Saddam Hoessein chemische wapens gebruikt, zouden we hem kunnen verpletteren met conventionele wapens en niet met kernwapens. Maar ik wil geen enkele mogelijkheid uitsluiten.".

In een eerste reactie op de uitspraken van de Amerikaanse vice-president, zegt premier Lubbers dat het gebruik van kernwapens in de Golfoorlog onaavaardbaar is. Volgens de premier heeft de Alliantie tegen Saddam Hoessein zoveel militair overwicht, dat het gebruik van een nucleaire wapens niet nodig is.

Irak heeft na lang zwijgen toegegeven dat de Saoedi-Arabische stad Khafji weer door de geallieerden is heroverd.

Khafji afgelopen nacht. Saudische troepen hebben het grensdorpje huis voor huis heroverd, samen met manschappen uit Qatar. Op afstand hebben de Amerikanen het ontzet gesteund met artillerievuur en Cobra-helikopters. Na 36 uur van beschietingen is Khafji behoorlijk gehavend. De straten liggen bezaaid met gepanterde wrakken, velen van Russische makelij. De Saudische opperbevelhebber is trots: Een gesneuvelde Irakees ligt nog op straat. Een van de vele honderden die de geallieerden zeggen te hebben gedood. De generaal zegt niets van de Iraakse aanval op Khafji te hebben begrepen: In Khafji zit nog een handjevol sluipschutters. De geallieerden weten waar ze zich hebben verschanst: De Iraakse aanval op Khafji mag dan volgens de geallieerden onbetekenend zijn geweest, de herovering wordt vanmorgen als een ware militaire triomf gevierd. Een Saudische soldaat wordt gedecoreerd, omdat ie twee Iraakse vliegtuigen heeft neergehaald. En Amerikaanse soldaten hebben hun eigen feestje Blijdschap om de eerste gewonnen grondslag van betekenis tegen Irak, maar ook omdat 2 vermiste collega's zijn gered: Voor het eerst zijn vandaag duidelijk herkenbaar Iraakse krijgsgevangen te zien. Volgens officiele opgave van de Saudi's zouden zo'n 400 Iraakse soldaten gevangen zijn genomen in en om Khafji, maar aan de betrouwbaarheid van dit aantal wordt sterk getwijfeld. Twijfel is er ook over de uiteindelijke betekenis van de slag om Khafji. In de Arabische wereld wordt de slag om Khafji toch als winst voor Saddam Hoessein uitgelegd. Het zal de beslissing in deze oorlog dan wel niet beinvloeden, maar de Irakezen hebben wel laten zien, dat ze de geallieerden zeer onaangenaam kunnen treffen op eigen terrein.

Khafji afgelopen nacht. Saudische troepen hebben het grensdorpje huis voor huis heroverd, samen met manschappen uit Qatar. Op afstand hebben de Amerikanen het ontzet gesteund met artillerievuur en Cobra-helikopters. Na 36 uur van beschietingen is Khafji behoorlijk gehavend. De straten liggen bezaaid met gepanterde wrakken, velen van Russische makelij. De Saudische opperbevelhebber is trots: Een gesneuvelde Irakees ligt nog op straat. Een van de vele honderden die de geallieerden zeggen te hebben gedood. De generaal zegt niets van de Iraakse aanval op Khafji te hebben begrepen: In Khafji zit nog een handjevol sluipschutters. De geallieerden weten waar ze zich hebben verschanst: De Iraakse aanval op Khafji mag dan volgens de geallieerden onbetekenend zijn geweest, de herovering wordt vanmorgen als een ware militaire triomf gevierd. Een Saudische soldaat wordt gedecoreerd, omdat ie twee Iraakse vliegtuigen heeft neergehaald. En Amerikaanse soldaten hebben hun eigen feestje Blijdschap om de eerste gewonnen grondslag van betekenis tegen Irak, maar ook omdat 2 vermiste collega's zijn gered: Voor het eerst zijn vandaag duidelijk herkenbaar Iraakse krijgsgevangen te zien. Volgens officiele opgave van de Saudi's zouden zo'n 400 Iraakse soldaten gevangen zijn genomen in en om Khafji, maar aan de betrouwbaarheid van dit aantal wordt sterk getwijfeld. Twijfel is er ook over de uiteindelijke betekenis van de slag om Khafji. In de Arabische wereld wordt de slag om Khafji toch als winst voor Saddam Hoessein uitgelegd. Het zal de beslissing in deze oorlog dan wel niet beinvloeden, maar de Irakezen hebben wel laten zien, dat ze de geallieerden zeer onaangenaam kunnen treffen op eigen terrein.

Het Amerikaanse leger krijgt ook verliezen en tegenvallers te incasseren in de Golf-oorlog. De vermissing van een groot transportvliegtuig met bemanning is vandaag bevestigd. En in Amerika zijn de eerste stoffelijke overschotten aangekomen van gesneuvelde mariniers. We praten erover met onze correspondent in Washington, Paul Sneijder. 1. Paul, zet dat een domper op de Amerikaanse samenleving 2.is het toeval dat uitgerekend vandaag president Bush op pad isgegaan om de troepen moed in te spreken 3. Gaat ie ook nog naar de basis van de mariniers die in de frontlijn gevochten hebben 4. Het verdriet van de nabestaanden, dat is groot, zoals we zien: Wat voor indruk maakt dat in de Verenigde staten 5. Bedankt.

Israel heeft revanche genomen voor de voortdurende raketaanvallen van pro-Iraakse Palestijnen op het Noorden van Israel. Het Israelische leger nam vanochtend Palestijnse kampen in de Zuidlibanese veiligheidszone zwaar onder vuur.

Vannacht zijn vanuit Baghdad per bus Westerse vredesaktivisten naar Amman gereisd. Onder hen was ook de Nederlander Kees Koning. Hij verbleef tot zondag in een vredeskamp bij de Saudische grens. En daarna in Baghdad. We kregen hem vanmorgen aan de telefoon vanuit de Jordaanse hoofdstad Amman. Een kort verslag van zijn ervaringen:

De vredesaktivisten moesten Irak uit omdat hun veiligheid volgens de autoriteiten niet langer gegarandeerd kon worden.

Nederlandse artiesten hebben een lied opgenomen voor Israel. " Shaloom from Holland ". De ambassadeur van Israel kreeg de video-clip die ervan genmaakt is vandaag aangeboden. Het lied is gemaakt uit solidariteit met de Israelische bevolking een hart onder de riem te steken. De clip wordt vanavond uitgezonden door de Israelische televisie.

De Nederlandse Hawk-squadrons zijn naar Turkije vertrokken. Op de militaire basis Guetersloh in Duitsland werd het eerste squadron uitgeleide gedaan door de staatssecretaris van defensie baron Van Voorst tot Voorst. De Hawks worden gestationeerd in de buurt van de basis Dyarbakir en moeten ( in Navo verband) het Turkse luchtruim beschermen tegen Iraakse indringers. Ook een tweede squadron is inmiddels richting Turkije vertrokken.

Iran krijgt de een na de andere buitenlandse delegatie op bezoek, maar blijft volharden in zijn neutraliteit. De Iraakse vice-premier Hamadi gaat volgens Teheran met lege handen naar huis. Hij, en ook de Franse delegatie, kregen te horen dat alle Iraakse vliegtuigen in Iran blijven tot de oorlog voorbij is. Wel hield Iran vandaag een "dag van barmhartigheid voor het onschuldige Iraakse volk'. Ook werden er inzamelingen gehouden voor medicijnen en melkpoeder voor Baghdad.

De Golf-oorlog is het belangrijkste onderwerp op het tweedaagse congres van de Partij van de Arbeid, dat in Amsterdam is begonnen.

In Zuid-Afrika worden de laatste drie apartheidswetten afgeschaft. Dat heeft de Zuidafrikaanse president De Klerk aangekondigd bij de opening van het parlementaire jaar . Het gaat om de wet op de bevolkingsregistratie, de landwet en de groepsgebiedenwet.

Minister Van den Broek heeft met grote instemming gereageerd op de plannen van de Zuidafrikaanse president. Volgens de Europese Commissie wordt het voor de EG nu gemakkelijker om de sankties tegen Zuid-Afrika te versoepelen.

Sovjet-president Gorbatsjov gaat delegaties sturen naar de drie Baltische staten om te onderhandelen. Dat maakte hij bekend tijdens een vergadering met de leiders van de deelrepublieken. Gorbatsjov kreeg van hen forse kritiek op de maatregel om soldaten op straat samen met de politie te laten patrouilleren.

Het plan van Gorbatsjov om hoge delegaties te sturen naar Estland, Letland en Litouwen werd bekend gemaakt op een vergadering van de Federatie Raad. Daar werd de president hard aangevallen vanwege de plannen om meer militairen de straat op te sturen. Al een aantal weken oefenen soldaten om samen met de politie de burgers te beschermen tegen de enorme golf van criminaliteit. Maar veel Republieken zien deze maatregel als een eerste stap op weg naar de dictatuur. De president van de Russische federatie, Boris Jeltsin bleef weg op de vergadering om een zitting van het Russsische parlement bij te wonen. Hij noemde de maatregel een aantasting van de soevereiniteit van de Republieken en is bang dat die zal leiden tot een burgeroorlog. President Gamsakhurdia van Georgie zei dat zijn Republiek de maatregel zeker niet zal uitvoeren. Buiten het parlement in Tblisi kreeg hij steun voor deze opstelling. Na het harde leger-ingrijpen in Litouwen, vrezen andere republieken met sterke nationalistische bewegingen dat hun hetzelfde lot zal treffen.

Het weer met Peter Timofeeff.

Dit was het 8 uur journaal, de volgende uitzending is om 10 uur. En dan zijn er morgen Extra journaals : om 8, 9 en 10 uur en morgenmiddag om EEN uur. Goedenavond.

Goedenavond. Het nieuws van zondag 3 februari: Amerikaanse B-52 vermist boven Indische Oceaan. Israelische regering uitgebreid met extreem-rechts en politiebonden willen diskussie over trekken dienstpistool.

Zeven Amerikaanse mariniers zijn vorige week gedood door een raket, afgevuurd door hun eigen troepen, bij gevechten in de buurt van Wafra. Een Amerikaanse militaire woordvoerder heeft dat vandaag bevestigd. En terwijl het geallieerde luchtoffensief doorgaat, werd bekend dat een B52 bommenwerper wordt vermist.

De B52 bommenwerper is gistermiddag neergestort in de Indische Oceaan, in de buurt van de Amerikaanse militaire thuisbasis op het eiland Diego Garcia. Drie van de zes bemanningsleden zijn gered. Naar de anderen wordt nog gezocht. De oorzaak van het neerstorten is onbekend. Amerikanen sluiten in ieder geval uit dat het toestel is neergeschoten. Aan de Saudisch -Koeweitse grens worden alleen nog kleine schermutselingen gemeld. Volgens de geallieerden hebben de Iraakse troepen zich weer ingegraven. Intussen gaat het geallieerde luchtoffensief in alle hevigheid door. Vandaag zijn 2500 vluchten uitgevoerd, op doelen in Basra, Baghdad, en de Republikeinse garde. Twee Amerikaanse vliegtuigen zijn door Irak neergeschoten. Volgens officiele berichten zijn nu 24 geallieerde toestellen neergehaald. Irak heeft vandaag beelden vrijgegeven van de verwoesting van de stad Al Diwanayeh. Dat ligt honderdvijftig kilometer ten zuidwesten van Baghdad. Irak benadrukt al dagen dat vooral burgerdoelen door bommen worden getroffen. Hotels en winkels in de stad zijn volgens Irak gebombardeerd. Er zouden 40 doden zijn gevallen. Ooggetuigen van bombardementen, gevlucht uit Basra en Baghdad, vertellen ook verhalen over getroffen burgerdoelen.

In Rabat, de hoofdstad van Marokko hebben enkele honderdduizenden mensen meegedaan aan een pro-Irak demonstratie. De betoging was georganiseerd door enkele oppositiepartijen en Islamitische fundamentalisten. De demonstranten eisen terugtrekking van Arabische militairen uit de strijdmacht van de geallieerden. Sinds het begin van de oorlog zijn massale optochten in Marokko verboden. Bij wijze van uitzondering had de regering voor deze toestemming gegeven.

De geallieerden hebben vannacht 2 of 3 Iraakse Scud-lanceer-inrichtingen werden aangevallen en waarschijnlijk ook vernietigd, enkele minuten nadat ze raketten op Israel en Saoedi-Arabie hadden afgevuurd. Daarmee hadden ze hun lokatie prijsgegeven.

In Israel ging om half een vannacht voor de tweede keer binnen vijf uur het luchtalarm. De negende Iraakse Scud-aanval. De gasmaskers moesten weer op, maar ook nu was het geen chemische aanval. De angst daarvoor neemt wel toe. Volgens een Britse zondagskrant heeft Saddam Hoessein zijn commandanten aan het front de vrijheid gegeven chemische wapens te gebruiken. De aanval was gericht op "centraal Israel", zoals het leger het formuleerde. Zo is de Westelijke Jordaanoever al eerder genoemd. Een merkwaardig doel volgens Israel, want hier wonen vooral Palestijnen. De raketaanval zou overigens zonder gevolgen zijn gebleven. Bij de aanval op de Saudische hoofdstad Riyad werden 2 Patriot-raketten afgevuurd. Een gedeelte van de Scud ontplofte in de lucht, maar brokstukken veroorzaakten op de grond een tweede explosie. Hierbij werd flink wat schade aangericht. En dat is voor de derde keer in Riyad na een Scud-aanval. 29 mensen raakten volgens officiele lezing gewond door neervallend puin en rondvliegend glas.

Extreem-rechts in de coalitieregering van Israel. Generaal Zeevi, lijstaanvoerder van de racistische Moledet partij wordt minister zonder portefeuille.

Raket-aanvallen, de slag om Khafji, de Saudische burgers raken zelf ook meer en meer betrokken bij de oorlog. Mannen geven massaal gehoor aan de oproep zich aan te melden voor het vrijwilligersleger.

Minister van defensie Ter Beek heeft vandaag persoonlijk afscheid genomen van het medisch team van de Koninklijke Landmacht, dat in Saudi-Arabie aan de slag gaat in een Brits woestijn-hospitaal.

In het offcierscasino van de basis Soesterberg kwamen de 31 vrijwilligers van het medisch team van de Koninklijke Landmacht met familie en vrienden bijeen.Het medisch team gaat in Saudi Arabie front slachtoffers behandelen.Defensie minister Ter Beek zei het team alle steun toe. De chirurg Herman de Smet uit Venlo is met 60 jaar het oudste team lid.Hij is de enige reservist. Met een Hercules transport vliegtuig van de Royal Air Force uit Groot Brittannie werd het nederlandse medisch team vanmiddag vanaf Soesterberg overgevlogen naar Ryaad.Ergens in de woestijn op ongeveer 300 kilometer van het front gaan de nederlands werken in een Brits hospitaal.Ze blijven ongeveer zes maanden weg.

De Nederlandse en de Christelijke Politiebond willen bekijken of politiemensen sneller hun wapen zouden mogen trekken. Ze zeggen dit naar aanleiding van een incident gisteravond in Duivendrecht. Daar werden twee politiemensen onder bedreiging van hun dienstpistool in hun eigen boeien geslagen.

Dit is de geweldinstructie die voorschrijft dat alleen een pistool getrokken mag worden in een bedreigende situatie. Gisteravond in Duivendrecht hielden twee agenten hun pistool in de holster.Toen ze een man een kentekenplaat van een auto zagen verwisselen. Een politieagent stapte op de man af en hield hem aan. Toen deze zich hevig verzette loste hij twee waarschuwingsschoten. Zijn vrouwelijke collega werd daarop aangevallen door een andere man. . De agenten werden daarop in hun eigen boeien geslagen. De mannen ontkwamen.Met twee dienstpistolen. Politiekorpsen rond de hoofdstad krijgen steeds meer met geweld te maken. Vooral nu de Amsterdamse politie jacht maakt op gewapende overvallers. De vluchtauto is gevonden in Amsterdam-Oost.Juist in dit staddeel zijn de laatste tijd veel gewapende roofovervallen gepleegd. De nederlandse en de Christelijke politiebond willen naar aanleiding van dit incident van de ministeries cijfers over het geweld in en rond de grote steden. Volgens Van der Linden moet ook een extra beroep op politiemensen worden gedaan alert te zijn. Het mag volgens hem niet gebeuren dat een agent alleen op een verdachte afstapt.Dat was in Duivendrecht het geval.Een team van tien mensen onderzoekt de zaak . De twee dienstpistolen zijn nog niet gevonden.

Een ideale zondag om te schaatsen. Volop zon en de temperatuur onder het vriespunt. Met tienduizenden gingen de schaatsliefhebbers het ijs op. Maar hier en daar niet zonder gevaar.

Vooral op plassen en meren is het ijs onbetrouwbaar. Met name de politie in en om 't Gooi waarschuwde daarvoor. Toch waagden velen zich op de bevroren plassen Aanzienlijk veiliger waren de bevroren sloten, vaarten en vennen. Jong en oud pakten de schaatsroutine weer op Maar velen begaven zich kennelijk voor de eerste keer op glad ijs

En dan de weersverwachting tot morgenavond: Vannacht wordt het weer koud. Het vriest matig tot streng. Morgen schijnt de zon, en de temperatuur loopt op tot iets onder het vriespunt. De wind is matig en komt uit het oosten. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: 's nachts blijft het zo'n 6 tot 12 graden vriezen. Overdag vriest het licht. Misshcien dat er later in de week wat sneeuw valt. Tot zover het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. En ik attendeer u ook nog even op onze dagelijkse ontbijt- en lunchbulletins. Elke ochtend om 7, 8, en 9 uur. En 's middags om 1 uur. Voor nu: goedenavond.

Goedenavond, het nieuws van maandag 4 februari. - geallieerden vernielen steeds meeraanvoerlijnen van Iraakse troepen - Iraanse president Rafsanjani wil naarBaghdad om over vrede te praten. - Brinkman vindt dat OOK ontwikkelingshulp moet bezuinigen. - geheimzinnig virus velt varkens

Goedenavond, het nieuws van maandag 4 februari. - geallieerden vernielen steeds meeraanvoerlijnen van Iraakse troepen - Iraanse president Rafsanjani wil naarBaghdad om over vrede te praten. - Brinkman vindt dat OOK ontwikkelingshulp moet bezuinigen. - geheimzinnig virus velt varkens

Geen Iraakse tank of soldaat mag Koeweit meer in. Dat lijkt - op de negentiende dag van de Golfoorlog - de militaire strategie van de geallieerden. Alle aanvoerlijnen van en naar het bezette emiraat worden dag en nacht bestookt. Zodat ook de Iraakse voedsel- en wapentransporten moeizaam verlopen. Op deze manier denken de geallieerden de duur van de komende grondoorlog te bekorten. Want een geisoleerd leger is eenvoudiger te bestrijden.

Over de taktiek van Saddams Hussein is ook iets meer bekend. De officiele krant van zijn Ba'ath-partij heeft de aanval op de Saudische grensplaats Khafji omschreven als een korte bliksemaktie. Volgens het blad blijft dat ook de komende tijd de Iraakse taktiek. Saddam Husseins elite-troepen zouden steeds bij verrassing aanvallen. De Republikeinse Garde wil niet afwachten, maar zelf het initiatief nemen. De Garde blijft n van de hoofddoelen van de geallieerde bombardementen, die zich de afgelopen nacht vooral op Baghdad en Koeweit richtten. Britse Buccaneer bommenwwerpers- zouden succesvolle aanvallen hebben uitgevoerd op verschillende bruggen tussen Koeweit en Irak. Deze beelden werden door het Britse opperbevel vrijgegeven. Volgens geallieerde opgaven zijn er inmiddels al tussen de 25 en 35 bruggen vernield. Ook een aantal toegangswegen zou onbruikbaar zijn. Uit de Perzische Golf komt steun van de oorlogsveteraan Missouri, het Amerikaans slagschip waarop de Japanners in de 2e wereldoorlog hun capitulatie ondertekenden. De Missouri, hier op archiefbeeld, heeft het vooral gemunt op bunkers die de Irakezen 's nachts proberen op te bouwen. Volgens een Britse topmilitair hebben de aanvallen in ieder geval tot resultaat, dat Irak de grootste moeite heeft om zijn geschut van munitie te voorzien. Ook volgens de Amerikaanse minister van defensie Cheney is de slagkracht van het Iraakse leger afgenomen. Cheney zegt dat het nog aanwezige leger de volgende hindernis is voor de geallieerden. Gezaghebbende Turkse kranten concluderen uit massaal Amerikaans troepenvervoer naar hun land, dat de geallieerden zich opmaken voor een aanval vanuit Turkije. Voor dit nieuwe front zijn de afgelopen dagen meer dan tienduizend Amerikaanse mariniers naar de basis in Incirlik gebracht.

Irak heeft VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar ervan beschuldigd zijn ogen te sluiten voor de geallieerde bombardementen op burgerdoelen. Over het aantal slachtoffers van de zware bombardementen op Irak lopen de schattingen sterk uiteen. Irak zelf heeft het over 320 doden. Vluchtelingen die vanuit Koeweit en Irak in Jordanie zijn aangekomen, zeggen dat er in verschillende steden geen elektriciteit en water is en ook geen voedsel .

Nieuwe beelden van de Iraakse televisie. Waar en wanneer deze opnamen zijn gemaakt is onbekend. Volgens de autoriteiten in Baghdad worden met opzet burgerdoelen door de internationale strijdmacht gebombardeerd. De geallieerde legerleiding in Saudie-Arabie ontkent dat, maar geeft toe dat met de bombardementen op militaire en strategische doelen ook burgerslachtoffers gevallen kunnen zijn. De geallieerden vermoeden ook dat Saddam Hoessein de Iraakse burgers als menselijk schild tegen de aanvallen gebruikt. Volgens de Iraakse televisie probeert de bevolking ondanks al het geweld de draad van het gewone leven weer op te pakken. Deze bruiloft zou gisteren in het Al Rashid-hotel in Baghdad zijn gevierd.

Voor het eerst sinds de aanwezigheid van de Amerikanen in Saoedie-Arabie, is daar een aanslag gepleegd. Een bus werd onder vuur genomen door een onbekende schutter. Twee Amerikaanse soldaten en een Saudische veiligheidsman raakten gewond door rondvliegend glas. De Saoedische soldaten, die gewond raakten bij de slag om Khafji, worden in eigen land als helden gezien.

De president van Iran, Rafsanjani, is bereid tot een ontmoeting met de Iraakse leider Saddam Hoessein. Ook wil hij besprekingen openen met de Amerikaanse regering. Met zijn initiatief lijkt Ransanjani zich op te werpen als bemiddelaar om de Golfoorlog te beeindigen. Het voorstel is daarom ook zo opmerkelijk, omdat er tussen Teheran en Washington de laatste tien jaren nauwelijks sprake is geweest van diplomatieke contacten. Het Witte Huis heeft koeltjes gereageerd op het voorstel van Rafsanjani.

Het voorstel van Rafsanjani, bekend gemaakt tijdens een persconferentie, lijkt vooral van symbolische betekenis. Want tijdens besprekingen -dit weekend- met de Iraakse vice-premier heeft Rafsanjani zelf moeten concluderen dat Irak niet bereid is tot ook maar enige flexibiliteit. Desalniettemin zegt de Iraanse president bereid te blijven tot een ontmoeting met Saddam Hoessein als dat kan bijdragen tot de redding van het Iraakse volk. Op vragen van een journalist stelde Rafsanjani overigens wel de voorwaarde dat Irak zich moet terugtrekken uit het bezette Koeweit.

Tijdens het overleg van de Europese ministers van buitenlandse zaken in Brussel hebben Frankrijk en Duitsland een voorstel gepresenteerd dat moet leiden tot een zelfstandig Europees veiligheidsbeleid. Maar tegen die plannen bestaat heftig verzet, vooral van de Engelse minister Hurd. Hurd is van mening dat de Golfoorlog heeft aangetoond dat Europa nog lang niet rijp om met n mond te praten.

President Bush heeft zojuist zijn financiele plannen voor volgend jaar gepresenteerd. Het is een begroting in oorlogstijd. Maar veel is er niet terug te vinden van de kosten voor operatie Desert Storm. Wel van de lessen die het Pentagon uit de oorlog trekt.

De dollar maakte vandaag een vrije val. De renteverlaging in de Verenigde Staten en de hogere rente in Nederland en Duitsland maakt de dollar oninteressant voor beleggers. Rond de middag bereikte de Amerikaanse munt in Amsterdam een historisch dieptepunt van 1-gulden-64. Later volgde herstel tot bijna 1-gulden-66. Dat kwam door ingrijpen van de Centrale banken. Die kochten massaal dollars in om de munt te steunen.

De politie heeft vanochtend een einde gemaakt aan de blokkade van de Amsterdamse effectenbeurs. Met de wapenstok werden de betogers weggejaagd. De demonstranten gooiden op hun beurt met stenen en blikjes. Volgens de betogers was de politie ook bewapend met ijzeren staven en kettingen. Maar een politiewoordvoerder heeft dit ontkend. De beurs werd geblokkeerd om te protesteren tegen de Golfoorlog. Volgens de actievoerders is de beurs een graadmeter voor de oorlog. Ondanks de blokkade, kon de handel op de beurs gewoon doorgaan.

Benzine en diesel worden weer duurder. Benzine gaat twee cent in prijs omhoog. Een liter euro kost aan de zelftank dan 1-gulden-59. Super komt op 1-66. Diesel wordt drie cent duurder. Een liter kost morgen 1-gulden-18.

Een groot aantal maatschappelijke en politieke organisaties hebben een oproep gedaan om intolerantie tegenover migranten tegen te gaan. De organisaties zijn bang dat mensen van Arabische of Islamitische afkomst sinds het uitbreken van de golfoorlog onder druk staan. In steeds meer steden waar veel migranten wonen, wordt een telefonische hulpdienst opgericht. Sinds het uitbreken van de golfoorlog worden mensen op grond van hun uiterlijk aangesproken als aanhangers van Saddam Hussein.

Op dit moment praat CDA-fractievoorzitter Brinkman in het Drentse Westerbork over de zogenoemde tussenbalans: de begrotingsbespreking van het kabinet. Hij vindt dat in de bezuinigingen ook ontwikkelingssamenwerking niet kan worden ontzien. Over naar Charles Huyskens.

Charles H. in Westerbork L.Brinkman charles terug laatste woorden

Een uitspraak van de rechtbank in Rotterdam kan de vrouwenopvanghuizen ernstig in de problemen brengen. Een instelling in de Rijnmond moet - op straffe van een dwangsom- zijn geheimhouding verbreken.

President Boot van de rechtbank in Rotterdam besliste vandaag dat de Stichting Vrouwenopvang Rijnmond een vader informatie moet geven over de verblijfplaats van zijn twee dochters. De man eiste dat in kort geding. De rechtbankpresident vindt dat het vrouwenopvanghuis weliswaar zwijgrecht heeft,maar dat dit niet voor kinderen geldt. De vrouwenopvanghuizen zijn woedend want met het prijsgeven van de verblijfplaats van de kinderen wordt die van de vrouw ook bekend. Het vrouwenopvanghuis in Rotterdam gaat in hoger beroep tegen de uitspraak.

Een onduidelijke varkensziekte teistert Oost-Gelderland. Op meer dan vijftig varkensfokbedrijven zijn de afgelopen weken duizenden biggen gestorven. De oorzaak is nog onbekend. Maar de boeren zijn bang dat de ziekte niet tot Oost-Gelderland beperkt zal blijven.

Twee weken geleden kwamen bij de vee-artsen in Oost-Gelderland de eerst meldingen over de ziekte binnen. De klachten betroffen drachtige zeugen die niet meer wilden eten en problemen hadden met het werpen van de biggen. Een van de gedupeerden is varkensfokker Veldhuizen in het Gelderse Wehl. Hij moest in veertien dagen tijd 800 dode biggen afvoeren. Vaak worden de dieren doodgeboren. En de biggen die nog leven zijn zo verzwakt dat de kans op overleven buitengewoon klein is Het gaat om een virus dat vermoedelijk uit de Bondsrepubliek is komen overwaaien. Daar zijn al vanaf september vorig jaar tienduizenden biggen gestorven. Ondanks intensief onderzoek blijft de ziekte een raadsel. De gezondheidsdienst vreest dat de ziekte niet tot de huidige vijftig bedrijven beperkt zal blijven.

Volgens het ministerie van landbouw is er nog geen reden om de getroffen bedrijven te isoleren. En ook van een vervoersverbod is nog geen sprake.

Er blijken minstens 1000 doden te zijn gevallen bij de aardbeving in het grensgebied van Afghanistan en Pakistan. Hevige sneeuwval maakt het getroffen gebied ontoegankelijk. Reddingswerkers blijven zoeken naar overlevenden. De schade is enorm en er zijn tienduizenden mensen dakloos geworden.

Winnie Mandela staat terecht - onder grote belangstelling. Vanmiddag is het proces tegen haar en zeven anderen begonnen. Ze worden beschuldigd van ontvoering en mishandeling van vier jongens, van wie ze vermoedden dat het politie-informanten waren. Een van hen, Stompie Seipei, werd daarna dood terug gevonden. Het proces werd enkele uren geschorst omdat vier van de andere aangeklaagden niet kwamen opdagen. Winnie Mandela zegt het proces belangrijk te vinden, omdat ze hiermee haar onschuld zou kunnen bewijzen. Ze heeft altijd elke betrokkenheid ontkend.

Bijna de helft van de documenten en boeken in het Rijksarchief en in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag is door verzuring aangetast. Rond de twee procent is er zo slecht aan toe dat herstel onmogelijk is. Het gaat vooral om stukken van na 1840, vanaf die tijd wordt papier op basis van hout gemaakt. Uit onderzoek is gebleken dat dat papier juist erg gevoelig is voor de verzuring van de lucht. Het kost tientallen miljoenen om het verval tot stilstand te brengen.

De zwaarste storm sinds 10 jaar op IJsland. Over het eiland joeg gisteren een storm met af en toe orkaansterkte. Daken waaiden van de huizen, auto's, benzinepompen en elektriciteitsmasten gingen omver. En het kassengebied bij Hveragerdi, waar alle groente van IJsland verbouwd wordt, is vrijwel met de grond gelijk gemaakt. Ernstige verwondingen heeft niemand opgelopen: het noodweer was van te voren aangekondigd. Daardoor konden ook de vissers met hun boten tijdig de haven opzoeken.

Het weer met Erwin Kroll.

Tot zover het acht uur-journaal. Over ruim anderhalf uur zijn we er weer, met ons 10 uur- bulletin. Ontwikkelingen in de golfoorlog en ander belangrijk nieuws brengen wij ook morgen in extra journaals om zeven, acht en negen uur 's morgens en een uur 's middags. Goedenavond.

In het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek in Petten wordt sinds 1988 zwaar radio actief afval opgeslagen in een bassin met water. Opslag is noodzakelijk omdat Amerika dit afval niet meer accepteert.Volgens het PvdA kamerlid Zijlstra worden de staven radio actief afval nu dichter bij elkaar opgeslagen dan voorheen.Dat betekent volgens hem dat meer koelwater nodig is en dat het risico op ongelukken groter wordt. nood situatie.

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 5 februari. Bush zendt Cheney en Powell naar de Golf. Iraakse codeberichtenmogelijk voor terroristen. Petten raakt gebruikt radioaktief materiaal niet kwijt. Stille auto-showrooms ,door Golfoorlog.

Het zou een belangrijk signaal kunnen zijn: de Amerikaanse minister van defensie, en de de hoogste Amerikaanse militair,chef- staf Powell worden door president Bush eind deze week naar de Golf gestuurd. En verder sloeg Baghdad weer toe met woorden. Op de radio was vandaag te horen,dat president Bush "de slachter van de eeuw" is - en de Saoedische koning Fahd werd "een bittere dood" voorspeld. En verder zond de Iraakse radio een reeks van geheimzinnige boodschappen uit, mogelijk bestemd voor terreurgroepen, overal ter wereld.

De signalen van Radio Baghdad zijn zwak. Ze worden ondermeer doorlopend beluisterd op Cyprus en in het Britse Caversham. In de uitzendingen van vandaag kregen met name genoemde mensen geheimzinnige opdrachten. Bijvoorbeeld: "Kutayba, voer uit wat op tafel ligt - en wat ernaast ligt". Andere berichten spreken over "dit is de beslissende dag" en "kom de afspraken van de laatste vergadering na". Deskundigen weten niet zeker of het hier om echte terreur-oproepen gaat, of om nep-berichten, om de vijand zenuwachtig te maken. Voor de inwoners van Irak worden de levensomstandigheden steeds benarder. Steeds meer wordt alles ondergeschikt gemaakt aan de belangen van het leger. Benzine WAS al op rantsoen, maar vanaf vandaag is de verkoop aan burgers HELEMAAL gestopt. En hetzelfde geldt voor huisbrandolie - en dat terwijl het hartje winter is en de temperaturen 's nachts vaak dalen tot onder nul. De olie DIE er nog is, gaat naar het leger. Telefoon, elektriciteitsvoorziening en waterleiding zijn in grote delen van het land uitgevallen. Voor drinken en wassen moeten velen zich behelpen met rivierwater. De geallieerden hebben, naar eigen zeggen, n-derde van alle belangrijke bruggen vernield. Ze gaan door met het bombarderen van de aanvoerlijnen van het leger, de Scud-lanceerinstallaties en de Iraakse munitie-opslagplaatsen. Het slagschip Missouri heeft met beschietingen vanuit de Perzische Golf, Iraakse artillerie in Zuid-Koeweit tot zwijgen gebracht. Vandaag zijn voor het eerst Syrische troepen in actie gekomen, bij een kleine schermutseling met Iraakse grondtroepen. Syrie neemt met 19 duizend soldaten deel aan de geallieerde troepenmacht.

Voor het eerst sinds het begin van de oorlog in de Golf brengen minister van defensie Cheney en staf-chef Powell een bezoek aan het strijdtoneel in Saoedie-Arabie. In Washington zit onze correspondent Paul Sneijder. -Wat betekent dit hoge bezoek NU

Kan Bush niet beter proberen zijn grote rivaal Saddam Hussein ZELF uit te schakelen. Vanuit Iran komen er geluiden dat er gewerkt wordt aan een vredesplan. Heeft Bush daar eigenlijk nog iets over gezegd

Bombardementen op BURGERDOELEN zijn scherp veroordeeld door VN- secretaris-generaal Perez de Cuellar. En vooral de aanvallen op de weg tussen Bagdad en de Jordaanse hoofdstad Amman. Verscheidene Jordaanse vrachtauto's zijn op die hoofdweg getroffen, waarbij chauffeurs om het leven zijn gekomen Jordaanse chauffeurs spreken van "een snelweg door de hel"

De Iraakse autoriteiten lieten aan westerse verslaggevers zien hoe langs de hele weg auto-wrakken liggen. Die zouden allemaal zijn getroffen door bommen van de geallieerde luchtmacht. Anonieme Amerikaanse legerbronnen hebben toegegeven dat hun gevechtsvliegtuigen zonder pardon tankauto's op snelwegen in West-Irak aanvallen. De Amerikanen gaan er vanuit dat olie van militair belang is. Bovendien kunnen de vrachtauto's andere militaire goederen vervoeren. Vanuit de lucht zouden de vrachtwagens erg lijken op de mobiele lanceerinstallaties van de Iraakse Scudraketten. Volgens de Jordaanse autoriteiten zijn er acht chauffeurs gedood en 16 gewond. 36 tankauto's zouden zijn vernield.

De Britse luchtmacht, de Royal Air Force, gaf beelden vrij van een geslaagde aanval gisteren met laser-bommen. Na het verlies van vijf Tornado-bommenwerpers bij nachtelijke aanvallen op Iraakse vliegbases volgt de RAF sinds kort een andere tactiek. De Tornado's vliegen nu overdag. Ze worden hoog in de lucht begeleid door Buccaneers, die laser-stralen richten op doelen waar de speciale bommen van de Tornado's moeten neerkomen. Het doel is deze keer een belangrijke Iraakse spoorbrug. De Tornado's laten hun laser-bommen vallenen de duizend-ponders sturen zichzelf naar het punt dat door de Buccaneer wordt aangewezen. De brug wordt geraakt en vernield. De bemanning van de bommenwerpers zijn blij dat ze de resultaten van hun aanvallen nu zelf kunnen zien. Door in de lucht bij te tanken is de Britse luchtmacht in staat elk doel in Irak aan te vallen.

In Engeland zijn vandaag de eerste zes Amerikaanse B-52-bommenwerpers op de luchtmachtbasis Fairford gearriveerd. Vanuit Engeland zullen de B-52's rechtstreekse bombardementsvluchten gaan uitvoeren op de Iraakse troepen in Irak en Koeweit.

De Amerikaanse generaal Schwarzkopf, bevelhebber van de geallieerde troepen in Saoedie-Arabie, betwijfelt of Saddam Hoessein zich ooit zal overgeven. De Iraakse president is vastberaden, maar zijn troepen zijn wel te demoraliseren , aldus Schwarzkopf.

De Amerikaanse generaal Schwarzkopf, bevelhebber van de geallieerde troepen in Saoedie-Arabie, betwijfelt of Saddam Hoessein zich ooit zal overgeven. De Iraakse president is vastberaden, maar zijn troepen zijn wel te demoraliseren , aldus Schwarzkopf.

N.B. geluid beta meteen open Schwarzkopf zei verder dat de geallieerde strijdkrachten zich niet hals over kop in een grondoorlog zullen storten. Koeweit moet bevrijd worden met een minimiem verlies aan mensenlevens, zei Schwarzkopf, die verder weinig vleiend was over het militaire inzicht van Saddam Hoessein. Zelfverzekerde taal van generaal Schwarzkopf, die echter niet kan, mag of wil zeggen wat precies de gevolgen van de geallieerde luchtaanvallen op Koeweit en Irak zijn. De informatievoorziening over de golfoorlog blijft uiterst summier en wordt door de strijdende partijen streng gecensureerd.

Minstens 5 mensen zijn gedood en 17 gewond bij Israelische luchtaanvallen op Palestijnse bases in Libanon. Enkele dagen geleden voerden gewapende PLO-aanhangers raketbeschietingen uit, op de door Israel gecontroleerde veiligheidszone in Libanon. Later op de dag werd in het parlement in Jerusalem een racistische oud-generaal tot minister benoemd.

Het is er nog niet van gekomen,gelukkig, maar de dreiging blijft: zullen er kernwapens te pas komen aan deze oorlog De Amerikaanse vice- president Quayle heeft eerder gezegd gebruik tegen Irak niet uit te sluiten; VOOR de oorlog begon, op 11 januari, sprak minister Van den Broek van een hele duidelijke indicatie, dat de betrokken landen absoluut niet denken aan het gebruik van kernwapens. In de Tweede Kamer wil Groen Links vanavond meer duidelijkheid van de minister. De interpellatie is zojuist begonnen Charles Huyskens Groen Links wil duidelijk iets van minister van den Broek, mag ik aannemen

Bezorgdheid over de veiligheid van de kernreactor in Petten, waarmee onderzoek wordt gedaan. Volgens het Partij van de Arbeid-kamerlid Zijlstra wordt er teveel zwaar radio actief afval opgeslagen.

Het kamerlid Zijlstra maakt zich ook zorgen over de veiligheidsaspecten rond de centrale in Petten.

Bijval voor Winnie Mandela. Ook vandaag, de tweede dag van het proces rond de moord op vier zwarte activisten in december '88, stonden zeker 200 ANC-aanhangers bij het gerechtsgebouw om Winnie Mandela steun te betuigen. Gejuich bij aankomst, en bij vertrek. En niet lang daarna schermutselingen met de politie. Die voerde enkele charges uit, om de toegangswegen weer vrij te maken voor verkeer. De zaak tegen Winnie Mandela gaat maandag verder. Eerst moet de aanklacht preciezer geformuleerd worden, zo besloot de rechter vandaag.

Onze vorstin onthulde vanmiddag in Den Haag een borstbeeld van de Koningin. Beatrix deed dit ter ere van het 150-jarig bestaan van het kabinet van de Koningin, het bureau dat de koningin ambtelijk ondersteunt. Het beeld staat in de hal van het kabinet en is gemaakt van twee kleuren marmer. Tony van der Vorst vervaardigde dit beeld van Koningin Beatrix. In haar prive-collectie heeft de vorstin ook werk van deze kunstenares.

Minister Maij wil dat de PTT eerder waarschuwt wanneer er plannen zijn om een postkantoor of postagentschap te sluiten. Dan kan de betreffende dorps- of wijkgemeenschap tijdig in actie komen om te proberen de plannen ongedaan te maken. Van de minister mag de PTT 325 kantoren sluiten, 175 minder dan de PTT van plan was.

Er worden op het ogenblik VEEL minder auto's verkocht dan een jaar geleden. Oorzaak:de Golfoorlog. Volgens importeurs op de Auto-rai is het de afgelopen maand zeer stil geweest in de showrooms.

De Europese auto-industrie maakt moeilijke tijden door. Fiat topman Agnelli zei gisteren dit hele jaar een sterke teruggang te voorzien. Vooral door economische ontwikkelingen. Maar de Golfoorlog met al zijn onzekerheid versterkt dat. Voor Volvo-car breken er heel moeilijke tijden aan. Door opnieuw tegenvallende verkoopresulaten in Europa komt het auto-concern in de rode cijfers. Gerekend wordt op een verlies van ruim veertig miljoen gulden. Donderdag wordt dat bekend gemaakt. Andere automerken op de de tweejaarlijkse autorai melden eveneens teruglopende verkopen door particulieren. Vooral na het uitbreken van de oorlog. Aan de zakelijke rijders raken de importeurs hun auto's nog wel kwijt. Maar een duur merk als Mercedes heeft veel last van de fiscale bijtelling bij lease-auto's En die brengen minder op. Ook de sterk gestegen diesel prijs speelt Mercedes die veel dieselauto's heeft parten. Een aantalimporteurs hoopt dat de weifelende houding van particulieren door de Golfoorlog met de Auto-rai doorbroken kan worden. Donderdag is de Auto-rai open voor het publiek.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgendebulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

SUGGESTIE Naar verwachting zal na het 8 uur journaal de vergadering zijn goedkeuring hechten aan het gepresenteerde. Zodat iederen voor negen uur thuis of in de trein zit. Een lekkere avond verder.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 6 februari. Brug over Tigris in hartje Bagdad vernietigd. Saddams Republikeinse Garde onder zware druk. CDA-excuus voor optreden fraktielid van Vlijmen. Felle kou: te weinig opvang voor zwervers.

Irak heeft de diplomatieke betrekkingen verbroken met Amerika, Groot-Brittannie, Frankrijk, Italie, en zelfs met Arabische landen als Egypte en Saoedie-Arabie. Dat is ruim een uur geleden door Radio Baghdad bekend gemaakt. Amerikaanse F-15 jagers hebben vandaag 2 Iraakse gevechtsvliegtuigen neergeschoten, die waarschijnlijk naar Iran wilden uitwijken. De luchtaanvallen op Iraakse stellingen gaat intussen in alle hevigheid door. Doelen zijn vooral de Iraakse troepen in Koeweit en de belangrijkste aanvoerlijnen en bruggen.

De aanval op een brug over de rivier de Tigris in Baghdad is waarschijnlijk uitgevoerd met kruisraketten. Veel inwoners van Baghdad gingen geschokt en nieuwsgierig een kijkje nemen. De geallieerde beschietingen op de Iraakse troepen gaan dag en nacht door. Voor de derde achtereenvolgende dag bestookt het Amerikaanse slagschip Missouri de Iraakse stellingen in Koeweit. F-16 bommenwerpers bereiden zich intussen voor op de grondoorlog. Ze worden uitgerust met Maverick-raketten. Deze wapens ondersteunen de grondtroepen door vijandige tanks te vernietigen. De Hercules-transportvliegtuigen komen ook steeds dichter bij het front. Een probleem daarbij is dat er zo dicht bij de grens van Koeweit geen landingsbanen meer zijn. Ze maken daarom gebruik van smalle asfaltwegen, die net breed genoeg zijn. Ieder half uur landt er een toestel bij de troepen in de frontlinie met militair materieel, voedselvoorraden en drinkwater.

De voortdurende luchtaanvallen op de elite-troepn van Saddam Hoessein, de Republikeinse Garde, heeft volgens de Franse bevelhebber in Saoedie-Arabie succes. Hij zegt dat de gevechtskracht van deze troepen met 30 procent is verminderd.

Deze foto's zijn genomen na een luchtaanval op de Republikeinse Garde. De Iraakse tanks zijn van voren en opzij beschermd door zand-wallen, wat wijst op een defensieve opstelling. De Britten en de Amerikanen verschillen van mening over het doel van de bombardementen op de Republikeinse Garde. Amerika behoudt zich verder het recht voor om met chemische wapens terug te slaan, als het door Irak met dergelijke niet-conventionele wapens wordt aangevallen.

Koeweitse piloten bevechten vanuit Saoedie Arabie de bevrijding van hun land. Andere Koeweiti's in Saoedie Arabie zijn (op papier) al vergevorderd met de wederopbouw van Koeweit na afloop van de oorlog.

De wederopbouw van Irak verdient na de oorlog alle aandacht. Dat zei de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse congres, In zijn toespraak ging Baker voor het eerst uitgebreid in op de situatie na de Golfoorlog.

Diplomatiek overleg. De Sovjetunie overweegt onderhandelaar Primakov weer naar Baghdad te sturen om met president Saddam Hoessein te praten. Voordat de oorlog begon, heeft Primakov twee keer vergeefs geprobeerd om hem te bewegen zich uit Koeweit terug te trekken. In Teheran zoekt de Russische onderminister BajaLOgonov, samen met de Iraanse leiders naar een uitweg uit de Golf-crisis. Vooral Iran en de Sovjetunie ontplooien initiatieven om een eind te maken aan de oorlog. Iran wil de terugtrekking van alle Iraakse troepen uit Koeweit, maar ook van alle Westerse troepen uit de Golf. In Moskou ontving minister BessMERTnych de Syrische defensieminister Tlas. Syrie speelt een defensieve rol onder de geallieerden; het wil Irak niet aanvallen, maar wil pas onderhandelen als Irak weg is uit Koeweit.

Bomaanslagen in verband met de Golfoorlog. In de Peruaanse hoofdstad Lima kwamen twee mensen om het leven bij een aanslag op het filiaal van een Amerikaans bewakingsbedrijf. De doden zijn Peruaanse bewakers. Zeven inzittenden van een bus,die toevallig passeerde, raakten gewond. De politie denkt dat de aanslag het werk is van het linkse pro-Cubaanse verzet. In Athene ontplofte een tijdbom bij de Amerikaanse Citybank. Een andere tijdbom in dezelfde buurt vernielde de auto van een Franse diplomaat. Er was grote materiele schade maar er vielen geen slachtoffers.

De dollar blijft maar dalen. Vandaag zakte de munt tot onder de 1-gulden-64. Een nieuw laagte-record. Centrale banken kochten masaal dollars in om de koers te steunen. Maar het mocht niet baten. De daling bleef doorgaan. Eind vorige week noteerde de munt nog meer dan 1-gulden -68. Sindsdien is het bergafwaarts gegaan tot het nieuwe laagterecord van vandaag: minder dan 1-gulden-64. Oorzaken zijn de lagere rente in de Verenigde Staten en de gestegen rente in Nederland en Duitsland.

Zeer te betreuren. Zo heeft de CDA-fractie officieel gereageerd op de uitlatingen van haar Kamerlid Van Vlijmen. Die vergeleek gisteren Groen Links met de NSB. Met die veroordeling van de CDA-fractie is voor Groen Links de zaak afgedaan.

Thijs van Vlijmen was vanmiddag zelf niet aanwezig in de Kamer, toen CDA-fractieleider Brinkman hem publiekelijk afviel. Gisteravond, tijdens een extra debat over de mogelijke inzet van Kernwapens, had Van Vlijmen vanuit z'n bankje geroepen dat 'ie de opstelling van Groen Links vergelijkbaar vond met die van de NSB van voor de oorlog. Ontoelaatbaar, oordeelde Brinkman namens de CDA-fractie. Voor fractievoorzitter Beckers van Groen Links was dat voldoende. Ze kwam wel nog terug op de gewraakte opmerkingen. Op hetzelfde moment trad Van Vlijmen weer op als CDA-woordvoerder tijdens een commissievergadering over Schiphol. De CDA'er vindt niet dat z'n fractie hem heeft laten vallen. Volgens Van Vlijmen is er ook geen sprake van dat de CDA-Kamerfractie excuses heeft gemaakt. Van Vlijmen zei er geen moment aan te twijfelen dat hij normaal kan blijven werken binnen de CDA-fractie.

Minister Ter Beek van Defensie is ziek. Hij zal daardoor zijn funktie voorlopig niet kunnen uitoefenen. Ter Beek verblijft nu thuis in Coevorden. Volgende week zal hij aan zijn hart onderzocht worden. Minister Pronk van Ontwikkelingssamenwerking zal hem in de komende dagen vervangen. Pronk zal ook als minister van defensie optreden bij de besprekingen in het kabinet over de tussenbalans eind deze week. Dan zal ondermeer beslist worden hoeveel defensie in de komende jaren moet bezuinigen. Als de ziekte van ter Beek lang gaat duren zal bekeken worden of er een definitieve vervanger voor hem komt.

De directeur van het Energie Centrum Nederland, het ECN in Petten, heeft gezegd, dat de opslag van zwaar radioaktief afval geen gevaar is voor de veiligheid in en om de centrale.

Petten kan de gebruikte radioaktieve afgewerkte staven als sinds 1988 nergens meer kwijt. Daarom wordt het materiaal opgeslagen op eigen terrein. Een bron van zorg voor de direktie. Maar de veiliheid komt daardoor niet in gevaar. De direkteur benadrukt dat van het materiaal GEEN atommbommen kunnen worden gemaakt. Het PvdA Kamerlid Zijlstra is bezorgd over de toenemende hoeveelheid opgeslagen materiaal. Hij is bang voor terroristische aanslagen, en gaat kamervragen stellen. Ook de gemeente Zijpe waar de centrale ligt, maakt zich zorgen. Ze vraagt het ministerie van milieu zo spoedig mogelijk met een andere oplossing te komen. Het afval moet niet langer in Petten blijven.

Als het bij zoveel graden onder nul ergens goed koud is, dan is dat op stoepen en in portieken. In Amsterdam is er een groeiend tekort aan opvangruimte voor daklozen. De centra voor daklozen zijn de komende dagen ook overdag open.

Een snijdende wind maakte het vandaag extra koud. In de opvangcentra in Amsterdam was het vandaag overdag al overvol.Vannacht zal ook aan de tafels worden geslapen. Een sitatie die volgens de hulpverleners niet veel langer kan voortduren. Er wordt gezocht naar extra opvangruimte. Scheepvaart over het Ijsselmeer, tussen Amsterdam en Lelystad is alleen in konvooi mogelijk. Twee sleepboten fungeren als ijsbrekers. En houden de vaarroute open. Vandaag moesten ze bovendien een schip loshalen dat in het ijs was vastgelopen.De grote vaarwegen worden ook steeds moeilijker bevaarbaar. Bovendien zijn steeds meer kanalen gesloten omdat de beheerders bang zijn dat het ijs door de scheepvaart gaat kruien. En de beschoeiingen beschadigt. Door de wind kruide het ijs bij de vuurtoren van Marken. En leverde prachtige plaatjes op. De schaatsers hadden last van de wind. In de Rijp betraden de spelers van het eeuwenoude balgooien het ijs voor een wedstrijd.Nauwelijks gehinderd door schaatsers van de toertocht die daar verreden werd. Die zochten al snel hun toevlucht tot de koek en zopie tent.

Sovjet-president Gorbatsjov laten weten niet te zullen toestaan dat republieken zich van de Sovjet Unie afscheiden. En dat nieuws komt op de dag dat de Pravda een duidelijke keus heeft gemaakt voor de conservatieven. anoniem hoofdredactioneel commentaar- uit tegen de radicale hervormers, en beschuldigt hen ervan het land naar de afgrond te leiden. Ook doet de Pravda een beroep op de partijleden om de orde in het land te herstelllen.

Het commentaar van de Pravda staat niet op zich. Want vandaag heeft ook een oude rivaal van Gorbatsjov weer van zich laten horen: de aartsconservatief Jegor Ligatsjov. In een commentaar in de conservatieve krant, de Sovjetskaya Rossiya, opende Ligatsjov opnieuw een frontale aanval op Gorbatsjov, en beschuldigde hem ervan de partij te verwaarlozen. Ook zei Ligatsjov dat het onzin was in Gorbatsjov een nieuwe dictator te zien. Letterlijk zei hij: "Als je Gorbatsjov ergens van kunt beschuldigen is het liberalisme en een gebrek aan doortastendheid. Ik wil dat hij harder wordt, duidelijker en meer doortastend." Vooral het onafhankelijkheidsstreven in de verschillende republieken is de conservatieven een doorn in het oog. Desalniettemin lijken vooral Litouwen en Estland vastbesloten door te gaan op de weg die uiteindelijk moet leiden tot afscheiding van de Sovjet Unie. En wat de republiek Estland betreft: die heeft vandaag laten weten dat het referendum over de onafhankelijkheid, gepland voor 3 maart, gewoon doorgaat. Ook als dat leidt tot een botsing met president Gorbatsjov.

Tot voor heel kort zeiden we bij zo'n reportage uit de Sowjet-Unie: "een verslag van Marten Levendig." Dat zal niet meer gebeuren. Vanmorgen vroeg is onze correspondent -na een korte ziekte- in Moskou overleden. Tot en met de recente problemen in de Baltische Staten hield Marten Levendig ons op de hoogte van het hernieuwde communistische conservatisme, waarnaar de Sowjet-Unie schijnt terug te keren. Tot verbijstering van Marten,die voor de NOS en het dagblad de Telegraaf aanvankelijk met optimisme de ontwikkelingen van Glasnost en Perestroika kon verslaan. Marten Levendig studeerde Russisch aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is dertig jaar geworden.

Het weer,Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 7 februari. Downing Street Nummer Tien onder vuur. Cheney haalt uit naar de Sowjet-Unie. 800 gedwongen ontslagen bij de KLM. Oud-gediende Dries van Wijhe wint schaatsmarathon.

Een aanslag in het hartje van Londen. Op Downing street tien, de ambtswoning van de Britse premier Major. EEN mortiergranaat kwam in de tuin van Downingstreet terecht. Een tweede, van in totaal drie mortiergranaten, kwam in de buurt van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Twee agenten raakten licht gewond. De verantwoordelijkheid is door de IRA opgeeist. Scotland Yard had al kort na de aanslag laten weten dat het verboden Ierse republikeinse leger er achter zat.

Tien over elf vanochtend. In de wijde omtrek van de ambtswoning van premier Major klinken enkele harde knallen. De drie granaten zijn afgevuurd vanuit een witte bestelbus, die daarna meteen in brand vliegt. Op het moment van de aanslag vergadert premier Major in Downing street met zijn oorlogskabinet over de situatie in de golf. Drie kwartier later zou het voltallige kabinet bij elkaar komen In het vertrek van het oorlogskabinet springen enkele ramen. Volgens een medewerker van premier Major werd de vergadering even opgeschort en daarna voortgezet in een andere kamer. De aanslag vond plaats het hart van het Britse regeringscentrum. De witte bestelbus stond vlakbij het Britse ministerie van defensie geparkeerd. Over een afstand van meer dan 100 meter werden de mortieren afgevuurd. Tijdens de explosies waren er weinig mensen op straat, waarschijnlijk door de kou. De omgeving werd meteen afgezet. Twee vredesaktivisten die vlakbij de ambtswoning van de Britse premier tegen de golfoorlog protesteerden werden bijna getroffen door rondvliegende stukken metaal.

De aanslag is door de IRA opgeeist. In de studio in Londen Tine van Houts. Waarom wist men al snel dat de aanslag niets te maken had met de Golfoorlog (mortieren IRA-handelwijze) Dus er is geen relatie met de Golf (Min.binnenl.zaken IRA heeft weliswaar Palestijnse kontakten) Hoe is het mogelijk dat hartje Whitehall zo kwetsbaar isWas de beveiliging van Downingstreet nummer tien wel in orde

Als de Ira-aanslag op Downing Street n ding duidelijk maakt, is dat wel, dat zelfs de allerstrengste veiligheidsmaatregelen niets tegen een goed voorbereide terroristische aanslag kunnen uitrichten. Toch is ook in Nederland de waakzaamheid vergroot sinds het begin van de Golfoorlog.

De Britse ambassade in Den Haag wordt al enkele dagen extra scherp bewaakt. En op het Binnenhof moeten bloembakken een buffer vormen tegen bliksemacties. De Rijkspolitie patrouilleert op de luchthaven Schiphol. Een taak die volgens minister van justitie Hirsch Ballin wel erg zwaar gaat wegen. Tijdens een ingelast mondeling overleg, vanmiddag in Den Haag, bleek de Ira-aanslag in Londen voor minister Dales geen reden extra maatregelen te nemen. Irak zou mogelijk wel zitten achter een aanslag op een Amerikaanse burger, in het Turkse Adana. De man werd op weg naar zijn werk op de basis Incirlik neergeschoten. Vanaf die basis vertrekken dagelijks bombardementsvluchten op Irak.

De geallieerde strijdmacht in de Golf gaat eventueel in Iraakse steden ook doelen in woonwijken aanvallen. De Amerikanen zeggen aanwijzingen te hebben dat het Iraakse leger lucht-afweer-geschut heeft geplaatst op daken van gewone huizen. De Irakezen zouden daardoor misbruik maken van de geallieerde toezegging om uitsluitend militaire doelen te bombarderen.

Delen van het Sovjet-ruimtestation Saljoet-7 zijn vanmorgen vroeg in het Zuidamerikaanse Andesgebergte neergestort. Tevoren was berekend dat stukken van het ruimtestation theoretisch ook in ons land terecht hadden kunnen komen. Maar het grootste deel van de Saljoet is in de dampkring verbrand. De brokstukken die in de Andes neerkwamen hebben geen schade veroorzaakt. Het station werd al vier jaar niet meer gebruikt. Verschillende bemanningen hebben er gewerkt en er zijn ook veel ruimte-experimenten uitgevoerd.

De koudegolf in Europa treft ook Engeland. Grote problemen voor mensen en verkeer. Over het hele Britse eiland vriest het dat het kraakt.Op veel plaatsen bedekt de witte deken de bevroren grond Ook in zowat heel Frankrijk sneeuw en felle kou. Bevroren kanalen, en veel overlast voor weg- en vliegverkeer. Vier kinderen kwamen om het leven toen hun schoolbus slipte. En in Italie leiden sneeuw en vrieskou tot overlast en bijzondere beelden. Zoals de lagune bij Venetie, die bevroren is

De bevolking van Rusland moet zijn eigen president kiezen. Dat vindt het parlement van de grootste Sovjet-republiek tenminste. Vandaag besloot ze deze vraag voor te leggen aan de bevolking. Dat zou dan moeten gebeuren tijdens het grote referendum over de toekomst van de hele Sovjetunie, op 17 maart. Het besluit van het Russische parlement wordt beschouwd als een opstekertje voor Boris Jeltsin. Als de Russen hun eigen president willen en mogen gaan kiezen, is Jeltsin de meest voor de hand liggende kandidaat voor de volgende termijn

Het Commissariaat voor de Media legt de NOS GEEN boete op voor de uitzendingen van de SAIL-manifestatie van de afgelopen zomer. Hoewel het commisariaat blijft vinden, dat de NOS zich tot meer heeft verplicht dan het na afloop van de uitzending verkopen van beeldmateriaal, biedt de Mediawet onvoldoende aanknopingspunten om een overtreding aan te tonen. De directie van de NOS-televisie vindt het besluit van het Commissariaat een bevestiging van het standpunt, dat de journalistieke integriteit bij de SAIL-uitzendingen NIET in het geding is geweest.

Fors verlies voor Volvo Car. De Nederlandse autofabrikant heeft in 1990 een verlies geleden van 75 miljoen gulden. Het jaar ervoor kwam het bedrijf nog uit op een winst van 55 miljoen. De automarkt is dramatisch teruggelopen, vooral in Groot-Brittannie, Zweden en Spanje. Juist in die landen zet Volvo Car de helft van z'n auto's af. Het bedrijf stelt opnieuw een produktiestop in, nu van 14 dagen. Zo speelt Volvo Car in op de verminderde vraag naar auto's.

In Ankeveen is Dries van Wijhe Nederlands kampioen geworden bij het marathonschaatsen op natuurijs. De 45-jarige Van Wijhe had na honderd kilometer bijna twee minuten voorsprong op z'n achtervolgers.

Met nog acht ronden te gaan plaatste Dries van Wijhe de beslissende demarage. De kopgroep moest machteloos toezien hoe de afstand met de oudste rijder van het peloton steeds groter werd. Elke ronde werd die voorsprong groter. In 1986 won Van Wijhe deze titel ook al. Maar juist in zijn afscheidsjaar bij de wedstrijdrijders leek hij deze titel zeker te willen stellen. Na een fraaie solo, en twee uur en veertig minuten schaatsen, arriveerde Dries van Wijhe bij de finish EEN en driekwart minuut later kwam de achtervolgende groep binnen. Rene Ruitenberg en Jos Pronk beslisten de eindsprint in die volgorde voor de tweede en derde plaats Maar alle aandacht ging in Ankeveen uit naar de 45-jarige winnaar, Dries van Wijhe. Die rijdt volgend jaar mee met de veteranen.

Door de aanhoudende kou groeit in de grote steden het aantal daklozen . Nu de strenge vorst voortduurt, trekken veel zwervers weg uit onverwarmde vertrekken. In Amsterdam vergaderde vanmiddag een crisisteam over de opvang.

Het weer met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

In Limburg is vanmiddag, ondanks de Golfoorlog, toch schoorvoetend het carnaval begonnen. Hoewel de officiele carnavalsverenigingen op aandrang van de burgemeesters vrijwel geen optochten organiseren, hoopt men toch op een druk feest. De zeshonderdveertig cafe-houders in Maastricht zijn in allerijl toch de boel gaan versieren. En met de hotelboekingen valt het mee

Goedenavond, het nieuws van vrijdag 8 februari. - Nederlandse patriot-raketten naar Israel - amerikaanse defensieTOP in Saoedie-Arabie - minister Kok verdedigt tussenbalans in kabinet - verkeer ondervindt hinder van de sneeuw

Israel krijgt Nederlandse patriot-raketten. Het kabinet heeft besloten om een Israelisch verzoek om het afweergeschut in te willigen. Volgens het kabinet kunnen de patriots al heel snel gebruiksklaar zijn. Met de lanceerinrichtingen, acht stuks, gaan 25 Nederlandse militairen mee. Zij gaan de patriots bedienen, samen met Israelische militairen.

De Nederlandse patriots staan nog in het Westduitse Blomberg. De lanceerinrichtingen maken deel uit van de Derde Groep Geleide Wapens die daar is gelegerd. Eerder leverde dezelfde groep tien patriot-lanceerinrichtingen aan Turkije. Daar staan de Nederlandse patriots aan de Turks-Iraakse grens opgesteld. De Nederlandse patriots zullen door Israel worden ingezet om Iraakse raketaanvallen te onderscheppen. De laatste scud-aanval op Israel is vanavond een week geleden. In Riyad werd gisternacht opnieuw het bewijs geleverd, dat het afweer-systeem goed kan werken. Een Amerikaanse patriot haalde boven de Saudische hoofdstad een Iraakse scud-raket neer. De raket werd in de lucht onderschept. De brokstukken kwamen neer in een buitenwijk en richtten nauwelijks schade aan.

Minister Van den Broek van buitenlandse zaken informeerde vorige maand al of Israel Nederlandse Patriot-raketten nodig had. Dat was toen niet het geval. Nu wel. De Israelische ambassadeur in ons land ziet dat als 'opnieuw een bijzonder gul gebaar van vriendschap en zorg voor Israel."

Voor minister Pronk was dit z'n eerste beslissing als waarnemend minister van defensie. Het eerdere aanbod om Patriot-raketten naar Israel te sturen had z'n zieke collega Ter Beek in verlegenheid gebracht. Het aanbod gebeurde namelijk buiten de minister van defensie om. Deze keer was de beslissing helder: op verzoek van Israel gaan acht Patriot-lanceerinrichtingen naar Israel. Maar waarom accepteert Israel nu wel het Nederlandse aanbod en drie weken geleden nog niet Patriots voor Israel. Maar voor 't evenwicht gaat het kabinet ook de Palestijnen in de door Israel bezette gebieden helpen. De PLO-vertegenwoordiging in Den Haag vindt het Nederlandse aanbod uiterst mager. Het sturen van Patriot-raketten naar Israel wordt door de PLO gezien als een nieuw bewijs van de pro-Israel opstelling van Nederland. In de Kamer is er wel ruime steun voor 't kabinetsbesluit om Patriots aan Israel te leveren. Alleen Groen Links is tegen.

Israel heeft al eerder een aanbod gehad om Nederlandse Patriot-raketten te krijgen. Maar dat aanbod van de Nederlandse regering werd toen geweigerd. Kort voor deze uitzending vroeg ik aan onze correspondent in Israel, Eddo Rosenthal, waarom Israel de Patriots nu WEL wil.

Palestijnse infiltranten hebben vanochtend vanuit Jordanie een Israelische bus met militairen aangevallen. Volgens het Israelishce leger zijn drie "terroristen" gedood. Vier buspassagiers raakten lichtgewond.

De aanval gebeurde in het zuiden van Israel, 100 kilometer ten noorden van Eilat. Guerrilla-strijders beschoten de bus en gooiden er een granaat naar , maar die explodeerde niet. Drie infiltranten werden gedood door het Israelische leger. Vier buspassagiers, allen militairen, zijn licht gewond. Het is de tweede keer sinds het begin van de oorlog dat vanuit Jordanie een terroristische actie wordt gepleegd in Israel.

Irak dringt bij de Verenigde Naties aan op een onderzoekscommissie. Die moet uitzoeken of de geallieerden een melkfabriek hebben gebombardeerd - zoals Baghdad beweert - of een fabriek voor bacteriologische wapens, zoals Washington beweert. Volgens Baghdad blijven de geallieerden burgerdoelen bestoken.

Deze beelden komen uit An-Nasiriyeh, een stad op vierhonderd kilometer ten zuiden van Baghdad. Daar werden bij een bombardement op een brug ook woningen geraakt. Volgens een BBC-verslaggever liggen de huizen vlakbij een militair doel. De Irakezen geven een dodental op van 47 burgers. Daar zijn ook kinderen bij. Meer dan honderd mensen raakten gewond.

Volgens de Britse minister van defensie, King, is - behalve n-vijfde van de Iraakse tanks, artillerie en pantserwagens - ook een groot aantal andere doelen vernietigd of beschadigd.

Alle kerncentrales en atoom-onderzoekscentra zijn zo goed als compleet vernield en die voor produktie en opslag van chemische en biologische wapens zijn ernstig beschadigd. Van de olie-produktie is ruim de helft lamgelegd en door beschadiging van wegen en bruggen zijn ook de transportmogelijkheden naar Koeweit gehalveerd. Telecommunicatie, water- en elektriciteitsvoorziening zijn ontregeld tot zwaar beschadigd.

De beslissing om een grondoorlog te beginnen wordt op zijn vroegst volgende week genomen door president Bush. Die heeft dan de adviezen binnen van zijn rapporteurs minister Cheney en staf-chef Powell.

Cheney en Powell Powell zijn nu in Saudi-Arabie. Na een bezoek aan de verdreven Emir van Koeweit en een Amerikaanse luchtmachtbasis reisden ze door naar de hoofdstad Ryiad. Daar vergaren ze bij het geallieerde oppercommando informatie om te kunnen beslissen wanneer een grondoorlog kan en moet beginnen.

Koeweit wordt al zeven maanden bezet door Irak. Baghdad spreekt van zijn negentiende provincie. Een situatie waaraan binnenkort een einde komt, verwachten de Koeweiti zelf. Zij zijn al bezig met de periode NA de oorlog.

Ook Nederlandse bedrijven zijn door Koeweit benaderd. Om te helpen met de wederopbouw. Een van die firma's is een bedrijf in Leeuwarden. Het houdt zich bezig met de produktie vannaamborden en bewegwijzering.

Bij Euro-routing hadden ze een goede klant aan Koeweit. Voor bijna vier miljoen gulden leverde het bedrijf in het verleden aan dat land. bewegwijzering voor acht ziekenhuizen.De naamborden voor een negende ziekenhuis staan in de opslaghal. De borden,luxieus uitgevoerd zoals Koeweit dat altijd wilde, zijn nooit verstuurd. Net toen ze zouden worden geleverd kwam de inval. Een strop van tweehonderdduizend gulden voor het Leeuwardense bedrijf. Maar die lijkt goed te worden gemaakt. Via een naar Zweden gevluchte tussenpersoon benaderde Koeweit de firma.Die had de tekeningen van de borden voor de acht ziekenhuizen nog klaar liggen.Als de wederopbouw begint mag het bedrijf ze van Koeweit nog een keer maken. Euro-routing gaat er van uit dat met de order een bedrag van ruim vier miljoen gulden is gemoeid.

Nog een laatste bericht over de GOLF. Washington is weinig ingenomen met Jordanie, nu koning Hussein zich in de ogen van het Witte Huis aan de zijde van Saddam Hussein heeft geschaard. Volgens woordvoerder Marlin Fitzwater sprak de koning zich gisteren uiterst vijandig uit over de Verenigde Staten. Of dat gevolgen heeft voor de Amerikaanse steun aan Jordanie, dit jaar nog 55 miljoen dollar, wilde Fitzwater niet zeggen.

De Britse politie zoekt vandaag naar aanknopingspunten in de Ira-aanslag van gisteren. De aanslag op de ambtswoning van premier Major maakte een openabre reactie van afschuw los bij koningin Elisabeth.

Extra banenverlies bij Vroom en Dreesmann. Er moeten nog eens 265 arbeidsplaatsen weg bij het warenhuisconcern. Daarmee komt het totale aantal banen dat wordt geschrapt bij de reorganisatie op 465. De inkrimping gebeurt zonder gedwongen ontslagen. Het werk verdwijnt op het hoofdkantoor en de regiokantoren. De maatregel vloeit voort uit een onderzoek van het adviesburo McKinsey. Als er niets gebeurt, blijft V en D diep in de rode cijfers. Het verlies bij de warenhuizen wordt geschat op 70 miljoen gulden.

Oud papier is niets meer waard. Integendeel. Vanaf maandag moeten inzamelaars van oud papier en karton een vergoeding van minimaal vier cent per kilo betalen aan handelaren. Volgens de Nederlandse vereniging van Groothandelaren in Papierafvallen is de aanvoer te groot om iets op te leveren. Hierdoor komt in ons land een einde aan de unieke situatie dat de industrie BETAALT voor oud papier.

In Maasland is de traditionele Westland-marathon op natuurijs gereden. Een dag na het Nederlands kampioenschap lieten veel toprijders het afweten. De honderd kilometer door het Westland werd gereden onder barre omstandigheden. Veertig kilometer voor de eindstreep demareerde de 23-jarige Marcel Kooij. Hij finishte twee en een halve minuut voor de kopgroep van van vijf man. Daaruit sprintte Hans Pieters naar een tweede plaats, VOOR Jos Pronk, die gisteren bij het Nederlands kampioenschap ook al derde werd.

Het kabinet vergaderde vandaag de hele dag over de Tussenbalans, maar er zijn nog flinke verschillen tussen CDA en PvdA. Ter discussie staan de voorstellen van minister Kok van financien.

In de Treveszaal aan de Hofvijver was het vandaag de hele dag stoom afblazen, zoals een van de betrokkenen zei. Minister Kok wil onder andere 13 miljard gulden bezuinigen en het wonen en het openbaar vervoer duurder maken. Om te zorgen dat mensen met lagere inkomens er niet op achteruit gaan, wil hij tegelijk voor die groep de belastingen verlagen. De discussie in de ministerraad is vandaag, zoals een woordvoerder net zei, 'goed pittig' geweest. En dat lijkt niks teveel gezegd. Het CDA heeft vooral grote moeite met de belastingvoorstellen van Kok. De lastenverhoging die hij voorstelt voor de mensen met hogere inkomens wijst het CDA, premier Lubbers voorop, af. En ook de volledige koppeling van de uitkeringen aan de lonen , die Kok wil, is voor het CDA veel te duur. Bovendien vindt het CDA het voorstel om de belasting voor de lagere inkomens te verlagen, te ver gaan. De Partij van de Arbeid is geschrokken van tegenvoorstellen van premier Lubbers van vandaag. Hij wil al op 1 maart fors bezuinigen op de uitkeringen aan mensen die arbeidsongeschikt zijn. Ook Lubbers idee om de openbaar vervoertarieven sterk te verhogen, heeft de PvdA aan het schrikken gemaakt. Daarnaast denken CDA en PvdA bijvoorbeeld nog heel verschillend over de bezuinigingen op defensie en ontwikkelingssamenwerking. Het is uitgesloten dat al deze problemen morgen kunnen worden opgelost. Het kabinet vergadert dan wel, maar het wordt zeker volgende week voordat de besluitren vallen.

Europa is in de ban van de kou. Overal heeft de winter toegeslagen. Vorst en sneeuw hebben tot grote overlast geleid, vooral in Groot-Brittannie, waar de zware sneeuwval chaos veroorzaakte bij het trein- en het wegverkeer.

In ons land heeft het bijna overal de hele dag gesneeuwd. En dat leidde tot veel overlast, al zijn ernstige problemen uitgebleven. Vooral het scheepvaartverkeer ondervond grote hinder. In Zeeland is de Schelde-Rijnverbinding moeilijk te bevaren. Rijkswaterstaat doet alle moeite om de verbinding open te houden. De sluizen in de Rijn, zoals bij Hagenstein, moeten open worden gehouden, Anders wordt de druk van het ijs op de sluisdeuren te groot. Dieren hebben ook last van de kou. Paarden trotseren de sneeuw in winterse landschappen, zoals in Brabant, dat bedekt ligt onder een dik pak sneeuw. In Amsterdam moest de brandweer wakken slaan om water op te pompen toen de brand in een loods moest worden geblust. De sneeuw zorgde voor grote overlast op de wegen. Lange files in de avondspits, die soms tot 10 kilometer opliepen. Het is ook nu nog hier en daar druk op de wegen. Dat komt door vakantiegangers die aan het begin van de krokusvakantie op weg zijn naar wintersportbestemmingen. Vooral Engeland had problemen door de sneeuw en de vorst. Het treinverkeer liep grote vertraging op. De forensentreinen in Londen vielen voor een deel uit. In Londen viel zo'n 15 centimeter sneeuw. Het verkeer ging stapvoets door de stad heen.

Het weer nu. Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf ontbijtbulletins dit weekeinde om acht, negen en tien uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Om halfdrie vannacht gaat het luchtalarm in heel Israel af. Knallen wijzen erop dat Patriot afweerraketten op de Scud worden afgevuurd. Volgens het leger met succes. Ooggetuigen vertelden dat even later in Tel Aviv vier ontploffingen te horen waren. Brokstukken van de SCUD - die een gewone explosieve lading had - veroorzaakten grote schade. Delen van de raket, waaronder waarschijnlijk ook de kop, zijn in een woonwijk terecht gekomen. 10 flats werden met de grond gelijk gemaakt, honderden andere appartementen werden zwaar beschadigd. 26 mensen zijn gewond geraakt. Gezien de ravage valt dat mee: veel mensen in de wijk waren uit angst voor de raketaanval hun huis ontvlucht. De raketaanval van vannacht was de elfde op Israel sinds het uitbreken van de Golfoorlog. Het is de Geallieerden nog niet gelukt de lanceerinrichting die Irak vanancht gebruikte, te vernietigen.

Irak blijft Israel provoceren met raketaanvallen, zoals vannacht. Voor deze uitzending had ik een gesprek met de Israelische onderminister van buitenlandse zaken Nethanyahu. Ik vroeg hem hoelang Israel het, onder die aanhoudende beschietingen , nog volhoudt om BUITEN de Golfoorlog te blijven.

De Israelische minister van defensie Moshe Arens vliegt morgen naar Washington voor overleg over de golfoorlog. Hij zal daar gesprekken hebben met president Bush en met minister Cheney, als die terug is uit Saudi-Arabie.

De bevelhebber van de geallieerde vloot in de Golf heeft assistentie van Nederlandse mijnenjagers gevraagd. Hij deed dat in een gesprek met de commandant van het Nederlandse eskader, kolonel Kok. Tijdens de Iran-Irak-oorlog waren Nederlandse mijnenjagers ook actief in de Perzische Golf. Volgens een woordvoerder van het Ministerie van Defensie heeft het verzoek geen officiele status. Dat zou alleen zo zijn als Washington het verzoek direkt aan de Nederlandse regering zou richten.

Een Oostenrijkse spoorlijn was doelwit van bomaanslag. Een explosie heeft een gat geslagen in een spoorlijn in West Tirol. Over het traject worden Amerikaanse tanks vervoerd richting Golfgebied. De Oostenrijkse regering heeft daarvoor vorige week toestemming gegeven. Tegen dat besluit is de afgelopen dagen geprotesteerd door vredesactivisten. De Oostenrijkse neutraliteit verbiedt de doorvoer van wapens. Maar speciaal voor dit geval heeft het parlement de grondwet aangepast. De politie denkt niet dat de vredesactivisten iets te maken hebben met de aanslag. Die hebben afstand genomen van het gebruik van geweld.

Litouwen stemt over onafhankelijkheid. Tegen de wil van Moskou houdt de regering van de Baltische republiek een volksraadpleging. De inwoners mogen zich uitspreken over de vraag of Litouwen een onafhankelijke democratische republiek moet worden buiten de Sovjet Unie. De verwachting is dat een overweldigende meerderheid ja zal antwoorden. De regering van Litouwen zal zo'n uitslag gebruiken om het streven naar onafhankelijkheid kracht bij te zetten. President Gorbatsjov heeft de opinipeiling illegaal verklaard. En het sovjetleger houdt net nu een grote oefening in straten van Vilnius.

De douane heeft drie oude Russische MIG-straaljagers in beslag genomen. Dat gebeurde bij een grensovergang bij Winterwijk en in Rotterdam. De dertig jaar oude toestellen zijn vanuit Polen per vrachtwagen naar ons land gebracht. Voor dat vervoer waren de vleugels gedemonteerd. Maar verder zijn de MIG's nog vrijwel helemaal intact, inclusief de bewapening. In militair opzicht hebben de toestellen geen waarde meer. Justitie onderzoekt of de wapenwet is overtreden.

Negen doden bij twee gevallen van koolmonoxyde-vergiftiging. Door een kapotte verwarmingsketel kwamen in Enschede een man en twee van zijn zoontjes om het leven. De vrouw en een derde zoontje werden met vergiftigingsverschijnselen opgenomen in een ziekenhuis. In een caravan op een camping in het Betuwse dorp Maurik zijn zes mensen door koolmonoxyde-vergiftiging omgekomen, vier volwassenen en twee kinderen. De afvoerpijp van de gaskachel bleek verkeerd te zijn aangesloten. De slachtoffers waren woensdag voor het laatst gezien, gisteravond werden hun lichamen gevonden.

Premier Lubbers is optimistisch over de uitkomst van het kabinetsberaad over de Tussenbalans. Hij zei dat vanavond na afloop van de ministerraad. Politiek redacteur Hans Laroes in Den Haag. (VERSLAG)

De eerste dag van het wereldkampioenschap schaatsen in Heerenveen heeft een nieuw wereldrecord op de 5 kilometer opgeleverd. De Noor Johan Olav Koss vestigde het. Hij staat ook aan de leiding van het algemeen klassement.

Aanhoudend strenge vorst veroorzaakt problemen voor de Nederlandse spoorwegen. De NS hebben vanmiddag een speciale winter dienstregeling afgekondigd. Intercity's worden voorlopig niet meer gesplitst. Ook het vervoer over water ondervindt grote hinder van de kou.

Voor kerosine tankers wordt het met de dag moeilijker om Schiphol te bereiken.Drie ijs brekers gaan morgen een tanker die tussen Waddinxveen en Schiphol in de ijsmassa is komen vast te zitten bevrijdenBij de Juliana sluis moest vandaag door de zware ijsgang de sluisdeur met de hand worfden openegevijzeld. Intussen zijn de stuwen bij Hagestein,Amerongen en Driel geopend.Gevolg is dat de water stand is gedaald in de Nederrijn en de Lek een tot vier meter,inDe IJssel een meter en in de Waal een halve meter .De meeste vaarwegen zijn voor en groot deel van de binnenvaart vloot onbevaarbaar geworden.Het IJsselmeer is veranderd in een Pool landschap.

Het weer nu. Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En nog even het volgende: Het journaal brengt iedere dag extra uitzendingen over het verloop van de oorlog in de Golf ontbijtbulletins morgen om acht, negen en tien uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Tijdens een persconferentie vanochtend vroeg in de Saoedische hoofdstad Riyad, wees minister Cheney er nadrukkelijk op dat Irak nog over een enorm leger beschikt. Samen met de chef-staf van de anti-Irak coalitie, Colin Powell, zal Cheney president Bush op de hoogte brengen van hun bevindingen in Saoedie-Arabie. Cheny ontkent verder de berichten dat er veel Iraakse burgers bij de bombardementen om het leven zijn gekomen. Volgens de bevelhebbers in Saoedie-Arabie worden alleen militaire doelen aangevallen.

Een van de Amerikaanse legercommandanten in Saoedi-Arabie heeft zijn soldaten verboden nog langer met een geladen geweer rond te lopen.

Alleen wachthoudende soldaten mogen met geladen geweren lopen, aldus de generaal-majoor van de derde pantserdivisie. Zijn soldaten zijn niet direkt bij grensgevechten betrokken, en mogen nu alleen maar laden als daar echt aanleiding voor is: bij kontakt met vijandelijke troepen. Deze veiligheidsmaatregel wordt genomen omdat er teveel ongelukken bij het schoonmaken en demonteren van de wapens voorkomen.

De Israelische minister van defensie, Moshe Arens, vliegt vandaag naar Washington. Arens praat daar dan morgen met zijn Amerikaanse collega Cheney. Israel wil voor miljarden dollars extra militaire en economische steun van de VS.

President Bush heeft gisteravond met premier Lubbers gebeld. Ook sprak de Amerikaanse president telefonisch met de Spaanse premier Gonzalez en met sheikh Al-Khalifa van Bahrein. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis was de oorlogssituatie onderwerp van gesprek. Verder werden geen details bekend gemaakt. Een dag eerder telefoneerde Bush ook al met een aantal regeringsleiders.

Vanaf de Britse basis Fairford zijn voor 't eerst vijf B-52 toestellen vertrokken voor bombardementen op Iraakse troepenconcentraties. Ze zullen vooral stellingen in het westen van Irak bestoken.

Ook vanaf andere bases worden aan de lopende band bombardementsvluchten met de B's 52 uitgevoerd. Naast de republikeinse garde zijn nu ook de Iraakse fronttroepen in Koeweit doelwit geworden. De geallieerden claimen, dat ze nu bijna een kwart van het Iraakse militaire grond-materieel hebben vernietigd. Zo zouden bijvoorbeeld meer dan 750 van de 45-honderd Iraakse tanks zijn uitgeschakeld. Op deze trucks worden Iraakse tanks, die zijn buitgemaakt tijdens de gevechten om het grensplaatsje Khafji, afgevoerd naar het Saoedische achterland. En ook vanaf het water gaan de beschietingen op stellingen in Koeweit door. De kanonnen van de Wisconsin lijken niet te zwijgen. De projektielen worden door middel van een onbemand vliegtuig naar hun doel geleid. Ook houdt de bemanning van het schip zich bezig met het mijn-vrij maken van delen van de Golf.

In de Verenigde Staten is de publieke steun voor het beleid van president Bush nog steeds groot. Maar aangenomen wordt dat die steun geleidelijk zal afnemen, zodra het Witte Huis het sein tot de grondoorlog geeft. Want juist zo'n grondoorlog kan aan veel Amerikaanse soldaten het leven kosten. Gisteren is in het stadje Whitehouse, in Texas, een jonge marinier met militaire eer begraven.

In de gymzaal van de Highschool kwamen zeshonderd burgers van Whitehouse afscheid nemen van korporaal Brian Walker. Drie jaar geleden verliet hij de school en tekende hij een contract bij het korps mariniers. De jonge Amerikaan hield daarmee een familie-traditie in ere. Ook zijn vader en grootvader hadden in het korps dienst gedaan. Brian Walker werd gedood in de Golfoorlog, tijdens een vuurgevecht met Iraakse soldaten. Vroegere collega's van Walker vormden de militaire ere-wacht die de rouwstoet begeleidde naar een begraafplaats, even buiten Whitehouse. Met het traditionele ere-saluut en de presentatie van de Amerikaanse vlag aan zijn vader, werd de plechtigheid afgesloten.

Litouwen heeft gisteren, zoals verwacht, massaal gestemd voor onafhankelijkheid.

De opkomst voor het volksreferendum in Litouwen was hoog. Ruim 80 procent kwam stemmen, en 9 van de 10 stemmers waren voor afscheiding van de Sovjetunie. Daarmee werd massale steun getoond voor het onafhankelijkheidsstreven van Litouwen. President LANDSbergis noemde de uitslag een "overwinning op leugens en intimidatie". Hij doelde daarmee ook op de plotselinge oefening van het Rode Leger, die vandaag in de drie opstandige Baltische republieken begint. Sovjet-leider Gorbatsjov had eerder het referendum al onwettig verklaard, en beschouwt de uitslag als niet-bindend.

Onlusten in Albanie. In de havenstad Durres zouden zes doden zijn gevallen bij gevechten tussen politie en leger en grote groepen jongeren. En in Tirana sloeg de politie in op studenten, die in staking waren gegaan om te protesteren tegen hun slechte leefomstandigheden.

Twintigduizend mensen waren zaterdagavond naar Durres gekomen, na geruchten dat ze met een Italiaanse veerboot het land konden verlaten. Toen dat niet het geval bleek, zijn gevechten uitgebroken. Ordetroepen hebben daarop het vuur op de menigte geopend.

Bij een grote brand zijn gisteravond in een manege in het Gelderse Gameren 25 paarden omgekomen.

De brand ontstond om elf uur gisteravond. De stallen waren in een uur tijd helemaal uitgebrand. De schade loopt in de miljoenen. Want in de stallen stonden 25 kostbare paarden en veulens. De brandweer is nog uren bezig geweest met nablussen. Over de oorzaak is niets bekend.

De weersverwachting tot besluit: Wolkenvelden, en misschien wat lichte sneeuw. De middagtemperatuur ligt om het vriespunt langs de kust, tot drie graden vorst in het binnenland. De wind is veranderlijk, kracht 3 of minder. Om ongeveer half een is ons volgende bulletin. Goedemorgen.

Een van de Amerikaanse legercommandanten in Saoedi-Arabie heeft zijn soldaten verboden nog langer met een geladen geweer rond te lopen.

Alleen wachthoudende soldaten mogen met geladen geweren lopen, aldus de generaal-majoor van de derde pantserdivisie. Zijn soldaten zijn niet direkt bij grensgevechten betrokken, en mogen nu alleen maar laden als daar echt aanleiding voor is: bij kontakt met vijandelijke troepen. Deze veiligheidsmaatregel wordt genomen omdat er teveel ongelukken bij het schoonmaken en demonteren van de wapens voorkomen.

De Israelische minister van defensie, Moshe Arens, vliegt vandaag naar Washington. Arens praat daar dan morgen met zijn Amerikaanse collega Cheney. Israel wil voor miljarden dollars extra militaire en economische steun van de VS.

President Bush heeft gisteravond met premier Lubbers gebeld. Ook sprak de Amerikaanse president telefonisch met de Spaanse premier Gonzalez en met sheikh Al-Khalifa van Bahrein. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis was de oorlogssituatie onderwerp van gesprek. Verder werden geen details bekend gemaakt. Een dag eerder telefoneerde Bush ook al met een aantal regeringsleiders.

De vice-premier van Irak, Saddoun HammaDI, heeft gisteren in Amman een onverwachte ontmoeting gehad met koning Hussein van Jordanie.

HammaDI heeft aan koning Hussein een boodschap van Saddam Hussein overhandigd. Daarin staat een reactie op het vredesplan dat Iran eerder heeft gelanceerd. Over dit plan zijn geen details bekend. De Iraakse vice-premier zal later vandaag in Amman een persconferentie geven.

Vanaf de Britse basis Fairford zijn voor 't eerst vijf B-52 toestellen vertrokken voor bombardementen op Iraakse troepenconcentraties. Ze zullen vooral stellingen in het westen van Irak bestoken.

Ook vanaf andere bases worden aan de lopende band bombardementsvluchten met de B's 52 uitgevoerd. Naast de republikeinse garde zijn nu ook de Iraakse fronttroepen in Koeweit doelwit geworden. De geallieerden claimen, dat ze nu bijna een kwart van het Iraakse militaire grond-materieel hebben vernietigd. Zo zouden bijvoorbeeld meer dan 750 van de 45-honderd Iraakse tanks zijn uitgeschakeld. Op deze trucks worden Iraakse tanks, die zijn buitgemaakt tijdens de gevechten om het grensplaatsje Khafji, afgevoerd naar het Saoedische achterland. En ook vanaf het water gaan de beschietingen op stellingen in Koeweit door. De kanonnen van de Wisconsin lijken niet te zwijgen. De projektielen worden door middel van een onbemand vliegtuig naar hun doel geleid. Ook houdt de bemanning van het schip zich bezig met het mijn-vrij maken van delen van de Golf.

In de Verenigde Staten is de publieke steun voor het beleid van president Bush nog steeds groot. Maar aangenomen wordt dat die steun geleidelijk zal afnemen, zodra het Witte Huis het sein tot de grondoorlog geeft. Want juist zo'n grondoorlog kan aan veel Amerikaanse soldaten het leven kosten. Gisteren is in het stadje Whitehouse, in Texas, een jonge marinier met militaire eer begraven.

In de gymzaal van de Highschool kwamen zeshonderd burgers van Whitehouse afscheid nemen van korporaal Brian Walker. Drie jaar geleden verliet hij de school en tekende hij een contract bij het korps mariniers. De jonge Amerikaan hield daarmee een familie-traditie in ere. Ook zijn vader en grootvader hadden in het korps dienst gedaan. Brian Walker werd gedood in de Golfoorlog, tijdens een vuurgevecht met Iraakse soldaten. Vroegere collega's van Walker vormden de militaire ere-wacht die de rouwstoet begeleidde naar een begraafplaats, even buiten Whitehouse. Met het traditionele ere-saluut en de presentatie van de Amerikaanse vlag aan zijn vader, werd de plechtigheid afgesloten.

Litouwen heeft gisteren, zoals verwacht, massaal gestemd voor onafhankelijkheid.

Bij een grote brand zijn gisteravond in een manege in het Gelderse Gameren 25 paarden omgekomen.

De brand ontstond om elf uur gisteravond. De stallen waren in een uur tijd helemaal uitgebrand. De schade loopt in de miljoenen. Want in de stallen stonden 25 kostbare paarden en veulens. De brandweer is nog uren bezig geweest met nablussen. Over de oorzaak is niets bekend.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Om zeven uur vanavond is in Leeuwarden het bestuur van de vereniging De Friesche Elfsteden en 21 rayonhoofden bijeengekomen Het is de eerste keer deze winter dat voorzitter Sipkema die rayonhoofden bij elkaar heeft geroepen. In Leeuwarden is ook verslaggever Harmen Roeland. Harmen, betekent dat, dat die Elfstedentocht er inderdaad aankomt

De oprichtingsvergadering vond plaats in het Vredespaleis. Een bont gezelschap van verwaarloosde en onderdrukte volkeren zat daar rond de tafel. Armeniers naast Aboriginals uit Australie. Vertegenwoordigers uit Taiwan naast mensen uit Tibet. Allemaal volkeren die verdeeld wonen over verschillende landen, zoals de Koerden. Bevolkingsgroepen die onafhankelijk willen worden zoals Letten en EstenVertegenwoordigers van de volkeren waar in de Verenigde Naties geen plaats voor is,omdat ze geen land hebben. Mensen die een ding gemeen hebben. De UNPO gaat zo snel mogelijk praten met de echte Verenigde Naties.

Een organisatie voor al die volkeren zonder land die niet vertegenwoordigd zijn bij de Verenigde Naties. In Den Haag is-ie opgericht onder de naam UNPO.

De lage dollar dwingt de direktie tot zwaardere maatregelen. Vliegtuigen worden namelijk in dollars verhandeld. Volgens het reorganisatieplanmoet het concern f 280 miljoen jaarlijks bezuinigen om te kunnen overleven. De besparing wordt nu ook gezocht in het personeelsbestand. Er moeten zo'n duizend banen verdwijnen. Het grootste gedeelte bij de ondersteunende diensten, dus op de kantoren. Er zullen ook gedwongen ontslagen vallen. De vakorganisaties houden daar rekening mee. Ook aan het overige personeel gaat de directie offers vragen: twintig miljoen gulden. Zo zullen de werknemers atv-dagen moeten inleveren, varierend van zes tot acht dagen. Want uitgangspunt van het plan is, meer werk verzetten met minder mensen. Ook het ziekteverzuim wordt aangepakt. De eerste, die hun werk verliezen bij Fokker zijn de zogenaamde 'inleenkrachten'. Maar ook het vaste personeel is niet zeker van zijn baan. Ondanks de besparing zet de vliegtuigbouwer zijn nieuwbouwplannen door: Een Fokker-130 en een verlengde Fokker-50. Met de overheid wordt al onderhandeld over kredieten. De Industriebond FNV maakt zich zorgen. De bond zal proberen Fokker erdoor heen te slepen, bij voorkeur zonder gedwongen ontslagen. De Vereniging van Hoger Personeel vindt: Wat moet, dat moet, want Fokker moet overleven.

In de luchtvaart heeft ook Fokker de wind niet mee Duizend banen gaan wellicht verloren en daaronder zijn gedwongen ontslagen. De nationale vliegtuigbouwer ontkomt niet aan een ferme reorganisatie. De vakorganisaties zijn morgenavond voor spoedberaad bij de direktie van Fokker.

Prijzenoorlog in de luchtvaartwereld. British Airways en Lufthansa hebben hun tarieven voor de Verenigde Staten sterk verlaagd. De Britten hopen met een prijsverlaging van ruim 30 procent hun lege vliegtuigstoelen alsnog bezet te krijgen. Maar de korting geldt alleen voor retourvluchten vanuit de Verenigde Staten. Lufthansa verlaagt ook zijn tarieven van Duitsland naar de VS. De korting is 20 procent. De KLM zal zijn tarieven voorlopig niet verlagen, maar blijft de ontwikkelingen in de markt nauwkeurig volgen.

Weer uitstel in de rechtzaak tegen Winnie Mandela. Een van de kroongetuigen in het proces is verdwenen en misschien zelfs ontvoerd. Ook vandaag was een menigte ANC-aanhangers op de been om Winnie Mandela een hart onder de riem te steken. Dat leidde tot schermutselingen tussen sympathisanten en politie. Winnie Mandela staat, met drie andere verdachten, terecht wegens ontvoering en mishandeling van vier zwarte jongens. Een van die jongens is de kroongetuige die nu spoorloos is.

Proces tegen dissident in China. Een 38-jarige uitgever,brein achter de democratiseringsbeweging van '89, moest vandaag, achter gesloten deuren, voorkomen. Chen Ziming zit ruim een jaar in absolute afzondering gevangen en weigert sinds donderdag voedsel en bovenkleding - ondanks de bittere kou -. Hij protesteert daarmee tegen de korte tijd, drie dagen, die zijn advocaat toebedeeld kreeg om het proces voor te bereiden. De opstand van studenten en activisten werd op bloedige wijze door het leger neergeslagen.

Israel heeft het uitgaansverbod in de bezette gebieden versoepeld. Zo'n zesduizend Palestijnse met werk in Israel, mogen nu WEL aan de slag, anderen niet. Hun papieren worden uitgebreid gecontroleerd. Van de arbeiders die mochten werken is maar een kwart aan het werk gegaan. Volgens Israel staan de arbeiders onder druk van Palestijnse activisten om niet te werken in Israel. De Palestijnen ontkennen dat. Ze zeggen dat er problemen zijn met het vervoer en dat de nieuwe regeling verwarrend is.

En Erwin Kroll, kunnen we van jou alvast horen wat we vanavond nog kunnen verwachten

Bar en boos. In Driebergen bij de Algemene Verkeersdienst, de heer Dellebeke, hoe is de toestand op de weg op dit moment EXTERN

Topdrukte voor de gladheidsbesrijdingspost van Rijkswaterstaat aan de A1. Vanaf hier vertrokken vroeg in de middag de eerste van de zeventwintig zoutstrooiers en sneeuwschuivers. Rond vier uur zat het verkeer tussen Amsterdam en Utrecht al muurvast. Op de Afsluitdijk was verkeer praktisch onmogelijk. Auto's ploegden zich een weg door een dertig centimeter dikke sneeuwlaag. Sneeuwschuivers slaagden er maar nauwelijks in een rijbaan begaanbaar te houden. De politie raadt automobilisten dan ook aan de Afsluitdijk te mijden. Kettingbotsingen zorgden voor lange files in het midden van het land. De grootste was bij Leidschendam, waar vijftig auto's bij betrokken waren. Twee mensen moesten naar het ziekenhuis worden gebracht. Elders was sprake van kleine botsingen en slippartijen.Het avondverkeer kwam aanvankelijk rustig op gang. Maar overal liep het verkeer uiteindelijk vast. In de gestaag vallende sneeuw. De Algemene Verkeersdienst had er handen vol werk aan.Ondanks het feit dat er door de krokusvakantie minder verkeer op de weg is. Het treinverkeer had niet veel hinder van de sneeuwval. Het NS was al gedeeltelijk overgestapt op het winterscenario en volgens een woordvoerder van de NS lopen de treinen nu op schema. In eht zuiden van het land viel tot nu toe de minste sneeuw, maar toch hadden de carnavalsvierders er last van. In Breda wmoest de optocht worden afgelast. Aan het begin van de avond ging het verkeer stapvoets. Over de dik besneeuwde snelwegen.

Sneeuw, sneeuw en nog eens sneeuw. Vooral het midden van het land is bedolven een dik pak . Op sommige plaatsen enkele tientallen centimeters dik. Op de weg was de overlast het grootst.

Dat is moeilijk kiezen voor president Bush: Een snelle grondoorlog,met veel dode, vooral amerikaanse militairen Of een grondoorlog pas over een week of twee,drie In de studio in Washington. Paul Sneijder. Wat is de verwachting (Zijn die grondtroepen er eigenlijk klaar voor -mid.febr.) Kunnen berichten over uitstel een truc zijn (lang wachten: troepen ongeduldig, naderende hitte, ramadan) Afgezant Primakov is in Baghdad. En Gorbatsjov heeft gewaarschuwd niet te ver te gaan. Staat diens steun op het spel Zet dat Washington onder druk (binnenlandse consumptie USSR ) -In Wasdhington is ook de Israelische minister van defensie Arens, gaat dat om meer militaire steun (ev.) Spelen Arabische landen nog een rol bij het advies voor een grondoorlog (Arabische wereld: veel oppositie)

Op grond van het verslag van Cheney en Powell zal president Bush antwoord moeten geven op de vraag wat de volgende stap moet zijn in de operatie Desert Storm De Amerikaanse bevelhebbers in de Golf zouden met de grondoorlog nog even willen wachten. Volgens sommige berichten willen ze die pas over drie weken beginnen. Maar de keus voor of tegen een snelle grondoorlog is ook een politieke vraag.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Cheney en chefstaf Powell zullen president Bush vanavond verslag uitbrengen van hun bezoek aan het front in Saoedi Arabie.

Het luchtruim boven Koeweit is zo vol met geallieerde vliegtuigen dat de vliegers bang zijn voor botsingen. Hier zijn Franse jaguars en mirages op weg naar doelen in Irak. Zij worden in de lucht bijgetankt. De geallieerden blijven erop hameren dat burgerdoelen zoveel mogelijk worden vermeden. Het leven in Baghdad gaat zo te zien gewoon door. De winkels zijn open. Maar er is geen elektriciteit. Vandaar de grote vraag naar petroleumlampen en kaarsen. Eenderde van de bevolking zou Baghdad hebben verlaten. Elke nacht gaat het luchtalarm in Baghdad en zijn er bombardementen. Doelwit zijn de laatste dagen vooral de bruggen in en om de stad. Het gaat erom, de verbindingen in Irak, waarvan een militair gebruik kan worden gemaakt, te vernietigen. Vooral de bruggen tussen Baghdad en Koeweit zijn het doelwit van de aanvallen. Het transport naar Basra, de tweede stad van Irak moet onmogelijk worden gemaakt. De bombardementen op Basra lijken het zwaarst in deze oorlog In de stad is het commando centrum van waaruit Koeweit wordt verdedigd. In Basra lijkt het aantal slachtoffers onder de burgerbevolking het grootst te zijn. Veel gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Zij hebben verwondingen die het gevolg zijn van de raketaanvallen: Volgens de Amerikanen zit heel Basra vol met militaire installaties en zijn burger slachtoffers niet te vermijden.

Volgens de Amerikanen zijn de afgelopen twee dagen vier of vijf lanceerinrichtingen van Scud-raketten vernietigd. De Iraakse vliegtuigen die naar Iran zijn gevlucht, werden door zeer onervaren vliegers bestuurd. Dat zeggen Amerikaanse militaire bronnen. Er zouden nu 147 Iraakse vliegtuigen in Iran staan - dat is een-vijfde van de Iraakse luchtvloot.

Volgens de Iraakse TV, die deze beelden vandaag naar het buitenland zond , heeft president Saddam Hussein gisteren nog met zijn adviseurs vergaderd. Ook werd een televisie-rede van de president vrijgegeven. Hij bedankte iedereen die hem tot nu toe steun heeft betuigd: Een speciale afgezant van president Gorbatsjov, Midden-Oosten-expert Primakov, is in Baghdad aangekomen. Hij wil proberen Saddam Hoessein over te halen zich terug te trekken uit Koeweit. Primakov is geen onbekende voor de Iraakse leider. VOOR het uitbreken van de golfoorlog heeft Primakov tot tweemaal toe tevergeefs geprobeerd Saddam Hoessein op andere gedachten te brengen. Aan het begin van de avond heeft Irak weer een Scudraket op Israel afgevuurd. De raket is waarschijnlijk in centraal Israel in een dunbevolkt gebied neergekomen. Er zijn Patriot-afweer-raketten afgevuurd. Of die de Scud naar beneden hebben gehaald, is onduidelijk. Volgens een leger-woordvoerder had de Scud een conventionele lading en zijn er geen slachtoffers.

Saddam Hoessein klinkt strijdlustiger dan ooit: Radio Baghdad heeft vandaag gemeld dat Irak nooit accoord zal gaan met een staakt-het-vuren. Alleen na een Iraakse overwinning, is het leger bereid de wapens neer te leggen. Maar om een overwinning te behalen heeft het Iraakse leger extra soldaten nodig: de dienstplichtige leeftijd is verlaagd. Alle jongens van 17 jaar en ouder moeten zich de komende tijd bij de kazerne melden.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 11 februari. Staakt-Het-Vuren onbespreekbaar voor Irak. Cheney Powell adviseren Bush over grondoorlog. Sneeuw ontwricht het verkeer. Gedwongen ontslagen;duizend banen weg bij Fokker.

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 12 februari. Noodplan voor luchthaven Schiphol. Luchtaanvallen op Irak;diplomatiek overleg alom. Westen beschuldigd van ondermyning Sowjeteconomie Weinig problemen in de spits.

Er is een noodplan voor de nationale luchthaven, Schiphol. De luchthaven gaat in zijn uitgaven snoeien nu er flink wat geld minder binnen komt door de Golfoorlog. Schiphol ondergaat daarvoor eerst een kleine bezuinigingsoperatie. Blijven de passagiers nog langer weg, dan sluit de luchthaven niet uit dat de aanleg van een taxibaan voor vliegtuigen en een viaduct over de rijksweg voorlopig geschrapt worden.

Door de Golfoorlog loopt het aantal passagiers in de eerste drie maanden van dit jaar met vijftien procent terug, zo verwacht de luchthaven. Het aantal vluchten neemt in dezelfde periode met tien procent af, denkt Schiphol. Dat scheelt in inkomsten, en dus stelt de luchthaven verbouwingen uit, neemt minder tijdelijke werkkrachten aan en koopt minder materiaal in. Voor het vaste personeel heeft het noodplan voorlopig geen gevolgen, zegt Schiphol. Eind volgende maand bekijkt te luchthaven of het noodplan heeft gewerkt. Zo niet, dan worden grootschalige projecten op de lange baan geschoven.

Schiphol denkt dat de malaise van tijdelijke aard is. Maar voor de luchtvaart maatschappijen is de situatie weinig hoopgevend. De winst van British Airways is bijna tot nul gedaald. Iberia wil twee en een half duizend mensen ontslaan. Lufthansa schrapt zestig Europese vluchten - per dag. De lijst is nog veel langer. De burgerluchtvaart is door de Golfoorlog beland in de ernstigste crisis van de afgelopen twintig jaar.

Onheilstijdingen in de luchtvaart volgen elkaar in een snel tempo op. De luchthaven Schiphol trok een noodplan omdat het aantal passagiers sterk is afgenomen. De golfoorlog is daar de oorzaak van. Minder passagiers en minder vluchten. En dat scheelt Schiphol behoorlijk wat inkomsten. Maar ook de luchtvaartmaatschappijen zelf moeten alles doen om te overleven. Het Belgische Sabena maakte vanmiddag bekend dat er ruim twee duizend banen moeten worden geschrapt. Daarmee volgt de Belgische luchtvaartmaatscahppij de KLM, die vorige week al een fors banenverlies aankondigde, waarbij gedwongen ontslagen onvermijdelijk zijn. Eerder deze week brak een prijzenoorlog uit op de vliegverbindingen tussen Amerika en Europa. De slag om de gunst van de consument werd ingezet door British Airways, waarna de Duitse Lufthansa snel volgde. De grote Amerikaanse maatschappijen Pan Am en TWA verlaagden vanmorgen ook hun tarieven op transatlantische routes. Op de binnenlandse markt zijn de Amerikaanse maatschappijen onderling ook al in een hevige concurrentiestrijd gewikkeld. De luchtvaartmaatschappijen kunnen zich deze hoge kortingen eigenlijk niet permitteren. Sinds het uitbreken van de golfcrisis hebben ze te kampen met hoge brandstofkosten en met de algemene verslechtering van de economie. Bovendien blijven veel passagiers weg uit angst voor terroristische aanslagen. De KLM zegt dat het voorlopig de tarieven nog niet verlaagt. Maar de nederlandse luchtvaaretmaatscahppij kan de ogen niet sluiten voor de dumptarieven van de concurrentie. Het is dan ook de verwachting dat KLM een dezer dagen alsnog overstag gaat en enkele tarieven verlaagt.

Kortom: het gaat ook de Europese luchtvaartmaatschappijen in deze tijden niet voor de wind. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EG, houdt zich nadrukkelijk bezig met de luchtvaart binnen de Europese gemeenschap. In de studio in Brussel begroeten we de Europees Commissaris voor Verkeer en Vervoer, Van Miert. De vraag is wat de EG nu kan doen Er bestaat een speciale werkgroep, die zich daarmee bezighoudt De EG-richtlijnen zijn voornamelijk bedoeld om kartelvorming te vermijden maar "nood breekt wet"is er een soort noodplan om de Europese luchtvaart te stroomlijnen Het kan zo zijn, dat door deze omstandigheden een aantal Europese luchtvaartmaatschappijen het loodje zal moeten leggen dat dat aantal zal worden gedecimeerd (Is de KLM daarbij) De EG lijkt -voor haar doen- tamelijk snel te gaan reageren op de Europese luchtvaartperikelen. Kunnen we maatregelen op KORTE termijn verwachten zijn die dan blijvend

In de golf zijn vandaag weer grootscheepse luchtaanvallen uitgevoerd op Irak en Koeweit. Op het diplomatieke front wordt druk overlegd nu president Bush heeft laten weten dat hij nog wel even wil wachten met het beginnen van een grondoorlog.

De Franse minister van defensie Pierre Joxe is in Washington voor besprekingen met minister Cheney en president Bush. President Bush wil nog een paar weken door gaan met de luchtaanvallen op Irak. In Moskou arriveerde de Franse minister van buitenlanse zaken Dumas. Hij sprak president Gorbatsjov. Eerder liet Gorbatsjov weten dat wat hem betreft de geallieerden niet de vernietiging van Irak mogen nastreven. Ondertussen gaan de bombardementen op Irak onverminderd door. Amerikaanse piloten zeggen vier scud-lanceerinstallaties te hebben beschoten. Een daarvan zou tot ontploffing zijn gebracht kort voor de lancering van van een scudraket. In Baghdad zouden regeringsgebouwen zijn geraakt. Irak blijft zeggen dat de luchtaanvallen voornamelijk gericht zijn op burgerdoelen. Deze beelden uit de stad Kirkuk moeten dat bewijzen. Maar ook de voorbereidingen voor een grondoorlog gaan gewoon door. De geallieerde troepen, waaronder de Fransen, zijn inmiddels op volle oorlogssterkte.

Het geduld van Israel begint op te raken. Vannacht was het land opnieuw doelwit van Iraakse Scud-raketten. Zes mensen raakten gewond en de schade was groot. Premier Shamir heeft vandaag laten weten dat, wat hem betreft, de grens al bijna bereikt is.

Het Nederlandse luchtverdedigingsfregat de Jacob van Heemskerck is de 'persoonlijke beschermer' geworden van het Amerikaanse vliegkampschip, de Theodore Roosevelt. Commandant Wirth ziet in de begeleiding van het Amerikaanse schip een welkome afwisseling in het werk van de afgelopen vijf weken.

Volgens Saudi Arabie breidt de olievervuiling in de Golf zich niet meer verder uit. Maar het opruimen van de olievlekken, waarvoor Nederland een miljoen gulden heeft uitgetrokken, verloopt niet zo snel. De Nederlandse delegatie die assisteert bij de opruimingswerkzaamheden, is alweer ingekrompen.

Volgens de Saudische regering gaat het opruimen van de olievervuiling een miljard dollar kosten.

Bij Fokker zijn vanavond de onderhandelingen begonnen over de reorganisatie. Directie en bonden moeten het eens zien te worden over het schrappen van 1000 banen bij de vliegtuigfabrikant. Als onderdeel van een omvangrijk besparingsplan. De vakorganisaties zijn geschrokken van de 300 gedwongen ontslagen die Fokker wil doorvoeren. De onderhandelingen gaan naar verwachting de hele avond duren.

ANC-leider Nelson Mandela en president De Klerk zijn besloten overleg begonnen. Mandela probeert met De Klerk overeenstemming te bereiken over de vraag, met welke middelen het ANC het blanke bewind in Zuid-Afrika mag bestrijden. In augustus ging de regering akkoord met zogenaamde 'passende akties' van het ANC. Die formulering blijkt nu te vaag. Want het ANC wil doorgaan met massale protest-akties en met het werven en trainen van recruten voor het eigen ANC-leger. De blanke regering vindt, dat het ANC deze vormen van verzet moet afzweren.

Minstens 66 doden door een cholera-epidemie in Peru. Duizenden Peruanen zijn inmiddels besmet en hebben dringend behandeling nodig. Ziekenhuizen zijn overvol. De EG heeft voor ruim n miljoen gulden medische hulp toegezegd. Een ploeg van Artsen zonder Grenzen vertrekt vanavond met hulpgoederen vanaf Schiphol. Cholera verspreidt zich vooral via besmet voedsel en drinkwater. Mensen die besmet zijn kunnen binnen enkele uren sterven door uitdroging. De ziekte dreigt zich uit te breiden naar omringende landen

In Amsterdam zijn duizenden geprepareerde kadavers gevonden van beschermde vogels. Na een tip van Greenpeace trof de Inspectiedienst van het Ministerie van Landbouw bij een Groothandel in Veren onder meer duizenden koppen van kroonduiven, staarten van steppenhoenen, en slagpennen van adelaars aan. De inspecteurs waren verbijsterd: Ook trof men de huiden aan van 50 zogenaamde franje-apen. Tegen de handelsfirma wordt proces-verbaal opgemaakt.

Een nieuwe provocatie. Zo noemt de Partij van de Arbeid het idee van premier Lubbers om een eigen bijdrage in te voeren in de gezondheidszorg. (VERSLAG)

Merkwaardige beschuldigingen uit de Sovjet-Unie aan het adres van het westen. Volgens Sovjet-premier Pavlov is het westen van plan geweest een economische coup te plegen om de regering van president Gorbatsjov omver te werpen.

Volgens de Sovjet-premier wilde het westen -met hulp van banken uit Oostenrijk, Zwitserland en Canada- massaal roebels dumpen op de Sovjet-markt en zo de economie ontwrichten. Op die manier zou Gorbatsjov ten val moeten worden gebracht. Pavlov zegt dat hij de couppoging heeft verijdeld met de geldhervorming die hij in januari doorvoerde. Toen werden alle biljetten van vijftig en honderd roebel ongeldig verklaard. Sovjetburgers konden maar een deel van hun spaargeld inleveren. De maatregel leidde tot veel onrust onder de bevolking. De laatste tijd beschuldigen hoge Sovjet functionarissen steeds vaker het westen van pogingen om het land te ontregelen. In december waarschuwde KGB-chef Kroetskov dat de rust in het land van buiten uit wordt ondermijnd. De beschuldigingen houden waarschijnlijk verband met de verschuiving naar rechts in de Sovjet-politiek. In het westen is nog niet op de beschuldigingen van Pavlov gereageerd.

De ochtend- en ook de avondspits zijn vandaag min of meer zonder problemen verlopen. Het hield vanmiddag op met sneeuwen en wellicht heeft de krokusvakantie ook nog wat extra rust langs de weg veroorzaakt. En tussen de rails rijden de treinen niet helemaal volgen het spoorboekje maar de vertragingen vallen over het algemeen mee, (zo melden de Nederlandse Spoorwegen). Alleen vannacht, op de A 28, ging het mis.

Rond twee uur vannacht rijdt een vrachtwagen op een spekgladde A 28 dwars door de vangrail. Op de andere weghelft onstaat daardoor een file. Een Belgische vrachtwagen met kippen knalt er achterop. De chauffeur raakt zwaargewond. De kratten met kippen belanden in de sneeuw. De A 28 veranderd binnen de kortste keren in een chaos. In de ochtend ondervindt het verkeer weliswaar hinder van de sneeuw, maar tot grote ongelukken heeft dat niet geleid. Ook viel het mee met de files. De langste was 10 km. Tussen Utrecht en A'dam. Rijkswaterstaat heeft het druk met zoutstrooien en sneeuwschuiven. Vooral op de op en afritten gaat het sneeuwruimen tot laat in de ochtend door. En verder is sneeuw gewoon ook leuk. Het schoolreisje van een middelbare school uit Haarlem strandde in Arnhem. Langlaufen kan nu immers ook in eigen land. Langlaufen in eigen land. Zo wordt Nederland toch een beetje buitenland.

Het weer,met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Goeden avond. Het nieuws van woensdag 13 februari. 500 Iraakse burgers gedood in schuilkelder. Amerika hield het op militair objekt. Sowjet-Unie zoekt met Saddam naar oplossing. Israel bedankt Nederland.

Honderden slachtoffers bij een bomaanval op Baghdad. Amerikaanse bommenwerpers hebben een schuilkelder geraakt , waar volgens Baghdad honderden mensen in lagen te slapen. Burgers. Volgens Irak zijn er zeker vijfhonderd mensen omgekomen. De Amerikanen ontkennen pertinent dat ze wisten dat er burgers in zaten. Zij zeggen dat de bunker een commandopost van het Iraakse leger was, waarin Saddam Hussein met opzet kinderen en vrouwen heeft ondergebracht.

De twee bommen sloegen in rond vier uur Baghdad-tijd, twee uur vannacht bij ons. In de schuilkelder lagen op dat moment volgens Bagdad vooral vrouwen en kinderen te slapen. De bunker ligt in een gebouwencomplex met daarin verder een school, een moskee en een supermarkt. Maar de schuilkelder is ,volgens Amerika,er n die voor militaire doeleinden wordt gebruikt. In Amman leidde het Amerikaanse bombardement tot grote woede. In de Jordaanse hoofdstad had de politie de grootste moeite om de honderden boze demonstranten in bedwang te houden.

De verslagen van westerse journalisten over de aanslag lijken de Iraakse lezing te ondersteunen dat het om een burgerschuilkelder gaat. Er wordt melding gemaakt van honderden burgerslachtoffers. Beelden van de aanval mochten ongecensureerd het land verlaten. Uit die beelden blijkt hoe verwoestend de aanval is geweest. De beelden kunnen soms schokkend zijn.

Bij de zware bombardementen vannacht zijn ook een groot conferentie centrum en andere regeringsgebouwen getroffen. Maar de geallieerde bommenwerpers troffen ook de schuilkelder. Door de vuurzee en de enorme rookontwikkeling konden reddingswerkers pas na enige tijd naar binnen. Voor de meeste mensen bleek de hulp te laat . Volgens ooggetuigen is de schuilkelder door twee geleide bommen getroffen. Een ervan boorde zich een weg door het drie meter dikke betonnen dak en ontplofte binnen. Verslaggevers zagen hoe tientallen verminkte en verkoolde lijken naar buiten werden gedragen. Het waren vooral vrouwen en kinderen. Er is geen melding gemaakt van militairen onder de slachtoffers. Artsen konden weinig meer doen. Het precieze aantal slachtoffers is niet bekend. Irak zegt dat er minstens vijfhonderd doden zijn Enkele overlevenden werden naar een ziekenhuis afgevoerd. Zij waren bedekt met brandwonden. Volgens de Iraakse minister van gezondheid waren er op het moment van de aanval duizend mensen in de schuilkelder. Hij spreekt van "een gewetenloze daad". Volgens Irak ligt de schuilkelder in een woonwijk in het westen van Bagdad en zijn er geen militaire gebouwen of installaties in de buurt. Verslagen van westerse journalisten lijken dat te bevestigen. In de buurt van de woonwijk is wel een groot buitenverblijf van Saddam Hoessein. Bewoners van Bagdad reageerden woedend op de aanval. Familieleden liepen vertwijfeld rond . Het bergen van de slachtoffers is de hele dag doorgegaan, maar er is geen hoop meer op overlevenden.

De Amerikanen geven volmondig toe dat ze bombardementen hebben uitgevoerd op de schuilkelder. Er is zeer gericht een precisie-aanval uitgevoerd, aldus de Amerikaanse legerwoordvoerder, want het ging volgens hem om een militaire bunker.

De doden in de schuilkelder zijn de verantwoordelijkheid van Saddam Hoessein, vindt de Amerikaanse legerwoordvoerder:

In New York komt vanavond de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen. Er is onenighheid over de vraag of de vergadering besloten dan wel openbaar moet zijn. De Verenigde Staten en Groot-Brittannie willen een vergadering achter gesloten deuren , de arabische landen een openbare zitting.

Ook de Sovjetunie heeft kritiek op de dagelijkse bombardementen. Moskou spant zich op dit moment in om een einde te maken aan de Golfoorlog. Gorbatsjov's speciale gezant Primakov zou hoopvolle besprekingen hebben gevoerd met Saddam Hussein. Zondag wordt Tareq Aziz, Saddam Husseins minister van buitenlandse zaken, in het Kremlin verwacht. Daar zal hij praten met president Gorbatsjov.

Officieel houdt Amerika het op een militair doel: de schuilkelder, waarin -in ieder geval- enkele honderden inwoners van Baghdad zaten. In Washington Paul Sneijder Hoe is dit bericht in de Verenigde Staten aangekomen (De Amerikanen zeggen in feite dit is de schuld van Saddam) Zal dit de strategie van de luchtaanvallen nog veranderen De Veiligheidsraad komt bijeen Is daar al iets van bekend En hoe zal de Sowjet-Unie zich -na de waarschuwende woorden van Gorbatsjov- zich opstellen Heeft Washington ook maar ENIG vertrouwen in de pogingen van de Rus Primakov in Baghdad

DyarBAKR, de luchtmachtbasis in Oost-Turkije is nu het best berschermde vliegveld van de NAVO. Hier staan de Nederlandse Patriot- en Hawkraketten, die een rol gaan spelen als Irak besluit tot aanvallen.

Het is nog goed te zien dat het niet eenvoudig is geweest om de Hawks op de basis Dyarbakir op te stellen. Maar de lanceerinrichtingen staan er nu en zijn op het computersysteem van de al eerder geinstalleerde Patriots aangesloten. In vier radarcentra, die overigens uit tactische overwegingen niet van binnen mogen worden gefilmd, wordt het luchtruim nu vierentwintig uur per etmaal afgespeurd. Geen luchtbeweging blijft onopgemerkt. En voor eventuele vijandelijke vliegtuigen of raketten staan veertig Patriots en zesendertig Hawks klaar. Dan zijn er verder nog Stingers en Bofors-kanonnen. De Nederlandse luchtmachtstaf geeft toe dat het rijkelijk veel is. Bij de troepen bestaat het gevoel dat de Hawks veel eerder een politiek dan een militair instrument zijn. De Turkse president Ozal zou zich vooral een goed Navo-bondgenoot willen tonen in de hoop dat-ie meer binnen de organisatie te zeggen krijgt en sneller tot de Europese Gemeenschap kan worden toegelaten. Op een persconferentie maakte de Turkse chef defensie-staf duidelijk, via een tolk duidelijk, dat er wat hem betreft niet genoeg steun vanuit het buitenland kan komen. Maar de luchtmacht zal de komende tijd toch wat mensen uit Turkije terugtrekken. Nu het luchtdoelgeschut is geinstalleerd, is er minder mankracht nodig.

Nederland gaat een volledige Patriot-eenheid van zeventig mensen ten westen van Jerusalem stationeren. De Nederlandse militairen gaan de raketten bedienen. Aanvankelijk zou alleen een groepje van 25 Nederlandse militairen de Israeliers tijdelijk ondersteunen bij het gebruik van de Nederlandse lanceerinrichtingen.

Opnieuw vertraging in het proces tegen Winnie Mandela. Twee kroongetuigen willen geen verklaring afleggen. Ze zijn bang voor hun leven, na de ontvoering afgelopen weekeinde van de derde kroongetuige. Die is nog steeds niet teruggevonden. De drie getuigen werden vorig jaar -samen met Stompie Sempei- mishandeld door lijfwachten van Winnie Mandela. Stompie Seipei werd later vermoord teruggevonden. Winnie Mandela is aangeklaagd wegens medeplichtigheid. Maar door de weigering van de getuigen moet de rechtszaak waarschijnlijk enkele maanden worden opgeschort.

Ook de KLM gaat z'n tarieven naar de Verenigde Staten en Canada fors verlagen. Daarmee volgen ze andere luchtvaartmaatschappijen in de slag om de gunst van de consument. De tariefsverlagingen varieren tussen de f 171 en f 685 gulden. Een retourtje New York komt op f 1000. Dat is f 280 gulden minder dan nu. Heen en terug naar Los Angeles komt op f 1400, een korting van f 490 gulden. De vliegtuigen naar deze bestemmingen zijn voor maar 60 procent bezet. Normaal is dat 75 procent.

Het gedwongen ontslag van 300 werknemers bij Fokker gaat NIET door. Directie en bonden kwamen dat afgelopen nacht overeen. Het personeel levert wel wat inzoals afzien van de winstdeling. Bovendien is het schrappen van duizend banen NIET van tafel. Daarbij kijkt de vliegtuigfabrikant eerst naar afvloeiing van werknemers van 56 jaar en ouder. De maatregelen zijn het gevolg van een grote bezuiningsoperatie. Die is nodig omdat de bedrijfsresultaten onder druk staan door de lage dollar.

Bijna de helft van de 600 cellen-complexen in de politiebureaus deugt niet. De bedden zijn vaak te kort, er is onvoldoende daglicht en de cellen lokken zelfmoord uit. Bovendien voldoen ze niet aan de eisen die de brandweer stelt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nationale Ombudsman, mr Oosting. De ombudsman vindt dat de rijksrecherche de cellen meer op de leefbaarheid moet controleren.

De ziekenfondsen willen niet langer opdraaien voor de kosten voor een onderzoek naar een verhoogd cholesterol-gehalte. Het gaat om een onderzoek dat zeventig huisartsen doen, op initiatief van een pharmaceutisch bedrijf.

Het pharmaceutisch bedrijf Merck Sharp en Dome levert dit cholesterol verlagend middel.Het bedrijf wil onderzoeken hoe het cholesterol gehalte onder de bevolking is. .Zeventig huis artsen zijn benadert door het bedrijf om mee te werken aan een onderzoek.Artsen die meedoen krijgen een verpleegkundige met een onderzoek apparaat.De reiskosten van een laborant om bij de patient van de huis arts bloed af te nemen wordt ook betaald.Het onderzoek van het bloed in het laboratorium komt volgens MSD voor rekening van de verzekering.De Vereniging vanNederlandse Ziekenfondsen vind de verstrengeling van onderzoek en commercie te groot. Het pharmaceutisch bedrijf MSD zegt de ziekenfonds reactie onbegrijpelijk te vinden omdat voortdurend en regelmatig overleg is gevoerd met de ziekenfondsen.

Staatssecretaris Simons van WVC wijst een plan af van premier Lubbers: Lubbers wil een eigen risico invoeren in een nieuwe ziektekostenverzekering.

De Israelische bevolking is erg blij met de steun van Nederland. Niet alleen het aanbod van de Patriots, maar ook de Nederlandse video-clip maakt in Israel veel reacties los. Isarelische artiesten hebben nu een tegengebaar genaakt

Het weer,met Peter Timofeeff.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er een volgende uitzending. De journaalredaktie brengt, voorlopig tot en met vrijdag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Ook met ander nieuws Goedenavond.

Goeden avond. Het nieuws van donderdag 14 februari. Vuurwerkfabriek ontploft; twee mensen gedood. 9 Nederlandse skiers verongelukt in Franse Alpen. Dodental in Bagdadse schuilkelder beneden de 100. Kok en Lubbers werken samen aan de Tussenbalans.

De klap was zo hevig dat tot ver in de omtrek huizen en boerderijen zwaar beschadigd raakten. De explosie vanmorgen in de vuurwerkfabriek in Culemborg heeft aan twee mensen het leven gekost. Vijf liepen een schock op en er vielen twintig gewonden. Het was even voor twaalf uur toen de explosie kwam en er ontstond meteen daarna een brand.

VERSLAG PAUL GRIJPMA laatste woorden: niet bekend."

Een enorme knal als inleiding tot een ravage. Een fabriek,die de lucht in is gevlogen. Een oude bunker,die nog vol vuurwerk zit. Ter plekke is burgemeester Bloemendaal van Culemborg Goeden avond mevrouw voelt de bevolking zich nog bedreigd of onveilig U hebt een rampenplan. Daarop was door de bevolking aangedrongen. Maar dat is niet in werking getreden Waarom niet (Indien nu niet wanneer dan wel) (Is dat nog de kwestie dat u op de grens van twee provincies ligt) Als de fabriek herbouwd wordt, gebeurt dat dan op dezelfde plaats (Ruiten sneuvelden op 5 kilometer, mensen en vee in de directe omgeving)

Franse Alpen. Door een lawine. De Fransen kunnen zich niet herinneren,dat er in EEN klap,EEN lawine, zoveel skiers omkwamen. Ondanks waarschuwingen voor lawinegevaar is de groep het berggebied van Queyras achter Briancon ingetrokken. De lawine kan veroorzaakt zijn door een lichte aardbeving in dat gebied.

Volgens de Nederlandse Alpenvereniging hoeft het risico niet zo groot te zijn, als de skiers zich maar goed voorbereiden.

Skiers in het hooggebergte moeten een kleine noodzender bij zich hebben,voor als ze onder de sneeuw raken. En een gids - al is ook die geen volledige garantie voor veiligheid:

Ook in Oostenrijk is een Nederlandse skier omgekomen. Hij raakte van de piste af en kwam vijf meter lager op een ijsvlakte terecht.

Bij het bombardement van gisteren op een schuilkelder in Bagdad zijn volgens de laatste telling niet 400, maar ongeveer 100 Iraakse burgers om het leven gekomen. De woede in de verdeelde Arabische wereld is er niet minder om en heeft in veel landen geleid tot heftig anti-Amerikanisme. President Bush heeft persoonlijk bezworen dat de schuilkelder een militair object was, maar westerse verslaggevers in Bagdad betwijfelen dat ten zeerste.

Vanochtend vroeg is in de gebombardeerde schuilkelder opnieuw begonnen met het zoeken naar slachtoffers,onder de resten van puin en verbogen staal. Reddingswerkers lieten weten dat ze per tien minuten rond de 15 lichamen hebben geborgen. Westerse verslaggevers hebben tot nog toe zeker 95 doden geteld. Sommigen van hen zonder hoofd, anderen zonder benen, de meesten verkoold door de intense hitte van het bombardement. De slachtoffers zijn voornamelijk vrouwen, kinderen en ouden-van-dagen. Volgens een Franse verslaggever waren daar geen militairen bij. Rondom de schuilkelder overheerste woede en verbittering. Enkele honderden meters verderop marcheerden 5 tot 6000 mensen door de straten van Bagdad om de eerste slachtoffers van het bombardement te begraven. Terwijl rouwende vrouwen toekeken vuurden Iraakse para-militairen met hun automatische geweren salvo's af bij wijze van eresaluut aan de slachtoffers. Ook hier overheersten de anti-Bush-leuzen en zwoeren de aanwezigen dat de dood van de Irakezen gewroken zal worden.

Minister Van den Broek gaat zaterdag samen met zijn collega's van Luxemburg en Italie naar Moskou om er namens de Europese Gemeenschap te praten over de Golfoorlog. Dat gesprek is nog vOOr het bezoek van de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz aan de Sovjet-Unie, zondag. De EG-ministers gaan samen met de Sovjetminister van buitenlandse zaken BjessMJERTnych bekijken welke diplomatieke oplossingen er mogelijk zijn om de oorlog te beeindigen. De VN-veiligheidsraad vergadert vanavond in New York over de Golfoorlog, achter gesloten deuren.

Amerika houdt vol dat Saddam Hoessein in verschillende burgergebouwen militaire voorzieningen heeft ondergebracht. Bronnen binnen het ministerie van defensie zeggen dat er een belangrijk communicatiecentrum zit onder het Al Rashid hotel in Bagdad. Maar de geallieerden zouden niet van plan zijn dat te bombarderen.

De New York Times onthulde vanmorgen dat er onder het hotel een communicatiecentrum zou zijn gevestigd. Van daaruit zou informatie worden gestuurd naar de Iraakse troepen in Koeweit. De geallieerden zijn niet van plan dergelijke doelen te beschieten, zei een Amerikaanse legerwoordvoerder. In het Al Rashid logeren veel burgers, onder wie alle westerse journalisten. Irak heeft Westerse verslaggevers vandaag onbeperkt de gelegenheid gegeven in de kelders onder het hotel te kijken. Zij troffen diverse ruimtes aan, die als schuilkelder of opslagruimte worden gebruikt. Er is geen melding gemaakt van ruimtes of apparatuur die wijzen op militair gebruik van de kelders.

Razernij en bitterheid ook in Jordanie over het bombardement op de schuilkelder in Bagdad gisteren. De Jordaanse Koning Hoessein wil dat de VN aktie onderneemt om onmiddellijk alle militaire operaties tegen Irak te stoppen. En Jordaanse burgers gingen de straat op voor een fel protest tegen het Amerikaanse optreden in de Golf.

Bij het gebouw van de Amerikaanse ambassade gooiden demonstranten met stenen en modder. Ze schreeuwden vervloekingen en beschuldigingen tegen de Amerikanen en de andere westerse en Arabische landen die oorlog tegen Irak voeren. Ook koelden Jordaniers hun woede op een gebouw van de Verenigde Naties en de Egyptische ambassade en Israel moest het eveneens ontgelden in de volkswoede. nb kort Niemand gelooft dat de schuilplaats een militaire post was. Een Duitse student in Amman raakte gewond toen hij werd neergestoken door een woedende Jordanier. En drie westerse televisieploegen werden aangevallen, maar daarbij vielen geen gewonden.

Israel zal elke gelegenheid aangrijpen om met Syrie te gaan praten over vrede. Dat verklaarde de Israelische minister van defensie, Moshe Arens. Arens reageert hiermee op berichten dat Syrie de staat Israel zou willen erkennen als onderdeel van een regeling voor het Midden Oosten.

Het nieuws dat Syrie bereid zou zijn Israel te erkennen werd door de Duitse minister van buitenlandse zaken, Genscher, wereldkundig gemaakt na zijn bezoek aan de Syrische leider Assad. Genscher maakt een rondgang langs verschillende Arabische landen om te overleggen over de golfoorlog. Vandaag arriveerde hij in de Jordaanse hoofdstad Amman voor gesprekken met koning Hoessein. De Israelische minister van defensie Arens toonde zich verrast door de mogelijk veranderde houding van de Syriers. Moskou wordt meer en meer het centrum van het diplomatieke overleg rond de Golfoorlog. Vandaag arriveerde daar de minister van Buitenlandse zaken van Koeweit, sheikh Al-Ahmed al-Sabah. Hij wilde zich persoonlijk op de hoogte stellen van de resultaten van de gezant Primakov, die eerder deze week -namens Gorbatsjov- een ontmoeting had met Saddam Hoessein. Morgen komt de Iraanse minister van buitenlandse zaken Velayati naar het Kremlin en zondag wordt ook de Iraakse minister Tarek Aziz door Gorbatsjov ontvangen.

Weken geleden al zijn ze begonnen; de onderhandelingen over de Tussenbalans. Maar nog nog steeds geen gezamenlijk voorstel van premier Lubbers en vice-premier Kok.

Premier Lubbers heeft het kort geleden nog beloofd; eind deze week zou het kabinet klaar moeten zijn met de Tussenbalans. Maar terwijl de laatste fase aanbreekt is het nog steeds niet zeker of dat wel lukt. Vanmorgen kwamen de ministers bijeen op Algemene Zaken, voor wat gewone agendapunten. Maar met de verwachting dat zij begin van de middag wel zouden weten waar ze aan toe waren. Echter, ook minister Kok zelf was met lege handen naar de ministerraad gekomen. Hij en premier Lubbers zouden samen met een voorstel komen. Maar dat stuk is er niet. Lubbers en Kok onderhandelden in plaats daarvan met elkaar, met af en toe een enkele andere minister daarbij. Ook vanavond gaan die onderhandelingen nog verder. Dan moeten er ook cijfers van het Centraal Planbureau zijn over de gevolgen van de verschillende plannen voor de koopkracht. Er is dus nog geen overeenstemming. Niet over de verdeling van de lasten. Niet over de vraag hoe veel bijvoorbeeld een bus- of treinkaartje moet gaan kosten. En ondertussen zijn de irritaties weer binnengeslopen, vooral bij de fracties. Desondanks is het nog steeds de bedoeling dat Kok en Lubbers samen een eindvoorstel zullen opstellen. Maar de zekerheid dat dat oook echt gaat lukken, is nu nog niet te geven.

In Den Haag wordt verwacht dat het kabinet ook zaterdag nog nodig zal hebben om uit de problemen te komen.

Drie doden bij een uitslaande brand in Maastricht. Het vuur in psychiatrisch ziekenhuis Vijverdal ontstond op de zevende verdieping. De drie mensen zijn door verstikking om het leven gekomen; negen patienten liepen lichte brandwonden op. Een groot deel van het gebouw heeft rook- en waterschade geleden. Vijftig bewoners zijn tijdelijk elders in het tehuis ondergebracht. De brand zou zijn aangestoken door n der patienten.

De PC Hooftprijs voor poezie gaat dit jaar naar Elisabeth Eijbers. Zij krijgt de prijs voor haar hele poetische oeuvre. De produktie van Eijbers is zo'n stuk of tien gedichten per jaar, maar dat wel al 55 jaar achter elkaar. -"Elk gedicht, zo benadrukt de jury, is een nuchtere en nauwkeurige getuigenis van een zoektocht naar waarheid. Een tocht gemarkeerd door verzet en berusting." De bijna 76-jarige dichteres woont sinds 1961 in Nederland, maar schrijft nog steeds in haar moedertaal en dat is het afrikaans.

Het proces tegen Winnie Mandela is drie weken opgeschort. De politie heeft meer tijd nodig om de verdwenen kroongetuige op te sporen. Het gerechtsgebouw in Johannesburg wordt zwaar bewaakt, maar de veiligheid van getuigen valt niet te garanderen. De twee overgebleven getuigen weigerden tijdens de zitting vandaag een verklaring af te leggen, uit angst dat met de dood te moeten bekopen. Net als de vorige keren was buiten een menigte ANC-aanhangers op de been om hun idool Winnie Mandela steun te betuigen.

Het weer, met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur ons volgende bulletin. En dan nog even dit: Morgen voorlopig de laatste serie van de extra ochtendjournaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ook ander belangrijk nieuws morgenochtend dus nog, in de ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en de lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met een 10 uur journaal. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt ook dit weekeinde extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ander belangrijk nieuws brengen wij morgen,zondagochtend om acht, negen en tien uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Een prettige avond verder.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Terugkerende wintersporters, onder wie veel Nederlanders aan het einde van de eerste krokusvakantie-week, wachtte een onaangename verrassing: er viel zo'n dik pak sneeuw afgelopen nacht in Duitsland en Oostenrijk dat trein- en autoverkeer bijna onmogelijk was. Enorme files, vele tientallen aanrijdingen - blikschade -, en her en der gestrande auto's. Sneeuwschuivers konden soms niet verder, omdat automobilisten, zelfs op de snelweg, gewoon hun auto hadden laten staan Op dit moment is het treinverkeer weer op gang, maar de toestand op de wegen laat bij het vorderen van de avond veel te wensen over

Grote sneeuwoverlast in Duitsland en Oostenrijk vandaag.

Volgens haar wilde de Wereldgemeenschap zelf oorlog, in plaats van het embargo tegen Irak voort te zetten.

Voor de stemming ,waarmee de opheffing van de PPR een feit werd, sprak mevrouw Beckers, fractievoorzitter van Groen-Links-in-de-Tweede- Kamer. Zij is zelf afkomstig uit de PPR. Volgens haar moet de oorlog in de Golf stoppen, want die vergroot alleen maar het krediet van Saddam Hoessein. Saddam Hoessein is de sleutel van het Golfconflict, vindt zij. Toch kan de Wereldgemeenschap daarom niet alle verantwoordelijkheid, voor wat er nu in het oorlogsgebied gebeurt, afschuiven, zei mevrouw Beckers.

De PPR heeft zich vandaag op een bijeenkomst in Amsterdam officieel opgeheven. Net als de PSP en de CPN gaat de partij op in Groen Links.

Het gedrag van het kabinet lijkt onvoorspelbaar. Want gisteren stond vast dat vandaag de Tussenbalans-operatie afgerond zou worden. En nu wordt het weer maandag. 't lijkt alsof er problemen zijn, maar er is niets aan de hand, garanderen de ministers zelf. Vanmorgen nog waren de ministers van plan om de hele reeks Tussenbalans- vergaderingen vandaag te beeinidigen. Daar is veel massage voor nodig, en in de tussentijd lopen de andere ministers zich een beetje te vervelen. Op dit moment werken premier Lubbers en minister Kok van financien op het Torentje aan een eindvoorstel. En daaruit mag worden afgeleid dat er inderdaad geen politieke problemen meer zijn. Het is alleen zo verdraaid moeilijk, zeggen de ministers zelf, om al die grote bezuinigingsbedragen te vinden. Daar zit 'm de vertraging in. De Tussenbalans is inderdaad een ingrijpende operatie. Het regeerakkoord moet er zo ongeveer voor herschreven worden. En zestien, zeventien miljard vinden op een wijze die zowle de PvdA als het CDA tevreden stelt, is nu eenmaal een tijdrovende klus. Maar, zoals gezegd, politiek zijn er geen problemen. Zeker niet nu er geen onenigheid meer is over de inkomenskant van het hele verhaal. Want iedereen gaan een beetje minder belasting betalen, op een wijze waarvan vooral de mensen met de lagere inkomens profiteren. Een aantal van de maatregelen staat vast. Het openbaarf vervoer wordt duurder net als het autorijden ook de huren gaan omhoog maar tegelijkertijd de belasting voor de huiseigenaren Op het belastingebied ook ingrijpende besluiten: inkomsten uit aandelee zij niet langer, wat ze nu voor en deel wel zijn, belastingvrij dat geldt ook voor genoten rente en rente voor leningen -om bijvoorbeeld de auto of de stereotoren te kunen betalen, mag niet langer worden afgetrokken. Geven en nemen dus Maar in feite is het kabinet eruit. Al moet dat maandag worden vastgesteld. Er is nueenmaal tijd voor nodig, zegt ook mevrouw May: hard eruit op Maij

Anders dan gedacht heeft het kabinet ook vandaag de problemen rond de Tussenbalans nog niet kunnen oplossen. Het is nu de bedoeling om maandag de laatste beslissingen te nemen. Politiek redacteur Hans Laroes, in Den Haag.

Irak heeft vanavond, tegen half acht,twee Scud raketten afgevuurd op Israel. Volgens het Israelische leger werden de raketten vanuit het westen van Irak gelanceerd. De raketten zijn ergens in een gebied in het zuiden van Israel ingeslagen. Voor zlover bekend zijn er geen slachtoffers. Hoewel voor de meeste gebieden al het sein veilig is gegeven, wordt er nog onderzocht of de Scuds een conventionale of een chemisch lading droegen. Het is de veertiende maal sinds het uitbreken van de Golfoorlog, dat Israel door Irak is aangevallen.

Tegen Amerikaanse munitietransporten vanuit Amsterdam naar de Golf werd door ongeveer 50 mensen gedemonstreerd. Ze probeerden een discussie aan te gaan met de militairen die het rangeerterrein bewaakten. Op enkele verfbommetjes na, deden zich geen incidenten voor. In Den Haag trok een stoet demonstranten van het Malieveld naar het Binnenhof. Er deden voornamelijk Koerden aan mee. Die willen dat de oorlog gestopt wordt en dat Koerdistan een onafhankelijke staat wordt. Ook in Moskou werd gedemonstreerd. Voor Irak en tegen Israel en de VS. Volgens de betogers is Irak het slachtoffer geworden van "imperialisme en zionisme". Ook de Sovjet-Unie zou daardoor worden bedreigd, zeggen de demonstranten.

Alom demonstraties tegen de Golfoorlog. In ons land was er vandaag een aktiedag van het Comite Anti Golfoorlog. In verscheidene steden waren bijeenkomsten en betogingen.

Voor de 31 militairen van het Nederlands medisch team in Saudi Arabie is er nog weinig te doen. Ze zijn op verzoek van de Britten naar Riyad gekomen en werken samen met de Zweden in een noodhospitaal.

Fallujah ligt veertig kilometer ten westen van Baghdad. Afgelopen donderdag vielen Britse bommenwerpers 'n weg en 'n spoorbrug in de omgeving aan. Irak zegt dat een aantal bommen hun doel heeft gemist, en een overdekte markt en een appartement verwoestte. De luchtaanval vond 's morgens plaats. Honderden mensen waren op dat moment in de bazaar aan het winkelen. De gevolgen zouden verschrikkelijk zijn geweest. Volgens Iraakse woordvoerders zijn zeker honderddertig mensen gedood. Inwoners die vlakbij de bominslagen waren en het er levend vanaf brachten, schatten het dodental hoger. In het ziekenhuis van Fallujah werden de gewonden behandeld. Bij het zien van de camera, vertelde een moeder haar gewonde zoon wat hij tegen journalisten moest zeggen. (vliegt.) De geallieerde luchtmacht heeft vandaag bijna 3000 bombardementsvluchten op Irak en Koeweit uitgevoerd. De militaire leiding zegt niets te weten van burgerslachtoffers in Fallujah. Op een persconferentie vanmiddag in de Saudische hoofdstad Riad vroeg een journalist nu eens een video te laten zien van een bom die zijn doel mist, zoals misschien in Fallujah is gebeurd.

Woede in Irak. Geallieerde vliegtuigen zouden opnieuw een burgerdoel hebben gebombardeerd. Volgens de Irakezen zijn bij een aanval door Britse Tornado's op de stad Fallujah, ten westen van Bagdad, zeker 130 inwoners gedood. De bommen van een Tornado zouden hun doel hebben gemist en gebouwen in de stad hebben vernield. Het Britse ministerie van defensie heeft toegezegd een onderzoek in te stellen.

Het Iraakse aanbod om zich onder voorwaarden uit Koeweit terug te trekken, wordt door sommige waarnemers en politici uitgelegd als een eerste scheur in de Iraakse vesting. Het Sovjet-televisiejournaal 'Vremja' repte gisteravond zelfs van pogingen om de macht over te nemen. Maar de lezing van 't Sovjet-journaal wordt nergens onderschreven, laat staan bevestigd. Een aantal Irak-deskundigen acht 't ook uitgesloten dat er een machtsstrijd gaande is in de Iraakse top. Saddam Hoessein heeft er namelijk nauwkeurig voor gezorgd dat 'ie slechts omringd wordt door trouwe volgelingen. Tegenstanders die een bedreiging vormen, zijn uit de weg geruimd.

Het Iraakse aanbod om zich onder voorwaarden uit Koeweit terug te trekken, wordt door sommige waarnemers en politici uitgelegd als een eerste scheur in de Iraakse vesting. Het Sovjet-televisiejournaal 'Vremja' repte gisteravond zelfs van pogingen om de macht over te nemen. Maar de lezing van 't Sovjet-journaal wordt nergens onderschreven, laat staan bevestigd. Een aantal Irak-deskundigen acht 't ook uitgesloten dat er een machtsstrijd gaande is in de Iraakse top. Saddam Hoessein heeft er namelijk nauwkeurig voor gezorgd dat 'ie slechts omringd wordt door trouwe volgelingen. Tegenstanders die een bedreiging vormen, zijn uit de weg geruimd.

In Irak zelf begint het door te dringen dat 't einde van de oorlog allerminst in zicht is. Na de vreugde-uitbarsting van gisteren, overheerst de teleurstelling. Intussen wordt buiten Irak druk gespeculeerd of de positie van Saddam Hoessein wel of niet aan 't wankelen is.

Voor de derde achtereenvolgende dag is in New York de Veiligheidsraad bijeen. En voor de derde achtereenvolgende dag gaat het vooral over de Golfoorlog, weer achter gesloten deuren.

Het Kremlin zal er bij Aziz op aandringen water bij de wijn te doen. Want voorwaardelijke terugtrekking uit Koeweit blijft voor de Sovjets onacceptabel.Wel houden de Sovjets hoop: voor het eerst heeft Iraks Revolutionaire Raad het woord 'terugtrekken' in de mond genomen. Bovendien zal Aziz niet met lege handen naar Moskou komen. En die kansen moeten worden aangegrepen, zo zegt Gorbatsjovs speciale afgezant Primakov - vandaag voor overleg in Japan. . In Amman kreeg Koning Hoessein bezoek van PLO-leider Arafat, die uit Baghdad kwam met nieuws over Saddam Hoessein. Al eerder op de dag waren in Amman pro Iraakse geluiden te horen. Een Iraanse parlementaire delegatie was op bezoek bij het Jordaanse parlement. Samen steunen ze Irak. En de Arabische landen die vechten tegen Irak, moeten de 'Criminele Zionistische' alliantie verlaten. Die Arabische landen van de coalitie zijn in Cairo bijeen. En geven geen gehoor aan deze oproep. Zij blijven de anti-Irak coalitie steunen.

Druk diplomatiek overleg dus, in Moskou en ook in het Midden Oosten. Iran heeft vanavond tegen de geallieerden gezegd dat er geen excuus meer is om door te gaan met bombarderen. En in Moskou wordt hoopvol uitgekeken naar dat bezoek van de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz. Maar het optimisme van gisteren is dus wel wat getemperd.

Het overleg met de Europese politici zal niet zonder irritaties gaan. Want de EG heeft het geweld in de Baltische republieken veroordeeld. Daarom had de Sovjet-minister van Buitenlandse Zaken, BjessMJERTnych, eerder een uitnodiging van de EG om te komen praten afgewezen. Nu is de EG-troika dan in Moskou, aan tafel met Gorbatsjov.

't Standpunt van het Kremlin blijft, dat Irak de VN-resoluties moet uitvoeren. In een officiele verklaring toont Moskou gematigd optimisme. In het Kremlin praten de Nederlandse minister van buitenlandse zaken Van den Broek, zijn collega's Poos - Luxemburg - en De Michaelis - Italie - en EG-commissaris Andriessen vanavond met Sovjet-president Gorbatsjov. Een onverwachte ontmoeting, die pas op het allerlaatste moment is geregeld. De officiele afvaardiging van de EG praat met Gorbatsjov ook over diens binnenlandse problemen maar vooral over de diplomatieke inspanningen van Moskou in de Golfoorlog.

De Sowjet-Unie houdt het op "Een vertrekpunt voor de vrede.",het aanbod van Irak om zich uit Koeweit terug te trekken. Maar meer dan een begin is het ook niet. Want Moskou is maar weinig ingenomen met het grote aantal voorwaarden dat Baghdad bij die terugtrekking ingewilligd wil zien. Alsde Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz in Moskou komt, zal ie dat ook zeker van Gorbatsjov te horen krijgen.

Goeden avond. Het nieuws van zaterdag 16 februari. Irak-overleg in Moskou met o.a.van den Broek. Irak meldt 130 burgerdoden na bomaanval. Afronding Haagse Tussenbalans na het weekeinde. Lubbers en Kok willen meer belasting uit rente.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. De journaalredaktie heeft, na deze laatste ontwikkelingen van vanmiddag, besloten nog even DOOR te gaan met het uitzenden van extra journaals. Nieuws uit en rond de Golf, eventueel ook andere belangrijke berichten , brengen wij weer 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om acht,negen en tien uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Het technische onderzoek werd vandaag ernstig belemmerd door de zware sneeuwval. Vooral het zoeken naar de sporen die kunnen leiden naar de oorzaak van de ontploffing was vrijwel onmogelijk. Burgemeester mevrouw Bloemendaal zei vanochtend op een persconferentie dat er zelfs in de verste verte geen vermoeden bestaat hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren. In het verleden zijn er dreigementen geuit aan het adres van de eigenaar van de fabriek, maar de politie gaat er vooralsnog vanuit dat er geen verband bestaat met de ontploffing van gisteren. Vanochtend mochten alleen familieleden het fabrieksterrein betreden. De Explosieven Opruimingsdienst heeft vannachtuit de oude bunker die nog in takt was gebleven een grote hoeveelheid vuurwerk gehaald. Voor zover bekend werd niet meer vuurwerk aangetroffen dan was toegestaan.

In Culemborg is vandaag begonnen met het technisch onderzoek naar de oorzaak van de ontploffing - gisteren - in de vuurwerkfabriek. De gewonden zijn inmiddels uit het ziekenhuis. Bij de explosie zijn omgekomen: de 39-jarige dochter van de eigenaar van de vuurwerkfabriek en zijn 35-jarige schoonzoon.

De ministers keren als het ware iedere gulden om voordat ze beslissen wat ze er mee doen. Misschien dat daarom het tempo waarmee de ministers het totale pakket van 17 miljard aan maatregelen doorwerken zo traag is. Zojuist, om half acht, is de ministerraad opnieuw bijeen gekomen om te kijken of er oplossingen gevonden kunnen worden. Maar dat zal vanavond ongetwijfeld nog niet lukken, is de verachting. Toch was er aan 't end van de middag wel enig voorzichtig optimisme. Er wortdg enige voortgang geboekt: Maar toen Kok eind van de middag terug ging naar z'n departement wist-ie dat de moeilijke dossiers nog niet behandeld waren. Dan gaat het om de prijs van een kaartje in het openbaar vervoer. En de verdeling van de lasten. Juist op die twe punten staan CDA en PvdA tegenover elkaar. En er is nog een ander probleem: het financieringstekort daalt onvoldoende als er 17 miljard wordt bezuinigd. Er moet nog een miljard extra worden gevonden. De verstandhouding is tot nu toe zakelijk. De partijen beschuldigen elkaar niet over en weer van provocaties, dit keer.

Nog steeds is er geen akkoord in het kabinet over de Tussenbalans. Hans Laroes in Den Haag

En dan het vervoer over de rail. Op het Centraal Station in Utrecht HARMEN ROELAND Heeft de stuifsneeuw de Spoorwegen nog parten gespeeld

Ondanks alle waarschuwingen leek Nederland er toch niet op voorbereid op de zware sneeuwval van vandaag. Honderden aanrijdingen waren er,vertragingen in het streekvervoer,en zelfs de telefoon had last van de sneeuw. De politie moest in korte tijd drie auto-snelwegen voor alle verkeer afsluiten. En we zijn er nog niet vanaf. Want vanavond laat, en vannacht wordt het glad.

En dan was er vandaag in ieder geval gunstig nieuws voor de huizenkoper. Want de rente is aan het dalen. De verzekeringsmaatschappijen verlagen maandag hun hypotheekrente met tweetiende procent. De verwachting is dat de banken zullen volgen.

Shell-president van Wachem gaf uitgerekend vandaag een nieuw indexbord cadeau aan de amsterdamse effectenbeurs. Net toen hij met een officiele handeling het bord in gebruik stelde kwam het bericht over de mogelijke terugtrekking van Irak uit Koeweit. De koersen vlogen omhoog. Er brak een ware koopgolf uit. De ene order na de andere kwam bij de handelaren binnen. KLM en DAF profiteerden het meest. Shell ondanks het cadeau de verliezer. Toen het besef doordrong dat Irak wel voorwaarden stelt aan zijn terugtrekking maakten de handelaren een pas op de plaats. Nadat president Bush sprak over bedrog, sloeg de stemming om enstokte de koersstijging. In New York zorgde berichten over terugtrekking eveneens voor een opgetogen stemming. Maar de verklaring van president Bush ondergroef ook hier het aanvankelijke optimisme en bracht de handelaren weer terug naar de dagelijkse realiteit.De Dow Jones zakte terug naar een kleine winst. Op de internationale oliemarkt daalde de prijs van een vat olie aanvankelijkmet twee en een halve dollar . Maar steeg later weer. Ook in de valutahandel raakte de dollar een deel van zijn winst weer kwijt.

De eerste berichten over een mogelijke terugtrekking van Irak uit Koeweit, zorgde op de financiele markten eerst voor een vreugdestemming. En omhoogschietende koersen. Later bleek de werkelijkheid er toch anders uit te zien.

Politiek Den Haag heeft zeer behoedzaam gereageerd op de berichten uit Irak. Het feit dat Irak niet langer praat over Koeweit als de 19e provincie, noemen CDA, Partij van de Arbeid en D66 hoopvol. Anderzijds waarschuwen alle partijen voor voortijdig optimisme. Minister Van den Broek van Buitenlandse Zaken verklaarde "niets nieuws" te hebben gehoord. Saddam Hoessein stelt volgens hem "onvervulbare, niet-realistische voorwaarden" aan de terugtrekking uit Koeweit.

De Iraanse minister van buitenlandse zaken Velayati beet vandaag 't spits af. Hij werd op het vliegveld afgehaald door zijn Sovjet-collega BjessMJERTnych. Iran is met de Sovjet-Unie een van de weinige landen die nog betrekkingen met Irak onderhoudt. Zij proberen nu samen een grondoorlog te voorkomen. Velayati had ook een gesprek met president Gorbatsjov. Maar tot een gemeenschappelijk inititatief is het nog niet gekomen. Beiden hebben hun hoop gevestigd op het bezoek van Tareq Aziz, de Iraakse minister van buitenlandse zaken, zondag aan Moskou. Moskou wil van Aziz horen wat Irak precies bedoelt met het aanbod van vandaag. Ook Frankrijk blijkt betrokken te zijn bij de pogingen van Moskou voor een vredesregeling. Vandaag besprak de Franse president Mitterrand de oorlog met de Duitse bondskanselier Kohl. Daarbij kwamen ook de bemiddelingspogingen van de Sovjet-Unie aan de orde. Zowel Kohl als Mitterrand wezen het nieuwste aanbod van Irak af.

Intussen gaan de diplomatieke pogingen om de Golfoorlog te stoppen door. Moskou speelt daarbij de komende dagen de belangrijkste rol. Ministers van vijf landen maken de komende dagen hun opwachting in de Sovjet-hoofdstad. Onder hen minister Van den Broek, die deel uitmaakt van een delegatie van de Europese Gemeenschap.

Israel heeft het Iraakse voorstel afgedaan als: "niets nieuws onder de zon". Israel noemt de Iraakse voorwaarden onmogelijk en de zoveelste poging om het land bij de oorlog te betrekken. Zojuist komen uit Israel nieuwe berichten over Irak. Aan de telefoon onze correspondent in Jeruzalem Eddo Rosenthal. Eddo, wat heb je gehoord. Er waren al eerder berichten dat Saddam Hoessein de verklaring van vandaag niet heeft ondertekend. Houden deze berichten daarmee verband, denk je

In Jordanie is juichend gereageerd op het Iraakse voorstel. Ook de PLO, een trouwe bondgenoot in van Irak in de Golfoorlog, steunt Saddams aanbod. Maar de acht Arabische landen van de anti-Irak- coalitie wijzen het voorstel van de hand. Met Koeweit voorop.

Terwijl de hele wereld sprak over het aanbod van Irak , ging de oorlog onverminderd door. De bombardementen op Irak en Koeweit waren niet minder hevig dan anders. Maar ook in Saoedi-Arabie leidde de verklaring van Irak tot veel speculaties, meldt onze verslaggever daar.

Niets nieuws onder de zon,was de reaktie van een aanvankelijk door hoop gegrepen president Bush. Bush heeft in zijn reaktie als het ware opgeroepen tot revolutie Maar Bush houdt onverkort vast aan de VN-resolutie (6 6 0) HIER INSTART BUSH OVER CONDITIES Wordt de verklaring van Baghdad in Amerika gezien als een vertragingstaktiek, aan de vooravond van een wellicht beslissend grondoffensief In ieder geval wordt er door Baghdad gesproken van "terugtrekking uit Koeweit", die 19e ingelijfde provincieBiedt dat nog aanleiding tot positieve gedachten Bestaat het vermoeden dat Saddam Hussein alleen maar uit is op een splitsing in het kamp van de coalitie De S.U. bijv. ziet er wel wat in Hoe gaat het met de Veiligheidsraad Speelt die nog een rol op dit moment

Of de Iraakse leider Saddam Hoessein persoonlijk de hand heeft gehad in het nieuwe voorstel is onbekend. Onduidelijk is ook of hij aanwezig was bij de zitting van de Revolutionaire Raad, vandaag. Belangrijk punt -in het aanbod van Baghdad om zich terug te trekken uit Koeweit- is de resolutie van de Veiligheidsraad nummer zes-zes-nul.(660.) Deze resolutie is op 2 augustus vorig jaar aangenomen, onmiddellijk na de Iraakse inval in Koeweit. De resolutie, die Saddam Hoessein nu zegt te willen respecteren, - veroordeelt de Iraakse invasie in Koeweit - eist de onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking van Irak uit Koeweit - en roept op tot onmiddellijke onderhandelingen tussen Irak en Koeweit over een regeling van hun meningsverschillen Bagdad zegt dus met deze resolutie in te stemmen. Maar tot nog toe zijn er geen tekenen dat Saddam Hoessein ook ONvoorwaardelijk bereid is de resolutie uit te voeren. Saddam Hoessein heeft zelfs een aantal nieuwe voorwaarden gesteld. Die voorwaarden komen neer op: - een volledige wapenstilstand - vervolgens de terugtrekking binnen 1 maand van de geallieerden uit het Golfgebied - bovendien de intrekking van de sancties tegen Irak en betaling van oorlogsschade - en tenslotte de terugtrekking van Israel uit de bezette gebieden.

laatste woorden: Radio Baghdad zond het Iraakse aanbod vanmiddag uit, om even na half een onze tijd. Op straat volgden de bewoners van Baghdad de verklaring van de Revolutionaire Raad aandachtig. Na de boodschap gingen ze de stad in. De oorlog is voorbij, riepen de bewoners. Wie een wapen had, gaf schietend uiting aan zijn blijdschap. In tegenstelling tot Washington ziet Moskou het voorstel van Bagdad als een mogelijke opstap naar beeindiging van de Golfoorlog.

"Maak een einde aan het regiem van jullie president" Dat was in feite luid en duidelijk de oproep, die de Amerikaanse president Bush vanmiddag deed aan het Iraakse volk. En tegelijkertijd maakte Bush duidelijk niets te voelen voor het aanbod van Saddam Hoessein. Die bracht de wereld in rep en roer door de terugtrekking van de Iraakse troepen uit Koeweit aan te kondigen. Als tenminste voldaan wordt aan een aantal voorwaarden. Tijdens een toespraak vanochtend lichtte president Bush zijn afwijzing als volgt toe.

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 15 februari. Bush ziet niets nieuws in Saddam's aanbod zich terug te trekken Vreugdeschoten in Baghdad na Iraakse verklaring Moskou zet zich verder in voor diplomatieke oplossing. Sneeuw belemmert ook snelverkeer.

In het westen van ons land zijn de grote wegen in de avondspits weer goed te berijden. Maar in het zuiden is de autosnelweg A 76 in de richting van de Duitse grens, wegens sneeuwoverlast nog steeds gesloten. De sneeuwval zorgde vandaag in bijna het hele land voor flinke problemen op de weg. In Limburg viel in korte tijd zoveel sneeuw, dat de rijkspolitie mensen dringend aanraadde thuis te blijven. Ondanks de inzet van alle beschikbare strooiwagens van Rijkswaterstaat, moest de politie in het hele land gedeelten van rijkswegen tijdelijk afsluiten voor alle verkeer. Waar toch gereden werd ging het verkeer vanmorgen, tijdens de ochtendspits, vaak stapvoets en in lange files. Op de weg Utrecht-Amsterdam stond er vanmorgen een van 18 kilometer. Wie te hard reed of wie plotseling moest uitwijken werd gestraft met een slippartij, meestal met alleen wat blikschade als gevolg. En wie met pech kwam te staan moest vaak een uur of langer wachten op hulp. Tot en met het einde van de middag telde de alarmcentrale van de gezamenlijke verzekeringsmaatscahppijen al ruim 700 schadegevallen. Het streekvervoer wist zich goed aan te passen aan het winterse weer. Wel moesten er hier en daar lijnen tijdelijk worden opgeheven vanwege de gladheid. Maar op verreweg de meeste routes bleef men redelijk op schema rijden. Ook bij de ptt sneeuwoverlast. De schotelantennes raakten besneeuwd en konden hun werk niet goed meer doen. Gevolg: een overbelast telefoonnet. En juist door het slechte weer werden veel zaken per telefoon afgehandeld. De sneeuwval betekent ook slecht weer voor de schaatsers. In Bleiwijk moest het gemaal weer in werking worden gezet om wateroverlast te beperken. En dat betekent gevaarlijk ijs.

Het weer nog. De verschillen waren vandaag groot. Het zuiden kreeg de meeste zon. Vannacht zijn er nog enkele opklaringen. De minimumtemperatuur is ongeveer 3 graden. Morgen is er in het hele land meer bewolking met een kleine kans op wat natte sneeuw. Het wordt 's middags ongeveer plus 3 graden met maar weinig wind. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: Perioden met zon. Het blijft droog. In de nacht en vroege ochtend vriest het licht. Plaatselijk ontstaat er mist. De middagtemperatuur blijft ongeveer plus 3 graden. Einde van dit acht uur journaal. Om vijf over tien zijn we er weer. En dan nog even dit: We brengen ook morgen nog extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf 's ochtends om zeven, acht, negen uur, en een lunchuitzending om EEN uur. Goeienavond.

Woensdag werden de prijsstijgingen aangekondigd. Met name in de Oekraine leidde dat tot hamsteren, chaos en paniek. Er zijn berichten, dat voedsel 200 tot 300 procent duurder wordt. Maar zolang de nieuwe prijzen nog niet bekend zijn, weigeren winkels hun spullen te verkopen. Tot woede van de consumenten zijn de magazijnen nu bomvol en de schappen leeg . Niemand weet op welke datum de nieuwe prijzen zullen ingaan. En wie er prijscompensatie zal krijgen. Gister riep Gorbatsjov de Federatieraad bijeen, om de zoveelste crisis te bezweren. Voor de sanering van de economie is het nodig, dat de voedsel-subsidies worden afgeschaft. Maar velen vrezen, dat er hyper-inflatie voor in de plaats zal komen. Op de zwarte markt is de roebel nu al minder dan een dubbeltje waard.

De Opperste Sovjet, het parlement van de Sovjetunie, gaat morgen opnieuw in debat over de rampzalige economie in 't land. De regering wil de subsidies op ondermeer voedsel afschaffen. En daardoor zullen de prijzen enorm stijgen.

De ijs-lawine rolde ongeveer drie kilometer naar beneden, aan de Italiaanse kant van de Mont Blanc, en sleurde alles mee. Een drukke skipiste werd erdoor getroffen. Mensen die aan het skien waren, werden verrast en onder de enorme sneeuw- en ijsmassa bedolven. Reddingsploegen zijn nog steeds op zoek naar tien vermiste personen. Met speciaal getrainde honden proberen ze mensen onder de sneeuw op te sporen. In helicopters speurt men de buurt af, hopend op een teken van leven. Even was er hoop: n van de honden had iets gevonden. Toen men ging graven bleek het niet om en skier te gaan, maar om een berggeitje. Inmiddels zijn er zeven doden onder de sneeuw vandaan gehaald. Omdat het vandaag zondag was, waren er extra veel mensen op de ski-piste.

Zeker zeven mensen zijn vanmiddag gedood toen van de Mont Blanc een enorm brok ijs naar beneden viel. Het ijs veroorzaakte een verwoestende lawine.

Dinsdag al, zal een eerste groep Nederlandse militairen naar Israel vertrekken om daar de komst voor te bereiden van acht Nederlandse patriott-lanceerinstallaties. De rest van de 70 militairen en de lanceerinrichtingen zelf, volgen een week later.

Voor het eerst sinds het uitbreken van de Golfoorlog, heeft Irak gisteravond een raketaanval gedaan op een doel in het zuiden van Israel. Irak zegt dat het een kerncentrale in de Negev-woestijn wilde verwoesten. Israel geeft geen commentaar. Het leger zegt alleen dat de resten van een Scud in het zuiden terecht zijn gekomen.

Op een persconferentie van de Britse legerleiding in Riayd liet generaal Irving de video zien van de aanval op de brug bij Fallujah. Gisteren hadden journalisten er op aangedrongen ook beelden te laten zien van mislukte aanvallen. De Britse generaal gaf volmondig toe, dat de aanval van Britse Tornado bommenwerpers, afgelopen donderdag, niet helemaal volgens plan was verlopen. Een van van de afgeworpen bommen raakte de brug, maar een tweede bom zwaaide naar rechts af. Hij ontplofte een kilometer verder, op een appartement en een drukke bazaar.

Het bombardement op de Iraakse stad Fallujah door de geallieerde luchtmacht is te wijten aan een technisch mankement van een bom. Dat heeft de Britse luchtmacht-generaal Irving in Riayd bekend gemaakt. Volgens Irak zijn door de aanval zeker 130 burgers om het leven gekomen.

NB BEGINT MET Voor de kust van Koeweit is een enorme invasievloot samengetrokken. Met het oog op landingen vanuit zee hebben Amerikaanse transportschepen per uur honderden tonnen voorraden overgeladen in de oorlogsschepen. De geallieerden tanks in Saudi-Arabie komen steeds dichter bij de grens van Koeweit. In de vroege ochtenduren zijn er zeven confrontaties geweest met Iraakse troepen. De Amerikaanse soldaten lijken vol goede moed: Ook de Fransen maken zich op voor de aanval. Hun minister Dumas heeft gezegd dat ze aan de vooravond staan van het grondoffensief: Geallieerde commandanten spreken van een generale repetitie van het offensief. De oefeningen kunnen dan ook heel binnenkort afgelopen zijn. Dan wordt het menens.

Volgens de Franse minister van buitenlandse zaken Dumas is het tijdstip van de aanval op Koeweit bepaald. Maar de Amerikanen willen er niets over loslaten.

De zekerheid groeit dat het elk moment tot een grondoffensief kan komen. De Britse luchtmachtcommandant Hine vindt dat het aan president Saddam Hussein ligt:

Tariq Aziz sprak vanmiddag anderhalf uur in Teheran met Velayati, de minister van Buitenlandse Zaken in Iran, die net terug is uit Moskou. Aziz deed dat samen met de Iraakse vice premier Hammadi. Aziz zei in Teheran dat "als de Verenigde Staten blijven weigeren om te praten over het Iraakse vredesvoorstel, Irak niet anders kan dan de strijd voortzetten". Minister Baker van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat de VS best wil praten, maar alleen als dat oplevert dat Irak zich onvoorwaardelijk terugtrekt uit Koeweit. Als dat niet gebeurt, komt er geen staakt-het-vuren, aldus Baker. Baker zei verder er op te vertrouwen dat de Sovjetunie niet van koers zal veranderen.

Het wordt de laatste poging om een grondoorlog in de Golf te vermijden - het gesprek van de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Tariq Aziz met Sovjetpresident Gorbatsjov, vanavond in Moskou. Aziz is met een speciale Aeroflotvlucht op weg van Teheran naar Moskou.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 18 februari. Aziz, met Sowjetplan op zak, terug naar Baghdad. Alles en iedereen klaar voor grondoorlog. Laatste loodjes voor Tussenbalans kabinet. Londense stations doelwit van IRA-aanslagen.

Een nieuw vredesplan van president Gorbatsjov. Dat is vanochtend in Moskou voorgelegd aan de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz. Met dit diplomatieke initiatief probeert de Sovjet-Unie te voorkomen dat de volgende fase in de Golfoorlog - het grondoffensief - uitbreekt. De Verenigde Staten hebben gezegd dat ze gewoon doorgaan met de militaire acties.

Na de bespreking met president Gorbatsjov vloog Aziz vanmiddag vanuit het ijskoude Moskou naar Teheran. Vandaar vliegt hij door naar Bagdad om Saddam Hussein op de hoogte te brengen van de Sovjet-voorstellen. Moskou staat erop dat Irak zo snel mogelijk met een duidelijk antwoord komt op het initiatief van Gorbatsjov, liefst al morgen. Vanochtend legde de Sovjet-president zijn plan voor aan minister Aziz, tijdens een gesprek dat meer dan drie-en-een half uur duurde. Nadere details werden niet bekend gemaakt. Volgens Sovjet-autoriteiten heeft Gorbatsjov Aziz ervan proberen te overtuigen dat een onvoorwaardelijke terugtrekking uit Koeweit de enige manier is om de oorlog te stoppen. Meteen na de ontmoeting tussen Tareq Aziz en de Sovjet-leiders maakte een Sovjet woordvoerder het nieuwe initiatief van president Gorbatsjov bekend. In Bonn is de Iraanse minister van buitenlandse zaken Velayati voor overleg met zijn Duitse collega Genscher. Ook Iran spant zich tot het uiterste in om een vreedzame oplossing voor de Golfcrisis te vinden, VOOR de grondoorlog uitbreekt.

De Duitse krant, de 'Bildzeitung',zegt -via welingelichte bronnen in Moskou- de details van het vredesplan van Gorbatsjov te hebben bemachtigd.

Volgens Bild bestaat het Sovjet-plan uit vier hoofdpunten. Allereerst de onvoorwaardelijke terugtrekking van de Iraakse troepen uit Koeweit. De Sovjet-Unie geeft Irak de garantie dat zijn grenzen onaantastbaar zijn. Verder zullen er geen strafmaatregelen genomen worden tegen Irak en Saddam Hussein persoonlijk. En als laatste punt zullen er besprekingen gehouden worden waar alle andere problemen in het Midden-Oosten aan de orde komen.

Een mogelijke oplossing van de Golfcrisis lijkt te draaien rond de as Moskou- Teheran- Baghdad. Maar het spreekt vanzelf, dat de Amerikaanse president van alle diplomatieke ontwikkelingen op de hoogte is. In de studio in Washington Paul Sneijder Een actieplan van Gorbatsjov, hoe is de reactie van president Bush HIER INSTART BUSH In Moskou wordt gesproken van politieke maatregelen, hoe denkt Washington over de 4 punten als dat ze zijn Gorbatsjov heeft Kohl gebeld is Washington niet ontstemd dat-ie -buiten de Amerikanen om- steun zoekt voor zijn diplomatiek initiatief Dit lijkt de laatste kans om een grondoorlog te voorkomen. Nu wil Gorbatsjov al morgen antwoord. Is dat onder druk van Bush (Als het Iraakse antwoord wat langer duurt, wacht Bush dan wat langer met de grondoorlog)

Voor het eerst in de 33 dagen die de Golfoorlog nu telt, zijn twee Amerikaanse oorlogsschepen op Iraakse mijnen gelopen. Volgens de Amerikaanse legerleiding is er weinig aan de hand. Niettemin kan n oorlogsschip, de kruiser Princeton, slechts op halve kracht verder varen. En: zeven Amerikaanse soldaten zijn licht gewond geraakt.

Een van de twee getroffen Amerikaanse oorlogsschepen, vlak na de aanvaring met de Iraakse mijn. Om veiligheidsredenen wil de Amerikaanse legertop niet zeggen om welk schip 't gaat. Terwijl een gewonde in allerijl wordt weggevoerd, proberen soldaten elders op 't schip de schade te inventariseren. Aan de zijkant is te zien dat olie uit 't schip lekt. Om de schade beter te kunnen opnemen, wordt een rubbervlot in zee gelaten. De schade aan de twee schepen is volgens de commandanten gering. De USS Princeton kan weliswaar slechts op halve kracht varen, maar de slagkracht zou er niet minder door zijn geworden. De twee Amerikaanse oorlogsbodems varen zo'n honderd tot honderdzestig kilometer van elkaar in de Perzische Golf. De Irakezen hebben hier de afgelopen weken tal van mijnen gelegd. Maar in 't gebied zouden ook nog mijnen drijven, die dateren uit de Iraanse-Iraakse oorlog. Op de geallieerde vloot wordt scherp naar mijnen gespeurd. Een moeilijke klus, want de drijvende mijnen zijn in de golven moeilijk te zien. In de afgelopen weken zouden tachtig Iraakse mijnen zijn opgespoord en tot ontploffing gebracht.

Langs de grens met Irak voeren geallieerde grondtroepen voeren zogenaamde'agressieve patrouilles' uit. Een van de vele aanwijzingen dat de grondoorlog snel dichterbij komt.

Het drie-twee-zeven (327) Squadron van de Koninklijke Luchtmacht in het duitse Blomberg vertrekt dit week-einde naar Israel. Ze worden met acht patriot- lanceerinrichtingen gestationeerd ten westen van Jeruzalem.

De Nederlandse luchtmachtbasis in Blomberg lijkt haast uitgestorven. Bijna de helft van de normaal 800 Nederlandse militairen is vertrokken. Werkzaamheden rond het Golf-gebied. Driehonderd man bevinden zich inmiddels in Turkije. En van de 70 die afgelopen woensdag te horen kregen dat ze naar Israel zouden worden uitgezonden is al een deel vertrokken met het materieel. De rest gaat dit week-einde. Het 327 Squadron gaat ongeveer 10 km ten westen van Jeruzalem werken. De groep moet uit Irak afkomstige scut-raketten, of eventuele vliegtuigen met de patriot in de lucht onderscheppen. In tegenstelling tot de collega's in Turkije die iedere maand worden afgelost moeten zij in Israel blijven tot einde Golfconflikt. Ze waren voorbereid om naar Turkije te gaan half maart, nu vertrekken ze dit week-einde al.Sommigen voelen zich door de politiek misbruikt. Deze reis naar Israel gaan er GEEN dienstplichtigen mee.

Israel moet trouwens zelf betalen voor elke afgeschoten Nederlandse patriot. Kosten: n miljoen gulden per raket. Ook 't vervoer van de Nederlandse militairen die de lanceerinstallaties bedienen, komt voor rekening van de Israeliers.

Wat het kabinet afgelopen zaterdag niet lukte - het opmaken van de Tussenbalans - lukte ook vandaag nog niet. Het kabinetsberaad, dat vanmorgen om tien uur begon- werd tegen drie uur geschorst.

Rond deze tijd verwacht premier Lubbers de ministers weer in de Treveszaal aan het Binnenhof. Op het Binnenhof staat ook politiek redacteur Hans Laroes. Hans, is nu dan eindelijk de slotronde van die discussie over de Tussenbalans begonnen

In Den Haag wordt de laatste puntjes op de i gezet. In de financiele wereld en bij de consumentenorganisaties hebben de kabinetsplannen inmiddels al voor beroering gezorgd.

Nu nog is rente tot duizend gulden belastingvrij. En voor veel mensen is dat juist het aantrekkelijke van sparen. Maar 't kabinet overweegt nu dus om dat te veranderen. Financieel deskundigen vinden het een onzalig en onbegrijpelijk plan. Op dit moment is de rente die moet worden betaald voor zogeheten consumptieve kredieten nog aftrekbaar voor de belasting. Dat gaat dan voornamelijk om leningen die mensen sluiten voor de aanschaf van goederen, waarvoor in een keer veel geld op tafel moet worden gelegd. Geld dat ze niet hebben. Maar als het aan het kabinet ligt, zal het belasting-voordeel dat je van zulke kredieten hebt verdwijnen. De consumentenorganisaties vinden het een slecht idee. Het kabinetsplan om verder ook nog het belasting-vrije dividend te gaan belasten, wordt op de Nederlandse effecten- en optiebeurzen hard gekritiseerd.Er wordt voor een ernstige terugslag gevreesd op de Nederlandse financiele markten.

Een spectaculaire ontsnapping uit de gevangenis in Leeuwarden. Met behulp van een helicopter ontvluchtte een zware misdadiger.

Aan het begin van de avond stonden twee gevangenen klaar op de luchtplaats van de gevangenis 'De Marwei'. Een van de mannen slaagde er niet in aan boord te blijven en viel van vijf meter weer naar beneden. De helicopter is gestolen op het vliegveld Lelystad. Inmiddels is het toestel leeg teruggevonden op het vliegveld van Drachten.

vroeg op treinstations in Londen,Paddington en Victoria. zeer ernstig. De Britse regering gaat ervan uit dat de IRA, het verboden Ierse republikeinse leger, erachter zit.

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 19 februari. Sowjetplan schiet tekort,zegt Bush. Teheran meldt serieuze benadering door Baghdad. Regering komt eindelijk met tussenbalans. Fusie NationaleNederlandenNMBPostbank in gevaar

Voor president Bush is er geen weg terug. Hij ziet in het vredesplan van president Gorbatsjov geen oplossing en vindt het niet acceptabel. De Sovjet-Unie en Iran hebben de hoop op een diplomatieke oplossing nog niet opgegeven. Vol spanning wordt nu gewacht op een antwoord uit Bagdad, op het Sovjetvoorstel. Maar de vraag is, of dat antwoord veel uitmaakt, nu Bush zo heeft gereageerd op Gorbatsjovs plan.

Minister Tareq Aziz is nu in Bagdad. Hij brengt zijn president (Saddam Hussein) verslag uit over het Sovjet-vredesvoorstel.

Eerder op de dag zei Aziz in Teheran ,bij zijn ontmoeting met de Iraanse president Rafsanjani, dat zijn land serieus wil praten over terugtrekking van de troepen uit Koeweit. "De aanvaarding van VN-resolutie zes-zes-nul (660) , en het begin van onderhandelingen over terugtrekking uit Koeweit is een belangrijke stap, waar we aan vasthouden' aldus Aziz. In Moskou zei minister van buitenlandse zaken Bjessmjertnych dat het herstel van Koeweit als soevereine staat het belangrijkste onderdeel van een oplossing moet zijn. Hij toonde zich hoopvol dat het vredesplan van Gorbatsjov een oplossing biedt. Maar Moskou staat er op, aldus Bessmertnych, dat de staat Irak blijft bestaan en in de toekomst ook een belangrijke rol speelt in de regio.

Het plan Gorbatsjov is niet wat Bush zich voorstelt van een beeindiging van de oorlog om Koeweit. En dat heeft de Amerikaanse president zijn Sowjet-collega laten wetenin alle openheid,zoals werd gezegd. In Washington onze correspondent Paul Sneijder. Wat Bagdad ook doet, het vredesplan van Gorbatsjov maakt geen kans zegt Bush Het gaat om Koeweit, maar Bush wil vooral ook het hoofd van Saddam Hussein De grondoorlog lijkt nu echt alleen maar een kwestie van tijd hoelang nog Nu maken de Amerikanen niet ALLEEN de dienst uit Of toch wel (Europeanen)

De Europese Gemeenschap staat minder afwijzend tegenover het vredesinitiatief-van-Moskou dan de Verenigde Staten. In Luxemburg toonden de EG-ministers van Buitenlandse Zaken zich vooral tevreden over de Sovjet oproep aan Irak zich zonder voorwaarden terug te trekken uit Koeweit.

De diplomatie lijkt te zijn uitgeput en dat betekent dat de grondoorlog met de dag, ja met het uur dichterbij komt Tot die tijd, wordt Irak voortdurend uit de lucht bestookt.

De Iraakse hoofdstad Baghdad was de afgelopen nacht doelwit van n van de hevigste bombardementen sinds het begin van de oorlog, 34 dagen geleden. Volgens Irak werd heel het land gisteravond getroffen door tweehonderd luchtaanvallen. Daarvan zouden er 65 op burgerdoelen zijn geweest. Baghdad zegt dat er in de eerste vier oorlogsweken 20.000 doden zijn gevallen. Er zouden 60.000 mensen gewond zijn. Irak heeft deze nieuwe cijfers aan Iran gegeven. Dat buurland biedt nog steeds onderdak aan meer dan honderd Iraakse gevechtsvliegtuigen. Een Japanse televisieploeg heeft voor het eerst beelden kunnen maken van de uitgeweken toestellen. Het Iraakse leger in Koeweit ligt permanent onder zwaar artillerievuur. Volgens de geallieerden met resultaat. Saddam Husseins gevechtskracht zou inmiddels gehalveerd zijn. Britse frontsoldaten zien de beschietingen als hun dagelijks werk. Achter de vuurlinie doen de Britse woestijntroepen onder vaak weinig aangename omstandigheden hun voorbereidende werk. Volgens hun generaal moet niet lang meer gewacht worden met de grondoorlog. Valt die beslissing, dan kunnen partijen elk een half miljoen soldaten in de strijd werpen.

Als de geallieerde troepen met het landoffensief beginnen zullen ze waarschijnlijk niet een frontale aanval doen op de Iraakse posities. Een aanval op de flanken lijkt waarschijnlijker. In het westen langs de saudisch - iraakse grens en in het oosten een landing vanaf zee op de kust van koeweit.

Een amfibische landing op de kust van Koeweit is de meest ambitieuze maar tegelijkertijd ook de gevaarlijkste militaire operatie die in het Golfgebied op stapel staat. Bij een aanval op de kust van zo'n twintigduizend mariniers is een goede samenwerking van alle strijdkrachtonderdelen van levensbelang: Als die samenwerking goed verloopt heeft de vijand een groot probleem. Hij kan immers niet weten waar precies het gevaar vandaan komt. Verkenningseenheden bepalen de beste plaats voorde landingsoperatie. Dat kan dichtbij Koeweit-Stad zijn, of helemaal in het noorden waar in de buurt van Basra waar de Republikeinse Garde zich heeft ingegraven. En dan zijn er de helicopters die duizenden mariniers achter de kustlinies droppen. Pas als de mijnen in het zeegebied voor de kust zijn opgeruimd kunnen duizenden mariniers in hovercrafts en landingsvaartuigen het Koeweitse strand opstormen. De mariniers moeten dan in korte tijd een flink gebied veroveren. Die ruimte is nodig voor de enorme hoeveelheid zwaar gevechtsmaterieel dat onmiddellijk aan wal wordt gebracht. De aanval op de kust van Koeweit kan de grootste amfibische operatie sinds 1950 worden. Toen bestormden Amerikaanse eenheden de kust van Korea. Destijds werd een verliespercentage van 36 procent geaccepteerd, maar zo'n slachting wordt in de moderne oorlogvoering niet meer aanvaard.

Als de landoorlog begint zullen soldaten uit Koeweit meevechten in de voorste linies. Zes koeweitse divisies, zo'n 30.000 man , zijn -na de Iraakse invasie- naar Saudi-Arabie gevlucht. Ze hebben de laatste weken versterking gekregen.

Israel is vanavond getroffen door een Iraakse scud-raket. Volgens een legerwoordvoerder is de scud afgevuurd uit het westen van Irak. Hij kon nog niet zeggen waar het projektiel is neergekomen. Er zijn voor zover bekend geen slachtoffers.

Een reeks kettingbotsingen tussen Gorkum en Breda. Door plotseling opkomende mistflarden ontstond op de A-27 -vanmorgen even na negenen- in korte tijd een enorme verkeerschaos. Zeventig auto's zijn op elkaar ingereden bij kettingbotsingen ter hoogte van Gorcum, Werkendam, Hank, en, aan beide zijden van de Keizersveerbrug, bij Raamsdonksveer. Een automobilist is omgekomen, doordat een achteropkomende vrachtwagen op zijn bestelbusje inreed. Pas in de loop van de middag werd het stuk rijksweg weer vrijgegeven voor verkeer.

Een ontploffing heeft een huis in Eindhoven zwaar beschadigd. De politie denkt dat het om een bomexplosie gaat. Het huis is namelijk al eerder doelwit geweest van een aanslag. Toen was er nog een abortuskliniek in gevestigd. Sinds kort wordt het huis echter bewoond door een echtpaar. Door de explosie zijn in de omgeving tientallen ramen gesprongen en geparkeerde auto's beschadigd. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor.

"President Gorbatsjov moet aftreden en de macht moet worden overgedragen aan de Federale Raad." Dat heeft Boris Jeltsin, de president van de Russische Federatie, gezegd. Hij deed zijn uitspraken in een televisie-programma dat in de hele Sovjetunie is uitgezonden. Volgens Jeltsin heeft Gorbatsjov zijn volk misleid en dictatoriale macht naar zich toegetrokken.

Eindelijk, na een maand van onderhandelen, wikken en wegen, en weer onderhandelen, heeft 't kabinet zojuist z'n tussenbalans gepresenteerd. Het bereikte akkoord behelst een bezuinigings-pakket van ongeveer achttien miljard gulden. Voor een groot deel op te brengen door 't rijk zelf. Maar ook de burgers moeten meebetalen. Aan een lastenverzwaring is volgens 't kabinet niet te ontkomen.

Tot even voor middernacht werd er gisterendoor het kabinet vergadert. Minister de Vries was de eerste die naar buiten kwam. We zijn klaar zei hij. Morgen persconferentie. En ook vandaag hebben Lubbers en Kok tot het laatste moment aan de tekst van de tussenbalans geschaaft Wat is er besloten wonen wordt duurder. de huren gaan per 1 juli jaarlijks met 5,5 omhoog het huurwaardeforfait, de belasting voor het eigen huis, gaat ook omhoog. Het is nu nog 1,8 maar in 1994 3,3 OOk het openbaar vervoer wordt duurder. De verhoging van de tarieven moet 300 miljoen opleveren in 94. het is niet exact te zeggen maar waarschijnlijk wordt een kaartje zo'n 5 duurder Ook de automobilist is meer geld kwijt. De accijnzen op brandstof gaan omhoog. Met hoeveel is niet duidelijk. Het kan zijn dat een liter benzine ongeveer 20 cent meer kost in 1994 Ook de motorrijtuigenbelasting gaat omhoog Het kabinet gaat meer belasting heffen. De rente op consumptief krediet en de rente op spaargeld zijn straks nog maar beperkt aftrekbaar. Of het wordt helemaal afgeschaft. OOk over dividend, winst op aandelen moet straks geheel of gedeeltelijk belasting betaald worden. Bovendien gaat de tabaksaccijns omhoog. Deze maatrgelen moeten ruim 1,2 miljard opleveren. Dat bedrag is nodig om de belastingvrije voet van iedereen te verhogen. Zo wil het kabient ervoor zorgen dat niemand er door de plannen financieel op achteruitgaat.

Een week of 7 heeft het kabinet gediscussieerd over de Tussenbalans. Vandaag was het, voor de betrokkenen, de grote dag. Maar het was toch nogw achten tot half zeven voordat premier Lubbers en minister Kok hun Tussenbalans kwamen onthullen. Hans Laroes daarover.

Eindelijk, zou je haast zeggen, is het kabinet klaa met de Tussenbalans. De grootste bezuinigingsoperatie tot nu toe. Begonnen omdat het rijk simpelweg te weijig geld had. Omdat de rente hoog is. En omdat de economische groei tegenvalt. Maar de Tussenbalans-operatie is meer dan alleen een bezinigingsoperatie. Het is ook een krachtproef voor deze coalitie van PvdA en CDA . Net voior de verkiezingen voor provinciale staten, op 6 maart. De krachtproef is achter de rug. En voor wat hget kabinet betreft geslaag, En zo konden premier Lubbers en minister Kok van financien, de twee politieke leiders van dit kabinet, anderhalf uur geleden hun langverwachte persconferentie houden. Na een moeizamne bevallin,m zoals Kok zei. En dat was het ook. Een operatie waarbij Kok en Lubbers ook de confrontatie hebben gezocht. Waarbij fractievoorzitter WEoltegsn Lubbers provocaties verweet. Maar de Tussnebalans is er. En zo ziet-ie er uit ingrote lijnen Het kasboek an Kok en Lubbers: De lasten gaan met zo'n 5 miljard omhoog de sociale zekerheid moet ook 5 miljard bijdragen. Minder WAO-ers bijvoorbeeld, en hert ziekteverzuim moet 'n end wordne teruggerdo0ngen. Op subsidies wordt 3 miljard bezuinigd. Bedrijven krijgen minder. de huursubsidie wordt beperkt. De ministers leveren ook 5 mkiljard in. De defensie-uitgagevn dalne jaarlijks met twee procent. De mninisteries worden kleiner, de gezondheidszprg wordty aangepakt. Zo komen Kok en Lubbers op ruim 18 miljard samen. De brief over de Tussenbalans is vers. Maar er zijn al wel reacties. U ziet oppositieleider Bolkestein; na hem pvda-fractievoorzitter Woltgens: Minister Kok zei zojuist dat de Tussnebalansbrief een basispakket is. En dta moet ook wel, want naar alle waarschijnlijkheid moet er toch nog extra geld wordne gevonden om het tekort van het rijk om;laag te brengen. Mara de boodshap is duidelik. We gaan sobere jarenn tegemoet. Koopkrahctverbetering zit er niet in. Voor niemand. Maar het beleid slaagtg alleen als werkgevers en werknemers de lonen matigen. Nog verder dan nu. He kabinet doet een dringende oproep. Het succes van dit beleid wordt dus mede ebepaald door de sociale partners. En door de Kamer, die volgende weeek en denbat houdt over de Tussenbalans. deel van de verant

De fusie tussen Nationale Nederlanden en NMB Postbank dreigt in gevaar te komen. De Vereniging van Effectenbezitters gaat actie voeren om de fusie te blokkeren. En roept alle aandeelhouders , die zich willen verzetten , op zich bij de vereniging te melden.

Op de buitengewone aandeelhouders-vergadering van nationale Nederlanden bleek vandaag opnieuw dat veel beleggers het oneens zijn met de prijs die ze voor hun aandeel krijgen. De VEB gaat dat verzet nu organiseren. Door de protesterende aandeelhouders op te roepen zich binnen een week te melden bij de vereniging. Als dat lukt zou dat betekenen dat de fusie onder de huidige voorwaarden niet door gaat. De VEB heeft al de steun van een groot aantal institutionele beleggers met wie de Vereniging vanochtend een veragdering had. Het is voor het eerst dat er zo'n actie door aandeelhouders gevoerd wordt tegen voorgenomen fusie.

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeienavond, het nieuws van woensdag 20 februari - Saddam Hoessein reageert nog niet op vredesvoorstel Sovjetunie - Iraanse minister Velayati verwacht antwoord Irak morgen - binnen enkele dagen besluit over mogelijk Nederlandse mijnenjagers naar de Golf - IRA-proces in Roermond begonnen

Begint de bloedige grondoorlog nog deze week, misschien zelfs al vannacht, of accepteert Irak het Sovjet-vredesplan Die vraag houdt de wereld op de 35ste dag van de oorlog om Koeweit bezig. En het antwoord op de vraag ligt voor een belangrijk deel in handen van Saddam Hussein. Alleen zijn positieve reactie op Gorbatsjovs vredesvoorstel kan de grondoorlog voorkomen, zegt Moskou. Maar Baghdad houdt zich stil en lijkt tot het allerlaatste moment met een antwoord te willen wachten.

Saddam Hussein, die al zeven dagen niet meer in het openbaar is gezien, hoeft zijn positieve antwoord op het vredesvoorstel niet door Tareq Aziz in Moskou te laten afleveren. Een briefje naar de Sovjet-ambassade in Baghdad is voldoende, zegt Moskou. De Sovjetunie is niet verontrust door de eerste Amerikaanse reactie op het vredesplan, die afwijzend was. De meningen over het geschil lopen niet uiteen, zegt Moskou. De Iraanse minister van buitenlandsezaken Velayati heeft in Parijs met de Franse president Mitterrand over de Golfoorlog overlegd. Volgens Velayati zijn Iran en Frankrijk vastbesloten om aan de Golfoorlog een einde te maken. Daarom moet Saddam Hussein nog n dag de tijd krijgen om in te gaan op het vredesvoorstel van Gorbatsjov.

Volgens Italie past het Soviet-vredesplan binnen het raamwerk van de VN-resoluties. Daarmee heeft Italie als belangrijke bondgenoot in de anti-Iraakse coalitie het initiatief genomen: Want, het besef dat een massaal, geallieerd grondoffenief elk uur dichterbij komt, heeft de diplomatie-op-het-laatste-nippertje stevig aangewakkerd. Diplomatieke delegaties stappen in en uit vliegtuigen. Regeringsleiders raadplegen elkaar, en hun adviseurs. Allemaal met n doel voor ogen: een oplossing uitwerken voor het te laat is.

De meeste mogelijkheden voor zo'n oplossing liggen nog altijd in het vredesplan van Gorbatsjov. Moskou heeft nog hoop op succes, want volgens hen is de Amerikaanse reactie geen afwijzing. Minister Bessmertnych van buitenlandse zaken vindt dat er MEER dan n reden is om optimistisch te zijn. De VN-Veiligheidsraad vergadert vanavond in New York - in een besloten zitting - zowel over de vredesintitiatieven als over het verloop van de oorlog. Het Sovjet-vredesplan is ook besproken door de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad. Koeweit benadrukte dat alle initiatieven welkom zijn, zolang er maar niet onderhandeld wordt. Ook Irak zelf blijft bezig aan het diplomatiek front. De Iraakse vice-premier Hammadi is onverwacht in Peking voor besprekingen met de Chinese regering. Aangenomen wordt dat Hammadi steun zoekt voor het Iraakse aanbod van vorige week om zich onder voorwaarden terug te trekken. China heeft de Iraakse bereidheid positief genoemd, maar ook niet meer dan dat. Want in al het diplomatieke tumult, blijft het wachten op een Iraaks antwoord op het Sovjet plan.

De exacte inhoud van het vredesplan van Sovjet-president Gorbatsjov is nog steeds alleen maar bekend bij de betrokken regeringsleiders. Bush vond het plan gisteren niet ver genoeg gaan. Maar tot een echte afwijzing kwam hij toch niet. In Washington onze correspondent Paul Sneijder. - Paul, kan Bush met de grondoorlog wachten tot-ie het antwoord van Saddam Hussein kent. instart Baker - Baker zegt soon, spoedig. Wat betekent dat volgens jou - Wil Amerika eigenlijk wel een diplomatieke oplossing. (kunnen ze er nog omheen) - Maar zelfs zo'n grondoorlog levert niet automatisch op dat Saddam Hussein buiten spel wordt gezet.

Ook minister Van den Broek van buitenlandse zaken heeft geen aanwijzingen dat de grondoorlog tegen Irak wordt uitgesteld. De beslissing over een grondaanval kan volgens hem alleen door de Verenigde Staten worden genomen.

Minister Van den Broek zei dat vlak voor z'n vertrek naar een bijeenkomst van de Raad van Europa in Madrid. Daar zal ook overleg worden gevoerd met de Sovjet-minister van buitenlandse zaken Bessmertnych. In Madrid zal Tsjechoslowakije officieel als nieuw lid van de Raad van Europa worden verwelkomd.

Opnieuw hebben de geallieerden de afgelopen nacht hevige bombardementen uitgevoerd op Irak en Koeweit. Tegelijk worden de korte schermutselingen tussen de landeenheden steeds feller. Bij n van die gevechten zouden vanmiddag zeker 50 Iraakse soldaten zijn gesneuveld. Ook zouden ongeveer 450 Irakezen zich hebben overgegeven.

In de vijfendertigste nacht van de Golfoorlog werd vooral Baghdad zeer zwaar getroffen. Volgens de Iraakse autoriteiten was een aantal van de bombardementen ook dit keer weer gericht op woonwijken. Het Iraanse persburo Irna heeft dat bevestigd, maar details zijn niet bekendgemaakt. dagbeelden In de loop van de ochtend werd een groep westerse verslaggevers meegenomen naar de stad Mosul in het noorden van Irak. In deze plaats zouden drie dagen geleden tientallen huizen en een kerk zijn gebombardeerd en daarbij zouden veel doden en gewonden zijn gevallen. De ziekenhuisartsen zeggen dat ze weinig kunnen doen voor de gewonden, omdat veel apparatuur onbruikbaar is geworden. Maar de Amerikanen hebben zo hun twijfels bij al die berichten over burgerdoelen die getroffen worden door luchtaanvallen. De inlichtingen- diensten wijzen erop, dat bij veel getoonde gebouwen vooral de benedenverdiepingen zijn beschadigd, terwijl de daken vaak nog intakt zijn. Ze vermoeden daarom dat de huizen en kerken niet vanuit de lucht door de geallieerden zijn getroffen, maar vanaf de grond door het Iraakse leger zelf zijn opgeblazen. Terwijl de bommenwerpers diep in Irak hun doelen bestoken en ook de bombardementen op artilleriestellingen langs de kust worden opgevoerd, krijgen de schermutselingen op de grond een steeds grimmiger karakter. Enkele tankeenheden zouden voor het eerst de zandwallen tussen Koeweit en Saoedi-Arabie zijn overgestoken en ook amerikaanse Apache-helikopters voeren nu aanvallen uit op gronddoelen in Koeweit. Volgens een woordvoerder in Washington zijn de gevechten nu zo hevig, dat de land-oorlog in zekere zin al is begonnen. De mariniers, die al wekenlang in de frontlinies liggen wachten nog maar op n ding: de opdracht van president Bush om de massale aanval in te zetten. En die opdracht verwachten ze nu elk moment.

Ons land moet beslissen over het sturen van meer mijnenjagers naar de Golf - en daarmee grotere betrokkenheid bij de Golfoorlog. Het Ministerie van Defensie in Den Haag bestudeert een verzoek van de Verenigde Staten. Die hebben aan Nederland gevraagd om een aantal mijnenjagers naar de Perzische Golf te sturen.

De Amerikanen hebben gevraagd om een aantal zogenoemde "mijn-bestrijdings-vaartuigen". De Nederlandse zou bereid zijn twee van dit soort schepen te sturen. Welke dat zijn, is nog niet bekend. Op het ogenblik zijn een aantal Nederlandse marineschepen actief in de westelijke Middellandse zee, dus betrekkelijk dicht bij de Perzische Golf. Mogelijk houdt het verzoek van de Amerikanen verband met het opduiken van steeds meer mijnen in de Golf, vlak voor de kust van Koeweit. Eergisteren werden twee Amerikaanse oorlogs-schepen beschadigd na aanvaringen met zeemijnen.

Tot zover onze berichtgeving over de Golfoorlog.

Acht maanden na de moordaanslag op twee Australiers in Roermond, is vandaag het proces tegen de Ierse verdachten begonnen. De vier is moord of medeplichtigheid aan moord ten laste gelegd. Ook worden ze beschuldigd van het lidmaatschap van een verboden organisatie, de IRA.

De uitspraak in dit proces wordt niet voor half april verwacht.

In Tirana, de hoofdstad van Albanie, zijn ongeregeldheden uitgebroken. De politie schiet in de lucht om honderden betogers uiteen te drijven. Eerder vandaag hebben duizenden duizenden studenten een metershoog standbeeld van de vroegere Stalinistische leider Hoxha van z'n sokkel getrokken. Vanmorgen hadden tienduizenden Albaniers zich in Tirana verzameld op de campus van de Enver Hoxha-universiteit. Ter ondersteuning van een hongerstaking van zo'n 700 studenten, die een andere naam eisen voor hun universiteit.

Hoogovens in de problemen. Bij het staalconcern verdwijnen 1200 tot 1600 banen in de komende jaren. Dat zegt de industriebond FNV. De bonden hebben met de directie een sociaal plan opgesteld. Er zullen geen gedwongen ontslagen vallen. Het verlies aan banen is onderdeel van een masterplan om de kosten fors te beperken. Het concern kampt met een stagnerende afzet, vooral door de lage dollar. Besloten is om de produktie van een aantal installaties deels stil te leggen.

De beroemde bronzen Leeuw van Venetie is voor het laatst van dichtbij te zien. In het Paleis op de Dam is het drieduizend kilo zware beeld het middelpunt van een tentoonstelling. Koningin Beatrix bekeek als eerste de expositie. Die is onderdeel van de Amsterdam-Venetie-manifestatie. De leeuw werd de afgelopen jaren gerestaureerd en verhuist over ruim een maand naar z'n vertrouwde plaats: De zuil naast het Dogenpaleis in Venetie.

Vrieskou drijft groenteprijzen omhoog. Door de lange koude periode in Nederland zijn de prijzen extreem omhoog geschoten. Groenten zoals spruitjes, bloemkool en prei zijn veel duurder dan normaal voor deze tijd van het jaar. Deze 'Hollandse groenten' kunnen door de kou niet worden geoogst. De laatste paar dagen is het weer wat minder koud geweest. Daardoor zullen de prijzen binnenkort waarschijnlijk weer dalen. Maar het kan tot midden april duren voor ze terug zijn op hun normale niveau.

De Tweede Kamer krijgt omstreeks deze tijd de cijfers over de gevolgen van de Tussenbalans voor ieder's portemonnee. Met name de oppositie vindt dat de Tussenbalans niet kan worden beoordeeld zonder die cijfers. Morgen beslist de Kamer wanneer het debat over de kabinetsplannen wordt gehouden.

De oppositie protesteerde vanmiddag omdat het kabinet de plannen gisteren presenteerde zonder de preciese gevolgen voor de koopkracht te kennen. De oppositie wil niet dat het debat over de tussenbalans volgende week wordt gehouden. tussenbalans besluiten betekenen voor het openbaar vervoer een bezuiniging van 420 miljoen gulden.In totaal staat op de begroting 3,7 miljard gulden genoteerd voor het openbaar vervoer. Een derde van de bezuiniging moet worden bereikt door efficiency.Twee derde door verhoging van de tarieven. Minister May besprak de maatregelen vandaag met de negen grote steden.

Het weer met Erwin Kroll.

Dit was het acht-uur-journaal. Het volgende journaal is om tien uur. Goeienavond.

En dan is er nog laatste nieuws uit baghdad: daar is zojuist aangekondigd dat minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz "spoedig" naar moskou zal gaan om het Sovjet-vredesplan te bespreken. Deze mededeling kan erop duiden dat Saddam Hussein een laatste poging wil doen een grondoorlog te voorkomen.

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 22 februari - President Bush geeft Irak laatste kans zich uit Koeweit terug te trekken - Irak zou taktiek van de verschroeide aarde toepassen met brandende olievelden - Tareq Aziz overlegt nog in Moskou over Sovjet-vredesplan - Nederland stuurt 2 mijnenjagers naar de Golf

President Bush heeft Saddam Hoessein voor het blok gezet: Irak krijgt nog n dag de tijd om zich onvoorwaardelijk terug te trekken uit Koeweit. Het ultimatum van Amerika en zijn bondgenoten loopt morgenmiddag, zes uur Nederlandse tijd, af. Want, zo zei Bush, "het moet nu eindelijk duidelijk worden wat er voor nodig is om een grondoorlog te voorkomen".

De Amerikaanse president beschuldigde Saddam Hoessein er vanmiddag van "de tactiek van de verschroeide aarde" toe te passen. Volgens militaire bronnen in Saudie-Arabie heeft Irak in de afgelopen 24 uur opnieuw vele Koeweitse olie-installaties in brand gestoken.

In Koeweit staat een kwart van de oliebronnen over een lengte van 70 kilomter in brand. Net als in het begin van de oorlog, toen Koeweitse olie-terminals in brand werden gestoken. Volgens president Bush is Irak van plan om alles wat kan branden te vernietigen. Bush ging overigens in zijn verklaring - die hij samen met zijn minister Baker voorbereidde - nauwelijks in op het Soviet-plan. Hij zei alleen dat het initiatief van Moskou te waarderen valt.

In hoeverre het ultimatum van president Bush het diplomatieke overleg in Moskou doorkruist is nog niet duidelijk. Daar werd ook vandaag nog steeds druk gewerkt aan een vreedzame oplossing van het Golfconflict. Vannacht zag het er naar uit dat de Iraakse minister Tareq Aziz en de Sovjets in Moskou DE oplossing voor de oorlog in handen hadden.

Even na middernacht komt Sovjet-woordvoerder Ignatenko de pers melden, dat minister Aziz en president Gorbatsjov overeenstemming hebben bereikt, over 'n aantal voorstellen. Volgens het sovjetplan zou de terugtrekking zonder voorwaarden, zijn en n dag na het staken van de vijandelijkheden beginnen. Verder zou de terugtrekking volgens een vast tijdschema verlopen. De economische sancties zouden worden opgeheven, als twee-derde van de Iraakse troepen weg is uit Koeweit. En als alle troepen weg zijn, zouden alle VN-resoluties, moeten worden ingetrokken. Alle krijgsgevangenen zouden vrij komen, onmiddellijk nadat een bestand is afgekondigd. De terugtrekking zou plaats vinden onder VN-toezicht, maar daar zouden alleen niet-geallieerde landen aan mee mogen doen. Minister Aziz is nog altijd in Moskou, om te praten over de uitwerking van de voorstellen. Vanmorgen sprak-ie met zijn Sovjet-collega Bessmertnych, vanmiddag had-ie een gesprek met president Gorbatsjov. De 7 punten die vannacht bekend zijn gemaakt, zouden trouwens niet meer dan een tussenstand zijn. Ze zouden nog aanzienlijk worden uitgebreid. De Soviets hebben nog steeds hoop op succes. Ze vinden, dat alles gedaan moet worden, om een grond-offensief te voorkomen.

Maar het Sovjet-plan kan in de ogen van de Verenigde Staten kennelijk nog steeds weinig genade vinden. Getuige de ultimatieve verklaring van president Bush vanmiddag. In Washington Paul Sneijder - Paul, Moskou heeft een vredesplan gemaakt, maar de Amerikanen stellen nu een ultimatum. Bijt het een het ander niet - In het vredesplan van Moskou krijgt Irak enige dagen de tijd om zich voor te bereiden op de terugtrekking uit Koeweit. Bush wil dat die morgen begint. Hoe wil-ie dat voor elkaar krijgen - Bush heeft een ultimatum gesteld. Hij wil een signaal van Saddam Hoessein zelf voor morgen. Verwacht ie dat ie dat echt krijgt

Bagdad heeft nog niet gereageerd op de Amerikaanse eisen. Met het accepteren van het Sovjet plan was Saddam Hoessein al verder gegaan dan ooit tevoren.

De Iraakse kranten konden vanochtend nog niet melden dat Tarek Aziz in Moskou akkoord was gegaan met de Sovjet voorstellen. In plaats daarvan prees de krant van de regerende Ba'ath partij uitvoerig Saddam Hoessein's kwaliteiten als leider. Van het zoveelste luchtalarm lijkt niemand meer op te kijken. Op straat in Bagdad lijkt de bevolking voorbereid op de beslissing Koeweit te verlaten. Voor het eerst in twee weken hebben geallieerde bommenwerpers vandaag weer bij daglicht Bagdad gebombardeerd. In een militair communique op radio Bagdad beschuldigde Irak de geallieerden ervan dat ze vanochtend al met de landoorlog zijn begonnen. Volgens Irak was een zware artillerie-beschieting van Britten en Amerikanen bedoeld als het begin van het grondoffensief, maar is de aanval afgeslagen.

Argwaan in Saoedie Arabie over het vredesplan van de Sovjet-Unie. De angst dat Saddam Hoessein in het zadel blijft bij een vredesplan, doet diplomaten en burgers de hoop uit spreken dat de grondoorlog toch door gaat.

Het ultimatum van de Verenigde Staten aan Irak overheerste in Parijs de ministerraad van de Westeuropese Unie, de WEU. De ministers van buitenlandse Zaken hebben gesproken over de toekomstige vorm van een Europese militaire samenwerking.

In Israel is de harde opstelling van president Bush met instemming ontvangen.

Nu de Golfoorlog in een beslissend stadium is, komt ook de positie van de Iraakse leider in het geding. Maar volgens Irak-deskundige Soeterik kan Saddam Hoessein terugtrekking van zijn troepen juist voor zijn eigen voordeel gebruiken. Hij zal zijn positie in eigen land en in de Arabische wereld ermee versterken.

De Iraakse leider kan de terugtocht uit Koeweit in zijn voordeel laten uitvallen. En zelfs uitbouwen tot een politieke zege die hem tot leider van de Arabische wereld maakt.Saddam zal volgens irakdeskundige Soeterik volhouden dat Koeweit bij zijn land hoort. Dat de overmacht te groot was om stand te houden. Maar het verzet tegen de machtige coalitie in ieder geval een maand heeft geduurd. Maar op de lange termijn krijgt Saddam de rekening gepresenteerd .De economie van Irak was al in ernstige problemen. Door de oorlog tegen Iran. Dat zal hem op den duur door een sluimerende oppositie worden aangerekend. Daarom zal tegenstand pas na geruime tijd resultaat hebben, verwacht Soeterik.

Premier Lubbers zegt dat Irak nu maar n ding te doen staat: onmiddellijk een begin maken met de terugtocht uit Koeweit. De premier reageerde enthousiast op het ultimatum van president Bush.

Laatste nieuws over de Golfoorlog: Zojuist is in Moskou bekend geworden dat Irak akkoord gaat met een "zes-punten" plan, dat een einde maakt aan de oorlog. Irak is volgens het plan bereid tot onmiddelijke en onvoorwaardelijke terugtrekking, EEN dag na het afsluiten van een staakt-het-vuren. Irak zou verder bereid zijn om binnen drie weken helemaal weg te zijn uit Koeweit. Dat heeft Soviet woordvoerder Ignatenko net bekend gemaakt.

Het kabinet heeft het Amerikaanse verzoek ingewilligd: er gaan 2 Nederlandse mijenjagers naar de Golf. In Den Helder zijn de voorbereidingen al begonnen, die zeker 2 weken zullen duren. De schepen worden over 6 weken in de Golf verwacht.

Het weer nog: hier is Erwin Kroll

Het journaal van acht uur was dit. Om tien uur is het volgende. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van donderdag 21 februari - Saddam Hoessein zegt dat de oorlog doorgaat - Amerikanen reageren teleurgesteld, maar hopen nog op boodschap Aziz - keiharde aanval VVD op premier Lubbers' golfbeleid - IRA-aanslag Roermond vorig jaar blijkt door velen gezien

"Ons volk en onze strijdkrachten zijn vastbesloten om de strijd voort te zetten". Dat zei Saddam Hussein vanmiddag in een speciale radiorede. Daarin leek de Iraakse president de grondoorlog om Koeweit niet uit de weg te willen gaan. Saddam Hussein repte met geen woord over het vredesplan van Sovjet-president Gorbatsjov. Of daardoor de laatste kans op een vreedzame beeindiging helemaal is verkeken, is onduidelijk. De Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz vliegt op dit moment naar Moskou voor een ontmoeting met Gorbatsjov. Maar de mogelijkheid dat Aziz het vredesplan overneemt, lijkt uiterst klein.

De toespraak van Saddam Hussein duurde 35 minuten en werd uitgezonden tussen twee zware bombardementen op Baghdad.

Het Witte Huis heeft teleurgesteld gereageerd op de radio-toespraak van Saddam Hussein. In Washington onze correspondent Paul Sneijder. - Paul, hoe groot is de teleurstelling voor de Amerikanen. (Hebben ze echt hoop gehad op een diplomatieke oplossing.) INSTART - Is daarmee alle hoop vervlogen - Premier Lubbers heeft zich positief uitgelaten over het vredesplan van Moskou. Schiet het plan in de ogen van Bush nog steeds tekort. (wat betekent deze afwijzing voor de coalitie)

Saddam Hoessein richtte zich in zijn toespraak tot het Iraakse volk en de hele Arabische wereld. Aan de telefoon Job Frieszo in Dahran, Saoedie Arabie, - Job, hoe reageert die Arabische wereld - Vandaag was er weer een Scudaanval op Saoediearabie; getuigt van weinig goeds voor wat Tareq Aziz nog te bieden heeft

Ook in Israel gespannen aandacht voor de uitlatingen van de Iraakse leider. Eddo Rosenthal in Jeruzalem: - hoe is daar die rede van Saddam aangekomen - wil Israel ook niet dat Irak volledig wordt uitgeschakeld

Ook in ons land is al op de toespraak van Saddam Hoessein gereageerd. Minister Van den Broek van buitenlandse zaken is somber. Dat bleek zojuist in een debat in de Tweede Kamer. Hans Laroes, in Den Haag.

In Madrid leek Sovjet-minister van buitenlandse zaken Bessmertnych een uur geleden niet uit het veld geslagen door Saddams radiotoespraak. De minister vond het een toespraak met een dubbele bodem. Letterlijk zei hij : "Aan de oppervlakte zag ik politieke retoriek, voor eigen publiek. Daaronder blijft de deur open naar diplomatieke onderhandelingen open" Optimisme ook bij de Iraanse minister van buitenlandse zaken Velayati. Op het vliegveld van Teheran sprak hij enige tijd met Tareq Aziz, voor die naar Moskou vloog. Maar de Engelse premier Major is somber.

Ook Koeweit heeft fel afwijzend gereageerd op de toespraak van Saddam Hoessein. Meer van het zelfde noemde de Koeweitse ambassadeur bij de VN de toespraak. De Iraanse ambassadeur bij de verenigde Naties was ook niet positief maar vond dat toch de Iraakse reactie op het Sovjet-vredesvoorstel moeten worden afgewacht.

Luttele minuten voor Saddam Hoessein aan zijn toespraak begon, voerden geallieerde vliegtuigen hevige bombardementen uit op Baghdad. En enkele sekonden nadat de Iraakse leider was uitgesproken keerden de bommenwerpers terug boven de stad en vielen opnieuw aan.

TEKST NA 5 SECONDEN Na een dag van betrekkelijke rust waren dit de eerste aanvallen op Baghdad in de laatste 24 uur. Op het moment van de bombardementen lag het hele openbare leven stil: iedereen luisterde naar de radio-toespraak van Saddam. De reakties onder de Irakezen zijn verdeeld. Maar er zijn ook inwoners van Baghdad die schoon genoeg hebben van de hele oorlog. Aan het front in Koeweit is de strijd tussen de grondtroepen nog verder opgelaaid. De beschietingen van Iraakse stellingen gaan dag en nacht door. Heel Koeweit staat in brand, zeggen geallieerde waarnemers. Op verschillende plaatsen zijn bressen geslagen in de Iraakse verdedigingswallen. Daardoor konden enkele Saudische, Britse en Amerikaanse tankeenheden ver in Koeweit binnendringen. Deze kleine akties kunnen nu elk moment uitgroeien tot het grote grondoffensief waarop iedereen lijkt te wachten. Ook voor de ingewikkeldste operatie die daar waarschijnlijk aan te pas zal komen - een massale landing op de kust van Koeweit - is inmiddels een generale repetitie gehouden. Het weer aan de kust is niet erg goed, maar de geallieerden zijn er klaar voor.

In de Golfoorlog worden door Irak nachtkijkers gebruikt, die waarschijnlijk in ons land zijn gemaakt. In Amerika is daar enige opwinding over ontstaan. De Economische Controle Dienst onderzoekt nu, of het bedrijf "Delft Instruments" betrokken is bij de export van nachtzicht- apparatuur naar Irak.

Na het gevecht om de Saudische grensplaats Khafji hebben ontdekte amerikaanse troepen dat de verslagen Iraakse eenheden beschikten over nacht zicht apparatuur die in Nederland is gemaakt door Delft Instruments.Deze kijkers maken het mogelijk om zonder licht een inktzwarte nacht te doorgronden.Amerika ging er steeds van uit dat Irak niet over nachtzicht apparatuur beschikte.De ontdekking na Khafji schokten amerikaanse defensie deskundigen: Delft is wereldberoemd om Delfts Blauw zei het amerikaanse tv station NBC gisteren,maar van die nachtkijkers dat wisten we nog niet.Delft Instruments zou via een dochter bedrijf in Oudenaerde Belgie de nachtkijkers aan Irak hebben geleverd.De directie van Delft Instruments zegt het VN handels embargo te hebben nageleefd.Over de buitgemaakte kijkers in Irak zegt het bedrijf niet te weten om welke apparatuur het gaat.Mogelijk gaat het om apparatuur die in de jaren tachtig met export vergunning is geleverd.Intussen hevven de Verenigde Staten verboden om nog langer amerikaanse kennis en onderdelen te exporterenm naar Delft Instru,nmets

De financiele markten hebben onzeker gereageerd op de toespraak van Saddam Hussein. De Europese beurzen sloten verdeeld. De olieprijzen begonnen meteen te stijgen, maar moesten later weer iets terrein prijsgeven. Handelaren zijn niet bang dat de olievoorziening in gevaar komt als de grondoorlog uitbreekt.

De commissie-Stevens schort haar werkzaamheden voorlopig op. De VVD heeft de regering hierover om opheldering gevraagd. De commissie Stevens zou de regering voor de zomer advies geven over de herziening van het belastingstelsel.

De commissie-Stevens, hier bij haar installatie vorig jaar door minister Kok en staatsscretais Van Amelsvoort, wil meer duidelijkheid over haar taak. De regering stelde de commissie in om te adviseren over de vereenvoudiging van de belastingen. Door de maatregelen van de Tussenbalans, die deze week zijn gepresenteerd, wordt de taak van de commissie ingrijpend gewijzigd. De regering wil via de belastingen meer geld binnen krijgen en wil daarover advies van de commissie Stevens. De commissie vindt dat hierdoor haar mogelijkheden aanzienlijk worden beperkt. Haar taak is ingewikkelder geworden. De commissie wil daarom een gesprek met premier Lubbers en de minister en staatssecretaris van financien. Dat gesprek vindt waarschijnlijk morgen plaats.

Volgende week woensdag en donderdag - en misschien ook nog vrijdag - debatteert de Tweede Kamer over de Tussenbalans.

Wegens explosiegevaar is vanmiddag in de Rotterdamse haven de munitie van een Franse mijnenveger gelost. Het schip was voor een routinebezoek in Rotterdam. En ramde bij het aanleggen een tanker. De klap beschadigde de romp van de mijnenveger en bracht de munitie aan het schuiven. Daarom zette de politie de omgeving af. Terwijl de Explosieven Opruimingsdienst de lading van boord haalde. De beschadigde munitie is afgevoerd en wordt vernietigd. De rest is inmiddels weer aan boord gebracht.

Bij Philips gaan volgens de industriebond FNV 1300 banen meer verloren dan is aangekondigd. De schatting was tienduizend, nu staan er dus volgens de Industriebond ruim elfduizend banen te verdwijnen. Verreweg de meeste banen verdwijnen in Oost-Brabant. Philips wil niet reageren; het concern is nog bezig met een inventarisatie.

Oplopende spanning in Albanie. Zeker tienduizend Albanezen demonstreerden in de hoofdstad Tirana opnieuw voor vrijheid en democratie. De oproerpolitie schoot enkele keren als waarschuwing in de lucht. En tanks staan voor het parlementsgebouw en het gebouw van de Communistische Partij om die te beschermen tegen een mogelijke bezetting door de protesterende demonstranten. Demonstraties zijn nu in Tirana aan de orde van de dag. Maar de oppositie in Albanie ontkent Hongaarse berichten, dat tanks vanmiddag gericht hebben geschoten op protesterende landgenoten.

De prima-ballerina Dame Margot Fonteyn is overleden. Ze stierf in een ziekenhuis in haar woonplaats Panama-stad, na een langdurige ziekte. Ze was 72 jaar oud. Margot Fonteyn wordt beschouwd als een van de allergrootste balletdanseressen. Met haar gratie en stijl verwierf ze internationale faam. Haar roem begon al aan het eind van de jaren dertig. Maar er brak een tweede succesperiode aan in de jaren zestig, toen Rudolf Nurejev haar vaste dans-partner werd.

Twintig mensen hebben vorig jaar mei de IRA-aanslag in Roermond gezien. Politie en justitie hadden dat tot nu toe nooit bekend gemaakt. Maar de getuigenverklaringen stonden vandaag centraal op de tweede dag van het IRA-proces.

Het weer met Erwin Kroll.

Einde van dit acht-uur-journaal. Ons volgende bulletin ziet u om tien uur. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 22 februari - President Bush geeft Irak laatste kans zich uit Koeweit terug te trekken - Irak zou taktiek van de verschroeide aarde toepassen met brandende olievelden - Tareq Aziz overlegt nog in Moskou over Sovjet-vredesplan - Nederland stuurt 2 mijnenjagers naar de Golf

President Bush heeft Saddam Hoessein voor het blok gezet: Irak krijgt nog n dag de tijd om zich onvoorwaardelijk terug te trekken uit Koeweit. Het ultimatum van Amerika en zijn bondgenoten loopt morgenmiddag, zes uur Nederlandse tijd, af. Want, zo zei Bush, "het moet nu eindelijk duidelijk worden wat er voor nodig is om een grondoorlog te voorkomen".

De Amerikaanse president beschuldigde Saddam Hoessein er vanmiddag van "de tactiek van de verschroeide aarde" toe te passen. Volgens militaire bronnen in Saudie-Arabie heeft Irak in de afgelopen 24 uur opnieuw vele Koeweitse olie-installaties in brand gestoken.

In Koeweit staat een kwart van de oliebronnen over een lengte van 70 kilomter in brand. Net als in het begin van de oorlog, toen Koeweitse olie-terminals in brand werden gestoken. Volgens president Bush is Irak van plan om alles wat kan branden te vernietigen. Bush ging overigens in zijn verklaring - die hij samen met zijn minister Baker voorbereidde - nauwelijks in op het Soviet-plan. Hij zei alleen dat het initiatief van Moskou te waarderen valt.

In hoeverre het ultimatum van president Bush het diplomatieke overleg in Moskou doorkruist is nog niet duidelijk. Daar werd ook vandaag nog steeds druk gewerkt aan een vreedzame oplossing van het Golfconflict. Vannacht zag het er naar uit dat de Iraakse minister Tareq Aziz en de Sovjets in Moskou DE oplossing voor de oorlog in handen hadden.

Even na middernacht komt Sovjet-woordvoerder Ignatenko de pers melden, dat minister Aziz en president Gorbatsjov overeenstemming hebben bereikt, over 'n aantal voorstellen. Volgens het sovjetplan zou de terugtrekking zonder voorwaarden, zijn en n dag na het staken van de vijandelijkheden beginnen. Verder zou de terugtrekking volgens een vast tijdschema verlopen. De economische sancties zouden worden opgeheven, als twee-derde van de Iraakse troepen weg is uit Koeweit. En als alle troepen weg zijn, zouden alle VN-resoluties, moeten worden ingetrokken. Alle krijgsgevangenen zouden vrij komen, onmiddellijk nadat een bestand is afgekondigd. De terugtrekking zou plaats vinden onder VN-toezicht, maar daar zouden alleen niet-geallieerde landen aan mee mogen doen. Minister Aziz is nog altijd in Moskou, om te praten over de uitwerking van de voorstellen. Vanmorgen sprak-ie met zijn Sovjet-collega Bessmertnych, vanmiddag had-ie een gesprek met president Gorbatsjov. De 7 punten die vannacht bekend zijn gemaakt, zouden trouwens niet meer dan een tussenstand zijn. Ze zouden nog aanzienlijk worden uitgebreid. De Soviets hebben nog steeds hoop op succes. Ze vinden, dat alles gedaan moet worden, om een grond-offensief te voorkomen.

Maar het Sovjet-plan kan in de ogen van de Verenigde Staten kennelijk nog steeds weinig genade vinden. Getuige de ultimatieve verklaring van president Bush vanmiddag. In Washington Paul Sneijder - Paul, Moskou heeft een vredesplan gemaakt, maar de Amerikanen stellen nu een ultimatum. Bijt het een het ander niet - In het vredesplan van Moskou krijgt Irak enige dagen de tijd om zich voor te bereiden op de terugtrekking uit Koeweit. Bush wil dat die morgen begint. Hoe wil-ie dat voor elkaar krijgen - Bush heeft een ultimatum gesteld. Hij wil een signaal van Saddam Hoessein zelf voor morgen. Verwacht ie dat ie dat echt krijgt

Bagdad heeft nog niet gereageerd op de Amerikaanse eisen. Met het accepteren van het Sovjet plan was Saddam Hoessein al verder gegaan dan ooit tevoren.

De Iraakse kranten konden vanochtend nog niet melden dat Tarek Aziz in Moskou akkoord was gegaan met de Sovjet voorstellen. In plaats daarvan prees de krant van de regerende Ba'ath partij uitvoerig Saddam Hoessein's kwaliteiten als leider. Van het zoveelste luchtalarm lijkt niemand meer op te kijken. Op straat in Bagdad lijkt de bevolking voorbereid op de beslissing Koeweit te verlaten. Voor het eerst in twee weken hebben geallieerde bommenwerpers vandaag weer bij daglicht Bagdad gebombardeerd. In een militair communique op radio Bagdad beschuldigde Irak de geallieerden ervan dat ze vanochtend al met de landoorlog zijn begonnen. Volgens Irak was een zware artillerie-beschieting van Britten en Amerikanen bedoeld als het begin van het grondoffensief, maar is de aanval afgeslagen.

Argwaan in Saoedie Arabie over het vredesplan van de Sovjet-Unie. De angst dat Saddam Hoessein in het zadel blijft bij een vredesplan, doet diplomaten en burgers de hoop uit spreken dat de grondoorlog toch door gaat.

Het ultimatum van de Verenigde Staten aan Irak overheerste in Parijs de ministerraad van de Westeuropese Unie, de WEU. De ministers van buitenlandse Zaken hebben gesproken over de toekomstige vorm van een Europese militaire samenwerking.

In Israel is de harde opstelling van president Bush met instemming ontvangen.

Nu de Golfoorlog in een beslissend stadium is, komt ook de positie van de Iraakse leider in het geding. Maar volgens Irak-deskundige Soeterik kan Saddam Hoessein terugtrekking van zijn troepen juist voor zijn eigen voordeel gebruiken. Hij zal zijn positie in eigen land en in de Arabische wereld ermee versterken.

De Iraakse leider kan de terugtocht uit Koeweit in zijn voordeel laten uitvallen. En zelfs uitbouwen tot een politieke zege die hem tot leider van de Arabische wereld maakt.Saddam zal volgens irakdeskundige Soeterik volhouden dat Koeweit bij zijn land hoort. Dat de overmacht te groot was om stand te houden. Maar het verzet tegen de machtige coalitie in ieder geval een maand heeft geduurd. Maar op de lange termijn krijgt Saddam de rekening gepresenteerd .De economie van Irak was al in ernstige problemen. Door de oorlog tegen Iran. Dat zal hem op den duur door een sluimerende oppositie worden aangerekend. Daarom zal tegenstand pas na geruime tijd resultaat hebben, verwacht Soeterik.

Premier Lubbers zegt dat Irak nu maar n ding te doen staat: onmiddellijk een begin maken met de terugtocht uit Koeweit. De premier reageerde enthousiast op het ultimatum van president Bush.

Laatste nieuws over de Golfoorlog: Zojuist is in Moskou bekend geworden dat Irak akkoord gaat met een "zes-punten" plan, dat een einde maakt aan de oorlog. Irak is volgens het plan bereid tot onmiddelijke en onvoorwaardelijke terugtrekking, EEN dag na het afsluiten van een staakt-het-vuren. Irak zou verder bereid zijn om binnen drie weken helemaal weg te zijn uit Koeweit. Dat heeft Soviet woordvoerder Ignatenko net bekend gemaakt.

Het kabinet heeft het Amerikaanse verzoek ingewilligd: er gaan 2 Nederlandse mijenjagers naar de Golf. In Den Helder zijn de voorbereidingen al begonnen, die zeker 2 weken zullen duren. De schepen worden over 6 weken in de Golf verwacht.

Het weer nog: hier is Erwin Kroll

Het journaal van acht uur was dit. Om tien uur is het volgende. Goeienavond.

Goeienavond, - Ultimatum verstrijkt, Bush zegt militaire actie gaat door. - Aanbod van Aziz komt te laat en is onvoldoende. - legers helemaal klaar voor massale grondaanval - nog meer Koeweitse oliebronnen in brand

Het Amerikaanse ultimatum aan Irak is verstreken. Irak is niet begonnen met terugtrekken en president Bush heeft laten weten dat hij nu met militair geweld verdreven zal worden. De Amerikaanse opperbevelhebber Schwarzkopf heeft van het Witte Huis toestemming om op ieder moment te beginnen met een grondoffensief

President Bush was op het moment dat het ultimatum afliep, op het presidentieel buitenverblijf - Camp David. Samen met zijn minister Baker, vloog ie daar vanochtend naar toe, om er in alle rust de ontwikkelingen te volgen. In de Veiligheidsraad is nog na het aflopen van het ultimatum geprobeerd een diplomatieke oplossing te vinden. Er gingen geruchten dat Irak toch bereid zou zijn om te voldoen aan de Amerikaanse eisen. Nog een uur na het aflopen van het ultimatum was de wereld in onzekerheid. Maar iets na zeven uur vanavond liet president Bush dat Irak niet was begonnen met de terugtrekking en dat militairen nu aan beurt zijn.

Kort na de afloop van het ultimatum, meldde Radio Baghdad dat de Revolutionaire Raad had vergaderd, onder voorzitterschap van president Saddam Hussein. Het Radiostation zei dat Irak klaar was voor de grondoorlog en noemde het Amerikaanse ultimatum voor de terugtrekking uit Koeweit "theatraal". Gezegd werd ook dat de Amerikaanse troepen in as zullen veranderen en dat "de soldaten van Saddam Hoessein opnieuw zullen overwinnen, als de Moeder van alle Veldslagen gaat beginnen".

De Sovjetunie zal een Amerikaanse grondaanval op de Iraakse troepen in Koeweit niet veroordelen. Enkele uren voordat het Amerikaanse ultimatum afliep, ging de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Aziz accoord met een nieuw, aangescherpt Sovjet-vredesplan. Maar het plan werd door het Witte Huis verworpen, vooral omdat in het plan Irak drie weken de tijd kreeg om zich terug te trekken.

In Moskou, waar Tareq Aziz zijn marathonzitting met de Sovjet-onderhandelaars had, werd vandaag toevallig de "Dag van de Strijdkrachten" gevierd. Het zijn vooral conservatieve militairen die druk hebben uitgeoefend op Gorbatsjov om voor Irak op te komen. In een massale demonstratie werden spandoeken meegedragen tegen de Amerikaanse bombardementen. Binnen, in een van de zalen van het Kremlin, maakte Minister Aziz bekend dat Irak, na 36 uur onderhandelen, in principe bereid was om Koeweit te verlaten: Maar de woordvoerder van het Kremlin liet blijken dat Moskou begrip zou hebben als het voor de Amerikanen onvoldoend zou zijn.

Minister Tareq Aziz is vanmiddag weer uit Moskou vertrokken. Bij zijn vertrek zou hij dus gezegd hebben dat Irak wel akkoord zou gaan met de Amerikaanse eisen. Maar dat nieuws kwam na het verstrijken van het ultimatum en is voor de Amerikanen dus onvoldoende.

Het Moskou-akkoord bleek inderdaad achterhaald vandaag: de Amerikanen hebben het groene licht gegeven voor de grondoorlog. Paul Sneijder in Washington - de grondoorlog staat nu dus op uitbreken - Veiligheidsraad was bijeen: nu gepasseerd station - hoe reageert de Amerikaanse bevolking - enig idee hoe lang het gaat duren

Opperbevelhebber Schwartzkopf heeft nu dus het groene licht om met een grondoffensief te beginnen op het moment dat het hem uitkomt. Als opmaat naar een grondoffensief hebben geallieerde pantservoertuigen vanochtend Iraakse stellingen aan de Saudische Koeweitse grens doorbroken. En vanuit de lucht zijn Iraakse bunkers gebombardeerd. De posities van de geallieerde legers zijn nu zo, dat een massale aanval elk moment kan beginnen.

Al dagenlang bestoken de geallieerden de Iraakse troepen aan de Saudisch-Koeweitse grens. Officieel gaat het om "schermutselingen", maar het zijn net zo goed de voorbereidingen voor een landoorlog. Raketten met fragmentatiebommen worden afgevuurd op de Iraakse stellingen. Ze ontploffen in de lucht. En een regen van staal daalt neer. Om alles en iedereen binnen een vierkante kilometer te vernietigen. In het noorden van Saudie-Arabie zitten de Iraakse troepen al dagen in het zicht van de geallieerden. De afgelopen dagen zijn tanks begonnen om bressen te slaan in de Iraakse grensstellingen. De zandwallen zijn het eerste obstakel dat de Irakezen hebben opgeworpen. Daarna volgen de mijnenvelden als tweede barriere. Olievaten in loopgraven verderop vormen het derde onderdeel van de Iraakse frontstelling. Behalve het slechten van de zandwallen, maken de geallieerden routes door de mijnenvelden. De mijnen worden onschadelijk gemaakt met speciale explosieven De oliegreppels van de Irakezen worden nu al enkele dagen met Napalm-bommen bestookt. De bommen - die een zeer brandbare geleiachtige stof bevatten - veroorzaken een enorme vuurzee. De geallieerden hopen dat tegen de tijd van een grondoffensief de oliegreppels zijn uitgebrand. Napalm is een omstreden wapen. In de Vietnam oorlog is het ingezet om hele oerwouden te vernietigen. De grote vraag is of de Iraakse soldaten nog willen vechten na de zware beschietingen en na de aankondiging dat Irak zich in principe wil terug trekken. Grote groepen Iraakse soldaten geven zich nu al over. Volgens de Amerikanen is hun moreel gebroken. Ook het moreel van de geallieerden is door het wachten flink op de preof gesteld. In de Saudische woestijn worden kampementen afgebroken. Peletons en Bataljons vertrekken naar het front. Een eventueel grondoffensief zal hoogstwaarschijnlijk vanuit twee richtingen beginnen. Behalve een frontale aanval vanuit de woestijn, is een amfibische landing vanuit de Perzische golf mogelijk. De geallieerden zouden ook overwegen om via een omtrekkende beweging de Republikeinse Garde in Zuid Irak, in de rug aan te vallen. Om te voorkomen dat deze elite troepen zich met hun materieel kunnen terug trekken. De weerstand van de Iraakse troepen en de heftigheid van een offensief zal de bloedigheid van een landoorlog bepalen. De amerikanen hebben al gewaarschuwd dat een grondoorlog geen snelle overwinning zal opleveren. Ze zijn op het ergste voorbereid en rekenen - ook aan geallieerde zijde - op grote aantallen slachtoffers.

Al dagenlang bestoken de geallieerden de Iraakse troepen aan de Saudisch-Koeweitse grens. Officieel gaat het om "schermutselingen", maar het zijn net zo goed de voorbereidingen voor een landoorlog. Raketten met fragmentatiebommen worden afgevuurd op de Iraakse stellingen. Ze ontploffen in de lucht. En een regen van staal daalt neer. Om alles en iedereen binnen een vierkante kilometer te vernietigen. In het noorden van Saudie-Arabie zitten de Iraakse troepen al dagen in het zicht van de geallieerden. De afgelopen dagen zijn tanks begonnen om bressen te slaan in de Iraakse grensstellingen. Maar als de Sovjet-ambassadeur Vorontsov gelijk heeft, zou Irak toch nu bereid zijn tot een snelle terugtrekking. Vorontsov vertelde aan de Veiligheidsraad dat Irak wel degelijk positief heeft gereageerd op een aantal voorwaarden van president om de Golfoorlog te beeindigen. Vorontsov heeft een lijst voorgelezen van voorwaarden waarmee de Iraakse minister Aziz heeft ingestemd. Als de Amerikanen daarover door zouden willen praten kan de terugtrekkking wellicht nog op gang komen.

In Dahran, Saoedi-Arabie, is Job Frieszo. - Job, zijn er daar al tekenen te bespeuren dat de grondoorlog gaat beginnen - heb je iets gemerkt van het verlopen van het ultimatum in Saoedi-Arabie - dus eigenlijk is men blij dat de grondoorlog doorgaat

In Jeruzalem Eddo Rosenthal aan de telefoon: Eddo: het ziet er nu toch wel naar uit dat de grondoorlog elk moment kan beginnen. Reaktie in Israel - veroorzaakt de grondoorlog grotere angst bij de Israelische bevolking instart - vanavond was er weer een Scudaanval: zal Israel zich nog steeds afzijdig houden, ook in de grondoorlog

De geallieerde vloot in de Perzische Golf is nu ook geheel ingesteld op een komend grond-offensief. Verslaggever Paddy van der Baan is aan boord van de Nederlandse oorlogsbodem de Philips van Almonde, en toen hij zijn verslag doorbelde, waren de voorbereidingen in volle gang:

Baghdad is de laatste 24 uur zwaar gebombarderd door de geallieerde luchtmacht. De geallieerden zeggen vooral de vliegvelden onder vuur te hebben genomen, maar volgens de Irakezen zijn ook burgerdoelen geraakt.

Een half uur voor het Amerikaanse ultimatum afliep, gingen opnieuw de sirenes af boven Baghdad. Meteen volgden de geluiden van het Iraakse afweergeschut en van ontploffende bommen. Vanuit het Al-Rashid hotel, waar alle buitenlandse journalisten verblijven, waren de ontploffingen duidelijk te zien. De Irakezen zeggen bij de aanvallen van vannacht een vijandelijk vliegtuig te hebben neergehaald. Dat is door de geallieerden ontkend. Het Iraaks afweergeschut schiet niet hoog genoeg om de bommenwerpers te bereiken, en het radarsysteem, waarop de vliegtuigen zouden moeten worden opgespoord, werkt niet meer. De hele nacht heeft de bevolking van Baghdad in de schuilkelders doorgebracht. Maar de geallieerden zeggen het vooral gemunt te hebben op de vliegvelden en twee electriciteitscentrales, even buiten de stad. De centrales waren in schutkleuren geverfd. De schade is aanzienlijk. Burgerdoelen zouden volgens de geallieerden niet geraakt, maar Radio Baghdad zegt dat er zeker 39 bombardementsvluchten op burgerdoelen zijn uitgevoerd. De Amerikanen beschuldigen de Irakezen op hun beurt opnieuw van moord en mishandeling van grote aantallen Koeweitse burgers. Het Iraakse bezettingsleger zou de laastste dagen vele jonge Koeweiti's oppakken en naar Irak deporteren. Andere Koeweiti's zouden in koele bloede worden geexecuteerd. De Koeweitse regering in ballingschap heeft bij de Verenigde Naties geprotesteerd tegen deze schendingen van mensenrechten.

Irak heeft vannacht nog meer oliebronnen in Koeweit in brand gestoken. Volgens Amerikaanse legerautoriteiten branden nu zo'n 190 oliebronnen. Ze werpen een rookgordijn op tot ver in Saoedi-Arabie. Maar de invasietroepen zullen er weinig last van hebben, zeggen de Amerikanen.

De brandende olie in Koeweit veroorzaakt een enorme rookconcentratie. De anders felle zon is verduisterd achter een vette, zwarte nevel. Auto's aan de Saoedische noordgrens moeten dag en nacht hun lichten aanhouden. Geallieerde piloten klagen dat ze niets meer kunnen zien. De branden zijn vooral op de grote olievelden in het zuiden van Koeweit, maar ook op het noordelijke Rumailah-olieveld staan tientallen oliebronnen in brand. Op satellietfoto's hebben de Amerikanen 190 brandende oliebronnen geteld, en dat aantal stijgt volgens hen elk uur. Het rookgordijn bedekt het hele front: de grens met Saoedi-Arabie en de Koeweitse kustlijn, waar een eventuele amfibische landing zou moeten plaatsvinden. Maar de Amerikanen zeggen op alles voorbereid te zijn.

Een derde van alle oliebronnen in Koeweit staat in brand. Dat zegt de ambassade van Koeweit in Den Haag. Wat de milieu gevolgen daarvan zijn is op afstand moeilijk te beoordelen, volgens deskundigen kan het nog meevallen.

De branden in de petrochemische industrie in Koeweit zullen vooral gevolgen hebben voor het milieu in de omgeving. De olie-bronnen waar druk op staat, zijn voorzien van automatische afsluiters, zodat de branden en de luchtvervuiling niet zo hoog zullen komen dat de ozonlaag wordt aangetast. De paniekverhalenover een wereldwijde milieuramp zijn voorbarig geweest. Koeweit heeft zes grote olievelden, met daarop vijfhonderdveertig bronnen. Eenderde daarvan staat dus in brand. De wereld draait sinds augustus zonder de olie uit Irak en Koeweit. De olieprijzen zijn na de eerste schrik gestabiliseerd. En herstel van de olieschade in Koeweit lijkt snel te realiseren. De Koeweitse Regering in Ballingschap heeft zestig miljard dollar uitgetrokken voor de wederopbouw van het land.

Tot zover het nieuws over de Golfoorlog. Nog in het kort wat andere nieuwsontwikkelingen.

Staatsgreep in Thailand. Premier Chatichai Choonhavan is afgezet. Het leger heeft de macht overgenomen en de staat van beleg afgekondigd. Generaal Kongsompong is de leider van de staatsgreep, die waarschijnlijk zonder bloedvergieten is verlopen. Wel reden er tanks door het centrum van Bangkok, en bezetten militairen twee omroepstations van de regering. Premier Chatichai zelf werd gearresteerd op de luchthaven van Bangkok. De nieuwe leiders hebben inmiddels perscensuur ingesteld.

Doden in Albanie. Bij rellen in de hoofdstad Tirana zijn vannacht vier doden gevallen en 50 mensen gearresteerd. Een onbekend aantal mensen raakte gewond. De strijd gaat tussen voor- en tegenstanders van voormalige communistische leider Hoxha. In Tirana is een voorlopige presidentiele raad gevormd. Onder druk van onophoudelijke demonstraties voor vrijheid en democratie en tegen het communistische bewind, heeft het Albaanse parlement gisteren vrijwel de hele regering naar huis gestuurd. De communistische president Alia heeft alle partijen opgeroepen kalmte te bewaren om verder bloedvergieten te voorkomen.

Een hotelbrand in Leningrad heeft aan 17 mensen het leven gekost. De brand in een internationaal hotel is ontstaan door kortsluiting in een televisietoestel. Het vuur sloeg razendsnel over van de vijfde naar de zesde verdieping, die bijna helemaal in brand kwam te staan. Hotelgasten probeerden van de brandende verdieping te ontsnappen. Soms met sukses. Sommige mensen sprongen uit het raam. Zeker een van hen is dood gevallen, anderen kwamen om door de verstikkende rook. Onder de doden die nu zijn geborgen, zijn drie brandweerlieden en drie buitenlanders.

Eerste plaats voor Christine Aaftink op het WK-sprint in Inzell. Na 2 van de 4 afstanden voert ze het klassement aan, VOOR de Chinese Ye en titelhoudster Angela Hauck uit Duitsland. Ze dankt haar leiderspositie aan een winnende tijd op de 500 meter. Nadat ze eerst een valse start had gemaakt, liet ze haar Russische tegenstandster en ook de rest van het veld achter zich. En met een derde plek op de 1000 meter heeft Christine Aaftink een goede kans om morgen het goud binnen te halen.

De dijk Enkhuizen-Lelystad is afgesloten voor al het autoverkeer, vanwege kruiend ijs. Gisteravond sloot de Alkmaarse politie de dijk voor al het autoverkeer. Het ijs werd door de harde wind voortgestuwd, en is zo tegen de dijk opgekropen. De vangrail is over grote afstand ontzet, en ook delen van het wegdek zijn bedekt door het ijs. De dijk blijft in ieder geval tot morgenochtend gesloten. Pas als de wind gaat liggen, kan worden begonnen met het opruimen van het ijs.

Het weer nog: met Erwin Kroll.

Het journaal van acht uur was dit. Het volgende is om tien uur. Goeienavond.

Dan nog het weer: In Brabant en Limburg werd het vanmiddag ruim 15 graden. In zuidwest-Friesland, waar de lucht over het smeltende ijs van het IJsselmeer werd aangevoerd, werd het maar 4 graden. Van het westen uit wordt de bewolking nu geleidelijk dikker, en vannacht en morgenvroeg kan er wat regen vallen. Later op de dag komt de zon terug. Er waait een zwakke tot matige, westelijke wind en de middagtemperatuur is ongeveer 10 graden. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: Perioden met zon, maar op woensdag mogelijk wat regen. De middagtemperatuur is zo'n 10 graden. Om 10 uur zijn we d'r weer, een prettige avond.

In de ambassade van Koeweit in Den Haag wordt het nieuws op de voet gevolgd De ambassadeur zit nog steeds vast in Koeweit, maar de zaakgelastigde kijkt met zijn medewerkers gespannen naar de televisie. De steeds wisselende berichten maken de mensen onzeker. De laatste cijfers over het aantal doden en vermisten voor het uitbreken van de grondoorlog zijn bekend. Morgen is het Independance Day in Koeweit. Onafhankelijkheidsdag.

Op de ambassade van Koeweit in Den Haag, wacht men gespannen af wat er gaat gebeuren. Er is vreugde, maar ook angst.

In politiek Den Haag is gelaten gereageerd op het uitbreken van de grondoorlog. De meeste politici zijn het erover eens, dat 't offensief onvermijdelijk was.

Politiek overleg, bood geen uitkomst meer, was de reaktie van onder meer de Britse premier John Major:

De Sovjet-unie betreurt het, dat de geallieerden de grondoorlog zijn begonnen, en dat ze niet hebben gewacht op verdere, diplomatieke onderhandelingen. 'Daarmee is een echte kans op een vreedzame regeling gemist', aldus de Sovjets.

De Nederlandse marineschepen in de Golf, zijn nog niet direct betrokken bij het grondoffensief. Op het fregat, de Jacob van Heemskerck, is Peddy van der Baan.

Saoudische tanks trekken op naar Koeweit. Ze rijden hier in de Saoudische kuststad Khafji, waar een paar weken geleden de eerste slag op de grond werd uitgevochten. De Arabische troepen doen volop mee in de strijd. Het is niet ondenkbaar dat zij - samen met de Amerikanen als eerste Koeweit-stad zullen gaan innemen. Saoudische soldaten hebben tijdens de eerste dag van de aanval over grond Iraakse soldaten krijgsgevangen gemaakt. Volgens de geallieerden hebben nu al meer dan 5500 Iraakse soldaten zich overgegeven. Vele honderden zouden op het punt staan om hetzelfde te doen. Over het doel van hun grondaanval laten de Saoudische soldaten geen misverstand bestaan. Ook Egyptische troepen bestoken met artillerie de Iraakse tegenstanders. Voltreffers werden met gejuich begroet.

Van de 28 landen, die lid zijn van de coalitie, doen er 10 mee aan het grondoffensief. Daaronder zijn 7 Arabische landen, zoals Saoedi-Arabie en Koeweit.

In de studio in Washington, correspondent Paul Sneijder - goedenavond, Paul de geallieerden zijn er optimistisch over de resultaten van 1 dag grond-oorlog, hoe kijkt het Amerikaanse publiek daar tegenaan - laten de Amerikanen zich meeslepen in 't optimisme - is altijd gezegd: grond-offensief is 't meest dramatische deel van de Golf-oorlog, iv.m. met de enorme risico's, de chemische wapens die misschien worden ingezet, e.d. Het verloop van de grond-oorlog is belangrijk voor de steun aan Bush, is altijd steeds gezegd. Hoe zit dat nu

Vannacht - 2 uur na 't begin van de grondoorlog - kwam president Bush met zijn officiele verklaring. Een aanval over land was volgens Bush onvermijdelijk geworden, omdat Saddam geen gehoor gaf, aan het ultimatum van de geallieerden.

Irak riep alle Arabieren op, om mee te strijden tegen de geallieerden. Het Iraakse volk werd vanmorgen vroeg op de hoogte gebracht van het grondoffensief. Saddam Hoessein deed dat in een toespraak voor Radio-Bagdad.

Volgens Bagdad heeft het Iraakse leger veel slachtoffers gemaakt onder de geallieerde strijdmachten. Ontkend werd, dat Iraakse soldaten hebben gecapituleerd.

Het is bijzonder moeilijk om informatie te krijgen over de gevechtshandelingen. De Amerikanen en de Saudi's hebben een informatiestop afgekondigd. De bevelhebber van de Franse troepen heeft wel bekend gemaakt, dat zijn troepen 50 kilometer in Irak zijn doorgedrongen. Daarbij bieden de Iraakse troepen nauwelijks tegenstand. Volgens de Amerikaanse opperbevelhebber Schwarzkopf, zijn er al duizenden soldaten krijgsgevangen gemaakt. De aanval begon vannacht om twee uur. Over een front van meer dan 200 kilometer langs de grens met Koeweit, worden de Iraakse stellingen onder vuur genomen. Daarna is het de beurt aan de infanterie. Door een aantal bressen in de Iraakse linies, kunnen de geallieerde troepen snel oprukken. Vanuit de lucht krijgen ze steun van bommenwerpers en helikopters die onophoudelijk blijven aanvallen. Vanuit zee beginnen Amerikaanse mariniers aan een enorme landingsoperatie met amfibie-voertuigen op de Koeweitse kust, de grootste operatie sinds de invasie van Normandie, op D-day, in 1944. Amerikaanse schepen vuren constant richting vijandelijke troepen. Marine-eenheden zouden het strategisch belangrijke eiland, Fai-lakah voor de kust van Koeweit hebben veroverd. Kort na de grondaanval, zouden bij Koeweit-stad parachutisten zijn gedropt. Vanuit het gebied rond het vliegveld, zouden ze de buitenwijken al hebben bereikt. Volgens Koeweitse militaire bronnen, wordt Koeweit-Stad door de Irakezen compleet verwoest. Het parlementsgebouw, en enkele grote hotels zouden zijn opgeblazen. Britse en Franse troepen proberen vanuit de woestijn met een omtrekkende beweging snel door te stoten, om zo de Republikeinse Garde in Zuid-Irak, de pas af te snijden.

Goeden avond, het nieuws van zondag, 24 februari: - Geallieerden rukken op in Koeweit en Irak, - Amerikanen spreken van gering verzet, en duizenden krijgsgevangenen, - en Saddam Hoessein zegt dat-ie zware verliezen toebrengt aan de vijand

Een opmerkelijk succes. Zo noemen de Amerikanen het verloop van het grondoffensief tegen de Iraakse troepen. Twintig uur na het begin van de gevechten zouden Geallieerde troepen Koeweit-stad al hebben bereikt. Elf Amerikaanse soldaten zijn tot nu toe gedood. Minister van defensie Cheney waagde zich aan de voorspelling dat de grondoorlog van korte duur zou zijn. Irak weerspreekt deze berichten en zegt de geallieerde troepen te hebben teruggeslagen en grote verliezen te heben toegebracht. Chemische wapens zouden daarbij niet zijn ingezet. TIEN CENTR.RED DEN HAAG JEUGDJRN PRODUKTIE EL :LP CD :GD COR:RW ER : V :RvV PL :EvD CD : PR :HLa PR : D :MD R6 :JPH CD : REP:TDe P : A :HL R6 : O :MS REP:CH R : VIDEOCOOR R7 :RvdW M :MlH REP: R : 1 :PdL R7 : M :DR REP: R : 2 : R8 :HB A :LG : R : : REG:LtK NP : Bvr: R : DOCUMENT. ASS:MHE NP : Bvr: V : Dvr:BDFH AUT:JS P :DN Bla:YvE V : Dla: EM : REG:LK SD :JPV WEERMAN EA :PV : SA :MBl Erwin K.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 25 februari. Geallieerd optimisme over opmars. Iraakse soldaten,aan honger ten prooi,geven zich over. Het Warschau-pakt nu ook officieel ter ziele. Herdenking Februari-staking,na een halve eeuw.

Optimisme in de Verenigde Staten en Saoedie-Arabie over het verloop van de grondoorlog. En de verwachting dat Koeweit snel bevrijd zal zijn. Dat klinkt door in alle geallieerde informatie van vandaag. Een generaal aan het front sprak vanavond zelfs over "geen weken, maar dagen" voordat de oorlog voorbij is. Maar er zijn ook waarschuwingen, dat het Iraakse leger nog niet is uitgeschakeld. Baghdad zelf heeft z'n Republikeinse Garde opgeroepen nu volop aan te vallen.

De opmars van de geallieerde troepen op diverse plaatsen in Irak en Koeweit lijkt bijna ongehinderd door te gaan. Grote problemen veroorzaken de vele krijgsgevangenen , die moeten worden afgevoerd. Volgens geallieerde woordvoerders zijn het er nu al meer dan twintigduizend. Beelden uit Koeweit tonen uitgeputte mannen die hongerig op het eten afkomen, dat de geallieerden hun geven. Op de persconferenties van de verschillende geallieerde troepen, die vandaag voor het eerst sinds het uitbreken van de grondoorlog zijn gehouden, werden opvallend lage cijfers genoemd van slachtoffers onder de troepen. Hoewel er vandaag door de militairen enige informatie werd gegeven , is er nauwelijks meer duidelijkheid over het precieze verloop van de strijd. Franse, Britse en Amerikaanse troepen zouden ten noorden van Koeweit al diep op Iraaks grondgebied zijn doorgedrongen, op weg naar de Iraakse elitetroepen ten noorden van Koeweit. Het succes van de geallieerden wordt door Irak op alle fronten ontkend. In officiele communique's via Radio Bagdad wordt gemeld dat het Iraakse leger alle vijandelijke aanvallen heeft afgeslagen. De geallieerde vloot blijft Iraakse stellingen in Koeweit beschieten. Irak heeft vanmorgen voor het eerst een zijderupsraket afgeschoten op een Brits oorlogsschip. Irak heeft ondanks geallieerde bombardementen nog de beschikking over een aantal van deze radargestuurde raketten. Maar het projectiel werd onderschept door twee Britse raketten en zou geen schade hebben aangericht. Amerikaanse mariniers zouden zijn doorgedrongen tot de rand van Koeweit-stad. Maar zij zouden de stad nog niet zijn binnengevallen. Saoedische versterkingen zouden vanuit het zuiden onderweg zijn. Amerikaanse vliegtuigen zouden zijn geland op het vliegveld, ten zuiden van Koeweit-stad.

Eigenlijk is er geen peil op te trekken, met alleen maar officieel verstrekte cijfers en legercommunique's, aan beide kanten. "Het nieuws is goed" zei president Bush tegen de avond. In Washington, Paul Sneijder En Bush kan het weten wellicht is zijn optimisme reeel (snelle opmars, winkansen etc.) laatste woorden: Het Amerikaanse volk blijft achter zijn president staan Is de val van Koeweit voor de Amerikanen genoeg, of moet Saddam met zijn militaire apparaat eerst in het stof bijten

Als de berichten uit Washington en Soedi Arabie voor honderd procent betrouwbaar zijn,dan boeken de geallieerden dus het ene na het andere succes. Van tegenslagen van betekenis zou nauwelijks sprake zijn. De vijand daarentegen (zegt de Amerikaanse legervoorlichting) krijgt klap na klap, en de vernietiging van de vijand is een kwestie van tijd.

De troepen van de geallieerden zijn op dit moment eigenlijk op alle fronten aktief. Voornaamste doel daarbij is om het Iraakse leger in opperste staat van verwarring te brengen. Waar de geallieerden uiteindelijk op uit lijken , is de totale omsingeling van de Iraakse troepen in Zuid-Irak en Koeweit. Op die manier moet het Iraakse leger van alle aanvoerroutes worden afgesloten en kan de druk op de Irakezen van buitenaf worden opgevoerd. Dezelfde omsingelingstheorie lijkt ook te gelden voor de ontzetting van Koeweitstad. Brigade-generaal buiten-dienst Berkhof. Om de uiteindelijke omsingeling te realiseren staan de Iraakse troepen van alle kanten onder druk. Permanente druk komt er vanuit Saoedi-Arabie. Daarbij zouden de geallieerden nagenoeg opgerukt zijn tot de buitenwijken van Koeweit-hoofdstad. Maar voor de bevrijding van de hoofdstad gelden speciale regels. Van continue druk is ook sprake vanuit zee. Zo zeggen de Amerikanen dat de hele kust van Koeweit onder vuur ligt van vliegtuigen, afkomstig van de vliegdekschepen in de Golf. Parachutisten zouden inmiddels vlak bij Koeweit-stad zijn geland. En van de Noordflank komen berichten dat de geallieerden al diep op Iraaks grondgebied zijn doorgedrongen. Zo mogelijk nog belangrijker is het offensief in het Westen. Daar trekken de geallieerde tanks richting Noorden, om de Republikeinse Garde uit hun bastion te lokken. Daarin lijken ze te slagen, want een kolonne van 80 tanks van de Republikeinse Garde is nu onderweg om de geallieerden op te vangen. Gevechtsvliegtuigen proberen de tankkolonne nu uit te schakelen. En om de cirkel rond te maken zijn de Amerikanen er volgens de laatste berichten in geslaagd parachutisten ten noorden van de stad Basra te droppen. De bedoeling is dat de parachutisten vanuit het Noorden de Republikeinse Garde in de rug zullen aanvallen. En als de alliantie ook in die doelstelling slaagt dan lijkt de nederlaag van Saddam Hoessein niet ver meer weg.

Bij de geallieerde opmars in Koeweit wordt melding gemaakt van het krijgsgevangen maken van enorme aantallen Iraakse soldaten. De getallen varieren tussen de 18 en 20 duizend, binnen n dag na de start van het grondoffensief.

De opmars van de geallieerde troepen op diverse plaatsen in Irak en Koeweit lijkt bijna ongehinderd door te gaan. Grote problemen veroorzaken de vele krijgsgevangenen , die moeten worden afgevoerd. Volgens geallieerde woordvoerders zijn het er nu al meer dan twintigduizend. Beelden uit Koeweit tonen uitgeputte mannen die hongerig op het eten afkomen, dat de geallieerden hun geven. Op de persconferenties van de verschillende geallieerde troepen, die vandaag voor het eerst sinds het uitbreken van de grondoorlog zijn gehouden, werden opvallend lage cijfers genoemd van slachtoffers onder de troepen. Hoewel er vandaag door de militairen enige informatie werd gegeven , is er nauwelijks meer duidelijkheid over het precieze verloop van de strijd. Franse, Britse en Amerikaanse troepen zouden ten noorden van Koeweit al diep op Iraaks grondgebied zijn doorgedrongen, op weg naar de Iraakse elitetroepen ten noorden van Koeweit. Het succes van de geallieerden wordt door Irak op alle fronten ontkend. In officiele communique's via Radio Bagdad wordt gemeld dat het Iraakse leger alle vijandelijke aanvallen heeft afgeslagen. De geallieerde vloot blijft Iraakse stellingen in Koeweit beschieten. Irak heeft vanmorgen voor het eerst een zijderupsraket afgeschoten op een Brits oorlogsschip. Irak heeft ondanks geallieerde bombardementen nog de beschikking over een aantal van deze radargestuurde raketten. Maar het projectiel werd onderschept door twee Britse raketten en zou geen schade hebben aangericht. Amerikaanse mariniers zouden zijn doorgedrongen tot de rand van Koeweit-stad. Maar zij zouden de stad nog niet zijn binnengevallen. Saoedische versterkingen zouden vanuit het zuiden onderweg zijn. Amerikaanse vliegtuigen zouden zijn geland op het vliegveld, ten zuiden van Koeweit-stad.

Eigenlijk is er geen peil op te trekken, met alleen maar officieel verstrekte cijfers en legercommunique's, aan beide kanten. "Het nieuws is goed" zei president Bush tegen de avond. In Washington, Paul Sneijder En Bush kan het weten wellicht is zijn optimisme reeel (snelle opmars, winkansen etc.) laatste woorden: Het Amerikaanse volk blijft achter zijn president staan Is de val van Koeweit voor de Amerikanen genoeg, of moet Saddam met zijn militaire apparaat eerst in het stof bijten

Als de berichten uit Washington en Soedi Arabie voor honderd procent betrouwbaar zijn,dan boeken de geallieerden dus het ene na het andere succes. Van tegenslagen van betekenis zou nauwelijks sprake zijn. De vijand daarentegen (zegt de Amerikaanse legervoorlichting) krijgt klap na klap, en de vernietiging van de vijand is een kwestie van tijd.

De troepen van de geallieerden zijn op dit moment eigenlijk op alle fronten aktief. Voornaamste doel daarbij is om het Iraakse leger in opperste staat van verwarring te brengen. Waar de geallieerden uiteindelijk op uit lijken , is de totale omsingeling van de Iraakse troepen in Zuid-Irak en Koeweit. Op die manier moet het Iraakse leger van alle aanvoerroutes worden afgesloten en kan de druk op de Irakezen van buitenaf worden opgevoerd. Dezelfde omsingelingstheorie lijkt ook te gelden voor de ontzetting van Koeweitstad. Brigade-generaal buiten-dienst Berkhof. Om de uiteindelijke omsingeling te realiseren staan de Iraakse troepen van alle kanten onder druk. Permanente druk komt er vanuit Saoedi-Arabie. Daarbij zouden de geallieerden nagenoeg opgerukt zijn tot de buitenwijken van Koeweit-hoofdstad. Maar voor de bevrijding van de hoofdstad gelden speciale regels. Van continue druk is ook sprake vanuit zee. Zo zeggen de Amerikanen dat de hele kust van Koeweit onder vuur ligt van vliegtuigen, afkomstig van de vliegdekschepen in de Golf. Parachutisten zouden inmiddels vlak bij Koeweit-stad zijn geland. En van de Noordflank komen berichten dat de geallieerden al diep op Iraaks grondgebied zijn doorgedrongen. Zo mogelijk nog belangrijker is het offensief in het Westen. Daar trekken de geallieerde tanks richting Noorden, om de Republikeinse Garde uit hun bastion te lokken. Daarin lijken ze te slagen, want een kolonne van 80 tanks van de Republikeinse Garde is nu onderweg om de geallieerden op te vangen. Gevechtsvliegtuigen proberen de tankkolonne nu uit te schakelen. En om de cirkel rond te maken zijn de Amerikanen er volgens de laatste berichten in geslaagd parachutisten ten noorden van de stad Basra te droppen. De bedoeling is dat de parachutisten vanuit het Noorden de Republikeinse Garde in de rug zullen aanvallen. En als de alliantie ook in die doelstelling slaagt dan lijkt de nederlaag van Saddam Hoessein niet ver meer weg.

Bij de geallieerde opmars in Koeweit wordt melding gemaakt van het krijgsgevangen maken van enorme aantallen Iraakse soldaten. De getallen varieren tussen de 18 en 20 duizend, binnen n dag na de start van het grondoffensief.

Irak blijft doorgaan met het afschieten van Scud-raketten. Vanavond ging weer het alarm af in Saoedie-Arabie. Een Scudraket zou een Amerikaanse militaire installatie hebben geraakt. Er is sprake van slachtoffers onder de Amerikaanse soldaten. De eerste berichten spreken over 12 doden. Er is wel een patriotraket afgevuurd. De afgelopen nacht was Israel opnieuw het doelwit van twee Scud-raketten, overigens zonder schade aan te richten. Juist vandaag kwamen de Nederlandse Patriot-luchtafweersystemen aan in Israel. De acht lanceerinrichtingen en 32 Patriot-raketten zijn vanmiddag al ten westen van Jeruzalem opgesteld.

Als Israel een Nederlandse patriot-raket afschiet, dan wordt de rekening daarvoor door ons land betaald. Dat heeft minister Pronk van Defensie geantwoord op vragen uit de Tweede Kamer. De raketten kosten ongeveer een miljoen gulden per stuk.

't Optimisme over het verloop van de grondoorloog was vandaag ook op de aandelenbeurzen te merken. De koersen gingen flink omhoog. De handelaren zijn zeer optimistisch: ze hopen dat de oorlog snel voorbij zal zijn.

In Amsterdam schoten de belangrijkste fondsen de hoogte in. De koersindex, de graadmeter van de Amsterdamse hoofdfondsen, steeg ruim drie punten. Beleggingsanalisten gaan ervan uit dat een snel eind aan de Golfoorlog lagere olieprijzen zal veroorzaken. Ook zou de inflatie verminderen en het economisch herstel worden versneld. De dollar profiteert ook van de optimistische stemming. In Amsterdam ging de koers van de Amerikaanse munt bijna drie cent omhoog tot 1-gulden-71.

Door de golfoorlog zijn de mensen in ons land veel meer gaan sparen. Dure aankopen worden uitgesteld. Alleen al bij de RABO-bank hebben de mensen vorige maand gezamelijk 300 miljoen gulden extra op hun spaarrekening gestort. Ook in februari is er duidelijk meer gespaard.

De IRA verdacht van nieuwe acties. Even buiten Londen ontplofte vanmorgen een bom langs een spoorlijn. Rails en bovenleiding werden vernield en brokstukken beschadigden huizen. IN Londen consternatie door een bom-melding. De belangrijkste metro- en spoorwegstations gingen meteen dicht. Het anders zo drukke "Waterloo-station" lag er verlaten bij. Een bom werd niet gevonden. Maar tienduizenden forensen liepen in de ochtendspits grote vertraging op. De bomaanslag kwam een week na een IRA-aanslag, waarbij EEN dode en veertig gewonden vielen.

Het Warschau-Pact is opgeheven. De zes deelnemende Oosteuropese landen van deze communistische tegenhanger van de NAVO, hebben vandaag in Boedapest officieel besloten ermee te stoppen. VOOR 1 april worden alle overeenkomsten en commandostructuren van het Pact ontbonden. De ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie van de Sovjet-Unie, Bulgarije, Hongarije, Polen, Roemenie en Tsjechoslowakije ondertekenden een document dat ook onderlinge verplichtingen opheft, zoals wederzijdse bijstand in geval van een aanval van buitenaf.

In Bulgarije is de rechtzaak begonnen tegen de vroegere communistische leider Zjivkov. Voor de ingang protesteerde het publiek tegen zijn corrupte bewind. Zjivkov staat terecht voor verduistering van overheidsgeld. Ook zou hij appartementen, vakantiehuizen en auto's voor spotprijzen aan andere partijbonzen hebben verkocht. Zjivkov zegt zich niet schuldig te voelen. Het zal moeilijk zijn hem te veroordelen, omdat alle beslissingen werden goedgekeurd door de partijleiding.

Ook Italie en Frankrijk willen hun grenzen sluiten voor biggen uit Nederland. Spanje, een nog grotere afnemer, wil al niet langer biggen toelaten, die uit het oosten van ons land komen en een gezondheidsverklaring hebben volgens EG-maatstaven. Het Permanent Veteritair Comite vergadert op dit moment in Brussel over de vraag of zo'n verbod juist is.

Het weigeren van gezonde Nederlandse biggen heeft te maken met de gevreesde varkensziekte abortus-blauw. Zeugen die daarmee besmet zijn werpen hun biggen te vroeg en niet levensvatbaar. De ziekte komt in Nederland voor in de buurt van Almelo, Doetinchem, Nijmegen, Oss en Weert. Uit angst voor besmetting van de eigen veestapel weigert Spanje inmiddels ook gezonde biggen uit die regio's. De nieuwe varkensziekte kan niet worden bestreden omdat de oorzaak nog onbekend is.

Amsterdam,vijftig jaar geleden. De februari-staking van 1941. Vanmiddag herdacht door enkele duizenden ouderen en jongeren. Bij het standbeeld van de Dokwerker.

En dan nog even terug naar de Scud-aanval op Saoedi Arabie. Volgens het Amerikaanse televisiestation CBS is de raket ingeslagen bij een Amerikaans militair legercentrum. Dit zijn de eerste beelden die we tien minuten geleden binnen kregen. Bij de aanval zijn tenminste 12 Amerikaanse militairen om het leven gekomen. Op de plaats van het ongeluk zijn op dit moment legerhelikopters en ambulances gearriveerd om de gewonden naar het hospitaal te vervoeren. Volgens ooggetuigen kwam bij de inslag een enorme explosie vrij. En daarbij is onder andere het dak van het gebouw afgeblazen.

We gaan nog even terug naar de Scud aanval op Saudi Arabie. Inmiddels is bevestigd dat er zeker 12 Amerikaanse soldaten om het leven zijn gekomen, toen de Scued raket insloeg bij een Amerikaans militair centrum. Onze verslaggever Job Frieszo was ter plekke en stuurde zojuist het volgende verslag.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt weer extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's morgens en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

De Iraakse terugtrekking uit Koeweit kan de oorlog niet stoppen. President Bush heeft vanmiddag in een felle toespraak laten weten dat de geallieerde invasie doorgaat, zolang Saddam Hoessein zich niet overgeeft en voldoet aan alle resoluties van de VN-Veiligheidsraad. De Sovjet-Unie heeft verbitterd gereageerd op de Amerikaanse houding. "De broze Amerikaans-Russische relatie zou wel eens dramatisch kunnen verslechteren," zo suggereerde president Gorbatsjov. De anti-Iraakse coalitie blijft achter de Verenigde Staten staan.

President Bush liet geen twijfel bestaan over wat volgens hem de bedoelingen zijn van de Saddams terugtrekking uit Koeweit, en vrede heeft daar niets mee te maken, vindt Bush. Het is afwachten hoe de internationale gemeenschap zal reageren. In New York praat de VN-Veiligheidsraad op dit moment achter gesloten deuren over een Russisch voorstel voor een onmiddellijk staakt-het-vuren. De Sovjet-Unie heeft zich herhaaldelijk sterk gemaakt voor een vreedzame oplossing van het conflict. President Gorbatsjov vindt dan ook dat de Iraakse terugtrekking uit Koeweit nu met beide handen moet worden aangegrepen. President Bush kreeg van hem een duidelijke waarschuwing: de verhouding tussen Amerika en de Sovjet-Unie is nog jong en breekbaar.

Koeweit-stad is sinds vanmiddag in handen van het Koeweitse verzet. Volgens ooggetuigen waren Iraakse soldaten vannacht al bezig zich terug te trekken. Zij zouden daarbij een aantal gijzelaars hebben meegenomen, mogelijk om ze te gebruiken als menselijk schild. Amerikaanse mariniers zijn vanmiddag bij de stad geland. Bij het vliegveld zouden nog hevige gevechten worden geleverd met Iraakse soldaten.

Een Amerikaanse televisieploeg maakte vanmiddag deze eerste opnamen in Koeweit-stad. Langs de kant van de weg staan inderhaast achtergelaten tanks en andere voertuigen van het Iraakse leger. Ooggetuigen vertelden hoe de Iraqi's vannacht hals over kop de stad verlieten in alles wat maar wilde rijden. Ook zijn er veel verhalen over wreedheden die de Iraqi's hebben begaan. De Koeweiti's zeggen ook Iraakse soldaten gevangen te hebben genomen.

Iraks aankondiging tot terugtrekken heeft bij de geallieerden weer de nodige verwarring gesticht,maar niet bij president Bush. Deze is vastbesloten de oorlog door te zetten. In Washington praten we weer met Paul Sneijder. Hoe moet de stand van zaken zijn, wil Bush overgaan op "staakt-het-vuren" INSTART BUSH Sowjetpresident Gorbatsjov heeft van zijn relatie met de VS gezegd,dat die "breekbaar" isInteresseert dat Bush is het voor hem van belang De coalitietroepen rukken op in Irak is het nu de bedoeling dat ze daar blijven, na de bevrijding van Koeweit (Herstelbetalingen olieveld Rumala) (Wat moet hij met die Republikeinse Garde)

De eerste berichten,dat Saddam Hussein bereid zou zijn zich terug te trekken kwamen afgelopen nacht rond twaalf uur uit New York, waar op dat moment de Veiligheidsraad vergaderde. Later bleek dat Saddam Sovjet-president Gorbatsjov van zijn plannen op de hoogte had gesteld. Maar pas na de radiorede uit Bagdad was er meer duidelijkheid.

In zijn radiotoespraak zei Saddam Hoessein verder dat Koeweit vanaf vannacht geen deel meer is van Irak. Maar ook zei hij dat de strijd op een later moment zal worden voortgezet. Terwijl de inwoners van Bagdad zich rondom de radio verdrongen om vooral niets van het nieuws te missen, ging opnieuw het luchtalarm af. Die sirenes zijn nog vele malen afgegaan vandaag, maar dat weerhield de bevolking er niet van massaal de straat op te gaan, om het aangekondigde einde van de oorlog te vieren. In de Veiligheidsraad heerste vannacht grote verwarring, toen Sovjet-ambassadeur Vorontsov bekendmaakte, dat Saddam Hoessein van plan was zijn troepen uit Koeweit terug te trekken. Met enkele onderbrekingen, praatte de Veiligheidsraad tot vanochtend vroeg door over het verzoek van Saddam Hoessein om een staakt-het-vuren. Toen werd de vergadering geschorst tot vanmiddag, zonder een besluit.

Saddam Hoessein mag zijn nederlaag dan toegeven, van capitulatie is geen sprake. Evenmin, aldus president Bush, is sprake van ook maar enige spijt. Vandaar dat Washington met weinig enthousiasme op de terugtrekking van Irak uit Koeweit heeft gereageerd. Het Witte Huis heeft laten weten door te gaan met de oorlog. Met als waarschijnlijke doelstelling de totale vernietiging van de militaire machine van Saddam Hoessein, de Republikeinse Garde voorop.

Nu de Iraki's hun verzet in Koeweit grotendeels lijken te hebben opgegeven, is er de geallieerden alles aangelegen om van alle kanten zo snel mogelijk naar het noorden door te stoten. Dank zij de manoeuvres, die de geallieerden nu uitvoeren, komen langzaam ook de eerste beelden vrij van de schade die is aangericht door de voortdurende beschietingen en bombardementen op de Iraakse troepen. Terwijl de zuid-flank van de geallieerden, gesteund door versterkingen vanuit zee, vandaag bezig was met de ontzetting van Koeweit-hoofdstad, is in Noord-Koeweit een zwaar offensief onderweg richting de strategisch-belangrijke Zuid-Iraakse stad Basra. Belangrijkste opdracht van deze stoottroepen is het afsnijden van de vluchtroutes van het Iraakse leger. De geallieerden hebben vandaag laten weten niet te zullen schieten op Irakezen die onbewapend zijn. Maar iedere Iraakse soldaat die probeert om per tank of pantserwagen uit Koeweit weg te komen wordt nog steeds beschouwd als een vijandelijk doel, en staat dus bloot aan beschietingen van gevechtsvliegtuigen, artillerie en tanks van de internationale strijdmacht. Opnieuw hebben zich vandaag vele duizenden Iraakse soldaten, zonder enige vorm van verzet overgegeven. Op het moment dat hun vijand naderde, kwamen ze uit de loopgraven en schuilkelders. Met opgeheven handen en zwaaiend met witte vlaggen. Velen van hen volledig uitgehongerd en gedesillusioneerd. Het totaal aantal krijgsgevangenen is inmiddels opgelopen tot 30.000 man. De wurggreep waarin het Iraakse leger zich bevindt, lijkt sinds enkele uren compleet te zijn nu Franse, Engelse en Amerikaanse tankbrigades een frontale aanval hebben geopend op het voornaamste doelwit, de Republikeinse Garde. Die Garde ligt ingegraven ten zuid-oosten van de stad Nasiryah. De Republikeinse Garde, tenminste 100.000 man sterk, is het paradepaardje van Saddam Hoessein en vormt de ruggegraat van het Iraakse militaire apparaat. De militaire kracht van de elitetroepen staat hoog aangeschreven. Niet alleen lijkt de Garde loyaal aan de Iraakse leider persoonlijk, de eenheid is ook door en door getraind, en beschikt over de beste bewapening, waaronder de gevreesde T-72 tank van Russische makelij. Uiteindelijk doel van de geallieerden is vooral om deze Republikeinse Garde volstrekt te isoleren door de Garde van uit het Noorden te beletten een veilig heenkomen te zoeken in de richting van Baghdad. En mochten de geallieerden daarin slagen dan kan begonnen worden aan de afronding van de oorlog. De strategie werd eind januari kort en bondig geformuleerd door de chef-staf van het Amerikaanse leger, generaal Colin Powell:

Het aantal Iraakse krijgevangenen is inmiddels opgelopen tot dertigduizend. De meesten gaven zich zonder slag of stoot over. En de verwachting is dat er nog velen zullen volgen.

Met tientallen tegelijk blijven de Iraakse militairen uit hun bunkers tevoorschijn komen. Ze verzetten zich op geen enkele manier, het lijkt er eerder op dat ze de vijand als hun redder beschouwen. Als ze al ooit vertrouwen in hun leider hebben gehad, dan is daar in elk geval nu niets meer van over. De geallieerden zijn nog maar nauwelijks in staat om de grote groepen krijgsgevangenen achter de gevechtslinies te krijgen. Het zijn er simpelweg te veel, er zijn onvoldoende voorzieningen voor hen getroffen. Twintig jaar geleden heeft Gonsalves in Geneve meegewerkt aan de herziening van het humanitair oorlogsrecht. Als het een dezer dagen tot het beeindigen van de vijandelijkheden komt, moeten alle krijgsgevangenen meteen worden vrijgelaten. Over de behandeling die de krijgsgevangenen te wachten staat als ze straks in Irak terugkomen, is Gonsalves weinig optimistisch.

In Israel is met gemengde gevoelens gereageerd op de ontwikkelingen van vandaag. Aan de ene kant blijft de sfeer gespannen. Doorvechten kan nieuwe raketten op Israel betekenen. Maar aan de andere kant is de Israelische regering blij dat de Amerikanen korte metten willen maken met Saddam Hussein en zijn strijdmacht.

In Israel is met gemengde gevoelens gereageerd op de ontwikkelingen van vandaag. Aan de ene kant blijft de sfeer gespannen. Doorvechten kan nieuwe raketten op Israel betekenen. Maar aan de andere kant is de Israelische regering blij dat de Amerikanen korte metten willen maken met Saddam Hussein en zijn strijdmacht.

Internationaal is verschillend gereageerd op de Iraakse terugtrekking. Westerse landen achten Saddams verklaring onvoldoende en de Arabische wereld reageerde verdeeld.

ook Duitsland en Groot-Brittannie vinden de simpele radio-verklaring van Saddam Hoessein onvoldoende. Premier Major eist, dat Irak de wapens neerlegt. Saddam weet wat van 'm verwacht wordt: Een woordvoerder van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat Saddam-Hoessein eindelijk serieus van plan lijkt Koeweit met rust te laten. Maar om de oorlog te stoppen moeten eerst alle resoluties geaccepteerd worden. De Egyptische president, Mubarak, overlegde met z'n generaals over de nieuwe situatie. Egypte wil Saddams radio-boodschap eerst goed bestuderen, met name op het punt van de resoluties van de Veiligheidsraad. Jordanie - aan de zijde van Irak - reageerde geschokt en vol ongeloof. Het hoopt op een ordelijke Iraakse terugtrekking.

Een grote meerderheid van de Tweede Kamer vindt de aankondiging van Saddam Hoessein niet voldoende. Dat bleek tijdens een debat over de situatie in de Golf.

De Emir van Koeweit heeft de staat van beleg uitgeroepen in heel het land. De maatregel is bedoeld om al meteen na de bevrijding van Koeweit aan de opbouw te kunnen beginnen. De staat van beleg zal drie maanden van kracht zijn. Binnen die tijd hopen de Koeweiti's de belangrijkste veiligheidsproblemen te hebben opgelost.

Het weer,met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt iedere dag extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 27 februari. Irak accepteert VN-resoluties, voor Amerika is het niet genoeg Koeweit-Stad vrij Amerika heeft het gemunt op Republikeinse Garde. Kamer in grote lijnen accoord met Tussenbalans.

Irak wil buigen voor Amerika, maar nog niet helemaal door de knieen. Want op de dag dat Koeweit is bevrijd, zegt Baghdad dat het zeker twee en misschien wel alle VN-resoluties aanvaardt. Onder n voorwaarde voorlopig: President Bush moet een staakt-het-vuren afkondigen. Het aanbod van Baghdad komt op de vierde dag van de Slag om Koeweit. Een slag die gewonnen lijkt door Amerika en zijn bondgenoten. De geallieerde legers zeggen bovendien op het punt te staan om de Iraakse elite-troepen voorgoed uit te schakelen. De grondoorlog tegen Irak verloopt volgens het geallieerde opperbevel dan ook buitengewoon voorspoedig.

Het eerste militaire succes was weggelegd voor de Koeweitse troepen. Hen werd de eer gegund hun eigen hoofdstad als overwinnaar binnen te trekken. De bevrijders werden massaal en met grote blijdschap ontvangen. Amerikaanse troepen hielden zich niet afzijdig van het Koeweitse feest. Zij marcheerden op naar de buitenwijken van Koeweit-stad, om daar hun controlerende taak uit te gaan oefenen. De soldaten van het Amerikaanse marine-corps waren duidelijk opgelucht dat er op weg naar Koeweit nauwelijks sprake was geweest van Iraakse tegenstand. Het Iraakse leger heeft zich ook zonder slag of stoot uit Koeweit teruggetrokken zegt Baghdad. Via de officiele Iraakse radiozender deden Saddam Hussein en zijn complete Revolutionaire Raad het aanbod gehoor te geven aan de resoluties 662 en 674. De andere resoluties achtte radio Baghdad niet van toepassing. Irak zei bereid te zijn te betalen voor de schade en onmiddellijk na een staakt-het-vuren alle krijgsgevangenen vrij te laten. In New York deed de Iraakse ambassadeur nog verdergaande concessies. Maar dat is nog niet ver genoeg, zeggen de Verenigde Staten.

Irak zegt de VN-resoluties te zullen uitvoeren, maar Washington gelooft er niet zo in. Paul Sneijder,wat wordt nu wel, en wat wordt nu niet uitgevoerd, (Ir.VN-amb :alle: VS jhebben telexje met twee) Maar enkele resoluties zijn toch niet meer van belang (vertrek staatsburgers derde landen veroordeling inval Koeweit) Amerika wil duidelijk verder gaan dan de bevrijding van Koeweit, het wil het iraakse militaire apparaat vernietigen INSTART CHENEY Kunnen de Amerikanen deze opstelling in de Veiligheidsraad verdedigen

Koeweitse soldaten waren vanochtend de eersten die Koeweit-stad binnentrokken. Toen was de stad al een tijdje in handen van het Koeweitse verzet. De soldaten troffen overgelukkige Koeweiti's aan, die hen dansend en zingend tegemoet kwamen.

Vandaag is een feestdag in Koeweit. De inwoners van de stad gaan massaal de straat op om het einde van zeven maanden Iraakse overheersing te vieren. De bevrijders worden ingehaald als helden. Zeven maanden na de bezetting door Irak kan de Koeweitse vlag vanmorgen vroeg weer officieel worden gehesen. Het is het startsein voor uitbundige blijdschap en opluchting onder de inwoners van de bevrijde stad. De vernielingen in de stad doen aan de vreugde niets af. President Bush is de grote held. Maar er zijn ook de trieste verhalen. Veel Koeweiti's vertellen over de wreedheden, begaan door de Iraakse soldaten, vooral kort voordat zij de stad inderhaast verlieten. Koeweit-stad is na de bezetting verstoken van alle voorzieningen. Water en brandstof worden van buitenaf aangevoerd. In de Amerikaanse ambassade in Koeweit is een aantal Iraakse krijgsgevangenen ondergebracht voor de eerste opvang. Met gebonden handen eten ze voedsel dat de Amerikaanse soldaten hen geven.

Maar met de bevrijding van een bijkans uitgeknepen stad is men er niet. Koeweit wacht de wederopbouw. En die zal minstens 100 maar misschien zelfs 250 miljard gulden gaan kosten

Koeweit-Stad is geen schim meer van wat het vroeger was. Hoewel de stad niet helemaal in puin ligt, heeft het zwaar te lijden gehad van de Iraakse bezetting. Honderden gebouwen zijn door de Irakezen in brand gestoken, winkels geplunderd en het grootste deel van de stad zit zonder stroom en water. Ooit was Koeweit een welvarende oliestaat met een hoge levensstandaard. De financiering van de wederopbouw is volgens minister Van den Broek dan ook niet het grootste probleem. Koeweit heeft voor de opbouw al contracten met buitenlandse bedrijven gesloten. Aannemers uit landen die bijgedragen hebben aan de internationale coalitie, zouden daarbij een voorkeursbehandeling krijgen. Een hoge ambtelijke commissie onder leiding van de laatste Nederlandse ambassadeur in Koeweit, de heer Veling, wil de volgende week met de regering van Koeweit gaan praten over de wederopbouw. De Koeweitse autoriteiten hebben nog niet laten weten of de missie welkom is.

Saddam Hussein kan wel herstelbetalingen aanbieden, maar het geld om die toezegging ook na te komen, heeft hij niet. Dat zegt de Irak-deskundige Soeterik van de Middle East Research Associates.

Koeweit-stad is vrij. De geallieerden kunnen zich nu richten op de laatste grote vijandelijke troepenmacht: de Republikeinse Garde. Want volgens berichten zou de rest van het Iraakse leger volledig zijn ingestort.

De omsingeling van de Republikeinse Garde is voltooid. En de ontsnappingsroute voor het Iraakse leger naar het noorden richting Bagdad is afgesneden. Continu worden de Iraakse soldaten bestookt door de geallieerde artillerie en de luchtmacht. Nu er wordt gevochten op Iraaks grondgebied tegen goed getrainde soldaten wordt de strijd grimmiger. Zeven Amerikanen en twee Fransen zijn vandaag bij de gevechten gesneuveld. Tien Britten zijn ook gedood, van wie negen door een Amerikaanse bommenwerper. Na de bevrijding van Koeweit-stad rukken de Arabische en Amerikaanse troepen verder op in noordelijke richting naar hun volgende doel: De Republikeinse Garde. Ten zuid-westen van Basra liggen 6 divisies van de Garde. Van de drie gemechaniseerde divisies zou er een zijn uitgeschakeld. Britse en Amerikaanse tanks zijn in een felle tankslag verwikkeld met de Garde. Amerikaanse A-10 vliegtuigen zouden 50 Iraakse T-72 tanks hebben uitgeschakeld. Franse troepen zijn doorgestoten tot bij de stad Nassiriyah. Daar geven ze rugdekking aan Amerikaanse troepen, die vanuit het westen de Republikeinse Garde aanvallen. President Mitterrand heeft gezegd dat de troepen zeker niet verder op zullen rukken naar Bagdad. Vooruitlopend op de na-oorlogse situatie hebben de Verenigde Staten voorgesteld een gedemilitariseerde zone langs de Kuwayts-Iraakse grens in te stellen. Deze zou gecontroleerd moeten worden door troepen uit Arabische en islamitische landen.

Opperbevelhebber van de geallieerde strijdmacht generaal Schwarzkopf gaf vanavond een toelichting op het tot nu toe gevolgde strijdplan. Door een grote zeemacht voor de kust samen te trekken dacht Irak dat de geallieerden een landing op de kust van Koeweit zouden doen. Daardoor werden een aantal Iraakse divisies gebonden. Dit met veel geheimzinnigheid omgeven plan heeft tot nu toe uitstekend gewerkt.

Het grootste probleem voor de geallieerden zijn voorlopig de enorme aantallen krijgsgevangenen. Sommigen zijn er zo slecht aan toe dat ze zich overgeven aan iedereen die iets te eten of te drinken bij zich heeft. In ruil voor water en biscuitjes kon een Italiaanse kameraman in zijn eentje een komplete eenheid inrekenen. Met honderden tegelijk worden ze per truck afgevoerd naar tijdelijke opvangkampen bij het front. Anderen worden per helicopter afgevoerd. De krijgsgevangenen, die volgens de geallieerden slecht gekleed en gevoed zijn, worden gefouilleerd en geregistreerd. Daarna krijgen ze een plekje in de enorme kampementen, die de geallieerden in de woestijn hebben opgezet, in afwachting van hun vertrek naar kampen in Saoedie-Arabie.

Het grootste probleem voor de geallieerden zijn voorlopig de enorme aantallen krijgsgevangenen. Sommigen zijn er zo slecht aan toe dat ze zich overgeven aan iedereen die iets te eten of te drinken bij zich heeft. In ruil voor water en biscuitjes kon een Italiaanse kameraman in zijn eentje een komplete eenheid inrekenen. Met honderden tegelijk worden ze per truck afgevoerd naar tijdelijke opvangkampen bij het front. Anderen worden per helicopter afgevoerd. De krijgsgevangenen, die volgens de geallieerden slecht gekleed en gevoed zijn, worden gefouilleerd en geregistreerd. Daarna krijgen ze een plekje in de enorme kampementen, die de geallieerden in de woestijn hebben opgezet, in afwachting van hun vertrek naar kampen in Saoedie-Arabie.

Soldaten geven zich met duizenden tegelijk over. Het aantal krijgsgevangenen wordt nu geschat op op 60.000.

Voetbalcoach Johan Cruijff wordt nu, in Spanje, geopereerd aan zijn hart. In het ziekenhuis in Barcelona is vastgesteld dat hij een bypass nodig heeft voor een vernauwde kransslagader. Zijn arts, Mario Petit, verwacht dat hij zeker twee weken in het ziekenhuis moet blijven. Volgens de arts kan Cruyff dit seizoen niet meer werken als coach van Barcelona.

De winst van het chemieconcern AKZO is flink gedaald. Het nettoresultaat over het afgelopen jaar maakte een duikeling van 30 procent en kwam uit op 663 miljoen gulden. Vooral de divisie chemie heeft het slecht gedaan, door de recessie in de VS,het Verenigd Koninkrijk en Brazilie. Maar ook de lage dollar en de crisis in het Midden Oosten hebben het concern parten gespeeld.

Chaos op de autosnelwegen in Noord-Frankrijk rn hrt zuiden van Belgie. In dikke mist raakten vanochtend zo'n honderd voertuigen betrokken bij enkele kettingbotsingen op de A-1, tussen Parijs en Rijssel (Lille). Zeker zeven mensen kwamen om het leven en tientallen raakten gewond. EEN van de vrachtwagens, die bij de botsingen betrokken was, vervoerde radio-actief materiaal. Maar volgens de autoriteiten bestond er geen gevaar, omdat de containers niet werden beschadigd.

CDA en PvdA willen de kabinetsplannen voor de komende jaren op een aantal punten veranderen. Dat werd vandaag duidelijk, op de eerste dag van het debat over de Tussenbalans. Hans Laroes in Den Haag.

CDA en PvdA steunen de Tussenbalans op hoofdlijnen. Maar toch is er wel enige teleurstelling over de resultaten van al die weken kabinetsvergaderingen. PvdA en CDA hebben hun eigen wensenlijstje met wijzigingsvoorstellen. Woltgens vindt de tariefsverhoging met 5,5 procent in het openbaar vervoer te groot: Brinkman wil dat rente op spaargeld niet wordt belast, zoals het kabinet van plan is. Dan moet de tabaksaccijns maar omhoog. Zo heeft ieder z'n verlangen en zo is er nu een lijstje te maken van de wijzigingen die de Kamer wil: de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking moeten geschrapt worden rente op spaargeld mag niet worden belast en ook moet dividend niet belast worden Het zijn alle wijzigingsvoorstellen die de kern van de Tussenbalans niet aantasten en geen fundamenteel verschil van mening tussen PvdA en CDA laten zien. Op termijn dreigen die wel. Er moet nog 2,5 miljard gevonden worden om het financieringstekort terug te brengen zoals is afgesproken. De PvdA wil de lasten ervoor verhogen; het CDA wil dat per se niet. De VVD heeft z'n eigen alternatief: het correctieplan. Meer bezuinigingen, minder lasten voor huiseigenaren en autobezitters. De VVD verwijt dit kabinet dat alle resultaten van de eerste twee kabinetten-Lubbers, met de VVD er in, weer worden afgebroken: Premier Lubbers en minister Kok antwoorden morgen.

Het weer,met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 28 februari. Vreugde alom na staakt-het-vuren. -. Iraakse restanten uit Koeweit-Stad. Mogelijk 100.000 Iraakse doden en gewonden. Israel haalt even opgelucht adem

Na zes weken Golfoorlog, zwijgen de wapens. Voorlopig althans. Want het staakt-het-vuren dat president Bush heeft afgekondigd is tijdelijk. De wapens zullen weer worden opgenomen, als Irak weigert voor zaterdagmorgen een aantal eisen in te willigen. De eerste reactie van Saddam Hussein op het tijdelijke bestand is positief. Viaradio Baghdad heeft de Iraakse leider zijn troepen gevraagd het vuur te staken. Die troepen zijn ongelooflijk zwaar getroffen door Operatie Desert Storm. In zes weken tijd zouden er 100.000 Iraakse soldaten zijn gesneuveld of gewond geraakt. En zeker 175.000 soldaten zijn krijgsgevangen gemaakt.

Heel Amerika zat voor de televisie toen Bush het bestand aankondigde Het nieuws drong ook door tot in Koeweit, bij de Amerikaanse soldaten daar.

In Koeweit-stad wordt nu de balans opgemaakt van zeven maanden Iraakse bezetting. Volgens Koeweitse woordvoerders zijn er minstens 9000 Koeweiti's gedood en 45.000 gedeporteerd naar Irak. Uit alles blijkt, dat de Iraqi's behoorlijk hebben huisgehouden. Verslaggever Job Frieszo met een eerste reportage uit een feestende stad in puin.

Nu de bevrijding van Koeweit-stad een feit is, trekken de geallieerde troepen in groten getale de stad binnen. Een enkele keer treffen zij nog Iraakse sluipschutters aan en zijn er nog schotenwisselingen.

Het Koeweitse verzet en geallieerde soldaten proberen ook de laatste restanten van het Iraakse leger in Koeweit-stad op te ruimen. Elk verdacht persoon wordt aangehouden en zijn spullen doorzocht. Als men iemand ervan verdenkt Iraakse sympathieen te hebben, wordt hij afgevoerd. De haat tegen de Iraqi's is groot nu de verhalen over wreedheden steeds talrijker worden. Britse en Amerikaanse mariniers namen de nodige voorzorgen bij het binnengaan van hun ambassades. Zij waren bang dat de Iraqi's booby-traps rond het gebouw hadden geplaatst. Speciale commando's omsingelden het gebouw en onderzochten elke ingang met speciaal getrainde honden. Bij de Amerikaanse ambassade baanden de mariniers zich een weg met behulp van explosieven. In een school naast de ambassade vonden soldaten een complete Iraakse maquette van de verwachte slag om Koeweit. Daarop staan precies de plekken waar Iraqi's waren opgesteld en ook waar chemische wapens waren. Bewoners van Koeweit bekeken vandaag de verlaten Iraakse stellingen op het strand. De Iraakse soldaten bleken overhaast te zijn vertrokken en al hun spullen te hebben achtergelaten.

Aan de telefoon heb ik nu Job Frieszo, die zoals u zojuist zag in Koeweit-stad zit. Dag Job. Hoe is het nu in de stad, wordt er nog geschoten Jij bent de afgelopen dagen van Dahran naar Koeweit-stad gereisd.Moeizame trip Wat heb je onderweg gezien

"Koeweit is vrij, het Iraakse leger is verslagen". Zo begon president Bush zijn toespraak tot het Amerikaanse volk, afgelopen nacht. Om die redenen ook, wil hij de strijd tijdelijk opschorten.

Volgens Bush kan Irak dat bereiken door de VN-resoluties uit te voeren. Maar hij stelde nog een aantal - dwingende - voorwaarden aan het regime in Baghdad. Zo moeten de krijgsgevangenen en gedeporteerde Koeweiti's onmiddellijk vrij komen De Iraakse autoriteiten moeten de lokaties van de mijnen aanwijzen, zowel op land als in zee. Baghdad moet de annexatie van Koeweit intrekken, de schade vergoeden die aan Koeweit is toegebracht, met de geallieerde legertop de wapenstilstand bespreken EN niet meer schieten; ook geen scuds afvuren. Irak krijgt tot zaterdagochtend 6 uur onze tijd de gelegenheid om de eisen in te willigen.

President Bush van de Verenigde Stane kan tevreden zijn, en dat is-ie ook. Wat dit weekeinde nog een gok leek, -de grondoorlog,- is voor de geallieerden met succes geeindigd. In Washington vragen we Paul Sneijder Is het Vietnam-trauma nu achter de rug Het is bijna ongelooflijk: niet meer dan 100 doden aan Amerikaanse kant op honderdduizenden militairen. Klopt dat wel, want de pers is veel wijsgemaakt en aan informatie onthouden in deze oorlog Hoe nu verder in de Arabische wereld. Hoe denken de VS daarover

President Bush van de Verenigde Stane kan tevreden zijn, en dat is-ie ook. Wat dit weekeinde nog een gok leek, -de grondoorlog,- is voor de geallieerden met succes geeindigd. In Washington vragen we Paul Sneijder Is het Vietnam-trauma nu achter de rug Het is bijna ongelooflijk: niet meer dan 100 doden aan Amerikaanse kant op honderdduizenden militairen. Klopt dat wel, want de pers is veel wijsgemaakt en aan informatie onthouden in deze oorlog Hoe nu verder in de Arabische wereld. Hoe denken de VS daarover

Bagdad is ook vannacht weer zwaar gebombardeerd door geallieerde vliegtuigen. Twintig minuten voor de afkondiging van de wapenstilstand sloeg de laatste kruisraket in. Daarna kwam -na zes- ook voor de Iraakse hoofdstad voorlopig een einde aan de oorlog.

Radio Bagdad meldde vanmorgen dat de Iraakse soldaten opdracht hebben gekregen te stoppen met vechten. Dat president Bush al eerder een bestand had afgekondigd, moesten de inwoners van Bagdad van buitenlandse zenders vernemen. Radio Bagdad rept er met geen woord over. Ietwat gelaten verwerken de inwoners van Bagdad het nieuws. Wat overblijft is opluchting, dat het onophoudelijk bombarderen is gestopt. Hier en daar is sprake van een feeststemming. De inwoners proberen zoveel mogelijk het gewone leven weer op te pakken. Portretten van Saddam Hoessein sieren, net als voor de oorlog, de straten van Bagdad. Marktkooplui verschijnen weer en iedereen probeert de nodige levensmiddelen bij elkaar te scharrelen. Het theehuis is het ontmoetingspunt.Daar worden de laatste ontwikkelingen gelezen en besproken. In het openbaar durft niemand zich uit te laten over de toekomst.

komen aan de dreiging van Iraakse raketaanvallen. Het is vandaag Poeriem, het Joodse feest waarop de overwinning op de Perzische Jodenhater Haman wordt gevierd.

Het staakt-'t-vuren heeft voor de Nederlandse Patriot-eenheid in Israel nog geen gevolgen. De Nederlandse militairen blijven in de hoogste staat van paraatheid. Dat is besloten in overleg met de Israelische strijdkrachten.

Het geluid van de kanonnen is verstomd in Koeweit en Irak.Vijf dagen na het begin van de grondoorlog is het Iraakse leger vernietigend verslagen. Volgens het Britse ministerie van defensie zijn 175.000 Iraakse soldaten krijgsgevangen gemaakt.

In de enorme zandvlaktes van Koeweit en Zuid-Irak wordt hier en daar nog gevochten met Iraakse soldaten die niet weten dat de oorlog is afgelopen. In het stadje Al Salaam treffen Franse en Amerikaanse soldaten slechts een kudde schapen aan. En enkele dorpelingen die zeggen blij te zijn met de komst van de troepen. Het hoofdkwartier van de Iraakse strijdmacht ligt er verlaten bij. Alles wijst op een haastig vertrek. Tanks en zwaar materieel zijn achtergelaten. Alles wat het Iraakse leger aan wapens heeft achtergelaten wordt meteen onklaar gemaakt. Volgens de bevelhebber van de Britse troepen de la Billiere zullen de geallieerde troepen zo snel mogelijk uit het Midden-Oosten vertrekken. De ziekenhuizen van de geallieerden achter de frontlinie hebben intussen de handen vol. Niet om gewonden van de eigen troepenmacht op te vangen, maar vooral met de enorme aantallen Iraakse gewonden. Veel krijgsgevangenen zijn volledig in de war. Journalisten in Kuwayt ontdekten een gewonde Iraakse soldaat, die klaarblijkelijk aan zijn lot was overgelaten door zijn strijdmakkers. Het opperbevel van Saudi-Arabie zegt dat in totaal tussen de 85- en 100-duizend Iraakse soldaten zijn gesneuveld of gewond. Franse militaire experts spreken zelfs van 150.000 gedode militairen. De meeste slachtoffers zouden zijngevallen bij de onophoudelijke bombardementen op de troepen, die zich in Koeweit hadden ingegraven.

Vrijwel overal in de wereld is opgelucht gereageerd op het einde van de golfoorlog. De Sovjet-Unie, dat al in een eerder stadium van de oorlog voor een wapenstilstand pleitte, is verheugd dat de internationale gemeenschap de Iraakse aggressie heeft weten te stoppen. Wel zijn alle wereldleiders het er over eens dat er nu geen tijd verloren mag worden met oplossen van alle problemen in het Midden-Oosten.

Minister van den Broek van Buitenlandse zaken hoopt,dat snel aan alle voorwaarden zal worden voldaan,zodat een definitieve regeling mogelijk wordt. Ik sprak voor deze uitzending met de bewindsman in de studio in den Haag. En vroeg: De oorlog is gewonnen , nu de vrede nogEn Saddam blijft op zijn plaats Vrede in de Arabische wereld. Daarvoor is toch een regeling van het Israelisch - Palestijns -conflict nodig. (druk op israel) De Verenigde Staten lijken nu het sterkste land ter wereld, maar kunnen zij de vrede in het midden-oosten regelen zonder de sovjetunie Het is achter de rug had Koeweit zo'n grote rol gespeeld, als er GEEN olie had gezeten (En de strategische waarde nihil was)

bedankt)".in studio den Haag".

Het is nog steeds niet duidelijk wie de Nederlandse diplomaat Akkerman in Tunesie heeft vermoord. De diplomaat werd gisteravond doodgeschoten. Volgens een Nederlandse journalist in Tunis zou hij door een pro-Iraakse beweging zijn vermoord. Maar het Tunesische ministerie van Binnenlandse Zaken meldde vandaag dat de moord geen politieke achtergrond heeft. Het onderzoek door de Tunesische autoriteiten is nog niet afgerond.

De ongeveer 1100 Nederlandse militairen in het Golfgebied kunnen - ondanks het bestand - voorlopig niet naar huis.

Opluchting bij het thuisfront. Partners van opvarenden van de nederlandse schepen in de Golf spreken over "het beste nieuws sinds tijden".

Mevrouw Frida Osten schreef vanochtend onmiddellijk een brief aan haar man .Aan boord van Hare Majesteits Jacob van Heemskerk. Als lid van het thuisfront comite en als echtgenote is zij meer dan opgelucht over het einde van de oorlog in de Golf.

Opluchting maar toch ook twijfel. Binnen de joodse en islamistische gemeenschappen in ons land leidt de wapenstilstand tot wisselende reacties.

Het joodse feest Poerim werd vandaag ook gevierd op de Joodse scholengemeenschap Maimonides in Amsterdam. Behalve met gebed gaat het feest gepaard met een soort carnaval. En ookal wordt met Poerim een periode uit de joodse geschiedenis herdacht, er is ook aandacht voor de actualiteit. De wapenstilstand in de golf zorgt voor opluchting. Maar of Israel nu ook van de dreiging af is, wordt betwijfeld. Voor sommige joden is het daarom dan ook niet echt Poerim. Zij vergelijken Saddam Hussein met Haman. De Perzische jodenvervolger wiens ondergang vandaag met het eten van deze koeken, Hamansoren, wordt herdacht. De islamitische gemeenschap in ons land is tevreden met de wapenstilstand. De PLO-afvaardiging in ons land is vooral voor het Irakese volk blij dat de oorlog afgelopen is. Opluchting ook bij de Koeweitse zaakgelastigde in ons land. Vannacht had hij voor 't eerst sinds lang weer eens een rustige nacht.

De effectenbeurzen reageerden vanmorgen flink opgetogen op de wapenstilstand. Overal schoten de koersen omhoog. Beleggers hopen dat de wereld-economie een impuls krijgt nu er niet meer wordt gevochten. Later liepen de koersen weer wat terug doordat beleggers hun aandelen verkochten om de winst op te strijken.

In de Tweede Kamer is vandaag verder gedebateerd over de tussenbalans, de omvangrijk bezuinigingsoperatie van het kabinet. Maar het staakt het vuren in de golf eiste eerst alle aandacht op.Premier Lubbers legde vanmorgen een korte verklaring af in de Kamer, dankbaar, voor 't eind van de oorlog:

Zo begon premier Lubbers vanmorgen 't debat over de Tussenbalans,; en dat debat speelde zich natuurlijk af in de marge van veel grotere gebeurtenissen. Essentieel vandaag was het financieringstekort. Dat moet en gaat terug naar 3 ,25 procent. Maar er zijn extra maatregelen voor nodig, met nogal wat conflictstof in zich. Waar de PvdA aan lastenverhoging denkt, denkt het CDA juist aan bezuinigingen. Lubbers koos positie tussen lastenverhoging en bezuinigingen, tusen Woltgens en Brinkman. Het debat van vandaag leidde nog niet tot wezenlijke veranderingen. De dag van het echte geven en nemen komt morgen. Lubbers hield, tegen de wil van de Kamer in, vast aan zijn plan te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Hij kwam ook met het idee ambtenaren zelf te laten opdraaien voor hun eerste twee ziektedagen. Lubbers raakte eenmaal geirriteerd. Bij het voorstel van Woltgens om de tarieven inn het openbaar vervoer minder te laten stijgen dan het kabinet wil. Woltgens brengt er de Tussenbalans operatie mee in gevaar, zei Lubbers. Zo blijft er te veel subsidie naar bus en trein gaan: Woltgens wil de automobilist meer laten betalen. Maar daar is het CDA fel tegen. Morgen wordt het debat afgerond.

Het weer,met Erwin Kroll.

Einde van dit acht uur journaal. Om tien uur zijn we er met ons volgende bulletin. En dan nog even dit: De journaalredaktie brengt extra journaals over het verloop van de oorlog in de Golf Ontwikkelingen en ook ander belangrijk nieuws brengen wij 's ochtends en tussen de middag: ontbijtbulletins om zeven,acht en negen uur,en een lunchuitzending om EEN uur. Goedenavond.

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 1 maart - Saddam Hoessein zou politiek asiel willen in Algerije - morgen gesprek tussen Irak en geallieerden over afronding staakt-het-vuren - Tussenbalans op hoofdlijnen geaccepteerd - opnieuw chaos en ongelukken door mist

Saddam Hoessein zou naar Algerije willen. Dat schrijft de Franse krant Le Monde. Ook in Amerikaanse regeringskringen wordt gespeculeerd over een mogelijke machtsstrijd rond de Iraakse president. Maar de Algerijnse ambassadeur in de Verenigde Staten heeft het bericht ontkend. Wel is zeker dat Irak en de geallieerde coalitie morgen gaan praten over een definitief staakt-'t-vuren. Het gesprek zal in Irak plaatsvinden. Waar is niet bekend gemaakt. Toch trekt het bericht uit Frankrijk vanavond de meeste aandacht.

Het gezaghebbende Franse dagblad Le Monde kwam vanmiddag met het opzienbare nieuws op de voorpagina. Le Monde zou het nieuws vernomen hebben uit regeringskringen in de Algerijnse hoofdstad. Saddam Hoessein zou willen uitwijken omdat hij van de Sovjet-Unie en de Arabische wereld te weinig steun zou krijgen.

De Iraakse ambassadeur bij de Verenigde Naties Anbari reageerde verontwaardigd op het bericht.

De politieke ontwikkelingen in Baghdad worden in het Witte Huis met bijzondere aandacht gevolgd. Volgens een van de naaste medewerkers van president Bush zijn in Irak de ingredienten aanwezig voor een omwenteling. De president zelf, drukte zich een uur geleden op een persconferentie iets omzichtiger uit.

De Amerikanen hebben er steeds geen enkele twijfel aan laten bestaan: ze willen Saddam Hoessein weg hebben. - Paul Sneijder in Washington: Saddam Hoessein weg, maar ook op deze manier, ongestraft, via politiek asiel met instart - als Saddam weg is, hoe ziet Bush de relatie met het Iraakse volk dan - Bush leek nog al optimistisch over de vrijlating van de Amerikaanse krijgsgevangenen door Irak; waar baseert ie dat op

De situatie van de brandende oliebronnen in Koeweit is nog rampzaliger dan al werd gedacht. Volgens de Koeweitse oliemaatschapij zijn ALLE 950 oliebronnen beschadigd of staan in brand; 34 als gevolg van de geallieerde bombardementen. Job Frieszo doet verslag in Koeweit.

Naast de enorme materiele schade in Koeweit is er vooral veel menselijk leed. Langzaam wordt duidelijk hoe de Iraakse bezettingsmacht heeft huisgehouden en welke misdaden die heeft bedreven tegen de burgerbevolking.

De meeste inwoners van Koeweit zijn dus blij en vieren feest. Anderen zijn wanhopig op zoek naar vermiste familieleden. Voor hun lot wordt gevreesd. Vlak voor de bevrijding zijn veel Koeweiti in koele bloede geexecuteerd. Een onbekend aantal is gedeporteerd naar Irak. Zeker is, dat duizenden tijdens de 7 maanden bezetting hun leven hebben verloren. In het mortuarium van het Al-Sabah-ziekenhuis liggen tientallen lichamen van Koeweiti die zwaar zijn gemarteld. Van honderden vermisten is het lot onduidelijk. Degenen die arrestatie en gevangenschap hebben overleefd, willen hun verhaal kwijt. Een man vertelt aan journalisten dat hij drie dagen werd gemarteld. Hij laat foto's van zijn verwondingen zien. Een inwoner van Koeweit-stad vertelt hoe zijn zoon eerst zwaar werd gemarteld en toen voor zijn ogen werd vermoord. Maar er is ook blijdschap. Een Koeweiti, die enkele jaren geleden naar de Verenigde Staten vertrok om te studeren, is als militair terug in zijn vaderland en ziet eindelijk zijn familie weer.

Op de tweede dag van het staakt-het-vuren hebben Amerikaanse militairen tijdens een "incident" in Zuid-Irak, zes Iraakse militairen gedood. De schermutseling ontstond toen twee bussen met Iraakse militairen een geallieerde controlepost naderden. De Irakezen begonnen plotseling te schieten. Hoewel het bestand dus nog broos lijkt, maakt Irak de balans op van de oorlog. Puin wordt geruimd. De doden geteld.

De weg van Basra naar Baghdad is veranderd in een nauwelijks te beschrijven ravage. Uitgebrande Iraakse tanks en artillerievoertuigen markeren de plek waar de geallieerden legers in de laatste uren van de oorlog, een vernietigende nederlaag toebrachten aan de Iraakse Republikeinse Garde. De Gardisten werden op deze belangrijke verbindingsweg verrast door de geallieerden die in het geheim vanuit het zuiden oprukten, over een kilometers lange linie. De tankslag die hier werd gevochten, heet de zwaarste sinds de Tweede Wereldoorlog te zijn Het oorlogsgeweld is verstomd. De stilte die er heerst is er n van een dodenakker De Iraakse Gardisten die de slag overleefden worden door Amerikaanse militairen uit de wrakken gehaald. In de moskeeen van Baghdad worden de slachtoffers van de oorlog herdacht in het vrijdaggebed. Even buiten de stad rijden volgeladen auto's richting centrum. Inwoners van de Iraakse hoofdstad, die hun woning na de eerste luchtaanvallen ontvluchtten, keren nu terug. Irak ruimt puin, na de tweede oorlog in tien jaar. Maar de regeringsgezinde kranten claimen nog steeds een Iraakse overwinning: "de krachten van ongeloof zijn verdrevenhet complot is mislukt, dankzij het verzet van de Iraakse helden", zo schrijven de commentaren.

Door de verminderde spanning in het Midden Oosten heeft de KLM zijn meeste vluchten op bestemmingen in dat gebied hervat. Passagiers hoeven de speciale toeslag die was ingesteld in verband met de gestegen verzekeringspremies niet meer te betalen. Alleen voor vluchten naar Tel Aviv blijft de toeslag van 150 gulden gehandhaafd.

De kaartjes in het openbaar vervoer worden minder duur dan het kabinet eerst wilde. Dat is een van de resultaten van het driedaagse Kamerdebat over de Tussenbalans.

De Tussenbalans is geaccepteerd. Lubbers en Kok hebben hun harde en minder harde voorstellen om voor in totaal 17 miljard aan maatregelen te nemen binnen. Grote wijzigingen zijn niet aangebracht in de kabinetsplannen. Toch dreigde tot op het laatst een conflict tussen PvdA en kabinet. De inzet: de prijs van het buskaartje. De PvdA wil echter toch akkoord gaan met een prijsverhoging van om en nabij de 5,5 procent, en hoopt dat 't door efficiencymaatregelen iets minder wordt. Maar Woltgens eiste een tegemoetkoming van Lubbers: Lubbers deed die toezegging; hij gaat op zoek naar alternatieven voor de extra strip. Geen grote wijzigingen dus in de Tussenbalans. Maar de Kamer heeft wel wat bereikt: spaarders hoeven geen belasting te betalen over rente. Ontwikkelingssamenwerking bezuinigt minder. Opvallend is dat het debat er meer een was tussen de twee regeringspartijen CDA en PvdA, dan tussen de oppositie en het kabinet. En dat CDA-fractieleider Brinkman onder voorwaarden akkoord ging. Zonder natuurlkijk de plannen te verwerpen, zoals oppositieleider Bolkestein: Brinkman Opvallend ook was het verschil in invalshoek tussen CDA en PvdA. Woltgens verweet het CDA dat het te veel aan de rem hangt van dit centrumlinkse kabinet. Zoals de oude KVP vroeger deed. Het CDA reageerde kil op Woltgens woorden. Van Mierlo onderkende de verschillen: : van Mierlo En zo is het: de uitvoering van maatregelen uit de tussenbalans, bevat nog genoeg stof voor conflicten.

Minister Ter Beek van Defensie, gaat maandag weer aan het werk. De PvdA-minister stopte op 6 februari met werken, door problemen met zijn hart. Minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking, die Ter Beek verving, kan zich nu weer volledig met zijn eigen departement bezighouden.

Een waarschuwings-staking van 24 uur in de Sovjetunie. Vele tienduizenden mijnwerkers in de verschillende mijngebieden eisen hogere lonen, betere werkomstandigheden, EN het aftreden van president Gorbatsjov. In het Donetsk-bekken - het grootste kolengebied van de Sovjetunie - hebben 120 duizend kompels het werk neergelegd. Als hun eisen niet worden ingewilligd, hebben ze gedreigd, begint er op 11 maart een staking voor onbepaalde tijd. Dat kan op een algemene staking tegen Gorbatsjov uitlopen.

De eerste basisschool voor kinderen van asielzoekers is vandaag geopend. In het vluchtelingencentrum in Stevensbeek is ruimte gemaakt voor een aantal klaslokalen. Voorlopig is er plaats voor drie groepen leerlingen. Er wordt les gegeven in het Nederlands, maar voor geval van nood zijn er tolken aanwezig. Het ministerie van WVC dacht aanvankelijk dat kinderen geen recht op onderwijs hadden zolang ze in een asielzoekerscentra woonden. Maar nu blijkt dat de kinderen toch onder de Nederlandse leerplichtwet vallen.

Bij Hoogovens moeten 2500 banen weg. Het staalconcern in IJmuiden wil de arbeidsplaatsen de komende vijf jaar laten vervallen. Nu werken er nog 16-duizend mensen. De maatregel is nodig om de produktiekosten omlaag te brengen. Op het ogenblik produceert Hoogovens te duur om het gestelde doel te bereiken: een toppositie in de Europese staalindustrie in 1995. Hoogovens sluit niet uit dat nog meer banen verdwijnen. Er zullen geen gedwongen ontslagen komen. De bonden worden vanavond ingelicht.

De Nederlandse omroepen hebben een voorstel tot samenwerking vandaag op een vergadering van het NOS-bestuur verworpen. Het plan voor drie Nederlandse netten die zouden moeten conkurreren met de commerciele RTL 4, is daarmee nog steeds niet ingevuld.

De diskussie vandaag in het NOS-bestuur, waarin de grote omroepen ieder een zetel hebben, ging over de meerjarenvisie op een gedifferentieerd bestel. De omroepen moeten samenwerken om de concurrentie met commerciele zenders het hoofd te bieden. En ze beseffen dat ter dege. Maar vandaag op de bestuursvergadering bleek dat samenwerking onmogelijk is. De ene zendgemachtigde gunt de ander de zondagavond niet, of de een wil wel samenwerken met een ander, als er ook maar veel sport tussendoor mag worden uitgezonden. Met als gevolg: het afstemmen van de voorstellen tot nauwere samenwerking en hernieuwde zwenderindeling.

Als de omroepen voor volgende week vrijdag niet alsnog overeenstemming bereiken, dan maakt minister d'Ancona van WVC zelf een zenderindeling. Zij zal dan de mediawet wijzigen. Minister d'Ancona heeft dat in een reactie gezegd. Ze reageert ongekend fel op de besluiteloosheid in Hilversum.

Een chaos op de wegen vanmorgen. Overal waren verkeersongelukken. En weer was de oorzaak: te hard rijden bij dichte mist.

Het zicht was vandaag op veel plaatsen minder dan 50 meter. Gevolg: kettingbotsingen en kilometerlange files. In totaal waren zo'n honderd auto's betrokken bij de ongevallen op de snelwegen. Daarbij is een dode gevallen en raakten acht mensen gewond. De ongevallen deden zich op tientallen plaatsen in het land voor. De grootste kettingbotsingen waren op de A 27 bij Raamsdonkveer en bij Gorkum, op de A 4 bij Hoogmade en de A 16 bij knooppunt Zonzeel. Voor veel automobilisten kwam de mist onverwacht opzetten. De snelheden op de weg waren gez8ien de beroerde weersomstandigheden veel te hoog. Rond twaalf uur stond er op de Nederlandse snelwegen nog een file van 45 kilometer. Verscheidene wegen werden afgesloten voor het verkeer om nog enige orde in de chaos te kunnen scheppen.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

MIST EUROPA SATELLIET VANNACHT MORGEN.

Dit was het acht-uur-journaal. Om tien uur is er weer een bulletin. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 2 maart - nog zware tankslag tussen Amerikanen en Irakezen ondanks bestand - gesprek over definitief staakt-het-vuren vindt morgen plaats - PvdA verwacht zwaar verlies bij Statenverkiezingen, maar blijft in de coalitie - Joegoslavische leger valt Kroatie binnen

Ondanks het staakt-het-vuren, was er vandaag een hevige veldslag in het zuiden van Irak. Amerikaanse en Iraakse militairen voerden een felle strijd en daarbij zijn volgens de Amerikanen 60 Iraakse legervoertuigen vernietigd en 80 tanks in beslag genomen. Over het aantal slachtoffers aan beide zijden is nog niets bekend. De strijd, die een schending van het bestand betekent, heeft geen gevolgen voor het komende overleg tussen Irak en de geallieerden over een definitief staakt-'t-vuren. Washington beschouwt de gevechten als een incident. Het gesprek is overigens op verzoek van Irak uitgesteld tot morgen. Maar Irak heeft wel aan het Rode Kruis al laten weten akkoord te zijn met de vrijlating van alle geallieerde krijgsgevangenen.

De geallieerde coalitie stuit in het zuiden van Irak nog regelmatig op Iraakse troepen. Volgens de Amerikanen zijn er nog steeds Iraakse soldaten die niet weten dat er een wapenstilstand is. Ook komt het voor, dat Iraakse militairen in de woestijn verdwalen en in paniek meteen het vuur openen op de vijand. Dat zou onder andere vandaag gebeurd zijn bij de gevechten tussen de Irakezen en de Amerikanen. Alles wat door het Iraakse leger werd gebruikt, is door de geallieerden meteen vernietigd. Zoals dit vliegveld, n van de grootste van Irak. Al het materieel, zoals de hangars, zijn tot ruines gebombardeerd.

De positie van Saddam Hoessein is verder onduidelijk. Sinds dinsdag is niets meer van hem vernomen. Niemand weet of hij nog echt aan de macht is. Volgens de Amerikanen verschuilt hij zich dagelijks in verschillende campers die over grote delen van Irak verspreid staan.

Vanuit de tweede stad van Irak, Basra, komen berichten dat er complete anarchie heerst. In het centrum zouden duizenden mensen de straat op zijn gegaan. Volgens een ooggetuige is er door militairen op muurportretten van Saddam Hoessein geschoten.

Egyptenaren die vanuit Basra naar Koeweit zijn gevlucht, bevestigen de rebellie tegen Saddam Hoessein. En de Iraakse oppositie meldde, dat 90 van het leger in de stad zich tegen Saddam Hoessein zou hebben gekeerd. Met Baghdad is Basra de zwaarst getroffen stad van Irak. Wekenlang is het vrijwel onophoudelijk gebombardeerd. Volgens de geallieerden was er het commando-centrum van de Iraakse troepen in Koeweit gevestigd.

Steeds duidelijker wordt, dat de Golfoorlog geen schone oorlog is geweest. Het dodental aan geallieerde kant, 147, van wie 88 Amerikanen, wordt als zeer gering beschouwd. Maar aan Iraakse kant zijn de verliezen enorm. Volgens het Amerikaanse televisiestation NBC zijn 150.000 Iraakse militairen gesneuveld. (BETA)

Op de laatste dag van de oorlog, snijden even buiten Koeweit-stad de geallieerden de terugtocht af van een langgerekt Iraaks konvooi. De vluchtende Irakezen hebben de buitenwijken nog maar net achter zich gelaten, of ze worden getroffen door bommen. Er valt een onbekend, maar in elk geval zeer groot aantal doden. Koeweiti's bergen de stoffelijke resten. Wilde honden roven wat van hun gading is. De Irakezen krijgen de tijd niet ook maar een schot te lossen. Het terugtrekkende leger wordt volledig verrast. Wie weg kan komen, doet dat, en laat alles achter. Wat een ordelijke terugtocht had moeten worden, wordt een angstige vlucht. De buit ligt nu op de snelweg. Uit de puinhopen blijkt dat het Iraakse leger flink heeft geplunderd. De bezetters roofden van alles uit het rijke Koeweit: kleding, porcelein, juwelen. De koran ook. Een Amerikaanse generaal velt een hard oordeel over zijn tegenstanders. De gevluchte Irakezen melden zich nu bij hun overwinnaars. Opgelucht, omdat ze het er levend vanaf hebben gebracht. Opgelucht ook, omdat ze de de woestijn met zijn duizenden mijnen kunnen verlaten. Zo ver als het oog reikt, staat er op de snelweg van Koeweit naar Irak verwrongen staal. De Iraakse doden worden geborgen. Rest een autokerkhof met een lengte van vijf kilometer. De 'file van de dood' is-ie al genoemd.

De Koeweitse minister van binnenlandse zaken heeft vandaag bekend gemaakt dat meer dan 30.000 Koeweiti zouden zijn gedood, vermist, of gevangen genomen.

Op een begraafplaats in het oosten van Koeweit zijn naar men zegt de lichamen van ruim vijfduizend mensen begraven. De mensen die hier in de massagraven liggen werden doodgeschoten of opgehangen door Iraakse militairen. De cijfers, die de Koeweitse minister vandaag bekend heeft gemaakt, zijn hoger en nauwkeuriger dan voorgaande schattingen.

Ergens in het grensgebied tussen Koeweit en Irak komen morgenmiddag de geallieerde en de Iraakse bevelhebbers bijeen voor hun eerste vredesgesprek. Washington ziet de uitkomst van die besprekingen met vertrouwen tegemoet.

Na bijna zes weken Iraakse gevangenschap is de Amerikaanse CBS-televisieploeg vrijgelaten. President Gorbatsjov heeft volgens een Sovjet-woorvoerder hoogstpersoonlijk bemiddeld: afgelopen donderdag zou hij Saddam Hoessein zelf hebben benaderd met een verzoek tot vrijlating van de televisieploeg.

Ondanks hun vreugde over de vrijlating leek de ploeg behoorlijk aangeslagen. De vier man tellende televisieploeg stond onder leiding van Bob Simon. Ze waren zelfstandig op pad, zonder begeleiding van militairen, en verdwenen vlak na het uitbreken van de Golfoorlog op 21 januari. Ze bleken door de Iraki's opgepakt bij de Saoedisch-Koeweitse grens. Op beschuldiging van het illegaal betreden van militair terrein. Ze werden voortdurend en intensief ondervraagd. De CBS-ploeg is nu via Jordanie op weg naar huis.

Vreugde over de vrijlating van de Amerikaanse journalisten. Vreugde ook in de families van de Amerikaanse militairen die misschien al snel naar huis terugkomen. Maar er is ook verdriet. Bijvoorbeeld in het dorpje Greensberg in Pennsylvania. Hier komen de 28 militairen vandaan, die omgekomen zijn bij de Scud-aanval op een kazerne in Saoedi Arabie. Het einde van de Golfoorlog brengt uitersten samen.

Op dit moment is de Veiligheidsraad achter gesloten deuren bijeen om de resoluties te bespreken, die door de Verenigde Staten zijn voorgesteld. Om 12 uur vannacht onze tijd begint de open zitting van de Raad.

Ondanks 't-staakt-het-vuren toch een redelijke opkomst bij de anti-Golfoorlog-demonstratie in Utrecht. Ongeveer 2000 mensen protesteerden tegen de militaire interventie in de Golf en voor een snelle terugtrekking van de Westerse troepen uit het Midden Oosten. Het organiserend Kommittee Anti Golf Oorlog vond dat er - met aangepaste leuzen - nog voldoende reden was voor de demonstratie.

In Tunis zijn 6 mensen aangehouden in verband met de moord op de Nederlandse diplomaat, Akkerman. Hij werd woensdag doodgeschoten. Drie van de verdachten werken als bediende op de ambassade. Een woordvoerder van het ministerie betwijfelt of ze echt iets met de moord op de 40-jarige diplomaat te maken hebben.

Zeker vijftien doden door een ontploffing in een krottenwijk van Bangkok. Door nog onbekende oorzaak explodeerde in de Thaise hoofdstad een opslagplaats voor chemicalien en explosieven. De geweldige luchtdruk en de daaropvolgende brand verwoestten meer dan duizend onderkomens in de krottenwijk, vlakbij de haven van Bangkok. De meeste mensen ontvluchtten hun woonwijk geslagen.

Bij 'n bomaanslag in Colombo, de hoofdstad van Sri Lanka is de onderminister van defensie, Wijeratne, gedood. Met hem zijn nog minstens 18 anderen om het leven gekomen, tientallen raakten gewond. De explosie was zo hevig dat tot ver in de omtrek auto's en gebouwen werden vernield. De aanslag is nog niet opgeeist. De politie verdenkt militante Tamils, die strijden voor onafhankelijkheid, en aan minister Wijeratne een taaie tegenstander hadden.

De Partij van de Arbeid heeft zich er al bij neergelegd: de Provinciale Statenverkiezingen van aanstaande woensdag zullen een slechter resultaat voor de PvdA opleveren dan vier jaar geleden. Maar PvdA-partijleider Kok zegt na een verkiezingsnederlaag niet weg te lopen uit de coalitie.

Na het schrappen van de miljarden voor de Tussenbalans, is het nu tijd voor het schrapen van stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen. Op verkiezingspad dus, bijvoorbeeld in Tilburg met CDA-fractievoorzitter Brinkman. In krante-interviews vlak na afloop van 't driedaagse debat over de Tussenbalans liet Brinkman zich negatief uit over de opstelling van de PvdA. De CDA-fractievoorzitter verweet z'n coalitiepartner 'gemekker en vreselijk gepiep'. Maar na een nachtje slapen was Brinkman alweer milder. Op hetzelfde moment was in Amsterdam PvdA-leider Wim Kok op pad. Voor z'n achterban had Kok heel wat uit te leggen: hogere huren, meer betalen voor 't openbaar vervoer; de kritiek was soms op z'n Amsterdams recht-voor z'n raap. De kritiek klinkt ook door in opiniepeilingen: die wijzen op een fors verlies voor de PvdA, komende woensdag. Aanstaande maandag sluiten de grote partijen hun verkiezingscampagnes af.

Het Joegoslavische leger heeft met tanks een einde gemaakt aan rellen tussen bevolkingsgroepen in de republiek Kroatie.

President Jovic van Joegoslavie gaf opdracht tot het ingrijpen om verdere escalatie te voorkomen. De rellen waren vanmorgen begonnen in de stad Pakrac toen tussen de honderdvijftig en tweehonderd Kroatische politiemensen gebouwen van de Serviers hadden bestormd. Kroatie wil (net zoals Slovenie) Joegoslavie zoals het nu is, ontbinden en meer eigen bevoegdheden geven aan de republieken. Maar dat stuit weer op grote weerstand van de grootste republiek Servie. De Serviers, die in Kroatie een minderheid vormen zijn fel tegen het onafhankelijkheidsstreven van Kroatie. Ze zijn bang los te raken van het veilige Joegoslavie dat met Borislav Jovic een Servier als president heeft. In de stad Pakrac kwamen de Serviers daarom in opstand tegen de Kroaten. Dat werd vanmorgen onderdrukt door Kroatische politiemensen die op hun beurt weer werden verjaagd door het Joegoslavische leger.

Zo'n tien tanks van het Joegoslavische leger reden vanmiddag de stad Pakrac binnen. Daar waren de rellen begonnen, toen Kroatische politiemannen een aantal gebouwen van de Servische minderheid in Kroatie bestormden. Bij die rellen zouden volgens Radio Belgrado zes doden zijn gevallen. Kroatie wil (net zoals Slovenie) Joegoslavie zoals het nu is ontbinden, en meer eigen bevoegdheden geven aan de republieken. Maar dat stuit weer op grote weerstand van de grootste republiek Servie. De Serven (die in Kroatie een minderheid vormen) zijn fel tegen het onafhankelijkheidsstreven van Kroatie. Ze zijn bang los te raken van het veilige Joegoslavie dat met Borislav Jovic een Servier als president heeft. In de stad Pakrac kwamen de Serviers daarom in opstand tegen de Kroaten. Die opstand werd vanmorgen onderdrukt door Kroatische politiemensen die op hun beurt weer werden verjaagd door het Joegoslavische leger.

In Belgie is het wielerseizoen voor de beroepsrenners geopend met de Omloop Het Volk. De Vlaamse semi-klassieker werd een overwinning voor de Duitse sprinter Andreas Kappes.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

EUROPA BERGEN SATELLIET VANNACHT MORGEN

Einde van dit acht-uur-journaal. Het volgende bulletin kunt u zien om tien uur. Prettige avond verder.

Goedenavond. Het nieuws van zondag 3 maart. Irak stemt in met alle voorwaarden van de geallieerden voor een definitief staakt het vuren. Vluchtelingen uit Irak melden dat er in Basra een revolutie aan de gang is. Bij vliegtuigongeluk in Amerika zijn vermoedelijke alle inzittenden omgekomen.

Een definitief bestand in de Golfoorlog lijkt binnen handbereik. Een militaire delegatie van Irak heeft namelijk ingestemd met alle voorwaarden van de geallieerden. Dat is het resultaat van besprekingen, die vanochtend zijn gehouden in de Iraakse plaats Safwan. (BETA)

De geallieerde en Iraakse delegaties ontmoetten elkaar in een legertent in Safwan, even ten noorden van de grens met Koeweit. De geallieerde delegatie werd geleid door de Amerikaanse generaal Norman Schwarzkopf en de Saudische generaal prins Khalid bin Sultan. Aan het hoofd van de Iraakse delegatie stonden twee generaals. De gesprekken hebben zo'n twee uur geduurd. Irak stemde in met alle voorwaarden van de geallieerden. Ze deden dat in de wetenschap dat een Iraakse weigering geleid zou hebben tot een hervatting van de vijandelijkheden. Na afloop gaf generaal Norman Schwarzkopf een persconferentie waarop hij inging op de bereikte resultaten: Behalve over vrijlating van de krijgsgevangenen is afgesproken dat Irak informatie zal verstrekken over de vermiste geallieerde soldaten. Daarnaast zullen de Irakezen de lokaties bekend maken van alle door hen geplaatste mijnen in Koeweit en de internationale wateren. Bovendien is overeengekomen de geallieerde en Iraakse troepen te scheiden, om incidenten te voorkomen zoals gisteren toen ondanks het staakt-t-vuren toch nog een tankslag losbarste. Op de persconferentie werd duidelijk dat, ondanks de aanwezigheid van een Saudische generaal aan het hoofd van de geallieerde delegatie, de Amerikanen de touwtjes in handen hadden: nadat aan generaal Khalid bin Sultan een vraag was gesteld over eventuele in krijgsgevangenschap gestorven geallieerden, werd hij duidelijk verstaanbaar ingefluisterd door Schwarzkopf. En even later greep Schwarzkopf opnieuw in, na een vraag over de troepenscheiding:

Irak heeft van de Verenigde Naties een lijst met voorwaarden gekregen, waaraan voldaan moet worden om het bestand permanent te maken. Die voorwaarden zijn opgenomen in de dertiende Golf-resolutie van de Veiligheidsraad. (BETA)

In de voorwaarden zijn alle voorgaande VN-resoluties opgenomen die nog relevant zijn. Daarbij moet Irak ook aan een aantal eisen voldoen, die al eerder door president Bush zijn genoemd. De belangrijkste daarvan is de vrijlating van alle krijgsgevangenen. De resolutie waarin het gebruik van geweld tegen Irak door de Veiligheidsraad wordt toegestaan blijft van kracht. Maar de Verenigde staten maakten wel een verzoenend gebaar naar het Iraakse volk. De verwijzing naar het gebruik van geweld tegen Irak, was voor Cuba reden om tegen te stemmen. China, Yemen en India onthielden zich van stemming.

In de Iraakse havenstad Basra zouden shi'itische revolutionairen de macht hebben overgenomen. Shi'iten vormen een religieuze minderheid in Irak, waar de meeste mensen Soennitische moslims zijn. De Shi'iten worden sinds jaar en dag gesteund door Iran, in hun strijd tegen het bewind van Saddam Hussein. (KAART)

Het Iraanse persbureau INRAvernam van gevluchte Irakezen, dat er felle demonstraties waren in Al-Amarah en Ali-al-Gharbi. Er werden leuzen geroepen tegen Saddam Hussein, waarbij de Veiligheidspolitie rustig toekeek. En in Basra zouden woedende Irakezen, Koeweiti's hebben bevrijd uit de gevangenis. Oogetuigen melden hevige gevechten, waarbij honderden doden zouden zijn gevallen. Langs de weg van Basra staan de restanten van wat eens het glorieuze Iraakse leger was. Op alles wat rijdt vluchten mensen weg uit Irak. Sri-Lankese vluchtelingen zeggen, dat in Basra een ware revolutie is uitgebroken: Ook Iraakse vluchtelingen melden heftige onlusten in de Iraakse havenstad Basra: Een eenzame Iraakse soldaat dwaalt verdwaasd tussen de stille getuigen van een verloren strijd.

De geruchten over de wankele positie van Saddam Hussein houden aan. De stem van de Iraakse leider was voor 't laatst te horen via Radio Baghdad, afgelopen dinsdag, toen hij zijn troepen opdracht gaf zich terug te trekken uit Koeweit. (BETA)

Baghdad probeert geruchten, dat de Iraakse leider de macht niet meer in handen heeft, de kop in te drukken met deze beelden, die gisteren ZOUDEN zijn gemaakt. Saddam overlegt hier met zijn Ministers van Informatie en Industrie, en met een militaire bevelhebber. Bij de beelden zat GEEN geluid. Het gesprek zou zijn gegaan over het herstel van de radio en televisie-verbindingen, en zou vanavond op de Iraakse tv worden uitgezonden.

De meeste straten van Baghdad zijn nog donker, omdat de electriciteits-centrales zijn gebombardeerd. Maar in enkele provincies van Irak en in sommige delen van Baghdad is alweer stroom. En de Iraakse televisie is er na zeven weken weer ingeslaagd haar uitzendingen op sommige uren te hervatten. In het Saddam kinder-ziekenhuis liggen honderden slachtoffertjes, die lijden aan ondervoeding en diarree. De UNESCO meldt, dat vooral kinderen in Baghdad dringend behoefte hebben aan schoon drinkwater, melkpoeder en medicijnen. Hoe de situatie buiten Baghdad is, laat zich moeilijk raden. Medewerkers van hulp-organisaties krijgen daar geen toegang.

In de Amerikaanse staat Colorado is aan het begin van de avond een Boeing 737 van United Airlines neergestort. Volgens de eerste berichten heeft niemand van de 25 inzittenden het ongeluk overleefd. (BETA)

De Boeing 737 kwam terecht in een groot park op ongeveer zes kilometer van de landingsbaan van het vliegveld van Colorado Springs. Het was United Airlines-vlucht 585 van Denver naar Colorado Springs. Volgens ooggetuigen miste het neerstortende toestel op een haar na enkele flatgebouwen in de buurt. Over de oorzaak kon de politie in Colorado nog niets vertellen. Maar aangenomen werd dat alle twintig passagiers en vijf bemanningsleden zijn omgekomen.

In Estland en Letland wordt vandaag gestemd over de onafhankelijkheid. De opkomst is hoog bij het informele referendum. In Estland had, vijf uur na de opening van de stemlokalen, al zestig procent van de kiesgerechtigden gestemd. (BETA)

De kiezers moeten de vraag beantwoorden of ze willen dat hun republiek een onafhankelijke democratische staat wordt, buiten de Sovjet Unie. Het Kremlin is fel tegen de opiniepeilingen. In de derde Baltische republiek, Litouwen werd bij zo'n referendum vorige maand massaal voor de onafhankelijkheid gestemd. Maar in Letland is minder dan vijftig procent van de bevolking van Letse afkomst. Toch zijn nationalistische leiders zeker van de overwinning.

De voorgenomen fusie tussen Nationale Nederlanden en de NMB Postbank groep gaat definitief door. Zo'n 95 van de aandelen zijn aangemeld voor omwisseling in aandelen in de nieuwe onderneming, die Internationale Nederlanden Groep gaat heten. Eerder deze week had de Vereniging van Effecten Bezitters nog een actie op touw gezet om de fusie te blokkeren. Die mislukte, omdat slechts 29 van de aandelen werd aangemeld. De aandeelhouders die hun aandelen nog niet hebben aangeboden, krijgen nog tot 5 april de gelegenheid om dit te doen.

Tot besluit het weer. Vannacht zijn er opklaringen. Er kunnen enkele mistbanken ontstaan, in het binnenland kan het dichtbij de grond plaatselijk licht vriezen. Morgen is het zacht weer met flink wat zon, en een middagtemperatuur van ongeveer 12 graden. De wind waait uit zuid tot zuidoost, en neemt morgen toe tot matig, aan de kust tot krachtig. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: perioden met zon, maar ook nu en dan regen. Middagtemperatuur rond 12 graden, later in de week iets lager. Dit was het achtuur journaal. Het volgende journaal is om 10 uur. Prettige zondagavond.

Tot besluit het weer. Vannacht zijn er opklaringen. Er kunnen enkele mistbanken ontstaan, in het binnenland kan het dichtbij de grond plaatselijk licht vriezen. Morgen is het zacht weer met flink wat zon, en een middagtemperatuur van ongeveer 12 graden. De wind waait uit zuid tot zuidoost, en neemt morgen toe tot matig, aan de kust tot krachtig. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: perioden met zon, maar ook nu en dan regen. Middagtemperatuur rond 12 graden, later in de week iets lager. Dit was het achtuur journaal. Het volgende journaal is om 10 uur. Prettige zondagavond.

De voorgenomen fusie tussen Nationale Nederlanden en de NMB Postbank groep gaat definitief door. Zo'n 95 van de aandelen zijn aangemeld voor omwisseling in aandelen in de nieuwe onderneming, die Internationale Nederlanden Groep gaat heten. Eerder deze week had de Vereniging van Effecten Bezitters nog een actie op touw gezet om de fusie te blokkeren. Die mislukte, omdat slechts 29 van de aandelen werd aangemeld. De aandeelhouders die hun aandelen nog niet hebben aangeboden, krijgen nog tot 5 april de gelegenheid om dit te doen.

De kiezers moeten de vraag beantwoorden of ze willen dat hun republiek een onafhankelijke democratische staat wordt, buiten de Sovjet Unie. Het Kremlin is fel tegen de opiniepeilingen. In de derde Baltische republiek, Litouwen werd bij zo'n referendum vorige maand massaal voor de onafhankelijkheid gestemd. Maar in Letland is minder dan vijftig procent van de bevolking van Letse afkomst. Toch zijn nationalistische leiders zeker van de overwinning.

In Estland en Letland wordt vandaag gestemd over de onafhankelijkheid. De opkomst is hoog bij het informele referendum. In Estland had, vijf uur na de opening van de stemlokalen, al zestig procent van de kiesgerechtigden gestemd. (BETA)

De Boeing 737 kwam terecht in een groot park op ongeveer zes kilometer van de landingsbaan van het vliegveld van Colorado Springs. Het was United Airlines-vlucht 585 van Denver naar Colorado Springs. Volgens ooggetuigen miste het neerstortende toestel op een haar na enkele flatgebouwen in de buurt. Over de oorzaak kon de politie in Colorado nog niets vertellen. Maar aangenomen werd dat alle twintig passagiers en vijf bemanningsleden zijn omgekomen.

In de Amerikaanse staat Colorado is aan het begin van de avond een Boeing 737 van United Airlines neergestort. Volgens de eerste berichten heeft niemand van de 25 inzittenden het ongeluk overleefd. (BETA)

De meeste straten van Baghdad zijn nog donker, omdat de electriciteits-centrales zijn gebombardeerd. Maar in enkele provincies van Irak en in sommige delen van Baghdad is alweer stroom. En de Iraakse televisie is er na zeven weken weer ingeslaagd haar uitzendingen op sommige uren te hervatten. In het Saddam kinder-ziekenhuis liggen honderden slachtoffertjes, die lijden aan ondervoeding en diarree. De UNESCO meldt, dat vooral kinderen in Baghdad dringend behoefte hebben aan schoon drinkwater, melkpoeder en medicijnen. Hoe de situatie buiten Baghdad is, laat zich moeilijk raden. Medewerkers van hulp-organisaties krijgen daar geen toegang.

Baghdad probeert geruchten, dat de Iraakse leider de macht niet meer in handen heeft, de kop in te drukken met deze beelden, die gisteren ZOUDEN zijn gemaakt. Saddam overlegt hier met zijn Ministers van Informatie en Industrie, en met een militaire bevelhebber. Bij de beelden zat GEEN geluid. Het gesprek zou zijn gegaan over het herstel van de radio en televisie-verbindingen, en zou vanavond op de Iraakse tv worden uitgezonden.

De geruchten over de wankele positie van Saddam Hussein houden aan. De stem van de Iraakse leider was voor 't laatst te horen via Radio Baghdad, afgelopen dinsdag, toen hij zijn troepen opdracht gaf zich terug te trekken uit Koeweit. (BETA)

Het Iraanse persbureau INRAvernam van gevluchte Irakezen, dat er felle demonstraties waren in Al-Amarah en Ali-al-Gharbi. Er werden leuzen geroepen tegen Saddam Hussein, waarbij de Veiligheidspolitie rustig toekeek. En in Basra zouden woedende Irakezen, Koeweiti's hebben bevrijd uit de gevangenis. Oogetuigen melden hevige gevechten, waarbij honderden doden zouden zijn gevallen. Langs de weg van Basra staan de restanten van wat eens het glorieuze Iraakse leger was. Op alles wat rijdt vluchten mensen weg uit Irak. Sri-Lankese vluchtelingen zeggen, dat in Basra een ware revolutie is uitgebroken: Ook Iraakse vluchtelingen melden heftige onlusten in de Iraakse havenstad Basra: Een eenzame Iraakse soldaat dwaalt verdwaasd tussen de stille getuigen van een verloren strijd.

In de Iraakse havenstad Basra zouden shi'itische revolutionairen de macht hebben overgenomen. Shi'iten vormen een religieuze minderheid in Irak, waar de meeste mensen Soennitische moslims zijn. De Shi'iten worden sinds jaar en dag gesteund door Iran, in hun strijd tegen het bewind van Saddam Hussein. (KAART)

In de voorwaarden zijn alle voorgaande VN-resoluties opgenomen die nog relevant zijn. Daarbij moet Irak ook aan een aantal eisen voldoen, die al eerder door president Bush zijn genoemd. De belangrijkste daarvan is de vrijlating van alle krijgsgevangenen. De resolutie waarin het gebruik van geweld tegen Irak door de Veiligheidsraad wordt toegestaan blijft van kracht. Maar de Verenigde staten maakten wel een verzoenend gebaar naar het Iraakse volk. De verwijzing naar het gebruik van geweld tegen Irak, was voor Cuba reden om tegen te stemmen. China, Yemen en India onthielden zich van stemming.

Irak heeft van de Verenigde Naties een lijst met voorwaarden gekregen, waaraan voldaan moet worden om het bestand permanent te maken. Die voorwaarden zijn opgenomen in de dertiende Golf-resolutie van de Veiligheidsraad. (BETA)

De geallieerde en Iraakse delegaties ontmoetten elkaar in een legertent in Safwan, even ten noorden van de grens met Koeweit. De geallieerde delegatie werd geleid door de Amerikaanse generaal Norman Schwarzkopf en de Saudische generaal prins Khalid bin Sultan. Aan het hoofd van de Iraakse delegatie stonden twee generaals. De gesprekken hebben zo'n twee uur geduurd. Irak stemde in met alle voorwaarden van de geallieerden. Ze deden dat in de wetenschap dat een Iraakse weigering geleid zou hebben tot een hervatting van de vijandelijkheden. Na afloop gaf generaal Norman Schwarzkopf een persconferentie waarop hij inging op de bereikte resultaten: Behalve over vrijlating van de krijgsgevangenen is afgesproken dat Irak informatie zal verstrekken over de vermiste geallieerde soldaten. Daarnaast zullen de Irakezen de lokaties bekend maken van alle door hen geplaatste mijnen in Koeweit en de internationale wateren. Bovendien is overeengekomen de geallieerde en Iraakse troepen te scheiden, om incidenten te voorkomen zoals gisteren toen ondanks het staakt-t-vuren toch nog een tankslag losbarste. Op de persconferentie werd duidelijk dat, ondanks de aanwezigheid van een Saudische generaal aan het hoofd van de geallieerde delegatie, de Amerikanen de touwtjes in handen hadden: nadat aan generaal Khalid bin Sultan een vraag was gesteld over eventuele in krijgsgevangenschap gestorven geallieerden, werd hij duidelijk verstaanbaar ingefluisterd door Schwarzkopf. En even later greep Schwarzkopf opnieuw in, na een vraag over de troepenscheiding:

Een definitief bestand in de Golfoorlog lijkt binnen handbereik. Een militaire delegatie van Irak heeft namelijk ingestemd met alle voorwaarden van de geallieerden. Dat is het resultaat van besprekingen, die vanochtend zijn gehouden in de Iraakse plaats Safwan. (BETA)

Goedenavond. Het nieuws van zondag 3 maart. Irak stemt in met alle voorwaarden van de geallieerden voor een definitief staakt het vuren. Vluchtelingen uit Irak melden dat er in Basra een revolutie aan de gang is. Bij vliegtuigongeluk in Amerika zijn vermoedelijke alle inzittenden omgekomen.

Hoe moet het na de oorlog verder in de Golf Daarover vergaderden in Syrie de Arabische landen die samengewerkt hebben met de geallieerden. Veiligheid, met veel economische samenwerking, dat is het streven. De 8 Arabische landen zeggen de problemen vooral zelf op te willen lossen.

Het is een puur Arabische aangelegenheid, de bijeenkomst in Syrie. De 8 landen deden mee aan de anti-Irak-coalitie. Syrie, Egypte en Saoedi-Arabie leverden vooral militairen; 5 kleine olie-staatjes in de Golf zorgden vooral voor geld. Een veilige toekomst in het Midden-Oosten, daar gaat het om. Vooral Syrie en Egypte zullen extra militairen moeten sturen voor een Arabische vredesmacht. In ruil krijgen ze financiele steun. Want over n ding zijn de 8 landen het eens: de troepen uit het Westen hebben met de bevrijding van Koeweit hun werk gedaan en kunnen vertrekken. Morgen schuiven in Damascus ook 3 EG-ministers aan, onder wie minister van den Broek. Op de agenda staan dan 3 hoofdpunten: - 't conflict tussen Israel en de Arabische wereld, - de situatie in Libanon, - en de veiligheid in de Golf.

Egypte heeft op de vergadering in Damascus een voorstel gedaan om een belangrijke dreiging in het Midden-Oosten weg te nemen: alle massa-vernietigingswapens moeten weg uit het Midden-Oosten.

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 5 maart - opstand in Irak breidt zich uit met hulp van rebellerende militairen - uitwisseling krijgsgevangenen uitgesteld vanwege slecht weer - geallieerde marinebevelhebber vindt Nederlandse mijnenjagers te LAAT komen - tweede dag staatsbezoek aan Frankrijk in teken van cultuur

In Irak hebben shi'itische moslims samen met opstandige militairen de macht overgenomen in minstens zes steden. Vooral in de twee zuidelijke provincies is de rebellie tegen Saddam Hoessein het grootst. Maar ook in Koerdistan, in het noorden, zijn Koerdische rebellen slaags geraakt met het leger. Terwijl de Revolutionaire Raad van Irak de annexatiewetten van Koeweit heeft geschrapt, wordt de druk van de shi'iten op Saddam Hoessein met het uur groter. De Iraakse leider zond vanmiddag in alle haast een delegatie naar buurland Iran. Waarschijnlijk om Iran er toe te bewegen, de shi'iten in Irak op te roepen de rebellie tegen het bewind van Sadam Hoessein op te geven.

Rond de zuidelijke havenstad stad Basra proberen de overgebleven soldaten van de Republikeinse Garde de controle over het openbare leven te herwinnen. Basra zou de eerste stad zijn die in handen is van de volksstrijdkrachten, zoals de shi'itische rebellen zich noemen. De opstand tegen het regiem van Saddam Hoessein breidt zich als een olievlek uit. Behalve Basra zouden ook de steden Nasiriyah en SAmawah zijn gevallen. Meer naar het oosten, in het grensgebied met Iran, hebben Iraakse opstandelingen Al Kut en AmAra veroverd. En vanmorgen zouden de volksstrijdkrachten de heilige steden KArbala en NajAf hebben ingenomen. KArbala ligt op nog geen 100 kilometer van Baghdad. Ook in de hoofdstad waren er protesten. Burgers zouden een gevangenis hebben bestorm en gevangenen hebben vrijgelaten. In dorpen rond Arbil, in Koerdistan, in het noorden, wordt ook hevig strijd geleverd. Een illegale radio-zender van de Patriottische Unie van Koerdistan, heeft de Koerden opgeroepen in opstand te komen. Door de chaotische situatie in de twee zuidelijke provincies vluchten duizenden mensen naar Koeweit. Onder de vluchtelingen ook veel Koeweities en Egyptenaren, die door Irakezen gevangen waren genomen. Ze vertellen over bloedige gevechten tussen voor- en tegenstanders van Saddam Hoessein. Honderden burgers en soldaten zouden zijn omgekomen. Het verzet in Irak wordt geleid door de pro-Iraanse ayatollah Hakim. Volgens Hakim wordt er in sommige wijken van Baghdad hevig gevochten tussen het leger en de shi'iten. Hakim en 17 andere Iraakse oppositie-groepen komen zondag in Beiroet bij elkaar om het verzet tegen het regime te bundelen.

In het zuiden van Irak worden in totaal 25 Westerse journalisten vermist. Het zijn voornamelijk Amerikanen, Britten en Fransen. De journalisten zijn drie dagen geleden, zonder militaire begeleiding, naar Basra gereden, maar daar nooit aangekomen.

De laatste 35 geallieerde krijgsgevangenen zijn in Bagdad overgedragen aan het Internationale Rode Kruis. Het gaat om 15 Amerikanen, negen Britten, n Italiaan, negen Saoedi's en n Koeweiti. Volgens de Iraakse autoriteiten hielden ze in totaal 45 geallieerde militairen gevangen. Gisteren zijn er al tien vrijgelaten.

Volgens de eerder gemaakte afspraken zouden vandaag ook de eerste 294 Iraakse krijgsgevangenen vanuit Saoedi-Arabie naar Irak gevlogen worden. - Met hetzelfde vliegtuig zouden dan de 35 vrijgelaten geallieerde soldaten vanuit Bagdad naar Saoedi-Arabie terugkeren. Maar het is in beide landen zulk slecht weer dat vliegverkeer onmogelijk is. In Bagdad stormt het zo hard dat de schotelantenne van een televisiemaatschappij van het dak van het hotel waaide. Daarom is de uitwisseling van de krijgsgevangenen tot morgen uitgesteld. De eerste groep (die gisteren werd vrijgelaten) is volgens eerste verklaringen goed behandeld in gevangenschap. De 6 Amerikanen zijn intussen in Bahrein. Daar worden ze onderzocht op het hospitaalschip de 'Mercy'. De vrijlating van alle geallieerde krijgsgevangenen werd gisteren al aangekondigd door de Iraakse ambassadeur bij de V.N De Iraakse machthebbers zouden de kwestie van de krijgsgevangenen snel willen afhandelen om de handen vrij te hebben voor de binnenlandse problemen. Ook over de tienduizenden gevangen Koeweitse burgers zou overeenstemming zijn bereikt. En volgens Radio Bagdad is de Revolutionaire Raad ook accoord gegaan met de eis van de geallieerden om alle geroofde Koeweitse bezittingen terug te geven.

Volgens een prominente Koeweitse bankier vermoordt de familie van de emir van Koeweit, de belangrijkste mensen van de democratische oppositie in Koeweit. De bankier, Aziz Sultan, zegt dat de regerende Al-Sabah familie van de na-oorlogse chaos gebruik maakt en hiervoor speciale moordcommando's heeft opgezet.

Zo zou de aanslag van vorige week op oppositieleider Hamid Yoaan het werk zijn geweest van een Koeweiti. De aanslag mislukte, maar de oppositieleider is voor de rest van zijn leven verlamd. De Koeweitse ambassadeur in de Verenigde Staten Saud Nasir Al-Sabah ontkent dat zijn familie achter de schietpartij zat. Zodra de staat-van-beleg is opgeheven zal de democratisering in Koeweit op gang worden gebracht, beloofde hij. Maar snel lijkt dat niet te gaan. De Koeweitse regering heeft vanmiddag besloten een avondklok in te stellen voor onbepaalde tijd om, zoals ze zei, "de veiligheid en de stabiliteit van het land te waarborgen." De staat-van-beleg was eerder voor drie maanden uitgeroepen. Iets buiten Koeweit-stad zijn opnieuw massagraven ontdekt met duizenden lijken van verdwenen Koeweiti's. Het gaat om 35 graven, in een daarvan lagen 56 dode baby's. Volgens de aministratie van het kerkhof zijn hier, sinds de iraakse invasie, 2800 Koeweiti's begraven. Veel van hen met duidelijke sporen van martelingen. En terwijl de Koeweiti's worden uitgegraven gaan vele duizenden iraakse soldaten anoniem onder de grond. Voor de gesneuvelden van de Iraakse nederlaag wordt met bulldozers een laatste rustplaats gezocht. Hoeveel het er zijn weet niemand. Koeweit wordt opgeruimd en daar zitten ook leukere klussen bij. Een levensgrote beeltenis van Saddam Hoessein worden met veel bombarie omver gehaald.

De Nederlandse ambassade in Koeweit zal snel weer bemand zijn. Het ministerie van buitenlandse zaken heeft bekend gemaakt dat ambassadeur Veling mogelijk deze week al terugkeert naar Koeweit.

De Nederlandse marine heeft een goede bijdrage geleverd in de Golf. Dat zegt Admiraal March, oppperbevelhebber van de geallieerde vloot in het het gebied. Maar hij heeft ook kritiek: de mijnenjagers die Nederland naar het gebied stuurt hadden EERDER moeten komen. Een bijdrage van Paddy van der Baan, aan boord van het Amerikaanse vliegdekschips Midway.

De Nederlandse mijnenjagers 'Harlingen' en Haarlem' vertrekken aanstaande maandag naar de Golf.

De Britse premier Major is de eerste Europese leider, die sinds het bestand in de Golfoorlog in de Sovjet-Unie is. Ondermeer om te praten over het militaire ingrijpen van Moskou in de Baltische staten. Na een kranslegging bij het graf van de onbekende soldaat, hadden Major en Gorbatsjov, een 2 en een half uur durend gesprek, dat zeer openhartig werd genoemd. Niet alleen over de toestand in de Baltische republieken, maar ook over de Sovjet-economie en de situatie in de Golf. Major had eerder op de dag een ontmoeting met de leiders van Estland, Letland en Litouwen.

Met een nieuw schip gaat Greenpeace de Noordzee op :De Solo. Het nieuwe schip heeft zeven miljoen gulden gekost. Het is een oude zee-sleper van Smit Tak. Nu omgebouwd voor de milieu-taak met een dierenhospitaal, een laboratorium en een helikopterdek. Ook de bemanning is speciaal getraind. De Solo gaat speuren naar illegale lozingen van olie en afval. En het schip zal ook gebruikt worden om te protesteren tegen het vervoer van kernafval over de Noordzee.

Mijn-stakers willen voedsel en politieke steun van Jeltsin. De mijnwerkers steunen Jeltsin in z'n strijd tegen Gorbatsjov. Ook zij eisen het aftreden van Gorbatsjov. De Sovjet-president zou niets hebben waargemaakt van zijn beloften na de vorige mijnstaking, anderhalf jaar geleden. De staking duurt al 5 dagen. Gorbatsjov dreigt met een voedselblokkade, en met het afsnijden van de stroom. De stakers hebben daarom de hulp ingeroepen van Jeltsin, die regeert over het gebied waarin de mijnen liggen: de Russische Federatie.

Een huiveringwekkend rapport met details over de moord op en de verdwijning van ruim 2000 mensen onder de militaire diktatuur. President Aylwin van Chili presenteerde in een televisierede de resultaten van een officieel onderzoek naar de gevolgen van de dictatuur van Pinochet. Aylwin vroeg om vergiffenis aan de nabestaanden van de slachtoffers.

De Albanese regering heeft alle schepen van het havenstadje Vlere bevolen, om ver van de kade te blijven. Na de recente politieke ongeregeldheden proberen duizenden mensen het land uit te vluchten. In havens in Zuid-Italie zijn vandaag tegen de 600 Albanezen aangekomen, in grote en kleine boten.

Morgen, tegelijk met de verkiezingen voor de provinciale staten vindt er in vier gemeenten een referendum, een volksraadpleging, plaats. Dat gebeurt ondermeer in Leiden.

De inwoners van Leiden mogen morgen bij de stembus zeggen, wat ze ervan vinden als de vaste sluitingstijden voor de horeca zouden worden afgeschaft. De gemeente wil de 300 horeca-ondernemers in Leiden in de gelegenheid stellen om voortaan zelf te bepalen hoe laat ze hun zaak sluiten. Maar met het referendum wordt de beslissing daarover in de handen van de bevolking gelegd. De keus is eenvoudig Je zou verwachten dat de horeca wel wat voelt voor vrije sluitingstijden. Maardat is toch niet zo. De kritiek is dat de gemeente het referendum niet houdt om te weten wat het volk wil, maar omdat ze zo graag een referendum wil organiseren. Uit een enquete onder de horeca-ondernemers blijkt dat 80 procent de betaande sluitingstijd wil handhaven. Ze vrezen anders dat er de hele nacht herrie in de stad zal zijn. En vinden een referendum over dit onderwerp maar niks. Behalve in Leiden wordt er ook een referendum gehouden in Haarlem. Daar gaat het over het wel of niet bebouwen van uitbreidingsgebieden. In het Friese Nije-Altoenae mag de bevolking zich over de dorpsstatus uitspreken. En in Vlaardingen over de vraag of men voor of tegen een referendum is.

Het staatsbezoek van Koningin Beatrix en Prins Claus aan Frankrijk, stond vandaag in het teken van de cultuur en de Europese politiek. Het is de tweede dag van het bezoek.

Het laatste onderwerp in deze uitzending: het weer. Met Peter Timofeeff.

Het acht-uur-journaal was dit. Om tien is het volgende bulletin. Prettige avond verder.

Goeienavond, het nieuws van woensdag 6 maart - niet alleen groot verlies PvdA bij statenverkiezingen, maar ook CDA verliest - maar 50 van de kiezers ging naar de stembus - Saddam Hoessein onderdrukt opstand, ontslaat minister - tienduizenden proberen Albanie te ontvluchten

Verlies voor beide regeringspartijen. Groot verlies voor de Partij van de Arbeid (zoals al voorspeld), maar vergeleken met de Kamerverkiezingen van 1989 gaat ook het CDA er op achteruit. Dat blijkt uit de prognose van de uitslag van de Statenverkiezingen van vandaag. Op basis van deze cijfers zou D66 in de Tweede Kamer groter worden dan de VVD.

De definitieve prognose van de uitslag ziet er zo uit: Het CDA had bij de statenverkiezingen van vier jaar geleden 33 procent; nu zou het CDA uitkomen op 32,7 procent; De PvdA haalde in 1987 33 procent, nu komt de PvdA op 21,6 procent; De VVD; in 1987 15,5 procent, dat zou worden 15,1 procent; D66 haalde vier jaar geleden 6,7 procent, nu zou D66 op 15,8 procent uitkomen; Groen Links ; in 87 4,9; dat wordt 5,6 procent; De kleine christelijke partijen, klein rechts, haalden in 1987 ook 4,9 procent; nu zouden zij komen op 5,6 procent; De overige partijen tenslotte behaalden in 1987 2 procent en nu 3,6. Omgerekend in Tweede Kamerzetels zou de uitslag er dan zo uitzien: Het CDA haalde bij de laatste Kamerverkiezingen in 1989 54 zetels; op basis van deze prognose zou het CDA nu uitkomen op 51 zetels De PvdA heeft nu 49 zetels; dat zouden er 34 worden De VVD; op dit moment in de Kamer 22, volgens de prognose zou dat 23 zetels worden. D66 bezet nu 12 zetels; volgens de prognose zou de partij nu uitkomen op 24 . Groen Links heeft er nu 6; op basis van de prognose: 8 . De kleine christelijke partijen, klein rechts, hebben nu 6 zetels; dat zouden er 8 worden; De overige partijen, op dit moment is dat alleen de CD, hebben nu 1 kamerzetel; op basis van de prognose zouden de overige partijen op 2 uitkomen.

Premier Lubbers bracht vanochtend al vroeg zijn stem uit in zijn woonplaats Rotterdam. Vice-premier Kok ging in Amsterdam naar de stembus. En in de hoofdstad stemden ook VVD-leider Bolkestein en D'66-leider van Mierlo. En de leider van Groen Links, mevrouw Beckers deed dat in haar woonplaats Wadenoijen bij Tiel.

De eerste prognose dus en die is vrij definitief In Arnhem bij de Partij van de Arbeid is politiek redakteur Hans Laroes. - Hans, wat zijn de eerste conclusies die je uit deze prognose kunt trekken - Maar wat betekent dat voor het kabinet Er zijn vaker kabinetten gevallen na slechte verkiezingen

Een dramatisch lage opkomst dus. Bij de statenverkiezingen is die altijd aanzienlijk lager dan bij de Tweede Kamerverkiezingen. Bij het uitbrengen van hun stem laten veel kiezers zich vooral leiden door de landelijke politiek.

Vanaf dit moment gaat Nederland 3 verder met de gecombineerde verkiezingsvoetbal- uitzending. Op Nederland 2 gaan we verder met het overige nieuws.

Saddam Hoessein heeft de opstand tegen zijn bewind in het zuiden van Irak onder controle, zo melden Amerikaanse funktionarissen in Ryad en zo blijkt ook uit de verhalen van vluchtelingen. De Iraakse president heeft zijn minister van binnenlandse zaken ontslagen en vervangen door zijn neef, die bekend staat om zijn meedogenloze optreden. Basra, de tweede stad van het land, is weer in handen van regeringsgezinde troepen. Duizenden mensen zijn volgens ooggetuigen gedood.

Basra is alleen eind vorige week geheel in handen is geweest van de shi'itische verzetsstrijders. Maar dat veranderde toen Saddam Hoessein de overgebleven troepen van zijn Republikeinse Garde opdracht gaf de aanval op Basra in te zetten. Dat gebeurde zondagmorgen. Honderden mensen vluchten met auto's uit Irak. Sommigen zijn te voet en hebben er vier dagen over gedaan om de grensplaats Safwa in Zuid-Irak te bereiken. Ze schatten het aantal doden in Basra en omgeving op vele duizenden. De Republikeinse Garde kende geen medelijden, zei een Britse burger. Hij zat in Basra gevangen, maar werd door het verzet vrijgelaten. Vermoeid en uitgehongerd komen de vluchtelingen in Koeweit aan. Het weinige dat ze nog bezitten kan gemakkelijk in de auto meegenomen worden. Een vluchteling had een brief bij zich van een verzetsleider in Basra, waarin hij de buitenwereld om hulp vraagt. De stroom vluchtelingen naar Koeweit wordt alsmaar groter. De Koeweiti's laten alleen mensen toe met geldige papieren. In het noorden van Irak is de situatie nog onoverzichtelijk. In de omgeving van Arbil in Koerdistan houden Koerdische rebellen dorpen en steden bezet. Saddam Hoessein ontsloeg vandaag de minister van binnenlandse zaken en benoemde in zijn plaats z'n neef Ali Majid. Voor de Koerden belooft dan niet veel goeds. Twee jaar geleden liet Ali Hassan gifgas gebruiken om een opstand van Koerden te onderdrukken.

De laatste gealllieerde krijgsgevangen zijn vanochtend vertrokken uit Baghdad. Ze waren gisteren al vrijgelaten door de Iraakse autoriteiten, maar toen konden ze nog niet weg omdat hun vliegtuig door het slechte weer niet kon opstijgen. Nu zijn ze dan op weg naar huis.

Onder de 35 vrijgelaten geallieerden waren verschillende gewonden. Het ging in totaal om vijftien Amerikanen (waaronder n vrouwelijke majoor) negen Britten, negen Saudies, n Italiaan en n Koeweiti. De groep werd begeleid door een delegatie van het Internationale Rode Kruis. Bij aankomst in de Saudie-Arabische hoofdstad Ryadh werden de 35 vanmiddag opgewacht door generaal Schwarzkopf, de opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten. Ze werden overigens geruild tegen een groep van bijna 300 iraakse krijgsgevangenen. Afgelopen maandag had Irak al 10 geallieerde militairen laten gaan. Het Rode Kruis verwacht dat ook de Koeweitse burgers die nog vastzitten in Irak binnenkort zullen worden vrijgelaten. De Britse premier John Major heeft inmiddels als eerste geallieerde regeringsleider een bezoek gebracht aan het bevrijde Kuwayt. Hoogtepunt van zijn bezoek was de inspektie van de britse elitetroepen, de Desert Rats. Major was trouwens erg geschokt door de enorme oliebranden die hij vanuit zijn helikopter goed had kunnen zien. De acht Arabische landen die hebben deelgenomen aan de strijd tegen Saddam Hoessein richten al hun aandacht op de toekomst. Op een konferentie in de Syrische hoofdstad Damascus is overeengekomen dat er een Arabische vredesmacht zal worden opgericht. Die moet de rust in het Golfgebied garanderen, wanneer de westerse legers straks naar huis gaan. Egypte en Syrie leveren de meeste troepen, de andere zes landen moeten het geld opbrengen. Ook de EG is bij het overleg betrokken. Drie ministers van Buitenlandse Zaken, waaronder minister Van den Broek arriveerden vanmiddag in Damascus om mee te praten over de toekomst van het Midden-Oosten.

Nu de Golfoorlog is afgelopen, raakt Maastricht Airport, in het Limburgse Beek, vijf Jordaanse vliegtuigen kwijt. Ze zijn eigendom van Royal Jordanian Airlines en werden al vr het begin van de Golfoorlog in veiligheid gebracht op de Limburgse luchthaven. Vanmorgen vloog het eerste toestel weer terug naar Jordanie.

Ontslag voor de technische leiding van Feyenoord. De Rotterdamse club die in de laagste regionen van de eredivisie verkeert, heeft al eerder drie spelers de laan uitgestuurd. De 6 - 0 nederlaag, zondag tegen PSV, heeft de rust in het Rotterdamse kamp geen goed gedaan. De beide trainers, Bengtsson en Verbeek, zijn met onmiddelijke ingang op non-actief gesteld. Ook technisch-directeur Ger Lagendijk is aan de kant gezet. Oud-Feyenoord speler Wim Janssen is van SVV gehuurd, om Feyenoord de rest van het seizoen te trainen. Hij begint morgen.

Regerings crisis in India. Premier Chandra Shekhar is afgetreden, na een regeerperiode van maar vier maanden. Shekhar leidde een minderheidsregering. Die was in het parlement volledig afhankelijk van de gedoog-steun van de machtige Congres-partij van oud-premier Rajiv Gandhi. In een boze toespraak zei Shekhar daar schoon genoeg van te hebben. De voornaamste oorzaak van de crisis lijkt de slechte economische situatie in India te zijn. Die is door de Golf-oorlog alleen nog maar verergerd.

Nieuwe onlusten in de Sovjet-republiek Georgie. Bij zware gevechten tussen Georgiers en Osseten zijn minstens 37 doden en 150 gewonden gevallen. Speciale troepen uit Moskou proberen de partijen uit elkaar te houden. Die bestoken elkaar met zware automatische wapens. Georgische militanten willen voorkomen dat de deelrepubliek Zuid-Ossetie zich van Georgie afscheidt. De Osseten willen een eigen republiek, met Noord-Ossetie dat in de Russische Federatie ligt.De strijd wordt steeds heviger en begrafenissen bepalen bijna elke dag het straat- beeld.

In de Albaanse hoofdstad Tirana hebben duizenden Albanezen de ambassadewijk bestormd, in de hoop via een van de ambassades (vooral de Duitse) een visum te bemachtigen. De politie heeft waarschuwingsschoten gelost. Aan de Joegoslavische grens zouden op dezelfde manier meer dan duizend vluchtelingen zijn tegengehouden. Tienduizenden Albanezen proberen op alle mogelijke manieren het land te ontvluchten. Italie wordt al dagen overspoeld door een enorme stroom Albanese vluchtelingen.

Een zeer belastende verklaring tegen Winnie Mandela, van een kroongetuige. Het proces tegen Winnie Mandela, die beschuldigd wordt van mishandeling en ontvoering, is vandaag hervat.

Het weer tot slot van deze uitzendingmet Peter Timofeeff

Einde van dit acht-uur-journaal. Het volgende journaal is over dik anderhalf uur, om vijf over tien deze keer. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van donderdag 7 maart - president Bush krijgt geen steun van Israel voor zijn Midden-Oosten-vredesplan - ook EG-delegatie krijgt in Israel nul op rekest - Italie wil Albanese vluchtelingen terugsturen - Johan Cruyff uit het ziekenhuis

Land in ruil voor vrede. Met dit nieuwe vredesplan wil president Bush een einde maken aan het Israelisch-Arabische conflict. In ruil voor vrede moet Israel bezette gebieden opgeven. Maar Israel heeft het plan van Bush al verworpen. Een week na de overwinning in de Golfoorlog zei de Amerikaanse president in een toespraak dat nu de tijd rijp is voor een duurzame vrede in het Midden-Oosten. Centraal daarbij staat een regeling van de Palestijnse kwestie op basis van de VN-resoluties.

Het plan van president Bush zal door minister van buitenlandse zaken Baker in Israel worden voorgelegd aan de regering. Baker vertrok vandaag naar Saoedi-Arabie, de eerste stop op zijn rondreis langs de bondgenoten van Amerika in de regio. Maandag wordt hij in Israel verwacht.

De rede van president Bush werd vannacht in heel Amerika rechtstreeks uitgezonden.

De Israelische regering voelt niet veel voor de plannen van Bush. Het principe van "land-voor-vrede" noemt de regering Shamir onaanvaardbaar. Maar het standpunt van de regering-Shamir komt meer en meer onder druk te staan van de internationale gemeenschap.

Ook de drie EG-ministers die op dit moment op bezoek zijn in Jeruzalem denken dat vrede het snelst bereikt kan worden wanneer Israel de bezette gebieden opgeeft. Maar minister Van den Broek, en zijn Luxemburgse en Italiaanse kollega's kregen nul op rekest. Minister van Buitenlandse Zaken Levy antwoordde dat Israel zich niet tot concessies laat dwingen. Jeruzalem houdt liever vast aan het plan dat premier Shamir zelf twee jaar geleden heeft gelanceerd. Volgens dat plan zouden de Palestijnen in de bezettte gebieden vertegenwoordigers mogen kiezen, die met de Israelische regering moeten praten over een vredesregeling voor de lange termijn. Maar daarbij is er geen sprake van dat de bezette gebieden worden afgestaan aan de Palestijnen.

Grote vraag is overigens met wie Isreal precies vrede zou moeten sluiten. Yasser Arafat heeft nog altijd veel steun onder de Palestijnse bevolking, door zijn pro-iraakse standpunt tijdens de Golfoorlog heeft hij zichzelf helemaal buitenspel gezet als onderhandelingspartner. Niet alleen voor Israel, ook voor de EG heeft Arafat definitief afgedaan.

De westerse journalisten die in het Zuiden van Irak zijn vermist, worden vastgehouden door het Iraakse leger. Dat meldt een Iraakse oppositie-leider. Het leger wil zo verhinderen dat zij verslag doen van de binnenlandse opstand tegen Saddam Hussein. Volgens niet-officiele cijfers worden 37 journalisten vermist.

Volgens Iraakse vluchtelingen treedt de Republikeinse Garde meedogenloos op tegen iedereen die zich verzet tegen Saddam Hussein. Deelnemers aan de opstand worden geexecuteerd en hun lichamen liggen overal op straat als afschrikwekkend voorbeeld. Troepen die trouw zijn aan Saddam Hussein zouden op het punt staan de heilige steden van de Shiiten, Najaf en KArbala, te bestormen. Ook uit de geboorteplaats van Saddam Hussein, Tikrit, worden hevige gevechten gemeld. En in Ranya in het noorden van Irak zouden, volgens een woordvoerder van de Koerdische oppositie, een aantal regimenten zich hebben overgegeven aan Koerdische verzetsstrijders. Een woordvoerder van het Internationale Rode Kruis liet weten dat morgen 21 van de vermiste journalisten door Irak zullen worden overgedragen aan zijn organisatie. Zij zouden in de buurt van Basra zijn vastgehouden door het Iraakse leger. Tegelijkertijd zullen 2000 geinterneerde Koeweiti's worden vrijgelaten. Radio Bagdad heeft aangekondigd dat alle buitenlandse journalisten nog deze week het land moeten verlaten.

Irak geeft aan de geallieerden steeds meer informatie over de positie van mijnenvelden. Om een invasie te voorkomen, zijn voor de kust van Irak en Koeweit duizenden mijnen gelegd. De Koninklijke Marine gaat op verzoek van de Verenigde Staten de geallieerden assisteren bij het opruimen.

"Het beleid is goed, alleen moeten we het beter verkopen." Dat is de reactie van de meeste gewestvoorzitters van de Partij van de Arbeid na de grote verkiezingsnederlaag, gisteren. Ook de Tweede Kamerfractie van de PvdA denkt er zo over.

De verliezer op bezoek bij de winnaar; het was niet echt de bedoeling. Maar toen PvdA-fractieleider Woltgens per ongeluk in de D66-vergaderzaal terecht kwam, was hij royaal met de felicitaties. De Kamerleden van D66 genoten na van de ongekende verkiezingsoverwinning van gisteren. We zijn de komende jaren niet weg te branden, was de conclusie. D66-fractieleider Van Mierlo vindt het veel te vroeg om te praten over een kabinet van D66, PvdA en VVD. Hij verwacht wel spanningen binnen de huidige coalitie. En terwijl D66 z'n zegeningen telde, probeerde de PvdA de harde werkelijkheid te verwerken. Het PvdA-Kamerlid Piet de Visser trok als enige een radicale conclusie: breken met 't CDA.

Het bestuur van de Partij van de Arbeid bespreekt de verkiezingsuitslag aanstaande maandag.

De weegschalenfabriek Berkel uit Rotterdam is vannacht door nog onbekende oorzaak volledig afgebrand. Binnen de kortste keren stond het gebouw in lichterlaaie omdat de brandweer problemen had met de aanvoer van bluswater. Omstreeks drie uur vannacht was de brand redelijk onder controle. Een loods met vaten salpeterzuur in de buurt kon behouden blijven. De politie spreekt van een miljoenenschade. Op het moment dat de brand uitbrak, werd er niet gewerkt. Er waren geen gewonden.

De Zuidafrikaanse politie heeft honderden mensen, die wachtten op de terugkeer van 110 ANC- ballingen uit Zambia, hardhandig uiteen gejaagd. Dat gebeurde precies op het moment dat de ballingen arriveerden op de luchthaven van Johannesburg. De 110 ballingen, die vandaag terugkeerden in Zuid-Afrika, waren de eerste van meer dan 20.000 politieke vluchtelingen die terug willen naar hun vaderland. Als helden zijn ze binnengehaald door ANC-leden en familie. Het ANC had hun terugkeer een voorwaarde genoemd voor onderhandelingen met de regering.

In de Japanse stad Hitachi, 120 kilometer ten noord-oosten van Tokyo, is rond middernacht een bosbrand uitgebroken.Het vuur breidde zich snel uit door de harde wind en daardoor werd ruim vijftig hectare bos werd vernietigd. Huizen in de directe omgeving brandden uit. Helikopters probeerden het vuur te blussen. Hoe de brand is ontstaan is nog niet bekend.

Een nieuwe Nationale Veiligheidsraad in de Sovjetunie. President Gorbatsjov zelf is voorzitter van die Raad. De Opperste Soviet ging akkoord met de benoeming van acht van de negen kandidaten. De nieuwe Nationale Veiligheidsraad moet Gorbatsjov gaan bijstaan in zaken als defensie, economie, buitenlandse politiek en de interne etnische conflicten. De meesten zijn van de harde lijn, zoals de voorzitter van de KGB, Kryuchkov, minister van defensie Jazov, en minister van Binnenlandse Zaken Pugo. Een hervormer zit er in: oud-minister van binnenlandse zaken, Bakatin.

Italie wil de enorme toestroom van vluchtelingen uit Albanie stoppen. Het zal de meeste van hen terugsturen. Dat heeft de regering vandaag besloten. De komst van dagelijks duizenden Albanezen groeit Italie boven het hoofd. Van een behoorlijke opvang komt niets terecht.

Albanie heeft maatregelen genomen tegen de exodus. Vanaf vandaag zijn bijeenkomsten van grote groepen mensen verboden en het leger is in de havens ingezet om het kapen van schepen naar Italie te stoppen.

Tot nog toe hielden duizenden radeloze Albanezen hun vluchtpogingen stug vol. In de belangrijkste havenstad Durres lieten de vluchtelingen zich niet afschrikken, toen veiligheidstroepen met scherp schoten. En slaagden er al weer in een schip te kapen. De Albanese regering reageerde door alle havens tot oorlogsgebied te verklaren En ook over land nemen Albanezen de wijk. Naar Joegoslavie. Zo'n duizend mensen zouden de grens al zijn gepasseerd. Hier wordt een ware uittocht verwacht nu vluchten over zee onmogelijk wordt gemaakt. Want het vluchten gaat door ondanks alle beloftes over hervormingen van de communistische regering in Tirana.

Het gaat nog steeds slecht met de VD-warenhuizen. De Vendex-directie wil nu dat het personeel inlevert en voor 35 miljoen bijdraagt aan het winstherstel. In ruil daarvoor zullen de aandeelhouders een 35 miljoen aan winstuitkering laten vallen. De hoofddirectie verklaarde dat in het overleg met de bonden.

De Bonden hadden de directie gevraagd meer inzicht te geven in de financiele situatie van het Vendex concern. De V en D warenhuizen lijden nog steeds verlies. Het afgelopen jaar 70 miljoen gulden. De hoofdirectie wil dat het personeel bijdraagt aan winstherstel en wel in de vorm van hele lage looneisen en het laten vallen van een aantal ATV dagen. De aandeelhouders zullen om extra geld te geven grotendeels van hun winstuitkering afzien. Maar de Bonden vinden desondanks de bijdrage van het personeel van 35 miljoen veel te groot. De bonden gaan daarom met het winkelpersoneel overleggen over de situatie.

Johan Cruyff is weer thuis. De doktoren in Barcelona vonden hem voldoende hersteld. Vorige week werd Cruyff aan z'n hart geopereerd.

Vr z'n ontslag uit het ziekenhuis zei een sterk vermagerde Cruyff dat hij geen sigaret meer zal aanraken. Cruyff noemt het roken de hoofdoorzaak voor z'n hartaanval. Hij rookte twee pakjes per dag, en op wedstrijddagen nog meer. Op de persconferentie mocht op verzoek van de trainer van Barcelona niet gerookt worden. Acht dagen geleden kreeg de oud-international een by-pass vanwege een dichtgeslibde krans-slagader. De doktoren zijn tevreden over het herstel, maar Cruyff moet nog wel twee weken rust houden. Over twee maanden wil Cruyff weer beginnen met z'n werk als trainer van FC Barcelona. Tot die tijd houden de doktoren hem wel in de gaten.

Het weer tot slotPeter Timofeeff.

terras europa satellietloop vannacht morgen grafiek weekeinde

Het acht-uur-journaal was dit. Er is weer een journaal om tien uur. Prettige avond.

Goedenavond. Het nieuws van vrijdag 8 maart: Radeloosheid onder Albanese vluchtelingen in Italie. Personeelssterkte defensie wordt met eenderde ingekrompen. Eerste Amerikaanse Golf-soldaten weer thuis. en Omroepen bereiken akkoord over nieuwe zenderindeling.

Honger. Kou. En een dreigende epidemie. De ontreddering onder de Albanese vluchtelingen in Italie neemt steeds dramatischer vormen aan. Zeker nu de Italiaanse regering heeft aangekondigd de meeste bootvluchtelingen terug te zullen sturen. Rome zegt er hooguit 6400 van de 20-duizend te kunnen opvangen. Alleen politieke vluchtelingen. Het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties heeft Italie opgeroepen iedereen toe te laten.

Duizenden vluchtelingen op naar schatting 15 schepen zijn nu nog onderweg naar Italie. Een vissersboot met 25 mensen aan boord wordt vermist en zou gezonken zijn. In de Albanese havenstad Durres proberen volgens sommige berichten nog eens 30-duizend mensen weg te komen. Het leger houdt ze tegen. De regerende communistische partij in Albanie zwijgt liever over de leegloop en houdt zich vooral bezig met de verkiezingen van 31 maart. De Albanese leiders hebben Moeder Theresa uitgenodigd. De van oorsprong Albanese Nobelprijswinnares bestond hier eerst gewoonweg niet, maar nu mag ze een missiepost komen openen. "Duistere krachten" noemt de staatstelevisie de duizenden mensen, die deze week in Tirana vernielingen aanrichtten en met de politie vochten toen ze tevergeefs probeerden bij ambassades uitreispapieren te krijgen.

De nog maar pas toegestane oppositie in Albanie heeft de bevolking opgeroepen niet meer te vluchten. Tevergeefs. Bijna niemand lijkt nog te geloven, dat het failliete land de chaos te boven kan komen.

Kleiner. Goedkoper. Beter. En mobieler. Dat zijn de kernwoorden voor de Nederlandse krijgsmacht in de komende tien jaar. Minister Ter Beek van defensie presenteerde de toekomstplannen voor 't leger. Een toekomst met minder personeel. De krijgsmacht zal 't straks met veertigduizend mensen minder moeten doen.

Voor minister Ter Beek was de presentatie van de defensienota z'n eerste grote klus sinds hij is hersteld. Op Ter Beeks plannen voor de Nederlandse krijgsmacht is lang gewacht. Nu de Koude Oorlog voorbij is, de Oosteuropese landen 't communisme hebben afgebroken en 't Warschau-pact is opgeheven, kan 't Nederlandse leger inkrimpen. Op 't defensiebudget wordt vanaf nu elk jaar twee procent bezuinigd.En dat betekent vooral een forse vermindering van 't personeel. Defensie gaat negentienduizend dienstplichtigen MINDER oproepen; 14.500 beroepsmilitairen moeten verdwijnen, evenals 6.500 burgers, zoals ambtenaren op 't departement. In het jaar 2000 heeft defensie dan in totaal 40.000 man en vrouw minder. Van die personele aderlating neemt de landmacht 't meest voor z'n rekening: die gaat er 35 procent op achteruit. De luchtmacht levert dertig procent in en de marine blijft met -25 het meest gespaard. De landmacht levert ook materieel het meest in. Van de Leopard-tanks verdwijnt vijftig procent; het aantal pantser-infanterievoertuigen wordt met veertig procent verminderd; de artilleriemortieren ook met veertig procent; en defensie zal ten minste tien kazernes sluiten. De landmacht verliest dus 't meest, maar ze krijgt er ook wat voor terug. Defensie wil namelijk een luchtmobiele brigade oprichten; een goed getrainde eenheid, die snel en effectief ingezet kan worden bij regionale conflicten, zoals de Golfoorlog. Om de flexibiliteit van 't leger te vergroten, koopt defensie gewapende transport-helicopters, transportvliegtuigen en een amfibisch-transportschip. Het zijn investeringen, die in de komende tien jaar tot een kleine vier miljard gulden oplopen. Vraag is of die plannen haalbaar zijn. Vanuit de PvdA wordt er immers op aangedrongen om nog MEER te bezuinigen op defensie. Een andere krijgsmacht; het gaat ten koste van duizenden banen. Kan Ter Beek garanderen dat er geen gedwongen ontslagen vallen Volgens Ter Beek is het niet wenselijk en niet mogelijk om de militaire dientplicht af te schaffen.

De Tweede Kamer had Ter Beek gezegd haast te maken met z'n nota. Half februari moest-ie er zijn. Op z'n laatst. Het werd toch later. Maar nu de nota er is, steunen PvdA en CDA 'm op hoofdlijnen.

Ter Beek heeft z'n nota in een moeilijke tijd moeten schrijven. Hoe de internationale verhoudingen er straks uit gaan zien is onduidelijk. Het Warschaupact bestata niet meer, maar er is nog steds grote onzekerheid over toekomst en rol van de Sowjet-Unie. Bovendien moest defensie flink bezuinigen. Ter Beek moest nieuwe plannen ontwikkelen, maar had er minder geld voor. Daarbij was er in de Kamer flinke kritiek op Ter Beek, die te onzichtbaar zou zijn. Maar nu de nota er is, reageert alleen de VVD afwijzend. De PvdA is tevreden. Het CDA kan met de nota uit de voeten. Met kanttekeningen over de financiele haalbaarheid: PvdA-fractieleider Woltgens heeft al aangekondigd dat volgens hem defensie meer kan bezuinigen dan nu het geval is. Daarmee dienen zich alweer nieuwe problemen aan vor Ter Beek. Uit eigen kring, nog wel.

Belangen-organisaties van militairen kritiseren de "Defensie Nota". Die is op cruciale punten te vaag, zeggen ze. Individuele beroepsmilitairen reageren positief op de plannen.

(begint met geluid militairen) Bij de Koninklijke Landmacht verdwijnt een groot deel van de huidige werkgelegenheid.De bond A.C.O.M. zegt dat in de defensie nota nergends wordt verantwoord waarom. Het defensie personeel moet de prijs van de vrede betalen zegt deze christelijke bond. Brigade generaal Dijkstra daarentegen is als beroepsmilitair positief over de defensie nota : in Europa. Marine aantasten. Volgens voorzitter Knoppien biedt de Marine een toekomst zonder vooruitzichten.De bestaande leegloop zal volgens hem alleen maar groter worden.

Een opmerkelijk geluid vandaag uit Iran: President Rafsanjani heeft de Iraakse president Saddam Hoessein opgeroepen om af te treden. Rafsanjani vindt dat het Iraakse volk geen vertrouwen meer heeft in zijn leider.

President Rafsanjani deed zijn oproep tijdens het vrijdagse gebed op het universiteitsterrein van Teheran. De regerende Baath-partij van Saddam Hoessein moet zich volgens Rafsanjani onderwerpen aan de wil van het volk. In de Syrische hoofdstad Damascus hebben verschillende Iraakse oppositiegroepen vergaderd. Saddam Hoessein zou hebben aangeboden om de macht met de Shi'itische en Koerdische oppositie te delen. Maar dit voorstel is door n van de belangrijkste leiders afgewezen. Uit Baghdad zelf komen alleen deze beelden, van een stad die naar het normale leven terugkeert. Maar er zijn ook berichten dat er in de Iraakse hoofdstad opstanden zijn uitgebroken tegen Saddam Hoessein.

De Verenigde Staten zijn bereid met de Palestijnen in Israel te praten, als die dat tenminste zelf willen. Dat zei minister van buitenlandse zaken Baker aan het begin van zijn rondreis door het Midden-Oosten.

In Saoedi-Arabie werd Baker werd op het vliegveld van Riyad verwelkomd door zijn collega Saud al-Faisal. Baker wil met zijn missie nagaan welke mogelijkheden er zijn voor een definitieve vredesregeling in het Midden-Oosten. De minister zal ook een bezoek brengen aan Israel, Syrie, Egypte, Turkije en de Sovjet-Unie. En morgen gaat hij even naar Koeweit. De drie EG- ministers van buitenlandse zaken Poos, de Michelis en Van den Broek brachten vandaag een bezoek aan koning Hoesein van Jordanie. Ook zij spraken over een vredesregeling voor het Midden-Oosten. Daarna reisden de drie door naar Libie voor een bezoek aan Khaddafi.

De eerste Amerikaanse soldaten zijn weer thuis. Bijna een half miljoen militairen zullen hen de komende maanden volgen. De Verenigde Staten proberen vijfduizend man per dag vanuit Saoedie-Arabie naar huis te vliegen.

De Iraakse autoriteiten hebben vanavond 40 westerse journalisten in Baghdad aan het Rode Kruis overdragen. De journalisten zijn enkele dagen geleden gevangen genomen toen ze op eigen gelegenheid naar Basra waren gegaan om verslag te doen van de opstand tegen Saddam Hoessein.

Ongeveer 1200 Koeweiti's die twee weken geleden zijn ontvoerd, zijn vandaag door de Iraakse autoriteiten naar de Koeweitse grens gebracht. De laatste kilometers die gecontroleerd worden door de geallieerden, moeten ze lopen. Veel van hen zijn uitgeput, sommigen zijn gewond. Voordat de Koeweiti's de grens mogen oversteken, wordt hun identiteit gecontroleerd. De autoriteiten in Koeweit zijn namelijk bang voor Iraakse infiltranten. Tot nu toe zijn 200 mensen geweigerd. Met het blussen van de honderden oliebranden wordt waarschijnlijk morgen begonnen. Een gigantische taak, die misschien wel drie jaar zal duren. Artsen in Koeweit-Stad beginnen zich intussen steeds meer zorgen te maken over de gevolgen van de branden voor de VOLKSgezondheid. De enorme concentraties zwaveldioxyde die vrijkomen zorgen nu vooral voor ademhalingsproblemen.

Na 5 maanden is ook ambassadeur Veling op weg terug naar Koeweit, het land dat ie noodgedwongen moest verlaten.

Ambassadeur Veling keert met gemengde gevoelens terug naar zijn post. Waar hij, voor hij door Irak werd verdreven, vier jaar had gezeten. De ambassadeur heeft een aantal aanbiedingen van Nederlandse bedrijven bij zich, die weer -of voor het eerst- in Koeweit aan het werk willen. Hij zal zich daarvoor inspannen, maar pas nadat de ambassade zelf weer functioneert. En hij de Nederlandse vlag heeft gehesen. Want dat heeft voor hem de hoogste prioriteit. Veling is vandaag naar Saoedi-Arabie gegaan. Van daaruit reist hij binnnen enkele dagen door naar Koeweit.

Koeweit kan ook weer beschikken over zijn financiele tegoeden in Nederland. De ministeries van financien en buitenlandse zaken hebben de sanctiemaatregelen ingetrokken, die moesten voorkomen dat Irak misbruik maakte van Koeweits kapitaal in het buitenland.

Er gaat een derde Nederlandse mijnenjager naar de Golf voor het opruimen van Iraakse mijnen. Het is de Zierikzee, die op dit moment actief is in de Middellandse Zee. De Patriots die in Turkije staan, komen nog deze maand terug. Dat heeft het kabinet vandaag besloten. Volgende week bespreekt minister Ter Beek in Israel wanneer de Nederlandse patriots uit Israel weg kunnen. Over de terugkeer van de Nederlandse fregatten is nog geen beslissing genomen. De schepen staan vanaf morgen niet langer onder Amerikaans commando.

Twee PLO strijders zijn gedood door een bombrief. De brief werd bezorgd in de Algerijnse hoofdstad Algiers, in een kantoor van radicale Palestijnse en Libanese politieke groeperingen. Volgens Palestijnse bronnen was Jasser Arafat zelf tijdens de aanslag in Tunis. De aanslag is opgeeist door de extreem rechtse Joodse Kach-partij. Het zou een vergelding zijn voor de moord op Meir Kahane, leider van die partij, vorig jaar in New York.

"Geschonden rechten- geschonden levens". Dat rapport over vrouwenmishandeling is vandaag, Internationale Vrouwendag, uitgebracht door Amnesty International. In meer dan veertig landen worden volgens Amnesty 'barbaarse schendingen' van de mensenrechten begaan tegen vrouwen, zoals verkrachting, marteling of gedwongen prostitutie. Scherpe kritiek heeft Amnesty op sommige landen, waaronder Syrie, waar vrouwen volkomen onschuldig in de gevangenis worden gezet en gemarteld om hun politiek verdachte familieleden te dwingen zich aan te geven.

Volkomen onverwacht hebben de Britse liberaal democraten de conservatieven een nederlaag bezorgd. De conservatieven verloren in hun bolwerk Ribble Valley een parlementszetel. De kiezers hebben met hun stem duidelijk geprotesteerd tegen de Poll Tax, de gehate gemeentelijke belasting: Het is niet te verwachten dat premier Major gauw landelijke verkiezingen zal uitschrijven.

Wat ze vorige week nog niet lukte, daar slaagden de omroepen vanmiddag wel in: een meerderheid stemde in met een nieuwe zenderindeling op de televisie. Alleen de KRO, AVRO en NCRV zijn tegen het plan. Minister D'Ancona van WVC is blij dat de omroepen nu eindelijk een besluit hebben genomen.

Er is tien maanden over vergaderd, zo memoreerde NOS voorzitter de Jong, maar het komt zelden voor dat een dergelijk ingrijpend plan uiteindelijk zo'n meerderheid krijgt. Op 1 oktober zullen de nederlandse televisiezenders er anders uit gaan zien. Op het eerste net zullen AVRO, KRO en NCRV gaan uitzenden. Op Nederland twee de Tros, Veronica en de EO. En op Nederland drie de NOS, VARA en VPRO. Vooral het tweede net met TROS en Veronica moet het opnemen tegen de concurrentie van RTL4. Daar zal danook de meeste reclame komen. KRO NCRV en AVRO hebben tegengestemd. Ze vinden dat ze te weinig zendtijd krijgen in verhouding tot de andere grote omroepen. Maar of ze zich zullen blijven verzetten is de vraag. Minister D' Ancona is blij met het besluit. Het plan wordt nu voorgelegd aan het commissariaat voor de Media. Die neemt dan de beslissing.

Het weer met Peter Timofeeff.

De laatste berichten uit Joegoslavie zijn: dat de joegoslavische regering ook tanks heeft ingezet tegen de demonstranten. Inmiddels zouden al 76 mensen zijn gewond. Aantal demonstranten is opgelopen tot 70.000.

Goedenavond. Het nieuws van zaterdag 9 maart: Amerika vreest gebruik gifgas tegen Iraakse opstandelingen. Straatgevechten in Belgrado. Twee doden en tientallen gewonden. Koningin en Prins vieren zilveren bruiloft met een groen randje. en hulpverlening aan Albanezen in Italie schiet ernstig tekort.

Saddam Hoessein zou van plan zijn chemische wapens in te zetten tegen het verzet in zijn land. Niet alleen de oppostiegroepen zeggen dat, maar ook de Amerikaanse regering. Volgens n Iraakse oppositieleider is het al gebeurd. Saddam Hoessein zou mosterdgas hebben gebruikt tegen demonstranten in het zuiden van Irak. Daarbij zouden honderden mensen zijn gedood.

Volgens de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker, op bezoek in Saudie-Arabie, zijn er inderdaad aanwijzingen dat Irak chemische wapens gaat inzetten. Baker had in de Saudische stad Taif een ontmoeting met de emir van Koeweit, die volgende week terugkeert. De emir zei bereid te zijn om democratische hervormingen door te voeren en onder voorwaarden Israel te erkennen. Later op de dag bracht Baker een bezoek aan Koeweit, tien dagen na de bevrijding. Meteen na aankomst op het vliegveld, stapte de Amerikaanse minister in een helikopter om een overzicht van de ravage in Koeweit-Stad te krijgen en de brandende olie-bronnen te zien. Met kroonprins Saad al Sabah sprak Baker onder meer over de kosten van de wederopbouw van Koeweit. De vluchtelingen, die vanuit Irak naar Koeweit terugkeren, hebben veel kritiek op de opvang. Als het de mensen na uitgebreide controle gelukt is om de grens over te steken, moeten ze vaak lopend verder. Hulp ontbreekt meestal.

De situatie in Irak blijft erg onduidelijk. De oppositie beschuldigt Saddam Hoessein ervan al 30.000 mensen te hebben gedood die zich tegen zijn bewind verzetten.

In Beiroet zijn 17 Iraakse oppositie-groeperingen bijeen voor een driedaagse conferentie. Volgens een van de leiders is de opstand in Irak compleet. De Iraakse oppositie zegt dat de Shiitische heilige steden KARbala en Najaf met gifgas worden bestookt. Een reiziger uit Basra beschrijft de stad als een groot massagraf met duizenden doden. In de buurt van SuleimaNIyah zouden 5000 soldaten zijn overgelopen of zich hebben overgegeven. De beelden die Irak vrijgeeft laten een rustig Bagdad zien. Maar het Iraakse verzet zegt dat ook in een aantal wijken van Bagdad rellen zijn uitgebroken. Vanuit gevechtshelicopters zouden de opstandelingen onder vuur zijn genomen.

Bijna alle westerse journalisten zijn uit Irak vertrokken. Ook CNN- verslaggever Peter Arnett moest het land uit. Irak wil zo min mogelijk pottekijkers bij zijn interne problemen.

CNN-verlaggever Peter Arnett kwam vannacht vanuit Bagdad aan in Amman, Jordanie. na l.w. diepe zucht (even laten horen) Over de situatie in Bagdad zei hij: Volgens hem moesten ze weg vanwege de gespannen binnenlandse situatie. De reis door Irak naar Amman was streng gecontroleerd. Opgelucht was het weerzien met de 40 in Basra vermiste journalisten. Via Bagdad zijn ze in Amman aangekomen.

Emoties en opluchting. Bij de Amerikaanse soldaten die terugkeren naar huis en bij hun families. Overal wordt feestgevierd. Heel het land lijkt uitgelopen om zijn helden welkom te heten.

Op vliegvelden in het hele land dezelfde taferelen. De spanning bij de familieleden, de aankomst en dan na het lange wachten eindelijk de hereniging. Een emotioneel weerzien na zeven maanden In Oakland Californie komt het medisch personeel van het hospitaalschip Mercy aan. In optocht gaat het naar de thuisbasis, 70 kilometer verderop. Overal langs de weg worden ze toegejuicht. Sommige soldaten weten niet wat hen overkomt. Enkele soldaten zien voor het eerst hun pasgeboren kind. De families die wat langer moeten wachten bereiden zich vast voor op de terugkomst van hun geliefden. In Twentynine Palms Californie worden overal gele welkomslinten opgehangen. En langs de weg worden begroetingsborden geplaatst. Maar ook de gevallenen worden niet vergeten. Naar het grote moment wordt met spanning uitgekeken. Per dag worden 5000 soldaten terugverwacht.

Morgen komen de eerste Amerikaanse krijgsgevangenen thuis. 19 mannen en 2 vrouwen. Zij zullen verwelkomd worden door minister Cheney van defensie en worden waarschijnlijk later ontvangen door president Bush.

Bij ernstige rellen tussen politie en demonstranten in Belgrado, Joegoslavie, zijn twee mensen om het leven gekomen en zeker veertig gewond geraakt. Het geweld barstte los toen de politie een menigte van 30.000 anti-communistische demonstranten uiteen joeg.

De politie trad meteen hard op tegen de demonstranten, die zich vanmorgen verzamelden in het centrum van Belgrado. Met traangas, waterkanonnen en rubber-kogels werd de menigte uiteen gejaagd. door laten staan tot " Een onafhankelijk televisiestation in Servie dat beelden van de confrontatie tussen de politie en de anti-communistische demonstranten liet zien, werd plotseling uit de lucht gehaald. Het zou de orde verstoren. De aanleiding van de grote demonstratie vandaag was juist de grote ontevredenheid over de nog altijd zeer communistische houding van de meeste media. Vooral de Servische televisie moest het daarbij ontgelden. Die staat volgens de demonstranten onder leiding van de communisten. Toen de demonstranten massaal bij het gebouw van de Servische televisie aankwamen, raakten zij opnieuw slaags met de oproerpolitie. Brandweerauto's werden vernield, stoplichten werden omver gereden. De politie, die bestookt werd met stenen, bleef charges uitvoeren. Ondertussen laaide de woede over het communisme hoog op. In een toespraak van een oppositieleider moet vooral de televisie het ontgelden: De woede richtte zich ook op de Servische president Milosevic. Bij verkiezingen in december is deze oud-communist aan de macht gebleven. Volgens de demonstranten zou de communistisch-getinte televisie veel invloed hebben gehad op de kiezers. De ongeregeldheden duurden de hele dag voort, maar aan het eind van de middag werd het rustiger in Belgrado.

Een zilveren bruiloft met een groen randje. Zo omschrijft koningin Beatrix haar vijfentwintig jarig huwelijksfeest. Koningin en prins vieren het morgen in huiselijke kring. Ze vragen iedere inwoner van Nederland , als cadeau een boom te planten. Morgen zendt de NOS het gesprek uit dat journalist W.L Brugsma met het Paar had. De koningin vertelt ondermeer hoe zij indertijd de rellen tijdens de inhuldiging heeft beleefd.

Prins Claus spreekt openhartig over z'n ziekte: Ook wordt gepraat over het opgroeien van de kinderen.

Het volledige gesprek wordt morgenmiddag zowel op televisie als via radio uitgezonden. Om twaalf uur op nederland 3 en radio 1.

De actie voor Afrika heeft zevenendertigeneenhalf miljoen gulden opgebracht. En is volgens de hulporganisaties een succes geworden. Het Nederlandse volk bracht vijfentwintig miljoen bijeen. De rest kwam van het ministerie van ontwikkelingssamenwerking. Het ingezamelde geld is al bijna helemaal besteed. Andere landen blijven achter met hun hulp. Vooral de Verenigde Staten, Canada en de Europese Gemeenschap.

Zestien doden en vierendertig gewonden bij gevechten in Zuid-Afrika. De slachtoffers vielen onder ANC-leden en aanhangers van de Inkatha- beweging van Zulu-leider Buthelezi. Tien doden waren er in het woonoord Alexandra, vlakbij Johannesburg, en nog eens zes in de provincie Natal. Zeker 500 Zulu's en 300 ANC-aanhangers raakten bij de gevechten betrokken. De politie probeerde met extra versterkingen de strijdende partijen te scheiden. De strijd tussen ANC en Inkatha kosste de afgelopen drie jaar al 3500 mensenlevens.

Een oorlogsverklaring van Boris Jeltsin aan Sovjet-president Gorbatsjov. Jeltsin verklaarde dat zijn Russische Federatie niet van plan is het verdrag te ondertekenen dat de deelrepublieken bindt aan de centrale Sovjet-staat. Hij riep op tot een oorlogsverklaring aan het leiderschap van de Sovjetunie, die het land volgens hem het moeras in heeft gevoerd. Hij wil een democratisch front vormen dat het opneemt tegen de communistische partij.

Kogels keren de exodus uit Albanie. Het leger heeft vandaag voor het eerst op vluchtende landgenoten geschoten. Hun boot liep vast. Er zouden veel gewonden zijn en zelfs doden. Van de hel naar het paradijs, blijft voorlopig nog een droom voor de 15-duizend Albanezen in Italie. De leefomstandigheden in Brindisi gaan steeds meer achteruit. Van Rome mogen de vluchtelingen voorlopig allemaal blijven, maar hulp stuurt de regering niet. De eerste duizenden vluchtelingen hebben al spijt. Ze willen terug.

Het Nederlandse Rode Kruis heeft Italie vandaag hulp aangeboden bij de vluchtelingenopvang. Medicamenten, tenten, dekens en voedsel kunnen snel worden verstuurd.

Het leven in de voormalige DDR is nog lang niet op hetzelfde niveau als in de rest van de Bondsrepubliek. Met name de WERKloosheid is schrikbarend. Het Duitse kabinet gaat de belastingen verder verhogen om nog 24 miljard Mark extra te kunnen investeren in 't oosten van het land. Omdat de economische situatie daar veel sneller slechter wordt dan was gedacht.

Het weer met Peter Timofeeff.

Goedenavond. Het nieuws van zondag 10 maart: Meer dan half miljoen Russische betogers eisen aftreden Gorbatsjov. Amerikaans vredesplan valt goed bij Arabische landen. en Koningin en prins herdenken trouwdag in Westerkerk.

Nog nooit onder communistisch bewind is er in Moskou zo'n grote demonstratie gehouden TEGEN dat bewind: Voor de muren van het Kremlin riepen vandaag meer dan vijfhonderdduizend mensen om het aftreden van president Gorbatsjov. En eisten dat de Communistische Partij de macht opgeeft. Ze betuigden steun aan Boris Jeltsin, de president van de Russische Federatie, die gisteren fel had uitgehaald naar Gorbatsjov. In zeker 14 andere steden werd massaal gedemonstreerd voor Jeltsin.

De demonstratie was georganiseerd door de hervormingsgezinde partij 'Democratisch Rusland'. Met spandoeken en leuzen lieten de honderdduizenden weten achter de president van de Russische federatie, Boris Jeltsin, te staan. Voor president Gorbatsjov zien de betogers maar n oplossing. De eerdere oproep van Jeltsin aan alle hervormingsgezinde krachten om n sterke oppositiepartij te vormen werd door de demonstranten ondersteund. Gisteren had Jeltsin opgeroepen tot een oorlogsverklaring aan Gorbatsjov en de andere leiders van de Sovjet-Unie. Zij hebben het land naar de afgrond gevoerd en moeten verdwijnen, aldus Jeltsin. De machthebbers in het Kremlin reageerden onmiddellijk. Op de Sovjet-televisie werd Jeltsin meteen zwaar onder vuur genomen door Anatoli LoekJAnov, de voorzitter van de Opperste Sovjet. Maar de meeste Sovjet-burgers hebben geen vertrouwen meer in een oplossing van de problemen. In een recente enquete zegt 65 procent van de ondervraagden dat hun land failliet is.

Acht Arabische landen steunen het vredes-initiatief van de Verenigde Staten voor het Midden-Oosten. Onderdeel daarvan is een oplossing van de Palestijnse kwestie.

In de Saudische hoofdstad Riyad ontmoette de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker zijn collega's van Egypte, Syrie en de zes Golf-staten. De acht landen bespraken met Baker een nieuwe veiligheids-structuur voor het Midden-Oosten. En ze stemden in met 't Amerikaanse initiatief voor een oplossing van de Palestijnse kwestie. Ook al is de PLO voor de VS geen acceptabele gesprekspartner. Morgen heeft Baker in Israel misschien een ontmoeting met Palestijnse leiders uit de bezette gebieden.

Het Israelische kabinet besloot vandaag vast te houden aan zijn eigen plan van krap twee jaar geleden. Dat houdt in: Verkiezingen in de bezette gebieden en vervolgens beperkt zelfbestuur voor de Palestijnen: Maar Israel blijft de PLO afwijzen als onderhandelingspartner namens de Palestijnen.

Aan de vooravond van Bakers bezoek aan Israel zijn vier Israelische vrouwen doodgestoken in Jeruzalem. De Arabische dader werd door politie neergeschoten en gearresteerd. Volgens de politie noemde hij zijn actie een 'boodschap aan Baker'.

De drie slachtoffers werden naar het ziekenhuis gebracht maar konden niet meer worden gered. Volgens ooggetuigen schreeuwde de dader Allah Akhbar, God is groot, voor hij de vrouwen neerstak. Woedende Israeliers riepen om wraak. Er werd extra politieversterking ingezet om Arabieren te beschermen. In verband met het aanstaande bezoek van minister Baker is er al meer politie in de stad. Er wordt rekening gehouden met incidenten. Gisteren raakten bij ongeregeldheden in de door Israel bezette gebieden tientallen Arabieren gewond.

Bijna 90 ton medicijnen en nood-apparatuur heeft het Rode Kruis al getransporteerd naar Irak. Daarbij ook een machine, die per dag 30-duizend liter schoon drinkwater kan produceren voor de Iraakse bevolking.

Bijna 90 ton medicijnen en nood-apparatuur heeft het Rode Kruis al getransporteerd naar Irak. Daarbij ook een machine, die per dag 30-duizend liter schoon drinkwater kan produceren voor de Iraakse bevolking.

Hulpverleners van het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen kwamen vannacht in Baghdad aan. De Nederlandse arts de Milliano verwacht er handen vol werk: Dit konvooi van 18 vrachtwagens van het Rode Kruis heeft voedsel en medicijnen naar Baghdad gebracht. In Beiroet zijn de leiders van zeventien Iraakse oppositiegroepen bijeen gekomen. Ze hebben laten weten, dat zij nooit en te nimmer met Saddam Hussein zullen onderhandelen. Samen willen zij een regering in ballingschap vormen, die op termijn vrije verkiezingen in Irak zou kunnen uitschrijven.

Drie medewerkers van de Verenigde Naties gaan morgen naar Albanie om daar met de regering te praten over het probleem van de Albanese vluchtelingen.

Het koninklijk paar is 25 jaar getrouwd. Een feest dat in huiselijke kring wordt gevierd. Premier Lubbers sprak in z'n felicitatie-boodschap bewondering uit voor Koningin Beatrix en Prins Claus.

Vanochtend vroeg al werden bij Huis ten Bosch in Den Haag de eerste geschenken bezorgd .Bloemen , kaarten en fruitmandenOndertussen vertrok het koninklijk paar in een toeringcar naar Amsterdam.Het bruidspaar wilde het feest in huiselijke kring vieren. Maar had een uitzondering gemaakt. En in het diepste geheim een bezoek geregeld aan de stad waar vijfentwintig jaar geleden het huwelijk werd gesloten.en de kerk waar het werd ingezegend, de westerkerk. Het kerkbezoek was geheim gebleven.Alleen wat buurtbewoners en toeristen stonden bij de deur toen de de koningin en prins met hun kinderen als eersten de kerk verlieten . gevolgd door prinses Margriet en haar gezin, prins Bernhard en prinses Juliana. De koningin werd in de bus door een van haar meereizende gasten gefeliciteerd .De dienst was volgens de predikant doodgewoon geweest. Rond kwart voor twaalf vertrok de koninklijke familie uit Amsterdam. Om de rest van de dag in huiselijke kring door te brengen.

Het weer : vanavond en vannacht af en toe regen. Morgen overdag wolkenvelden, maar vrijwel overal droog. De middagtemperatuur is ongeveer 13 graden. De wind is zwak tot matig, uit zuid tot zuidwest. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: de eerste dagen nog flink wat zon, later in de week toenemende kans op regen en geleidelijk iets koeler. U zag het acht uur-journaal. Om tien uur is ons volgende bulletin. Goedenavond.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 11 maart. Baker In Israel Ontmoet Ook Palestijnen. President Servie mag noodtoestand uitroepen. Kosto Wil Geen Albanezen In Nederland. Prins Bernhard Straks Weer In Uniform.

Inschikkelijkheid. Dat eist James Baker van Israel en van de Palestijnen. Want alleen met inschikkelijkheid maakt het Golf-vredesplan van de Amerikaanse president Bush kans van slagen. Alleen zo kan een duurzame vrede in het midden-oosten worden bereikt. Dus is Baker op zijn tiendaagse rondreis door het midden-oosten nu in Israel. Waar-ie van zowel de Israelische regering, als van Palestijnse leiders geen NEE wil horen op het Amerikaanse vredesvoorstel.

Baker is vanmiddag in Tel Aviv aangekomen, na een kort bezoek aan Egypte. Daar liet de Amerikaanse minister weten dat hij geen concessies van de Arabische landen verwacht, zo lang Israel die ook niet doet. Baker werd op het vliegveld Ben Goerion afgehaald door zijn Israelische collega Levy. Vanavond nog bespraken zij het vredesplan, waarvan de essentie is, dat Israel zich terugtrekt van de in 1967 veroverde gebieden. Bij het vliegveld vandaag ook protest van Israeliers die daar niets van willen weten. Morgen ontmoet Baker de Israelische premier Shamir en heeft hij een gesprek met een aantal Palestijnse leiders, niet verbonden aan de PLO. Met de PLO zelf praat Baker niet. De organisatie zegt desondanks volledig in te stemmen met de ontmoeting tussen Baker en de Palestijnen. Aan de Israelisch-Jordaanse grens, nabij de kibboets Tirat Zvi, schoot het Israelische leger vanochtend zes Arabieren dood. Volgens het leger gaat het om zes infiltranten, allen lid van de fundamentalistische moslimgroepering Hamas. De Arabieren zouden zijn bewapend met Russische Kalasnikov-geweren, dynamiet en handgranaten. Bij het treffen raakten drie Israelische soldaten gewond. Het is niet het eerste gewelddadige incident rond het bezoek van Baker aan Israel. Gisteren stak een Arabische man vier Israelische vrouwen dood. De dader werd aangehouden. Volgens de Israelische politie heeft de steekpartij overduidelijk te maken met het bezoek van Baker. De Amerikaanse minister lijkt die visie te delen.

In Irak wordt nog steeds hevig gevochten tussen rebellen en troepen van Saddam Hoessein. De opstandige Koerden in Noord-Irak zeggen opnieuw gebied te hebben veroverd. De Shi'itische moslem-rebellen in het zuiden melden dat er 500 mensen zijn gedood door Saddams Republikijnse Garde.

In Basra zijn Saddams troepen aan de winnende hand , zeggen vluchtelingen in Zuid - Irak. Ontredderd melden ze zich bij de Amerikaanse controlepost die op Iraaks grondgebied staat. De controle is streng. Als hun papieren niet in orde zijn moeten ze in een tentenkamp wachten op toestemming door te reizen. Iraakse vluchtelingen worden direct teruggestuurd. Die zijn niet welkom in Koeweit. In Koeweit zelf levert het Koeweitse verzet de wapens weer in. Nu het wettige gezag is hersteld, mag alleen het Koeweitse leger de bevolking controleren. Intussen heeft PLO-leider Arafat gezegd dat in Koeweit zeker 6000 Palestijnen achter tralies zijn gezet. Ook zijn er volgens hem Palestijnen gedood en de meesten wordt verboden te werken.

Twee Nederlandse mijnenjagers hebben vandaag de marinehaven van Den Helder verlaten en koers gezet naar de Perzische Golf. Medio volgende maand beginnen de schepen een grote schoonmaak actie voor de kust van Koeweit.

Een afscheid in Den Helder voor zes maanden.Op de rede van Kuwait gaat de Koninklijke Marine samen met mijnenjagers uit Belgie,Frankrijk en Groot Brittannie mijnen op ruimen. Koopvaardij routes en anker gebieden moeten mijnen vrij worden gemaakt.De marine van de Verenigde Staten is met in totaal drie hoogbejaarde mijnenvegers niet goed in staat mijnen te ruimen.Voor de kust van Kuwait liggen vele duizenden mijnen als een anti invasie scherm in zee. De mijnenjagers Hare Majesteits Haarlem en Hare Majesteits Harlingen krijgen vanaf het Suez kanaal gezelschap van de Hare Majesteits Zierikzee. Ook naar de Golf vertrokken vandaag : minister Van Den Broek van Buitenlandse Zaken. Vorige week heeft van den Broek in Europees verband al gesproken met Saudi Arabie en Egypte.Met dit nieuwe bezoek aan Ryaadh en Cairo wil hij die gesprekken "verder uitdiepen".Om te kijken hoe Europa aanvullend nog een bijdrage kan leveren om te komen tot een duurzame vredes regeling voor het Midden Oosten.In Saudi Arabie hoopt minister van den Broek ook een ontmoeting te hebben met de regering van Kuwait.

In Geneve is vandaag een bijeenkomst begonnen van het olie-kartel OPEC. De OPEC-ministers moeten gaan praten over lagere produktiequota, om zo de olieprijs op peil te houden. Of dat lukt, hangt sterk af van Saoedi-Arabie. De Golf-oorlog heeft de Saoedi's veel geld gekost. Het land lijkt daarom niet bereid de huidige produktie omlaag te brengen.

In Joegoslavie is het parlement van de deelrepubliek Servie op dit moment in spoedzitting bijeen. Er is al besloten de president van Servie de bevoegdheid te geven de noodtoestand kan uitroepen. De demonstraties tegen de socialistische regering in de hoofdstad Belgrado gaan dag en nacht door.

Joegoslavie wordt verscheurd door politieke en nationalistische tegenstellingen. Het harde politie-optreden en de protesten in Belgrado lijken het uiteenvallen van het land alleen maar te bespoedigen.

Geweldadige demonstraties de afgelopen dagen in Belgrado. Tegen de autoritaire regering van Servie, een van de joegoslavische deelrepublieken. Het lijken ook de laatste stuiptrekkingen van de Joegoslavische federatie, die eigenlijk al jaren bezig is uiteen te vallen. Joegoslavie bestaat uit zes deelstaten. Servie is de grootste. De communisten -ze heten nu socialisten - zijn er nog steeds aan de macht. Het contrast is het grootst met Slovenie en Kroatie Deze deelstaten zijn veel welvarender en hebben met een veel liberaler en op het westen gerichte politieke leiding. De legendarische communistische leider Tito hield Joegoslavie na de oorlog met harde hand bijelkaar. Na zijn overlijden in 1980 begon het proces van ontbinding. De huidige Servische president Milosevic werpt zich op als de nieuwe Tito, maar zijn optreden veroorzaakt alleen meer verdeeldheid. Heeft Milosevic nog steun Slovenie en Kroatie hebben al geprotesteerd tegen het inzetten van het leger in Belgrado. Meer geweld in de hoofdstad zal het uittreden van die republieken alleen maar bespoedigen.

De demonstraties tegen de Servische regering beperken zich niet langer tot Belgrado. Ook in twee andere steden zijn duizenden mensen de straat opgegaan.

De Amerikaanse dollar is de week begonnen met een flinke opmars. De munt steeg in de loop van de dag op de valutamarkten met bijna drie cent. Later op de dag moest de dollar weer terrein prijsgeven. Dat kwam door ingrijpen van Europese centrale banken, aangevoerd door de Duitse Bundesbank. Er is een sterke vraag naar de dollar. Die is nodig bij de opbouw van Koeweit. In Amsterdam sloot de dollar twee cent hoger op 1 gulden 77 - 55.

Rechts in El Salvador wint verkiezingen. De uitslagen zijn nog niet definitief, maar de regerende Arena-partij is zeer overtuigd: ze zal de meeste zetels krijgen in het parlement en in de gemeenteraden, en ze zal ook de meeste burgemeesters leveren. Want daar ging het om, bij de verkiezingen, die - voor het eerst in 11 jaar - niet werden geboycot door het verzet.

Rijbewijzen kunnen sneller worden ingetrokken. De politie krijgt de bevoegdheid om bij alle ernstige verkeersovertredingen het rijbewijs in nemen. Nu kan dat alleen als de automobilist zeer dronken achter het stuur zit. Dit staat in de nieuwe wegenverkeerswet die minister Maij van verkeer, en minister Hirsch Ballin van justitie, bij de tweede kamer hebben ingediend. Automobilisten kunnen ook verplicht worden om een cursus te volgen of een aantal rijlessen te nemen. De ministers gaan nog bekijken of er een voorlopig rijbewijs moet komen.

De Zilvervloot - een spaarregeling voor de jeugd - wordt afgeschaft. Jongeren van 15 tot 21 jaar konden -tot nu toe- volgens deze regeling -na maximaal 9 jaar sparen- een premie krijgen van tien procent over de inleg. Het doel van de Zilvervloot was het sparen bij de jeugd te bevorderen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister de Vries van Sociale Zaken dat dit doel achterhaald is. De afschaffing van de Zilvervloot levert de regering jaarlijks 50 miljoen gulden op.

Zilveren bruiloft -zegels, voor Koningin en Prins. Vandaag zijn twee nieuwe postzegels van 75 cent op de markt gebracht, ter gelegenheid van het 25-jarig huwelijk van het koninklijk paar. Koningin Beatrix en Prins Claus namen de eerste ingelijste exemplaren op Huis ten Bosch in ontvangst. Op elk van beide zegels staan twee foto's; n van de trouwdag, en n van een paardrijdende Koningin en Prins op het Oude Loo in Apeldoorn.

Sommige supermarkten blijven langer open. De bonden in de dienstensektor willen daar toch een afspraak over maken met de grote supermarktketens. Dat bleek vandaag bij het CAO-overleg.

Zodra de winkelsluitingswet gewijzigd is zal een flink aantal supermarkten door de week openblijven tot halfzeven. Bonden en werkgevers hebben afgesproken dat er gedurende een jaar zal worden geexperimenteerd met de nieuwe sluitingstijd. Maar hoeveel winkels aan de proef zullen meedoen, dat is nog een punt van onderhandeling. De bonden vinden het wel genoeg als er maar 5 procent van alle supermarkten meedoen. De werkgevers willen tien procent van hun winkels langer open laten. Voorwaarde is ook dat het personeel niet verplicht wordt langer te werken als hun filiaal langer openblijft. Dat moet op basis van vrijwilligheid. Ook over de lonen zijn bonden en werkgevers nog in onderhandeling. Het supermarkpersoneel wordt laag betaald, de bonden spreken over een loonachterstand. Voor de jongere werknemers, onder de 23 jaar, willen de werkgevers flink meer loon betalen. Maar voor het oudere personeel is nog te weinig loon geboden, zeggen de bonden in de dienstensektor. Het cao-overleg wordt op dit moment nog voortgezet.

Nederland moet de grenzen niet openstellen voor Hoe dichter ze bij huis blijven des te beter, aldus Kosto. Maar ons land zal WEL hulp bieden voor een betere opvang in Albanie's buurlanden.

In Griekenland, Joegoslavie en Italie komen nog steeds duizenden Albanese vluchtelingen aan. Ze hopen in die landen een nieuw bestaan op te bouwen. In Zuid- Italie worden de mensen nog steeds tijdelijk opgevangen. In ruimten met veel te weinig sanitaire voorzieningen: legertenten, caravans en schoolgebouwen. Dat leidt ook tot andere problemen: Italiaanse kinderen in de omgeving van Brindisi kunnen nu al dagenlang niet naar school. Toch zegt staatssecretaris Kosto dat de Albanezen moeten blijven waar ze zijn. Dan kunnen ze sneller terug naar hun vaderland, als de omstandigheden daar beter worden. Een speciale VN-delegatie van het hoge commissariaat van de vluchtelingen is vandaag al aangekomen in Albanie om mee te denken over een oplossing voor de massale exodus. Daar arriveerde ook de Italiaanse vice-premier Martelli. Italie wil dat de Albanese regering de vluchtelingen weer naar huis haalt en in ieder geval zorgt dat er niet meer mensen de grens oversteken.

In Amsterdam vergadert op dit moment de partij-top van de PVDA. Voor het eerst, na de verkiezingen (en de uitslag) van vorige week. Ter plekke is Charles Huyskens De Partij van de Arbeid zit vast aan het CDA of ligt D'66 in het verschiet EXTERN CHARLOES HUYSKENS. PLUS INSTART WOELTGENS

Het kabinet stelt het op prijs, als prins Bernhard z'n uniform weer aantrekt bij speciale gebeurtenissenzoals de jaarlijkse herdenking van de Duitse capitulatie in Wageningen. Volgens de regering "zou dat velen een groot plezier doen".

Het was vorig jaar september tijdens de vijftigste verjaardag van de Battle of Britain dat prins Bernhard voor 't laatst publiekelijk in uniform verscheen. Het was 't uniform dat hoorde bij z'n functie van buitengewoon luchtmaarschalk van de Britse luchtmacht RAF. 't Nederlandse uniform, zoals hier bij de nationale herdenking op de Dam in 1970, heeft prins Bernhard al bijna vijftien jaar niet meer gedragen. Hij besloot daar zelf toen, na een onderzoek van de 'commissie Donner'. Deze commissie van drie had een onderzoek gedaan naar de juistheid van verklaringen over betalingen aan de Prins door de Amerikaanse vliegtuigfabriek Lockheed. Het toenmalige kabinet Den Uyl nam de conclusie van de commissie Donner over: de Prins kon 'bedenkelijk, hoogst onvoorzichtig en onverstandig gedrag' verweten worden. In een brief aan de regering betuigde Prins Bernhard direct 'oprechte spijt'. Hij schreef: ik hoop de gelegenheid te behouden het land te dienen en mede daardoor het vertrouwen in mij te herstellen. Het kabinet vindt nu dat prins Bernhard aan z'n streven op goede wijze inhoud heeft gegeven. Premier Lubbers heeft hem daarvoor, mede namens 't kabinet, dank gezegd. En hem gevraagd voortaan bij herdenkingen zoals in Wageningen z'n uniform weer aan te trekken.

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 12 maart. Minister Baker bij premier Shamir. Eerste Koeweits olieveld zaterdag geblust. Voor Joego-slavie dreigt Staat Van Beleg. 20 jaar geeist in Roermondse IRA_zaak.

Een poging om het vredesproces een klein stapje vooruit te helpen. De Amerikaanse minsiter van buitenlandse zaken James Baker heeft vandaag gesprekken gevoerd met zowel de Israelische premier Shamir als met een Palestijnse delegatie. Maar beide partijen lijken weinig of niets toe te willen geven. Daarvoor is het wantrouwen te groot.

'Zeer vriendelijk, warm en cooperatief'. Zo omschreef de Israelische regeringswoordvoerder het overleg vanochtend tussen minister Baker en premier Shamir. Na afloop van het gesprek, werd door de Israeli's benadrukt dat Baker en Shamir het eens zijn over de te volgen procedure voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Ondanks de hechte banden blijven er fundamentele verschillen tussen de Israeli's en de Amerikanen over de inhoud van een vredesregeling. Washington blijft hameren op de uitvoering van de VN-resoluties, waarin Israel wordt opgeroepen zich uit de bezette gebieden terug te trekken. De Israelische regering weigert dat en ziet in de toekomst voor de Palestijnen slechts beperkt zelfbestuur weggelegd op de westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook.

Meteen na het overleg met Shamir en Arens, vloog Baker naar het noorden van Israel. Daar werd hij rondgeleid door zijn Israelische ambtsgenoot Levy. Zoals veel politici voor hem hebben gedaan, plantte hij daarna een vredesboom. Vervolgens ging Baker naar een opvangtehuis voor immigranten uit de Sovjet-Unie en Ethiopie. Daar hield hij ook een korte toespraak over het vredesproces. Op de terugweg naar Jeruzalem vloog minister Baker over de westelijke Jordaanoever. Eenmaal in de Israelische hoofdstad wachtte hem een vijandig onthaal bij het Amerikaans consulaat. De demonstranten protesteerden tegen de ontmoeting van Baker met vooraanstaande Palestijnen uit de bezette gebieden. Baker is er door de Palestijnen op gewezen dat er geen vrede in het Midden-Oosten mogelijk is zonder de oplossing van het Palestijnse probleem. Het gesprek had vooral een orienterend karakter. Concrete resultaten leverde het niet op.

Zowel minister Baker als de Israelische regering laten zich beiden nogal positief uit. Maar het centrale punt :land in ruil voor vrede , daar wil Shamir nog steeds niet van weten washington de vraag: Hoe denkt Baker hem nu tot concessies te dwingen Het is toch opvallend dat meteen na het aflopen van de golfoorlog de Verenigde Staten nu de Palestijnse kwestie weer centraal stellen Precies datgene wat Saddam Hussein wilde

Ook ons land bracht vandaag internationaal de Palestijnse kwestie ter sprake. Minister van den Broek is op dit moment in het Midden Oosten en sneed de kwestie aan in Saudi- Arabie.

Het Iraakse leger gebruikt napalm om het verzet tegen Saddam Hoessein in bloed te smoren. Dat zeggen inwoners van Basra die naar Iran zijn gevlucht.

In Basra zou nog steeds worden gevochten. maar in centraal Irak heeft het leger weer de controle over de heilige shi'itische steden Karbala en Nafja. In het noorden, in Koerdistan lijkt het regeringsleger steeds meer terrein te verliezen aan Koerdische rebellen. In de stad Kirkuk zou het leger vijfduizend burgers gijzelen om ze als menselijk schild te gebruiken bij een aanval door de Koerden.

In het bevrijde Koeweit is intussen de eerste feestvreugde nog nauwelijks gezakt. En inmiddels zijn daar in de olievelden deskundigen begonnen met het doven van de brandende bronnen. Aan het eind van de week hoopt men de eerste bron geblust te hebben.

Boven Koeweit hangen dagelijks dikke, zwarte rookwolken van de 500 tot 700 bronnen, die in brand staan. Volgens de Koeweitse olieminister gaan er per dag zes miljoen vaten olie in vlammen op. Koeweit wil de bronnen dan ook zo snel mogelijk blussen en is inmiddels met de voorbereiding daarvan begonnen. Bulldozers trekken grommend door de woestijn. Ze schuiven de olie, die niet meer brand, naar de bron en effenen zo het pad voor de brandblussers. De Koeweitis laten het blussen vooralsnog aan de Amerikanen over. Koeweit wil weer zo snel mogelijk olie produceren en overweegt om nieuwe bronnen te slaan, even buiten de gebieden die in brand staan. Ook op het strand van Koeweit is de schoonmaak begonnen. De geallieerde opperbevelhebber generaal Schwarzkopf nam een kijkje op een mijnvrij strand. Samen mert zijn Koeweitse gastheren vulde hij een flesje met zand, als aandenken, voor thuis in Amerika. Feest in de haven van Koeweit-stad. De Britse mijnenveger "Cattistock" zorgde voor een mijnvrije route naar de Golf. Het verbindt de hoofdstad van het emiraat met de commerciele handelsroute in de Golf, waar andere marine-schepen druk bezig zijn met het vegen van de duizenden Iraakse zeemijnen. Direct na de Britse mijnenveger kwam er al een koopvaardijschip binnen met allerlei goederen voor het leeggeroofde Koeweit.

Door de enorme rookwolken van de oliebranden is de temperatuur in het zuiden van Koeweit tien graden lager dan normaal. De smog die door de branden wordt veroorzaakt heeft vooral tot gezondheidsproblemen geleid bij ouderen en kinderen.

Meer dan 70 Albanese kinderen in Italie zijn hun ouders kwijtgeraakt in de chaos van de afgelopen dagen. Een deel is ondergebracht in een weeshuis, soms tegen wil en dank. De kinderen varieren in leeftijd van 2 tot 16 jaar. De Italiaanse overheid probeert de familie op te sporen. In Albanie zelf is vanavond aangekondigd dat alle politieke gevangenen in het land zijn vrijgelaten.

Drugsverslaafden in Rotterdam worden opgeroepen om onmiddellijk de heroine te laten staan, en om op methadon over te gaan . De Rotterdamse hulpverlenings-instellingen doen de oproep omdat er dodelijke heroine in omloop zou zijn. Gisteren zijn 4 drugsverslaafden overleden. Onderzoek moet nog uitwijzen door welke stoffen de slachtoffers vergiftigd zijn. Rotterdam heeft ongeveer 3 duizend drugsverslaafden. Zo'n duizend doen mee aan een methadonprogramma. De oproep om methadon te gaan gebruiken leidde vandaag nog niet tot een run op de hulpverleningsinstellingen.

Drugsverslaafden in Rotterdam worden opgeroepen om onmiddellijk de heroine te laten staan, en om op methadon over te gaan . De Rotterdamse hulpverlenings-instellingen doen de oproep omdat er dodelijke heroine in omloop zou zijn. Gisteren zijn 4 drugsverslaafden overleden. Onderzoek moet nog uitwijzen door welke stoffen de slachtoffers vergiftigd zijn. Rotterdam heeft ongeveer 3 duizend drugsverslaafden. Zo'n duizend doen mee aan een methadonprogramma. De oproep om methadon te gaan gebruiken leidde vandaag nog niet tot een run op de hulpverleningsinstellingen.

Voorzitter Ginjaar van de VVD zal in oktober voortijdig zijn functie neerleggen. Ginjaar is sinds 1986 voorzitter van de VVD. Zijn positie raakte vorig jaar omstreden door zijn rol bij het vertrek van Voorhoeve als politiek leider van de VVD. Tijdens een congres werd er toen veel kritiek geuit, maar Ginjaar kon toch voorzitter blijven. Nu het weer goed gaat met de VVD vindt Ginjaar het tijd om op te stappen. In oktober beslist de partij wie de nieuwe voorzitter wordt.

Er komen meer treintaxi's. In dertig steden in ons land rijdt de treintaxi al, maar in mei zal dat worden verdubbeld: zestig steden met ruim 200 omliggende kernen. Treinreizigers kunnen voor vijf gulden met de taxi van of naar het station. Bijna een miljoen reizigers maakten al gebruik van de treintaxi, sinds vorig jaar februari toen ie werd ingevoerd. In de vier grote steden Utrecht, Den Haag, Rotterdam en Amsterdam rijden nog geen treintaxi's. Daar zijn binnen de stad de afstanden te groot is het argument.

Honderdtwintig dienstplichtigen zijn begonnen met de grote schoonmaak rond de vuurwerkfabriek in Culemborg. De militairen dragen speciale kleding om er zeker van te zijn dat ze niet in aanraking komen met de deeltjes asbest die door de ontploffing zijn verspreid. De soldaten mogen niet in de directe omgeving van de fabriek komen. De concentratie van asbest is daar hoger. De schoonmaak van dat gebied wordt daarom aan specialisten overgelaten. De oorzaak van de ontploffing - half februari - is nog niet bekend.

Joegoslavie is niet meer te regeren. De president van het land heeft vanmiddag de leiders van alle deelrepublieken in een spoedzitting bijeen geroepen. In spanning wordt nu afgewacht of de noodtoestand wordt afgekondigd.

De Nederlandse regering is zeer bezorgd over de ontwikkelingen in Joego-Slavie. Dat verklaarde premier Lubbers vanmiddag in de Tweede Kamer. De premier zei ,dat Nederland en de andere EG-landen hopen dat Joego Slavie de crisis langs democratische en vreedzame weg zal oplossen.

Twintig jaar gevangenisstraf. Dat heeft de officier van justitie geeist tegen elk van de vier verdachten van de IRA-moordaanslag op twee Australische toeristen in Roermond.

Ziekenhuispatienten krijgen steeds meer voorlichting. Over de behandeling. Maar ook wordt uitdrukkelijk toestemming gevraagd voor medische handelingen . En binnenkort wordt deze patienten voorlichting bij wet verplicht.

Het eerste hand boek voor patienten voorlichting werd vanmiddag gepresenteerd op de eerste jaar vergadering van de "Vereniging Patienten Voorlichting" vanmiddag in Ede.Een nieuwe club van beroeps voorlichters.Negentig ziekenhuizen hebben al een voorlichter in dienst.Het Medisch Spectrum Twente heeft voor mensen die worden opgenomen een patienten service buro .Met algemene informatie.Daarnaast krijgen patienten informatie over de te verwachtte medische ingrepen en gevolgen.Voor elke medische ingreep is een folder beschikbaar. In een wetsontwerp dat het parlement nog moet goedkeuren wordt de arts of hulpverlener verplicht de patient te informeren en toestemming te vragen. Voorzitter Noorlander verwacht niet dat mondiger patienten sneller naAR DE RECHTER ZULLEN STAPPEN.ZIJ VERWACHT ZELFS MINDER KLACHTEN ALS PATIENTEN BETER WORDEN GEINFORMEERD.EN INFORMATIE IS HEILZAAM ZEGT ZIJ HET WETSVOORSTEL OP DE GENEESKUNDIGE BEHANDELINGS OVEREENKOMST KOMT WAARSCHIJNLIJK VOLGEND JAAR IN DE TWEEDE KAMER

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 13 maart. Minister Baker vandaag bij Syrische president. Oppositie in Basra hard onderdrukt. Joegoslavische minister gedwongen tot aftreden. Miljardenprojekt Kalkar afgeblazen.

Nu of nooit, zou het wel eens kunnen blijken: met het bezoek van de Amerikaanse minister Baker aan Syrie is er een belangrijk moment aangebroken in de pogingen van Amerika om te komen tot een vredesregeling voor het Midden oosten. Damascus is voor Baker de laatste stop op zijn vredesmissie. In de Syrische hoofdstad heeft hij een zware taak: het Israel van premier Shamir en het Syrie van president Assad dichter bij elkaar te brengen.

In een gesprek met de Syrische leider Assad heeft Baker duidelijk gemaakt welke rol Syrie kan spelen in een vredesregeling. Amerika hoopt dat Syrie bereid is om met vijand Israel te gaan PRATEN. Maar behalve gesprekken zijn er wellicht ook ONDERHANDELINGEN nodig: Bijvoorbeeld over de teruggave van de door Israel bezette Golan-hoogvlakte. Maar ook de vrijlating door Syrie van Israelische militairen zou een vertrekpunt kunnen zijn voor een betere verstandhouding tussen beide landen. Baker kwam vanochtend in Syrie aan, na een bezoek aan Israel. Volgens de Israelische radio heeft Baker de Israelische regering voorgesteld een regionale vredesconferentie te houden. belangrijskte agendapunt zou zijn: oplossing van het israelish-Arabische vraagstuk. Baker voerde daarover vannochtend overleg met zijn Syrische collega Farouk Al-Sharaa.

Syrie KAN dus een belangrijke rol vervullen in de Amerikaanse pogingen om de politieke verhoudingen in het Midden-Oosten stabieler te maken. En dat is opmerkelijk. Want nog geen jaar geleden was Syrie een VIJAND van de Verenigde Staten. En nam het land in het Midden-Oosten een zeer geisoleerde positie in.

Terwijl er in het hele Midden-Oosten gepraat wordt over vredesregelingen, is er in Irak zelf nog lang geen vrede. Volgens nog onbevestigde berichten controleren de regeringstroepen van Saddam weer verscheidene Zuidiraakse steden, en liggen de rebellen zwaar onder vuur. Ondanks de zware tegenstand hebben de leiders van de 23 Iraakse oppositiepartijen besloten om de strijd tegen Saddam Hoessein op te voeren.

"Alle restanten van het Saddam-regime moeten worden uitgeschakeld". Met die gezamelijke verklaring hebben de 325 vertegenwoordigers van de Iraakse oppositie hun driedaagse conferentie in Beiroet afgesloten. Op de bijeenkomst is ook de basis gelegd voor een plan voor een democratische regeringscoalitie. In een volgende bijeenkomst - over een paar weken - zullen de leiders de details ervan bespreken. Maar VOOR die tijd, wil de gezamelijke Iraakse oppositie steun zoeken bij Arabische en westerse landen om sterker te staan in de strijd tegen het regime in Baghdad. Volgens Irak is die strijd gedoemd te mislukken. Een regeringskrant schrijft dat Irak " geen gemakkelijke prooi is voor de dienaren van het kwaad. "

Volgens radio Teheran zijn er in Baghdad vandaag doden en gewonden gevallen bij massale demonstraties tegen de regering. Iran meldt ook zware gevechten in de noordoostelijke oliestad Kirkuk. Volgens de Koerdische Patriotische Unie hebben de soldaten van Saddam Hoessein in Khanaqin een offensief ingezet tegen de rebellen. Ook in Basra zou gevochten worden.

Informatie over de situatie in de Zuidiraakse steden, zoals de havenstad Basra, komt nauwelijks naar buiten. Dit zijn de eerste beelden van de gevechten in Basra, ze zijn maandag gemaakt. Het is onduidelijk of de oppositie de stad nog in handen heeft. De shi'ietische rebellen zouden bepaalde wijken van Basra nog beheersen. Inmiddels zijn Saddam-getrouwe troepen met een nieuw, groot offensief begonnen. Een aantal Iraakse militairen is in handen gevallen van de rebellen. Maar of de afkeer tegen de Iraakse president, de rebellen een overwinning oplevert is nog lang niet duidelijk. De oppositiepartijen zeggen straatgevechten te vermijden, om zo min mogelijk burgerslachtoffers te maken. Het Iraakse leger zou daar, zo beweert de oppositie, juist op uit zijn: In verschillende heilige plaatsen zouden de lijken van burgers in de straten liggen opgestapeld. Even ten zuiden van Basra, ruimen Amerikaanse militairen van de 24-ste infanterie-divisie Iraaks oorlogsmaterieel op. Duizenden kilo's munitie -voornamelijk van soviet-makelij- worden door Amerikaans dynamiet vernietigd.

Emoties over de bevrijding van Koeweit wonnen het vandaag van zakendoen bij de wederopbouw bij de ontmoeting in Saudi-Arabie tussen minister Van den Broek en de Emir van de oliestaat. Op zijn rondreis door het Midden-Oosten is Van den Broek nu in Egypte. Met president Mubarak bespreekt hij het vredesproces, en kwijtschelding van schulden.

Behalve van feestvieren komt er in Koeweit nog weinig terecht van een flinke aanpak van de wederopbouw. De Emir met zijn regering krijgt flinke kritiek over zich heen. De Iraakse troepen zijn nu ruim twee weken het land uit, maar het herstel komt nauwelijks op gang en voedsel is nu zelfs nog moeilijker te krijgen dan toen de Irakezen het land bezetten Meer dan 10.000 Koeweiti's hebben uitreisvisa aangevraagd om de chaos tijdelijk te ontvluchten.

Een groepje Koeweiti's demonstreerden vanmiddag tegen het tekort aan water en electriciteit. Demonstraties zijn in Koeweit een byzonder verschijnsel. Militairen waren vrijwel meteen ter plekke om de groep uit elkaar te drijven. En ook de buitenlandse filmploegen werden weggestuurd. Voor veel Koeweiti's is de bevrijdingsroes definitief voorbij. Ze moeten voor alle belangrijke levensbehoeften in de rij staan: schoon water, brandstof en voedsel. Het is allemaal gratis, maar lang niet genoeg. En verse groente of vlees hebben veel Koeweiti's al heel lang niet meer geproefd. De Koeweitse regering had voor de bevrijding een grootscheeps hulpprogramma opgezet, maar duizenden tonnen voedsel zijn niet op tijd bij de bevolking terecht gekomen. Grote stapels uien liggen nu bij de distributiecentra te rotten. De Koeweiti's zijn verbitterd over de slechte organisatie. De wederopbouw is volgens hen alleen begonnen bij de paleizen van de AL-Sabah familie, waar de electriciteit nu met generatoren wordt opgewekt. Voor de gewone Koeweiti is er weinig vooruitgang. Kroonprins en premier Saad Al-Abdullah As-Salim Al-Sabah wijst alle beschuldigingen van de hand. Leden van het Koeweitse verzet zeggen dat de chaos beperkt had kunnen blijven als de regering hun aanbod om te helpen had aangenomen. De eerste prioriteit van Koeweit is nu de bestrijding van de honderden oliebranden. Koeweit-stad is soms op klaarlichte dag helemaal verduisterd. Dit was 12 uur vanmiddag. Deskundigen hopen dit week-einde een begin te maken met het blussen van de oliebronnen.

De Desert Storm is gaan liggen, ook op Soesterberg. Het Amerikaanse deel van de basis is het Camp New Amsterdam. En daar keerde vanmiddag een eenheid luchtmachtpersonnel terug van het front. 200 militairen geen verliezen.

(natural sound up pas op 02.08 start commentaarMet in ottaal twee C - negen transportvliegtuigen en in totaal drie F-15 gevechtsjagers kwamen ze terug.De mannen van de 32 ste Tactische Gevechtsgroep die gelegeverd is op Kamp Nieuw Amsterdam op de basis Soesterberg.De piloten kregen een meer dan warm onthaal.De ambassadeur van de Vwerenigde Staten in Nederland Wilkins feliciteerde iedereen met de behouden terugkeer.Hoeveelaanvallen hebben ze uitgevoerd De aanvallen op Irak werden uitgevoerd vanaf de basis Incirlik in Turkije. Emoties onder de Soesterberg Wolfhound Wardogs zoals het onderdeel heet.Ambassadeur Wilkins is meer dan trots. Soesterberg waren sinds januari in Turkije gestationeerd.Iedereen is behouden teruggekeerd in Nederland

Het einde van de Golfoorlog heeft de Nederlandse touroperators doen besluiten om de reisadviezen naar landen als Israel en Tunesie in te trekken. In overleg met het ministerie van buitenlandse zaken hebben de reisorganisatoren besloten dat het voor toeristen ook weer verantwoord is om naar Saudi-Arabie, Syrie en Egypte op vakantie te gaan.

Doden en chaos bij een kettingsbotsing in dikke mist, niet ver van Londen. 13 automobilisten overleefden het niet. Ooggetuigen noemden het een ware hel: 45 auto's en vrachtwagens waren erbij betrokken. 20 vlogen in brand toen een vrachtwagen met flessen propaangas vlam vatte. Veel bestuurders zaten bekneld. Reddingwerkers en brandweer hadden de hele dag werk. De politie zegt dat er veel te hard is gereden. Het ongeluk gebeurde vanmorgen niet ver van Londen op de M4, een drukke snelweg, die de hoofdstad en West-Engeland verbindt.

De Amerikaanse olie-maatschappij Exxon zal 1,1 miljard dollar schadevergoeding betalen aan de Amerikaanse staat. Exxon is de eigenaar van de tanker Exxon Valdez, die drie jaar geleden 42 miljoen liter ruwe olie bij Alaska verloor. Resultaat was een enorme milieuramp, waarbij vogels, vissen en de visvangst voor de kust van Alaska het slachtoffer waren. Door de betaling van de 1,1 miljard dollar voor het opruimen van de olieresten, ontloopt Exxon verdere strafvervolging. Wel loopt er nog een civiele procedure van gedupeerde vissers tegen Exxon.

Verkeersboetes worden fors hoger: op 1 november, als het nieuwe verkeersreglement in werking treedt. Voor alle verkeersovertredingen hebben de procureurs-generaal vandaag nieuwe tarieven vastgesteld. De volledige lijst volgt later, maar Justitie gaf er vandaag al een paar prijs. -De boete voor door rood rijden gaat van 100 naar 150 gulden -Fout parkeren op een invaliden-plaats kost nu 35 gulden, straks 100. -en snelheidsoverschrijdingen: wie bv.23 kilometer per uur te hard gaat betaalt nu 80 gulden en na 1 november 150 gulden.

Er dreigen stakingen in de metaalindustrie, waar morgen het cao-overleg begint. In Zwolle demonstreerden zo'n 2400 leden van de Industriebond FNV vóór: 4 procent loonsverhoging, mr werk en scholing. Bondsvoorzitter Van der Weg waarschuwde de metaalwerkgevers voor flinke arbeidsonrust. Maar ook het kabinet kreeg er fel van langs:

De Geuzenpenningen 1991 zijn uitgereikt aan de Roemeense bisschop Lazlo Tökes, en postuum aan de Nederlandse verzetstrijder Bernard Ijzerdraat. Minister-president Lubbers overhandigde in Vlaardingen de penningen aan bisschop Tökes en aan de dochter van Ijzerdraat. De stichting Geuzenverzet 1940-1945, die de penningen toekent, wil dit jaar met de uitreiking van twee penningen het verzet tegen onrecht eren, in zowel Oost als West.

Een overwinning voor de protesterende studenten in Joegoslavie. De minister van binnenlandse zaken van de deelrepubliek Servie is afgetreden. Het ontslag van minister Bogdanovich was een belangrijke eis van de studenten. Ze stelden hem verantwoordelijk voor de twee doden bij de rellen van het weekeinde.

Een overwinning voor de protesterende studenten in Joegoslavie. De minister van binnenlandse zaken van de deelrepubliek Servie is afgetreden. Het ontslag van minister Bogdanovich was een belangrijke eis van de studenten. Ze stelden hem verantwoordelijk voor de twee doden bij de rellen van het weekeinde.

Een miljardenflop. De snelle kweekreaktor in het Duitse grensplaatsje Kalkar gaat definitief dicht. Wat een prestige projekt moest worden, een hypermoderne kernreaktor,is uitgelopen op een complete mislukking. Zelfs het SLUITEN van Kalkar gaat nog geld kosten. Mogelijk moet ons land daar aan meebetalen.

Zeven miljard gulden is er al geinvesteerd. Van dat bedrag neemt Nederland 1,2 miljard voor zijn rekening. De bedoeling was om er een eeuwigdurende energiebron van te maken. Het kernafval zou opnieuw worden opgekweekt, geschikt gemaakt voor gebruik. Maar na twintig jaar van strubbelingen is nog voor de defintieve start het doek gevallen. om de reaktor in Kalkar te bouwen, laaiden in Nederland de protesten op. Kalkar ligt net over de grens. Op enkele tientallen kilometers afstand van Arnhem en Nijmegen. Talloze malen trokken in de jaren zeventig Nederlandse millieu-aktivisten naar de bouwplaats. Ze vonden de plannen voor een snelle kweekreaktor veel te riskant. Toch werd de fabriek opgeleverd, maar door verdere verscherping van de minlieu-eisen van de Duitse deelstaat Reinland-Westfalen is de reaktor nooit opgestart. . Handenvol geld in een bodemloze put, maar niet iedereen ziet dat zo. Nu lijkt slopen goedkoper dan het complex in stand houden.

Het weer,met Peter Timofeeff.

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 14 maart Baker ziet kansen voor vrede in Midden Oosten. Emir terug in Koeweit. Zes van Birmingham na 16 jaar vrij. Kamer wil meer greep op BVD.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker heeft zijn reis door het Midden- Oosten met voorzichtig optimisme afgesloten. Er is uitzicht op vrede, zo karakteriseerde hij zijn missie, want uit de gesprekken is hem gebleken dat het klimaat voor een vredesregeling beter is dan ooit. Hoop overheerst dus, hoewel geen enkel land,dat door Baker werd bezocht, met concrete voorstellen is gekomen.

Baker is vanuit de Syrische hoofdstad Damascus in Moskou aangekomen voor overleg met de Soviet-regering. Als eerste sprak Baker met zijn collega minister Bessmjertnych. Baker benadrukte diplomatiek, dat alle mogelijkheden voor een oplossing, wat Amerika betreft, nog steeds open liggen. Morgen praat de Amerikaanse minister met president Gorbatsjov. Het gesprek moet de sfeer tussen Amerika en de Soviet-Unie verbeteren. Hoewel nooit hardop gezegd, is Amerika geirriteerd door de prominente, diplomatieke en bemiddelende rol,die Moskou zich toedichtte tijdens de Golfoorlog. Ondanks die ergernis, zijn beide grootmachten aangewezen op elkaar want de belangen van zowel Amerika als de Soviet Unie in het Midden Oosten zijn daarvoor te groot.

Een week lang rondreizen in het Midden-Oosten ( Baker bezocht vier Arabische Staten en Israel ) heeft duidelijk gemaakt dat de betrokken partijen in elk geval eensgezind zijn in hun STREVEN naar vrede. Maar hoe zo'n vredesregeling eruit moet zien, daarover liggen de meningen nog ver uiteen. De missie van minister Baker, bracht hoop, maar geen doorbraak.

Baker waarschuwde op een persconferentie in Damascus, vlak voor zijn vertrek naar Moskou, dat de gesprekken zich nog maar in een pril stadium bevinden. De problemen in het Midden Oosten zijn te ingewikkeld om in een keer op te lossen. Baker opereert behoedzaam, om er voor te zorgen dat de betrokken landen niet afhaken VOORDAT het tot een dialoog komt. Syrie heeft moeten beloven dat het alles zal doen om de buitenlandse gijzelaars in Libanon vrij te krijgen. Ook heeft Baker hoop dat Israel - aartsvijand van Syrie - zich inschikkelijker zal opstellen. Hoop is er ook bij president Bush, zelf net als Baker druk op rondreis, voor overleg met bondgenoten. Bush praat vanavond met de franse president Mitterrand. Morgen ontmoet hij de Britse premier Major. Onderwerp van gesprek: de felbegeerde vrede in het Midden-Oosten

Ook Minister van den Broek van Buitenlandse Zaken deelt het optimisme van Minister Baker. Van den Broek keerde in het begin van de avond terug van een vierdaagse reis door het Midden-Oosten. Hij bezocht Saoedie Arabie en Egypte

Het was de tweede maal binnen 10 dagen dat vd Broek naar het Miiden Oosten ging. Vorige week bezocht hij onderandere Israel. Vd Broek doet aktief mee aan het diplomatieke verkeer omdat hij vnaf 1 juli voor een half jaar het voorzitterschap van de EG op zich neemt. de Midden oostenkwestie speelt dan nog volop. In ieder geval is hij vandaag voorzichtig optimistisch teruggekeerd Mevrouw vd Broek heette haar man vanavond welkom. Uitgangspunt in de onderhandelingen tussen Israel en de Arabische landen moet volgens vd Broek resolutie 242 zijn van de Veiligheidsraad. Die eist dat Israel de bezette gebieden ontruimt Vd Broek vindt het belangrijk dat het diplomatiek verkeer levendig blijft. Anders kan er over een aantal maanden geen doorbraak komen in het Midden Oosten.

In ieder geval is -na een maandenlange Iraakse bezetting- nu voor Koeweit de vrede weggelegd. Maar niet de tevredenheid. Kritiek bijvoorbeeld op de Emir, die vandaag in zijn land terugkeerde. Nu pas, is het verwijt. Maar die late terugkeer zou komen door de onzekere situatie in het land. EN het feit, dat de emir geen geschikte behuizing kon vinden. Want zijn paleis was door de bezetter afgebroken

Twee weken na de bevrijding van zijn land kwam de emir, Sheik Jaber al-Sabah, aan op het zwaarbewaakte vliegveld. Daar werd hij begroet door de voltallige regering. Die was vorige week al teruggekeerd. Ook een aantal ambassadeurs onder wie de Nederlandse ambassadeur Veling waren op vliegveld om de emir welkom te heten. Veel mensen hopen dat het beter zal gaan met de wederopbouw nu de emir terug is. Voorlopig gaat hij wonen in een villa, die beschikbaar is gesteld door een landgenoot. Ook daar werd hij begroet door enthousiaste Koeweiti's die dolblij zijn dat hun leider eindelijk terug is. De regering heeft besloten dat er voortaan minder gastarbeiders in Koeweit zullen worden toegelaten. VOOR de Iraakse inval woonden er meer dan 1 miljoen buitenlanders in Koeweit. De Koeweiti's maakten maar 30 tot 40 procent uit van de totale bevolking. Volgens de regering moeten de Koeweiti's voortaan een meerderheid vormen in eigen land.

De eerste Nederlandse militairen zijn terug uit de Golf. Het gaat om twaalf mariniers die het bevoorradingsschip Zuiderkruis en twee Belgische schepen met Stingerraketten moesten beschermen tegen luchtaanvallen. Wanneer de overige bemanningsleden van het Nederlandse eskader terugkomen is nog niet bekend.

Aan boord van de fregatten Philips van Almonde en Jacob van Heemskerck en op het bevoorradingsschip Zuiderkruis heerst teleurstelling. Hoewel de oorlog is afgelopen weten de 650 bemanningsleden nog steeds niet of ze eerder naar huis kunnen. De bevelhebber der zeestrijdkrachten vice-admiraal Van Foreest bracht de afgelopen dagen, samen met prins Willem-Alexander een bezoek aan de schepen. De kroonprins is zelf marine-officier en trof aan boord van het eskader nog een paar oude bekenden uit zijn diensttijd. Hij voelde zich volkomen thuis. De bemanning was tevreden over het hoge bezoek, maar de boodschap van de bevelhebber viel tegen. De marinemensen mogen waarschijnlijk niet eerder naar huis. Voorlopig lijkt het er dus op dat de schepen pas rond 13 mei in Den Helder terugkeren. Een grote teleurstelling voor veel bemanningsleden.

Opluchting in Londen. De Birmingham-Six zijn vrij. De zes Ieren, die voorlopig onschuldig zijn verklaard, maar 16 jaar lang gevangen hebben gezeten voor een IRA-aanslag op 2 cafe's. Ze kregen levenslang, maar de laatste jaren werd er meer en meer getwijfeld aan de bewijslast. Er is regelmatig campagne voor hun vrijlating gevoerd. Met succes, zo bleek vanmiddag.

Tegenstanders van de herinvoering van de doodstraf in Groot-Brittannie zeggen dat vrijlating hun gelijk bewijst. Zou de doodstraf er destijds nog zijn geweest, zouden de Birmingham-six misschien zijn terechtgesteld Onschuldig.

Erich Honecker, de leider van de voormalige DDR, is niet meer in Duitsland, maar in de Sovjetunie. Volgens zijn advocaat is hij naar Moskou gebracht voor een medische behandeling. De Duitse autoriteiten waren niet op de hoogte van het plotselinge vertrek. Honecker stond in Duitsland een proces te wachten, omdat hij de opdracht had gegeven te schieten op Oostduitse vluchtelingen die over de Muur naar het westen wilden. Gisteren nog had een Duitse rechtbank bevestigd dat Honecker, ondanks zijn zwakke gezondheid, gearresteerd moest worden.

Boris Yeltsin slikt zijn woorden in: de president van de Russische federatie heeft zijn spijt betuigd over zijn aantijging afgelopen zaterdag, toen hij Gorbatsjov de oorlog verklaarde. Yeltsin zegt nu ,dat hij in een emotionele bui een opgeschreven toespraak had verscheurd en uit de losse pols was gaan spreken. "Gorbatsjov brengt het land naar de afgrond" waren onder meer zijn woorden. Hetgeen hem op bestraffende woorden van ook zijn adviseurs kwam te staan.

In de bergen in Noord-Spanje zijn rots-tekeningen gevonden uit de pre-historie. Ze waren al eerder ontdekt in een spelonk, maar om veiligheidsredenen zijn ze nu pas voor het eerst vertoond. De tekeningen, waaronder een VIS, zijn zo'n twaalf-duizend jaar oud. De afbeelding van mensen-handen wordt door de archeologen zeer bijzonder genoemd. Ook een mammoet en een neushoorn staan op de rotswand. EN tekens waarvan niet duidelijk is WAT er mee bedoeld wordt.

Justitie in Roermond heeft Interpol ingeschakeld om een vijfde verdachte op te sporen van de IRA-aanslag op de markt in Roermond. Het gaat om een 23-jarige Ier die betrokken zou zijn geweest bij de voorbereiding van de aanslag. Volgens officier van justitie Laumen heeft de gezochte Ier als eerste kontakt gelegd met de Amstelveense studente Ingrid H. De verdediging van de vier in Roermond terecht staande verdachten vroeg vandaag om vervolging van de studente. Zij zou de verdachten voor en na de aanslag hebben geholpen.

De Tweede Kamer wil de controle op de Binnenlandse Veiligheidsdienst, de BVD, meer in eigen hand houden. Een Kamermeerderheid wil daarom de vaste Kamercommissie voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten flink uitbreiden. De commissie moet worden: 'de oren en de ogen van de Kamer'

Openheid in plaats van geheimzinnigheid; de Binnenlandse veiligheidsdienst probeert sinds vorig jaar een andere werkwijze te volgen. Met dank aan alle veranderingen in Oost-Europa. Meer openheid, maar dat betekent volgens de Tweede Kamer ook meer controle. Nu is het zo dat alleen de fractievoorzitters van de vier grootste partijen de BVD controleren. Maar in de praktijk komt daar volgens PvdA-Kamerlid Stoffelen weinig van terecht. BVD-directeur Van Leeuwen hoorde dat een Kamermeerderheid het eens was met de PvdA. ALLE fractievoorzitters zouden in de vaste Kamercommissie voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten moeten gaan zitten, eventueel aangevuld met de fractiespecialisten. Minister Dales van binnenlandse zaken vindt een strengere controle niet nodig. Zij zegt voldoende greep te hebben op de BVD. Ook het idee van de PvdA om een onafhankelijke klachten-commissie over de BVD op te richten, wees Dales af. Ze beloofde wel om voortaan jaarlijks meer informatie over de BVD naar de Kamer te sturen.

De Tsjechoslowaakse president Vaclav Havel heeft het Slowaakse leger opgeroepen zich afzijdig te houden van de strijd om onafhankelijkheid van Slowakije. President Havel noemde het beeld van tanks in de straten afschrikwekkend.

In Slowakije voeren nationalisten een steeds heviger strijd voor volledige onafhankelijkheid en afscheiding van de Tsjechen. In de Slowaakse hoofdstad Bratislava herdachten duizenden Slowaken het uitroepen van de onafhankelijkheid van Slowakije op 14 maart 1939. Onder druk van Duitsland scheidde Slowakije zich toen af van Tsjechie. In de demonstratie werden portretten megedragen van Jozef Tiso, de president van de Slowaakse republiek van 1939 tot 1945. Slowakije collaboreerde met de Duitsers; het Tsjechische deel werd door Duitsland bezet. De afgelopen dagen is veelvuldig gedemonstreerd voor een onafhankelijk Slowakije. Nationalistische groepen brachten vorige week een soevereiniteitsverklaring uit, waarin de regionale Slowaakse wetten boven de federale wetten worden gesteld. De Tsjechische regering voelt niets voor de afsplitsing van Slowakije. Maar President Havel sprak zich afgelopen zondag uit voor een grondswetswijziging die het houden van een referendum mogelijk maakt. Alleen via een legaal referendum zou de onafhankelijkheid van Slowakije acceptabel zijn.

Het is de Noor Torstein Hagen niet gelukt meer invloed te krijgen op de gang van zaken bij het transportconcern Nedlloyd. Tijdens een extra-aandeelhoudersvergadering wilde Nedlloyd niet ingaan op de eis van de Noor om hem een plaats in de raad van commissarissen te geven.

De extra aandeelhoudersvergadering werd gehouden op verzoek van de Noorse grootaandeelhouder Hagen. Hij is ontevreden over de gang van zaken bij Nedlloyd. Nedlloyd is een groot transportbedrijf. Begonnen in de zeevaart, maar in de loop der jaren uitgegroeid tot een mammoetconcern, met grote belangen in het wegtransport (van Gend en Loos bijvoorbeeld) in de luchtvaart (Martinair en Transavia) in Noordzeeveerdiensten en in de off-shore industrie. Nedlloyd maakte flink winst op vrijwel alle onderdelen. In 1989 was dat 252 miljoen gulden. Maar over het afgelopen jaar, 1990 wordt een verlies verwacht van om en nabij de 150 miljoen gulden. De top van het bedrijf nam maatregelen waarbij 800 arbeidsplaatsen verloren gingen. Maar de Noorse grootaandeelhouder Hagen, zelf een reder, wil als houder van bijna een kwart van de aandelen dat het bedrijf sneller reorganiseert. Het moet zich binnen twee a drie jaar concentreren op de kernaktiviteiten wegtransport en containervaart. Om dat voor elkaar te krijgen eist Hagen een zetel in de raad van commissarissen. Maar Nedlloyd wil liever als extra commissaris iemand die ook de belangen van andere aandeelhouders vertegenwoordigt.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 15 maart. Bonn op achterste benen na vlucht Honecker. Gorbatsjov benadrukt belang referendum. Volgend jaar minder koopkracht voor iedereen. Postnatale depressies blijken hardnekkiger.

De vlucht van oud-DDR-leider Honecker naar Moskou, is een kwestie geworden. Een grove schending van de Duitse soevereiniteit. Vindt de regering-Kohl. De Sovjet-Unie heeft Honecker opgehaald in Duitsland omdat hij steeds zieker zou worden. En hij in Moskou verder behandeld wenste te worden. Tenminste, dat zeggen de Sovjet-autoriteiten. Maar Bonn neemt de actie hoog op en eist dat Honecker onmiddellijk terug wordt gebracht.

Minister van buitenlandse zaken Genscher zei in de Duitse Bondsdag niet onder de indruk te zijn van de humanitaire en medische argumenten van Moskou om Honecker over te brengen. (in zit kort applaus, maar hij gaat verder, pas na tweede applaus verder lezen Maar Moskou denkt er niet over om op de Duitse eisen in te gaan. De beslissing om Honecker over te brengen is in de hoogste kringen genomen, en kan nu niet worden teruggedraaid.

De kwestie-Honecker brengt de Duitsers in verlegenheid. Duitsland heet Moskou's belangrijkste bondgenoot in het Westen te zijn. Die prille verhoudingen lijken nu flink op de proef te worden gesteld.

Honecker verbleef tot woensdagmorgen op het terrein van een Sovjet militair hospitaal in Duitsland. De 78-jarige Honecker is sinds de ineenstorting van de DDR ernstig ziek en kon volgens de Sovjet-autoriteiten met geen mogelijkheid aan Duitsland worden uitgeleverd. Duitsland wil de voormalige DDR-leider vervolgen, omdat hij verantwoordelijkheid droeg voor het schieten op burgers die over de Muur probeerden te vluchten. De Sovjets zeggen dus geen politieke, maar humanitaire redenen te hebben gehad bij de overbrenging van Honecker naar Moskou: Het conflict overschaduwde vanmiddag de officiele overhandiging aan Duitsland van het geratificeerde twee-plus-vier verdrag. In dat verdrag verplicht de Sovjet-Unie zich om de soevereiniteit te respecteren van het nieuwe Duitsland. Het Sovjet-parlement heeft een lang en moeizaam debat gevoerd over de laatste aanpassingen. Achter gesloten deuren gebeurde dat, en daarom wordt nu ook gespeculeerd dat een vrije aftocht voor Honecker n van de voorwaarden was voor een spoedig verloop van de terugtrekking van de Sovjet-troepen uit Duitsland. Volgens de Sovjet-ambassadeur Terechov was Bonn ook van te voren op de hoogte gebracht. Onzin, zegt regeringswoordvoerder Vogel. Moskou heeft de regering pas anderhalf uur voor het vertrek van Honecker ingelicht en daarmee voor een voldongen feit geplaatst.

De Duitse regering acht de ontvoering van Erich Honecker in strijd met het internationaal recht. In de studio in den Haag Helmut Hetzel,Benelux-correspondent van "Die Welt". De Bondsregering was KORT tevoren geinformeerd toch vreemd , dat ze het vertrek niet heeft kunnen of willen verhinderen. Wat hft Moskou met Honecker Ereschuld en dankbaarheid Terugkeer lijkt onmogelijk: zijn de banden Duitsland - Sowjet-Unie nu verstoord Alsmede het geldverkeer de steun

De toekomst van de hele Sovjetunie staat op het spel als de kiezers het nieuwe unieverdrag verwerpen. Dat zei president Gorbatsjov vanavond in in het Russische TV-journaal, Vremja. Hij deed een dringende oproep aan het Sovjetvolk om bij het referendum, aanstaande zondag, zijn voorstel voor het nieuwe unieverdrag niet te verwerpen. Als dat gebeurt, zei Gorbatsjov, dan zou de Sovjetunie uit elkaar kunnen vallen en zijn de gevolgen voor het land, en de hele wereld, niet te overzien.

In de Sovjetunie is, twee dagen voor het referendum, de strijd tussen voor- en tegenstanders volop aan de gang. De volksraadpleging heeft het nationalisme in de deel-republieken aangewakkerd, en de verdeeldheid is groter dan ooit.

In de Sovjetunie is er sprake van een verkiezings-koorts zoals het land nog niet eerder gekend heeft. Met aan de ene kant de patriotisten, die Gobatsjovs unieverdrag zien als het middel om de Sovjetunie bij elkaar te houden. Tegenstanders zien het voorstel als een wurggreep voor de deelrepublieken die onafhankelijkheid nastreven. Ook in de bedrijven wordt gesproken over aanstaande zondag, zoals in deze fabriek waar souvenirpennen voor het referendum gemaakt worden: In een poging zoveel mogelijk mensen naar de stembus te krijgen, zei het persburo TASS dat de toekomst van de wereld voor een groot deel afhangt van de uitslag van het referendum. Maar de drie Baltische staten, Moldavie, Georgie en de Armenie weigeren iedere medewerking aan het referendum van zondag. Een belangrijke gebeurtenis voor president Gorbatsjov, die met een voor hem gunstige uitslag wil proberen zijn afgebrokkelde aanzien te herstellen.

In Moskou heeft de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker steun gekregen van de Sovjet-Unie voor zijn vredesplan. Tussen beide landen bestaat er grote mate van overeenstemming over de manier waarop de problemen in het Midden-Oosten opgelost kunnen worden. Maar President Gorbatsjov heeft wel gewaarschuwd dat andere landen zich niet moeten bemoeien met de opstand in Irak.

In het Kremlin had minister Baker een ontmoeting met president Gorbatsjov. Op de vraag of Saddam Hussein zou moeten verdwijnen zei Gorbatsjov dat het Iraakse volk zelf moet beslissen over het lot van zijn leider. Eerder op de dag sprak Baker met zijn collega Bessmjertnykh. Beiden verzekerden dat de twee grootmachten gelijkluidende ideeen hebben over de manier waarop vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten bereikt moet worden. Verschil van mening bestaat er wel over de uitvoering van het akkoord over de vermindering van het conventionele wapenarsenaal. Een principe-afspraak daarover is voorwaarde voor een nieuwe top tussen Bush en Gorbatsjov, die mogelijk in juli wordt gehouden. Ook President Bush zet zijn diplomatieke rondreis voort. Vandaag kwam hij op de Bermuda's aan,voor overleg met de Britse premier Major. Volgens Bush heeft Irak het staakt-het-vuren geschonden door gevechtvliegtuigen en helicopters in te zetten om de opstand neer te slaan. De president waarschuwde dat dit de terugtrekking van de Amerikaanse troepen ernstig kan vertragen. Volgens de Los Angeles Times hebben twee Amerikaanse divisies opnieuw posities dieper in Irak ingenomen waaruit ze eerder waren teruggetrokken. Maar volgens chef-staf Powell betekent dit niet dat de Verenigde Staten militair willen ingrijpen in Irak.

Met deze militaire manoeuvre zouden de Amerikanen de druk op de Iraakse president Saddam Hussein willen verhogen om hem te dwingen snel een definitieve wapenstilstand te ondertekenen.

Albanie en de Verenigde Staten onderhouden weer diplomatieke betrekkingen. 52 jaar lang is er geen officieel contact geweest tussen de twee landen. Vanmimiddag kwamen de handtekeningen onder de documenten waarin de diplomatieke relatie wordt hersteld. Voor Albanie zette de minister van buitenlandse Zaken Kaplani zijn handtekening. Kaplani heeft laten weten ook diplomatieke betrekkingen te willen met Israel en het Vaticaan.

Het onderzoek in de zaak van de "Birmingham Six" is heropend. De Britse politie gaat de hand in eigen boezem steken, en kijken of agenten gelogen hebben bij de veroordeling van de zes. Ook wordt de opsporing van de WARE daders hervat. De zes mannen, die gisteren na ruim 16 jaar onterechte gevangenschap vrijkwamen, deden het vandaag rustig aan. Ze hadden eindelijk tijd voor een wandeling in de tuin met vrouw en kinderen, of om een familievideo te maken.

Er komt een klachtenbureau voor het openbaar vervoer. Voorlopig alleen voor treinreizigers. Die kunnen vanaf september klachten over de spoorwegen voorleggen aan een onafhankelijke geschillencommissie. De verwachting is dat de meeste klachten schadeclaims zullen zijn. Bijvoorbeeld als belangrijke afspraken zijn gemist door treinvertragingen. De uitspraken van de commissie zijn bindend voor zowel reiziger als spoorwegen.

Premier Lubbers heeft vanavond onthuld, dat de beslissing om Prins Bernhard te vragen weer in het openbaar zijn uniform te dragen, is genomen op verzoek van het Nederlands verzet. Premier Lubbers zegt dit vanavond in het wekelijks televisiegesprek.

Volgend jaar zal bijna iedereen in ons land Centraal Planbureau over de economie. Inmiddels liggen de uitkomsten op een aantal departementen.

Het is een eerste berekening van het CPB over de koopkracht in 1992. Volgens de nieuwe cijfers zullen de meesten in ons land koopkrachtverlies lijden. De aangekondigde lastenverzwaringen door de tussenbalans spelen daarbij een grote rol. Maar ook de inflatiestijging en hogere werkloosheids-premies veroorzaken de teruggang. De minima gaan volgens de berekeningen er een half tot een heel procent op achteruit. Mensen die een modaal inkomen hebben zien een koopkrachtdaling van een kwart tot driekwart procent. Maar ook de hogere inkomens zullen wat moeten inleveren. maar hoeveel exact is nog niet uitgerekend. De economie in ons land zal zo voorspelt het CPB volgend jaar maar 1,25 procent groeien. Door deze lage groei zullen er veel minder nieuwe banen bijkomen dan voorzien. De werkloosheid zal met 10.000 toenemen.

De definitieve cijfers van het Centraal Plan Bureau worden over enkele weken in Den Haag verwacht. Dan gaat het kabinet ook beginnen aan de besprekingen over de begroting voor volgend jaar.

De Koninklijke Luchtmacht nam vandaag afscheid van de NF-5, waarvoor nu de F-16 in de plaats is gekomen. Een historische machine,ook wel genoemd de Freedom Fighter, die 21 jaar in Nederlandse dienst heeft gezeten

Een laatste formatievlucht vanaf de vliegbasis Eindhoven ging letterlijk de mist in. Slecht zicht hield de meeste toestellen aan de grond. 3 NF-5-'s mochten er maar de lucht in om met een klein rondje een tijdperk af te sluiten. De jachtbommenwerper had de reputatie de veiligste straaljager van de Luchtmacht te zijn. De opvolger, de F-16, kan wat dat betreft niet in zijn schaduw staan. Maar na 300-duizend vlieguren -en dat is veel - moet de NF-5-vloot worden afgedankt. Eervol, dat wel. In 1969 kocht Defensie 105 van deze relatief goedkope jagers om de Thunderstreaks te vervangen. Ze werden vanuit Canada overgevlogen naar Twente. 5000 kilometer. Drie vliegbases gebruikten de NF-5 intensief. Eindhoven, Gilze Rijen en Twente. Veel aankomende jachtvliegers werden erop getraind. De NF-5 kreeg de naam HET werkpaard van de Luchtmacht te zijn. Het stuntteam Double Dutch maakte er een legendarisch demonstratie-toestel van. De wendbaarheid leende zich goed voor het zogenaamde spiegelvliegen. Vredesactivisten zagen in de Freedom Fighter alleen maar een oorlogsmachine. Ze werden op heterdaad betrapt toen ze in Woensdrecht met bijlen inhakten op de NF-5 Vandaag het afscheid. Maar met pensioen gaat de NF-5 nog niet. Ons land heeft ze van de hand gedaan, aan Turkije, Griekenland en Venezuela. Die betaalden een habbekrats voor wat vliegers altijd een onbetaalbare kist noemden.

Na een bevalling heeft ruim de helft van de vrouwen in ons land nog vijf maanden lichamelijke en geestelijke klachten. Dat blijkt uit een vandaag gepresenteerd onderzoek. Het werd onder driehonderd vrouwen in Eindhoven en omgeving gehouden.

Veel onderzoek is gedaan naar de vrouw tijdens de zwangerschap .Maar het is voor het eerst dat is nagegaan hoe het na de bevalling met haar gaat. Huisarts Victor Pop en het Sint Josephziekenhuis in Veldhoven volgden driehonderd vrouwen tot acht maanden na hun zwangerschap.De helft van de vrouwen bleek nog maanden na de bevalling de meest uiteenlopende klachten te hebben. Het hoogst scoorde haaruitval. Tweederde van de vrouwen leed er aan.Na vijf maanden had de helft van de vrouwen nog steeds last van hoofdpijn. Vijfendertigprocent was vergeetachtig of kon zich niet concentreren. Rugklachten had vijfentwintig procent van de vrouwen. Aan slapeloosheid leed dertig procent. En tien procent had last van een zogenaamde post-natale depressie. Depressieklachten kwamen meer voor bij vrouwen die na de bevalling een stoornis aan de schildklier kregen.Met de behandeling van de stoornis verdween de depressie. Enkele vrouwen raakten pas na enkele weken depressief. Binnenkort begint een nader onderzoek naar het verband tussen postnatale depressies en schildklierstoornissen.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van zaterdag 16 maart. Saddam Hussein belooft demokratie. Servie gaat zijn eigen weg. Volksstemming in Sowjetrepublieken. Moeilijke formulieren op belastingdag.

Democratie in Irak. Dat belooft president Saddam Hoessein. In zijn eerste televisie-toespraak na het einde van de golfoorlog, beloofde de Iraakse president politieke hervormingen . Een nieuwe regering, verkiezingen voor een nieuw parlement en vrijheid voor alle Irakezen staan voor de deur, aldus Saddam hoessein.

Saddam Hoessein noemde geen tijdstip waarop de vernieuwingen zullen ingaan. Indirect beschuldigde hij Iran van steun aan de rebellen. En hij betitelde de Arabische buurlanden als onbetrouwbaar.

Voor het eerst sprak Saddam Hoessein openlijk over de opstand tegen zijn regime. Hij merkte op dat zijn leger het zuiden weer controleert, maar dat het verzet van de Koerden in het noorden nog niet is gebroken. Saddam Hoessein hield de Koerden voor dat het streven naar een eigen staat een utopie is, een niet te verwezenlijk droom.

Westerse journalisten worden in Irak niet toegelaten. Nieuws over de opstand komt maar mondjesmaat naar buiten. Verzetsstrijders slaagden er in een videoband het land uit te smokkelen. Het zijn beelden van gevechten tussen het verzet en het Iraakse leger in de heilige shi'itische stad Karbala, even ten zuiden van Bagdad. De video laat onder meer een brandende tank in de straten van Karbala zien. Gebouwen zijn zwaar beschadigd, zoals de gouden koepel van de moskee. Het leger zou de stad zwaar bombarderen. Volgens het verzet zijn daarbij minstens vierhonderd burgers gedood. Onzeker is wie er in Karbala en omgeving de macht in handen heeft. Saddam Hoessein verklaarde dat het verzet daar is verslagen. Maar de rebellen ontkennen dat.

Karbala, in centraal Irak, wel of niet onder het gezag van Saddam Hoessein. De situatie in het noorden is wat duidelijker. Daar heeft het Koerdische verzet bijna geheel Koerdistan in handen. Het laatste grote succes is de verovering van de stad Mosul. In het zuiden, bij Basra, schijnt het leger van Saddam de overhand te hebben.

In het zuiden van Irak zijn geallieerde troepen enkele kilometers dieper bezet gebied ingereden. Een aantal Amerikaanse tanks en de Eerste Infanterie Divisie nemen stellingen in, die ze na afloop van de oorlog, hadden verlaten. Volgens minister van Defensie Cheney, zijn de jongste troepenverplaatsingen beslist geen voorbode van nieuwe offensieve akties tegen het Iraakse leger. De Amerikanen zeggen dat het dieper inschuiven nodig is om de controle op de weg naar Basra te vergroten. Er wordt bij automobilisten en vluchtelingen veel wapentuig gevonden dat ter plekke onbruikbaar wordt gemaakt door het aan elkaar te lassen. Het gaat er bij de controle-post van de Eerste Infanterie Divisie soms heftig aan toe. De oorlog is dichtbij en de situatie is gespannen. Sommige Irakezen willen zich niet laten fouilleren, maar bij een geweer in de aanslag ebt de tegenstand snel weg. Iraakse soldaten keren vanuit Koeweit terug naar huis. Een ervan laat zijn verwondingen zien, opgelopen toen hij door Koeweiti's werd geslagen. Overal in het zuiden van Irak liggen nog mijnen. Goed gemarkeerd, jeugdige Irakezen gooien er stenen naar om een explosie te veroorzaken. geluid van explosie Toen de Amerikanen in het dorp waren, liep zo'n spelletje verkeerd af. Een jongen raakte zwaar gewond en moest naar het ziekenhuis worden gebracht.

Saddam Hussein meldt het neerslaan van onrust in het zuiden, spreekt van hervormingen en een MEERpartijenstelsel. In de studio Bertus hendriks van de Arabische afdeling van Radio Nederland Wereldomroep. 1)Saddam belooft democratie na meer dan tien jaar ijzeren dictatuur, moeten we daar een woord van geloven 2)Het is wel duidelijk dat Iran sympathie heeft voor de sjiieten in zuid-irak, maar is er sprake van directe steun zoals Saddam suggereert 3) Kan de coalitie van iraakse oppositie groepen de macht overnemen, is dat een geloofwaardig alternatief 3) De amerikanen zijn iets verder irak ingegaan, maar zeggen dat de zich niet met de interne strijd bemoeien, kan de oppositie Saddam verdrijven zonder amerikaanse steun

Irak moet alle chemische wapens vernietigen. Alleen daarna kan worden onderhandeld over het afzwakken van sancties tegen dat land. Dat hebben President Bush en de Britse Premier Major besloten tijdens hun ontmoeting op Bermuda.

De twee leiders van de anti-Irak coalitie zijn in Bermuda bijeen om een nieuwe VN-resolutie te bespreken. Daarin zouden de voorwaarden voor een permanent staakt het vuren in de Golf-oorlog worden uiteengezet. Het chemische wapenarsenaal van Irak baart de geallieerden nog altijd zorgen. Bush en Major bespreken in Bermuda een algemene vredesregeling voor het Midden Oosten.

Het gezag van de federatieve Joegoslavische regering.

In Servie zijn nog steeds de communisten aan de macht, al heten ze nu socialisten. Hun leider MilOsevic wil een sterke centrale macht in Joegoslavie. Als reactie op de dreigende taal uit Servie heeft de deelrepubliek Kroatie politietroepen en milities opgetrommeld naar het radio tv-station van de kroatische hoofdstad Zagreb.

Niet alleen Servie, maar ook Montenegro is uit het presidium, de centrale leiding gestapt.

De eerste Nederlandse dialectendag in de Brabanthallen in Den Bosch. Honderden taalliefhebbers en wetenschappers uit Nederland en Belgie waren er. Allen met dezelfde passie. Dialect: "streekgebonden woorden en uitdrukkingen, bewaren voor het nageslacht." Streektaal is niet perse iets van vroeger, het is die variant van de standaardtaal die door een aanzienlijke groep mensen gebruikt wordt als eigen taal. De oude dialecten dreigen uit te sterven,maar aan de andere kant ontstaan er ook steeds nieuwe taalvariaties, met name door de komst van buitenlanders in Nederland.

Hongersnood bedreigt 25 miljoen mensen in Afrika. Volgens de Amerikaanse regering lopen miljoenen mensen gevaar door droogte en burgeroorlogen. Het ergste getroffen zijn Sudan en Ethiopie. Ook Angola, Mozambique, Somalie en Liberia worden geteisterd door burgeroorlogen die de voedselvoorziening bedreigen. De Verenigde Staten hebben zo'n 700 miljoen gulden opzij gezet om noodhulp te verstrekken dit jaar. Ook de Europese Gemeenschap gaat Sudan helpen met extra geld en voedsel.

Italie heeft de westerse landen opgeroepen te helpen bij de opvang van de Albanese vluchtelingen. Italie kan de opvang van de 20.000 albanezen die deze maand in het land zijn aangekomen, niet aan. De Italiaanse vice-premier Marteli heeft de westerse landen gevraagd na te gaan, aan hoeveel Albanezen ze onderdak kunnen bieden. Staatssecretaris Kosto van Justie heeft al eerder laten weten dat Nederland geen Albanese vluchtelingen zal opnemen.

200 miljoen sovjetburgers kunnen morgen beslissen over de toekomst van de sovjetunie. President Gorbatsjov wil in een volksstemming van de kiezers antwoord op de vraag of het land een eenheid moet blijven. Nu al staat vast dat vele miljoenen kiezers er niet aan denken om naar de stembus te komen.

De vraag waar de Sovjets met JA of NEE op moeten antwoorden is zo algemeen gesteld dat de uitslag van het referendum voor velerlei uitleg vatbaar zal zijn. De centrale vraag luidt: "Vindt u het noodzakelijk dat de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken behouden blijft als een vernieuwde federatie van gelijkwaardige souvereine republieken, waarin mensenrechten en vrijheid voor alle nationaliteiten volledig wordt gegarandeerd". Afgezien van de niet-Russische volkeren die echt uit de Unie willen stappen, is het een vraag waar de meeste sovjetburgers niet anders dan ja op kunnen antwoorden. Toch roept Boris Yeltsin, president van de Russische Federatie, zijn burgers in bedekte termen op TEGEN te stemmen: De tegenstand tegen het referendum is wijdverbreid: In zes van de 15 sovjetrepublieken weigert de regering de stemming te houden. Zes andere hebben de vraagstelling veranderd of vragen toegevoegd. Er blijven dus maar drie republieken over die het referendum precies volgens de regels uitvoeren. In het Sovjet TV-Journaal Vremja gooide president Gorbatsjov zijn volle politieke gewicht in de strijd met een zeer dringende oproep aan het Sovjetvolk vooral vóór het nieuwe unieverdrag te stemmen. Zelf ging hij niet zo ver zijn politieke lot aan de uitslag te verbinden, maar hij zei wel dat het nieuwe unieverdrag bepalend zou kunnen zijn voor de oplossing van de binnenlandse problemen. Waar de medewerking van lokale autoriteiten ontbreekt, zoals in Litouwen, organiseren Moskou-getrouwe-groepen zelf stemmingen voor burgers die toch willen meedoen. In Litouwen en de andere Baltische republieken hebben de autoriteiten eerder deze maand al eigen volksraadplegingen gehouden, waarin de bevolking in grote meerderheid VOOR onafhankelijkheid stemde.

Een JA voor de Sovjetunie betekent ook een stem voor Gorbatsjov. President Gorbatsjov heeft de ja-stemmen hard nodig om aan te tonen dat het Sovjetvolk achter hem staat. En, als het Unieverdrag wordt aangenomen, een wapen in handen te hebben tegen die republieken die los willen breken van de Sovjetunie.

Zoals het er nu uitziet heeft Gorbatsjov niet zo veel te vrezen. Volgens opiniepeilingen, die de afgelopen dagen in de Sovjetunie zijn gehouden, zal rond de zestig procent van de kiezers ja stemmen.

Een belastingbiljet invullen blijft voor veel mensen een ramp. En dat blijft. Daar helpt geen Oort aan. De vereenvoudiging blijft ingewikkeld Hulp is nog steeds nodig. Daarom organiseerden de belastingwinkels vandaag de landelijke aangifte dag.

In vijf plaatsen waaronder Amsterdam konden mensen terecht voor het invullen van hun belastingaangifte. De organisatoren hadden verwacht dat er dit jaar minder beroep gedaan zou worden op professionele hulp. Het tegendeel is waar gebleken. Invullen is en blijft moeilijk. Het ministerie van financien hanteert als uitgangspunt dat de belasting wetgeving eenvoudig, rechtvaardig en uitvoerbaar moet zijn. Ook als staat er vaak boven het formulier een E van eenvoudig, de praktijk blijkt anders te zijn. qoute De hulp wordt zeer gewaardeerd ook al is het wachten lang. Want zoals een het uitdrukte vandaag. " We krijgen weer terug, niet veel maar het was de moeite waard.

Het begrip Jezuiet is -ook volgens het woordenboek- voor twee-er-lei uitleg vatbaar Een tentoonstelling in Utrecht hierover werd vanmiddag door premier Lubbers geopend. Want de minister-president is een van de bekendste Nederlandse leerlingen van de Orde van de Jezuieten De elite van de Rooms-Katholieke Kerk viert zijn 450 jarig bestaan

Het weer,met Erwin Kroll.

Goedenavond, het nieuws van zondag 17 maart. - Volksstemming in Sovjet Unie loopt uit op confrontatie. -Politieke chaos in Joegoslavie. -Moslims in Nederland helpen burgers in Irak.

In de Sovjet-Unie lijkt het referendum over een nieuw unie-verdrag steeds op weer een nieuwe confrontatie tussen president Gorbatsjov en Boris Yeltsin, de president van de Russische Federatie. In de republieken, die meedoen aan de volksstemming, bestaat grote belangstelling voor het referendum. Het is voor het eerst, dat de 200 miljoen Sovjet-burgers mogen stemmen over hun politieke toekomst.

Het referendum heeft veschillende reacties opgeroepen in de Sovjet Unie. Zes republieken weigeren om mee te werken. Maar in een aantal andere republieken werd de kans om een stem uit te brengen juist wel met beide handen aangepakt.

In Vladisvostok in het uiterste oosten van de Sovjet Unie worden de stemmen al geteld. De stad ligt in de republiek Siberie waar de opkomst voor het referendum hoog was. Ook in de Aziatische republieken gingen veel mensen naar de stembus. In Georgie werd er in de kazernes gestemd want de republiek weigert mee te werken aan het referendum. Dus ook burgers moesten naar de kazerne om hun stem uit te brengen . Ook in Moldavie kon alleen in de kazernes worden gestemd. Daarbij kwam het tot incidenten tussen voor- en tegenstanders van het referendum. In de grote steden van de Russische federatie ziet het ernaar uit dat het nieuwe unieverdrag zal worden afgewezen. Maar de verwachting is dat op het platteland massaal voor gestemd zal worden.

Joegoslavie glijdt verder af naar de chaos. De machtsstrijd tussen de hervormingsgezinde en conservatieve republieken heeft het land nu bestuurlijk verlamd. De kans op een vreedzame afloop van de crisis, lijkt met de dag kleiner te worden.

De Islamitische Gemeenschap in Nederland vind dat Europa vergeet dat de bevolking van Irak ook slachtoffer is van Saddam Hoessein. In moskeeen in ons land is intussen geld ingezameld. Voor voedsel en medicijnen voor de Irakese bevolking.

Hasan Bemhammou,vertegenwoordiger van Marokkanen in Nederland vertrok vanochtend vanaf Schiphol.Samen met 7 andere vertegenwoordigers van de Islamitische Gemenschap in ons land gaan zij in Amman een miljoen gulden overhandigen aan de Rode Halve Maan,de zuster organisatie van het Rode Kruis in Jordanie.Geld dat is opgehaald onder Islamieten in Nederland.Voor humanitaire hulp aan de bevolking van Irak. De Islamitische Gemeenschap vind dat Europa vergeet dat de Iraakse bevolking ook slachtoffer is van Saddam Hoessein. Na Amman gaat de delegatie naar Baghdad om daar er op toe te zien dat de hulp inderdaad op de juiste plaats terecht komt.

Irak heeft een delegatie van de Verenigde Naties gevraagd zich sterk te maken voor beeindiging van de economische boycot van het land. De VN-missie inventariseerde in Baghdad de behoefte aan medische voorzieningen.

De VN-delegatie, onder leiding van de Fin Martti Athisarri, constateerde een groot gebrek aan onder meer couveuses en melkpoeder voor de allerkleinsten en medicamenten voor ziekenhuizen. Tijdens een ontmoeting met de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken zou de opheffing van de economische boycot ter sprake zijn gekomen. Na een week consultaties had de VN-missie vanochtend het laatste gesprek in het Al Rashid-hotel, tijdens de oorlog verblijfplaats van buitenlandse journalisten.

Een andere VN-delegatie is vanochtend in Koeweit aangekomen. Die gaat de aangerichte schade bekijken. Het herstel gaat de morrende bevolking van Koeweit veel te traag.

De Koeweiti's willen vooral, dat haast gemaakt wordt met de water- en elektriciteitsvoorziening. Daar zou binnen een paar weken na de oorlog geen probleem meer mee zijn. Maar ze hebben te horen gekregen, dat het nog wel eens drie weken kan duren, voordat elk huis weer water en stroom heeft. In de tussentijd moet worden geimproviseerd. Daarbij is het water een riskante factor in verband met de nog gebrekkige hygienische omstandigheden. En het zal nog maanden duren, voordat de rijen bij de provisorische benzine-distributie zijn verdwenen. Dan pas kan de reparatie beginnen van de nu nog brandende olie-installaties, de levensader van Koeweit.

Albanie heeft vandaag alle politieke gevangenen vrijgelaten. Ze zaten in het strafkamp Burrel. Zo meldt Radio Tirana.

Burrel geldt als het meest rigide strafkamp in Albanie. 26 politieke gevangenen bleven aanvankelijk achter. Zij gingen in hongerstaking om hun verzoek om vrijlating kracht bij te zetten. De oppositie meldt dat er nog 120 politieke gevangenen extra vastzitten, die nog niet op een vrijlatingslijst voorkomen. In de Albanese gevangenissen en werkkampen stierven de afgelopen 46 jaar duizenden tegenstanders van het communistische regime. Albanie, het laatste streng-communistische bastion in Europa, staat op een keerpunt in zijn geschiedenis, zo zegt de minister van Buitenlandse Zaken Kapplani:

Parlements-verkiezingen in Finland. Op dit moment worden daar de stemmen geteld. De uitslag is pas tegen middernacht bekend.

Prognoses wijzen uit dat de belangrijkste oppositiepartij, de centrumpartij, behoorlijk winst boekt. Met een kwart van de stemmen wordt die naar verwachting de grootste partij in Finland. Tot veranderingen zal dat waarschijnlijk niet leiden, want de zittende regering, van sociaal democraten en conservatieven, behoudt, volgens diezelfde prognoses, de meerderheid van de zetels. De animo van de Finnen om te gaan stemmen, was laag. Toch moeten juist de komende tijd belangrijke beslissingen genomen worden. Want de Finse economie zit in een diep dal, het buurland de Sowjet-Unie staat op instorten, en de Europese Gemeenschap wordt steeds hechter.

Het weer tot slot. De resten van een oceaanstoring trekken met mogelijk nog een bui over ons land. Hier en daar kan ook een mistbank onstaan. Temperatuur vannacht ongeveer 7 graden. Overdag komen vooral in de middag flinke perioden met zon voor. De temperatuur loopt dan op naar 13 graden. De wind is matig uit het zuidwesten. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag. Nu en dan zon maar ook af en toe regen. De middagtemperatuur is ongeveer 15 graden. Dit was het acht uur journaal van deze zondag. Om 10 uur is de volgende uitzending. Tot dan

De vraag naar dollars is momenteel zeer groot. De opluchting na de golfoorlog heeft een sterk positief effect gehad op de amerikaanse munt. Bij het begin van de oorlog in januari stond de dollar door onzekerheid onder grote druk.In februari werd zelf een historisch dieptepunt bereikt. Maar toen de overwinning een feit was vloog de munt in waarde omhoog. Het vertrouwen in de Verenigde Staten groeide met de dag. Was de duitse mark tot voor kort de sterkste munt en de dollar zwak. Nu zijn de rollen omgedraaid. Volgens handelaren zal de vraag naar dollars groot blijven. En dus zal de munt verder in waarde stijgen.

Goeienavond, het nieuws van maandag 18 maart: - uitslag referendum mager succesje voor Gorbatsjov - commissie adviseert kabinet identificatieplicht - ook PvdA nu akkoord met versoepeling sancties tegen Zuidafrika - crisis in Joegoslavie verscherpt zich

Een zege voor Gorbatsjov, maar geen klinkende overwinning. Volgens de eerste, voorzichtige schattingen heeft een meerderheid van de Sovjet-bevolking - waarschijnlijk 60, hooguit 70 procent - in het referendum gestemd voor het behoud van de huidige Sovjet-Unie. Dat is minder dan waar president Gorbatsjov op had gehoopt, maar voldoende om een nieuw Unieverdrag op te stellen. Daarin worden aan alle republieken dezelfde soevereine rechten toegekend.

Een eerste schatting over de opkomst laat zien dat ongeveer 70 procent van alle stemgerechtigden naar de stembus is gegaan. Vrijwel alle stembiljetten zullen de komende dagen met de hand worden geteld. Een gigantisch karwei. De definitieve uitslag van het referendum zal dan ook waarschijnlijk pas volgende week bekend worden. Aan de hand van de eerste uitslagen is geen eenduidig stemgedrag af te leiden.

In de deelrepubliek de Oekraine stemde volgens de eerste prognoses van de onafhankelijkheids- beweging daar, 70 vr een nieuwe unie en 30 tegen. Maar ook in de Oekraine was de keuze niet eenduidig: in de hoofdstad Kiev bijvoorbeeld stemde volgens de verkiezingscommissie 44 voor en 52 tegen. De rest van de stemmen was ongeldig. Het beeld van de voorlopige uitslagen is divers: Eerste schattingen in Leningrad laten zien dat de ideeen van Gorbatsjov voor een nieuwe unie wel populair zijn. Het onafhankelijke persbureau Interfax meldt dat 70 een nieuwe unie ziet zitten, 30 verwierp het voorstel. In Moskou is nu de helft van de stemmen geteld. 50 was voor een nieuwe unie van soevereine republieken, 46 tegen. De rest van de stemmen is ongeldig verklaard.

Boris Jeltsin, de president van de Russische Federatie, kan tevreden zijn over het referendum. Bijna 80 procent van de stemgerechtigde Russen heeft positief gereageerd op de vraag of de president van de Russische Federatie voortaan direkt moet worden gekozen. Jeltsin weet dat hij de enige serieuze kandidaat is voor een gekozen presidentschap. Een direkte verkiezing door de inwoners van de Russische Federatie zal zijn politieke invloed vergroten. En dat is waar Gorbatsjov nu juist zo huiverig voor is.

De uitslag van het referendum is nog maar zeer voorlopig. Maar nu al is duidelijk dat president Gorbatsjov weinig ruimte heeft gekregen van de Soviet-kiezer om een nieuw Unie-verdrag op te stellen. Volgens Andre Gerrits van het Oost-Europa insituut in Amsterdam (hij is nu in Moskou) zal Gorbatsjov zich weinig aantrekken van de weinig glorieuze uitslag.

V: Is Gorbatsjov nu met de uitslag A: Nou dat denk ik niet in het gareel te dwingen.

De minister van onderwijs van de Russische republiek, Eduard Dneprov, is op dit moment in ons land. Hij vindt een stem voor het behoud van de Unie geen stem VOOR Gorbatsjov. Maar de stemmen voor het direkt kiezen van de president ziet hij als steun voor Jeltsin.

Eduard Dneprov, is in Amsterdam op uitnodiging van onze ministers van onderwijs en landbouw. Hij wil o.m. het landbouwonderwijs hervormen en inpassen in de privatisering, die in Rusland met rasse schreden naderbij komt. De uitslag van het referendum., voor zover bekend, had hij wel verwacht. Tegelijkertijd vindt hij de vraagsteling achterhaald. Dneprov vindt het referendum een hysterische poging van de centrale regering om de unie in stand te houden. Bovendien komt het op het verkeerde moment.

Stakende mijnwerkers in de Oekraine hebben vanavond het ontslag van Gorbatsjov geeist. Ze stellen de Sovjet-leider persoonlijk verantwoordelijk voor de slechte economische situatie.

Vreemdelingen hoeven geen erkend identiteitsbewijs bij zich te dragen. Maar iedereen, vreemdeling en Nederlander, moet wel z'n identiteit aan de politie kunnen bewijzen. Tot die conclusie komt de Commissie Zeevalking - de commissie die 't kabinet adviseert over de aanpak van illegale vreemdelingen.

Zestig- tot honderdduizend illegale vreemdelingen zijn er volgens schattingen van justitie in Nederland. Om te controleren of iemand illegaal is of niet, kan de politie een buitenlander vragen zich te legitimeren. Die regeling is aan verandering toe, vindt de commissie die genoemd is naar z'n voorzitter, oud-minister Zeevalking van verkeer en waterstaat. Wie z'n identiteit niet ter plekke kan bewijzen, moet volgens de commissie z'n documenten thuis kunnen ophalen, zonodig onder politie-begeleiding. Zeevalking geeft toe dat z'n voorstel de Nederlanders wat ongemak kan brengen. Geen algemene verplichting dus om een identiteitsbewijs op zak te hebben; minister Hirsch Ballin van justitie reageert positief. De commissie-Zeevalking adviseert verder om illegalen zoveel mogelijk uit te sluiten van de collectieve voorzieningen. Met uitzondering van onderwijsvoorzieningen en de gezondheidszorg. De commissie vindt dat illegalen een beroep moeten kunnen doen op medische hulp.

Een opmerkelijke stijging vandaag van de dollar. In Amsterdam sprong de Amerikaanse munt vandaag met bijna 5 cent omhoog naar 1-gulden-84. Handelaren verwachten dat de stijging van de dollar voorlopig aanhoudt.

De Partij van de Arbeid verzet zich niet langer tegen het afschaffen van economische strafmaatregelen tegen Zuid-Afrika. De Europese Gemeenschap moet daar spoedig een begin mee maken, vindt minister Van den Broek.

Volgens minister Van den Broek zouden de Verenigde Naties de internationale sportboycot van Zuid-Afrika nu kunnen opheffen. Het land tilt daar zelf erg zwaar aan.

De Amsterdamse politie heeft een negentienjarige jongen opgepakt, die de afgelopen twee jaar minstens vijftig aanrandingen en verkrachtingen heeft gepleegd. Sinds oktober vorig jaar waren bij de politie zes aangiften binnengekomen. Het bleek dat de man vooral bij het Beatrix-park in Amsterdam-West toesloeg. Telkens bedreigde hij zijn slachtoffers met een mes of een alarmpistool. Na langdurig posten bij het park kon de politie de man afgelopen weekend aanhouden. Hij bekende vrijwel onmiddellijk.

Mogelijke fraude met de OV-jaarkaart. Tussen de vijf- en zesduizend studenten hebben afgelopen drie en een halve maand een duplicaat aangevraagd. De BV- Openbaar Vervoer studentenkaart vindt dat verdacht en stelt nu een onderzoek in. Met name in de steden Amsterdam, Haarlem en Groningen hebben relatief veel studenten een nieuwe kaart aangevraagd. Volgens de OV Studentenkaart BV gaat men er niet zonder meer vanuit dat er sprake is van fraude, maar zal de controle op het gebruik worden verhoogd .

Het nieuwe subtropisch zwembad in de Drentse plaats Borger is afgelopen nacht totaal verwoest door brand. Er is voor meer dan 13 miljoen gulden schade aangericht. Ook aangrenzende gebouwen werden verwoest. Het zwembad had nog geen brandalarm-installatie - die zou pas volgende maand worden aangebracht. De politie denkt dat de brand is ontstaan doordat inbrekers een snijbrander hebben gebruikt. Het bad was pas sinds juni open.

De Sovjetunie weigert definitief de uitlevering van Erich Honnecker. Minister van buitenlandse zaken Bessmertnykh herhaalde dat standpunt na besprekingen met zijn Duitse collega Genscher in Moskou. Genscher protesteerde tegen het overbrengen van Honnecker naar Moskou vanuit een Sovjet militair ziekenhuis in Duitsland. Maar de affaire zal de relatie tussen de beide landen niet aantasten, zei Genscher. Overigens stond de toekomst van het Golf-gebied bovenaan de agenda tijdens de ontmoeting. Genscher sprak ook met president Gorbatsjov. Hij bedankte de Sovjet-leider voor zijn pogingen een einde te maken aan de Golf-oorlog.

Italie stuurt noodhulp naar Albanie. Vanuit de havenplaats Trieste is een vrachtschip met voedsel en medicijnen vertrokken. Italie heeft meer dan 16 miljoen gulden aan hulp uitgetrokken voor het noodleidende Balkanland. De hulp is een onderdeel van de Italiaanse pogingen om de stroom van Albanese vluchtelingen in te perken. De Italiaanse regering heeft het communistische regime in Albanie opgeroepen de politieke en economische situatie in het land te verbeteren.

De crisis in Joegoslavie is vandaag verscherpt. Het centrale gezag (het presidium) wankelt, nu de provincie Kosovo haar zetel in het presidium moet prijsgeven. Rond het leger van de verscheurde federatie is het al dagen opvallend stil.

De situatie in Irak blijft moeilijk te beoordelen. Het bewind in Baghdad zegt de opstand in het zuiden van het land te hebben onderdrukt. Maar de Shi'itische rebellen (die door Iran gesteund worden) melden nieuwe gevechten rond verschillende belangrijke steden.

Saddam Hoessein heeft met zijn Revolutionaire Raad beraadslaagd over de onrust in zowel Noord- als Zuid-Irak. Het leger heeft volgens berichten speciale controle-posten rond de hoofdstad Bagdad ingesteld, om al het in- en uitgaande verkeer grondig te controleren op wapens. De vice-voorzitter van de Revolutionaire Raad, Izzat Ibrahim, is naar het noorden afgereisd om zich op de hoogte te stellen van de gevechten daar tussen leger en Koerdische rebellen. De Koerden hebben nog altijd controle over het grootste deel van het gebied rond Kirkuk.

Toen de oorlog in Koeweit aan de gang was, waren er nauwelijks beelden. Maar nu, ruim twee weken na het voorlopige bestand tussen geallieerde en Iraakse troepen heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie beelden vrijgegeven van het grondoffensief.

De beelden, waarvan alleen bekend is dat ze eind februari zijn gemaakt, zijn de eerste die de harde realiteit van de grondoorlog laten zien. De uitwerking van het artillerievuur en de lasergestuurde raketten van de Apache-helikopters is duidelijk doeltreffend. De ene Iraakse tank na de andere wordt onder vuur genomen, met de verwoestende uitwerking van dien. Langzamerhand keren de bewoners van Safwan, in Zuid-Irak, terug naar hun huis. Totaal verwoest vaak door geallieerde bommen. Want in de oorlog was het dorp helemaal bezet door Iraakse troepen. Maar bij terugkeer treffen ze een toestand aan die verre van normaal is. Het voedsel is schaars, voor brood moeten de mensen in de rij staan. En de slechte kwaliteit van het water werkt ziekten als cholera en buikloop in de hand. De oorlog heeft zijn sporen achtergelaten. Maar kinderen spelen overal en altijd. In verwoeste Iraakse tanks hebben ze nieuw "speelmateriaal" gevonden.

Armoede in Nederland. Het komt nog steeds voor, zegt een interkerkelijke werkgroep. Ze herhaalt daarmee eerder onderzoek. Niet minder dan tien procent van de bevolking zou armoede lijden. Achthonderdduizend huishoudens leven daardoor in een isolement omdat ze zich veel moeten ontzeggen. Het rapport van de werkgroep werd vandaag aangeboden aan minister d' Ancona van WVC.

In het rapport geeft de werkgroep na twee jaar studie een definitie van wat armoede in nederland is. Het betekent langdurig op het allerlaagste inkomen aangewezen zijn. Voortdurend in de weer zijn om zo goedkoop mogelijk rond te komen en toch schulden maken. Zeer afhankelijk zijn van uitkerende instellingen. En totaal geen uitzicht hebben op een redelijk pensioen. Volgens het rapport is vooral in de jaren tachtig de groep armen gegroeid.Het zijn vaak slachtoffers van bezuiningen en inkrimpingen bij bedrijven. Toen met harde maatregelen de economie werd hersteld. Opvallend noemt het rapport het feit dat steeds meer mensen vijf jaar en langer op allerlaagste minimum moeten leven. Een situatie die ook kinderen isoleert. Omdat voor clubs, vakanties en uitjes geen geld meer is. De werkgroep doet ruim 100 aanbevelingen. De voornaamste is dat erkenning wordt gevraagd voor het feit dat armoede bestaat. Verder pleit men voor veel meer werkgelegenheid voor laag en ongeschoolden. En een drastische herverdeling van onbetaald en betaald werk. En door lastenverzwaring en loonmatiging voor de beter betaalden waardoor inkomensverschilllen verminderen.

Het weer met Erwin Kroll.

Einde van dit acht-uur-journaal. De volgende journaal-uitzending is straks om tien uur. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 19 maart - Tweede Kamer debatteert over ander kiesstelsel - lading Gur Mariner was vermoedelijk bestemd voor de Golfoorlog - Gorbatsjov beschouwt uitslag referendum als steun voor beleid - jeugd- en vormingswerk blijkt zwaarste werk

Straks bij de verkiezingen niet n hokje rood maken, maar twee. Een stem op een kandidaat van de landelijke lijst, de andere op een regionale politicus. Als het aan een meerderheid in de Tweede Kamer ligt, zou dat straks de praktijk kunnen zijn. In ieder geval moet er een onderzoek komen naar een ander kiesstelsel. De Kamer praat vandaag en morgen over staatkundige hervormingen. Die zijn nodig om de relatie tussen kiezer en gekozene te verbeteren.

De Tweede Kamer: lam of leeuw Het was oud-Kamervoorzitter Vondeling die de vraag in de jaren zeventig stelde. Over 't antwoord wordt nog steeds gepraat. De fractievoorzitters hebben samen met huidig Kamervoorzitter Deetman een kleine honderd suggesties gedaan om de relatie tussen kiezers en politici te verbeteren. En om de kwaliteit van de overheid op te vijzelen. Dat debat over staatkundige hervormingen was volgens D66-voorman Van Mierlo hard nodig. Hij was het, die de aanzet gaf tot de commissie Deetman. Die commissie suggereert om de kiezers actiever bij de politiek te betrekken. Meer betrokkenheid bij de kiezers. De commissie-Deetman sluit niet dat de kiezer straks beslist wie de minister-president wordt. Of wie de kabinetsformateur. En verder zou er landelijk geexperimenteerd kunnen worden met 't houden van een referendum, zoals bij de laatste verkiezingen ondermeer in Leiden 't geval is geweest. Maar deze voorstellen lijken weinig kans van slagen te hebben. Ook 't functioneren van de overheid zou beter kunnen. De commissie-Deetman denkt aan minder ambtenaren en ministeries. Topambtenaren op ministeries zouden vaker kunnen 't kabinet zou minder regerings-nota's moeten uitbrengen, terwijl de Kamer aangenomen wetten na verloop van tijd moet evalueren. En om meer leven in de brouwerij te brengen, zouden Kamerleden voortaan tijdens commissievergaderingen hun bijdrage niet meer van papier mogen voorlezen. Veel van deze voorstellen lijken op bezwaren te stuiten in de Kamer. De VVD verwerpt het idee van de gekozen burgemeesters en de premier. CDA en PvdA gaan na de avondpauze verder met 't debat. De commissie-Deetman antwoordt morgen.

Het is niet voor het eerst dat er pogingen zijn gedaan om de relatie tussen de kiezer en de gekozenen te verbeteren. Oud-premiers als Cals en Biesheuvel kwamen met ideeen. Er is weinig mee gedaan. Hans Laroes over de haalbaarheid van het werk van de commissie-Deetman.

Vele malen is al geprobeerd kiezers een veel grotere rol te laten spelen. Een kiezer heeft bijvoorbeeld geen directe invloed op de vorming van een kabinet. Dat kan wel, door 'n kabinetsformateur direct te kiezen. Bijna 20 jaar geleden al kwam de staatscommissie Cals-Donner met deze suggestie. 'n Jaar of zes geleden probeerde oud-premier Biesheuvel het, met weer die gekozen formateur, en de invoering van een referendum. Uitgangspunt steeds: de kiezer meer directe invloed geven op machtsvorming; het idee wegnemen dat er eens in de vier jaar gestemd mag worden, en het daarna klaar is. Dat 'Den Haag', de politiek, het vervolgens zelf weer uitmaakt. Met de ideeen van Cals en Bieshuevel is niets gedaan. Dat maakt sceptisch. Maar 't betekent niet automatisch dat het nu weer niks wordt. De omstandigheden zijn wezenlijk anders: het zijn nu de politici, de fractievoorzitters zelf, die vinden dat er zaken mis zijn. Dat schgept verplichtingen. Het betekent niet dat burgemeesters en formateurs voortaan wel direct gekozen zullen worden. Daar lijkt geen meerderheid voor te bestaan. Maar staatkundige vernieuwing is meer. Betere, eenvoudiger wetgeving. Een kleinere overheid, decentralisatie. Minder adviezen inwinnen, want daar gaat zoveel tijd mee verloren. Het idee dat er op die gebieden wat moet veranderen leeft sterk bij de fractievoorzitters. En natuurlijk, ook de Kamer kan iets doen. Levendiger debatteren, zonder tekst op papier: Het gaat er niet per se om dat de kamer leuker wordt. Maar het zo wel helpen.

De Gur Mariner, het schip dat vorig jaar aan de ketting werd gelegd, heeft vermoedelijk materiaal aan boord dat Irak zou hebben kunnen gebruiken voor de oorlog. Vast staat, dat er onderdelen aan boord zijn van de Duitse fabriek Daimler Benz. En tegen dat bedrijf loopt in Duitsland een onderzoek op verdenking van illegale export van militaire voertuigen naar het Midden-Oosten. Inmiddels heeft een zakenman uit Jordanie een bod gedaan op de lading van het schip. De waarde ervan is 60 miljoen gulden.

In een douane loods in Vlissingen ligt ruim tien duizend ton vracht opgeslagen.Bestellingen van Sadam Hoessein van mei vorig jaar.Bijvoorbeeld 116 Mercedes Benz vrachtwagens.De chassis staan gestapeld.De cabines en andere delen verpakt in houten kisten. s.Volgens Daimler Benz gewone burger wagens.Volgens een beschuldiging in Duitsland zouden de wagens bestemd zijn om in Irak omgebouwd te worden tot mobiele Scud Lanceer Basis.Verder zakken gevuld met speciaal cement bestand tegen extreem hoge temperaturen.Van een fabriek uit Oostenrijk.En een partij vuurvaste tegels,ook uit Oostenrijk. Bestemd voor de Atoom Energie Commissie in Baghdad zijn deze kisten met laboratorium spullen geleverd door een bedrijf uit Denemarken.Vracht bestemd voor Irak.In september vorig jaar in beslag genomen in Nederland.Toen het Indiase koopvaardij schip "Gur Mariner" de haven van Vlissingen binnen liep.De kapitein had besloten terug te varen naar Europa.Nadat de wereldwijde handelsboycot tegen Irak van kracht werd,juist op het moment dat hij het Suez kanaal wilde binnenvaren.In Vlissingen werden schip en lading aan de ketting gelegd.De Economische Controle Dienst begon een onderzoek.En kwam dit jaar tot de conclusie dat de lading bestaat uit civiel materiaal.Het beslag op de lading is opgeheven.Maar de boycot tegen Irak is nog steeds van kracht.Irak probeert nu via een zakenman uit Jordanie de lading alsnog binnen te halen. De vraag is of het inderdaad tot een openbare verkoping zal komen.De schade claim van de rederij is amper anderhalf miljoen gulden terwijl de aankoopprijs van de totale lading 60 miljoen gulden bedraagt.Irak heeft dit bedrag al voor zestig procent betaald.Verwacht wordt met de Jordaanse zakenman een akkoord gesloten zal worden in afwachting van de opheffing van de boycot tegen Irak.Een pikant detail van de lading is een nachtkijker van Britse makelij.

In Irak gaat de burgeroorlog door. Koerdische rebellen in Irak zeggen de belangrijke oliestad Kirkuk grotendeels op het leger te hebben veroverd. Daarmee is bijna het hele noorden in handen van de Koerden, die streven naar een autonome provincie.

Kirkuk was ook in de Golfoorlog al onderdeel van het strijdtoneel. Vanwege de olieproduktie - bijna nderde van de totale Iraakse produktie - zijn veel bombardementsvluchten op de stad uitgevoerd. Nu proberen de Koerden vanuit Kirkuk de controle op het noorden van Irak te verstevigen. Het Koerdische volk heeft nooit een eigen staat gekend. 4 miljoen van de 25 miljoen Koerden leven in Irak, terwijl de rest over vier andere landen verdeeld is. Met de verovering van Kirkuk zijn de meeste grote steden in Noord-Irak, zoals Arbil en Kifri, in handen van de rebellen, de peshmerga's. De voornaamste reden voor de Koerdische opstand is de jarenlange onderdrukking door Irak. Nu de positie van Saddam Hoessein wankelt, zien de Koerden de weg vrij om onafhankelijkheid (of minimaal autonomie) af te dwingen. Vorige week sloten de twee grote Koerdische partijen - de Patriottische Unie en de Democratische Partij - in Beirut een verbond met andere oppositie-groepen om het bewind van Saddam omver te werpen. De regering van Irak heeft in het verleden opstanden met allerlei middelen weten te bedwingen. In 1988 werd het Koerdische stadje Halabja met gifgas bestookt. 5.000 mensen vonden daarbij de dood. En ook NU zou Irak chemische wapens inzetten, zowel tegen de Koerden als tegen Shi'itische opstandelingen in Zuid-Irak. Want ook op dat front wordt fel gevochten tegen het regeringsleger. Sommige steden ten zuiden van Bagdad - zoals Hillah - zijn helemaal verlaten. Hoewel het Iraakse leger zegt de opstand in het zuiden de baas te zijn, claimt de shi'itische oppositie drie andere steden stevig in handen te hebben.

Berichten over martelingen van Palestijnen in Koeweit blijven aanhouden. In Koeweit-stad zouden Palestijnen, van wie vermoed wordt dat ze met de Irakezen hebben geheuld, voortdurend bloot staan aan geweld.

De Palestijnen leven in een door autowrakken afgesloten ghetto in Koeweit-stad. Het in- en uitgaande verkeer wordt gecontroleerd door Saoedische en Koeweitse soldaten en een zelfbenoemde burgerwacht. In het ghetto overheerst de angst, gevoed door verhalen over martelingen. Palestijnen die ervan verdacht worden tijdens de oorlog Irak te hebben gesteund, worden bewerkt met metalen staven en electriciteit. Ook in ziekenhuizen zouden de Palestijnen niet veilig zijn. Op een begraafplaats net buiten Koeweitstad liggen massagraven met Irakezen, Koeweiti en lichamen van onbekenden, die onlangs zijn begraven. Dat laatste massagraf is een nieuwe voedingsbodem voor de angst in het Palestijnse kamp.

Twintigduizend vogels zijn tot nu toe het slachtoffer van de olievlek in de Golf. Drie Nederlandse vogelkenners hebben in Saoudie Arabie zoveel mogelijk hulp verleend. Vandaag kwamen ze terug.

Twee weken lang hebben Nederlandse vogelkenners als vrijwilliger gewerkt in een vogelhospitaal in Saudie Arabie. Vanmiddag kwamen ze op Schiphol aan en deden ze verslag. Het team had al ervaring in Nederland met het redden van olievogels. In Saoudie Arabie hebben ze vooral advies gegeven. Van de ruim duizend vogels die er tijdens hun aanwezigheid zijn binnengebracht, zijn er nu nog driehonderd in leven. Maar het team sluit niet uit dat de ramp in omvang toeneemt, als de vogeltrek opgang komt. De olie uit zee wordt op dit moment in speciale bassins opgeslagen. Het kan nog jaren duren voordat het gebied rondom de Golf helemaal schoon is.

Meer over de reis van het Nederlandse team morgen in TROS-Aktua.

De monetaire eenwording van Duitsland is rampzalig verlopen. Dat zegt Karl Otto Poehl, de president van de Duitse centrale bank. De monetaire unie, die op 1 juli 1990 van kracht werd, was slecht voorbereid. Bovendien was de koers, waartegen de Oostduitse Mark kon worden ingewisseld tegen de Westduitse veel te hoog. Mede daardoor is de Mark onder zware druk komen te staan. Na de uitspraken van Poehl daalde op de beurzen de koers van de Mark ten opzichte van de dollar nog eens extra.

Nieuw bewijsmateriaal in proces tegen Winnie Mandela. De rechter gaat akkoord met het horen van nieuwe getuigen over ontvoeringen en mishandelingen, waarbij Winnie Mandela betrokken zou zijn. Het gaat om twee andere kwesties dan de ontvoeringszaak waarvoor Winnie Mandela en drie medeverdachten terecht staan. Haar verdediger, Georges Bizos, heeft enkele weken de tijd gekregen om de nieuwe informatie te bestuderen. Deze keer waren er opvallend weinig ANC-aanhangers bij het gerechtsgebouw om mevrouw Mandela een hart onder de riem te steken.

"De presidenten van de 6 republieken en de 2 autonome provincies in Joegoslavie moeten donderdag in Kroatie bijeen komen." Daartoe hebben Slovenie en Kroatie opgeroepen. Samen zouden de presidenten 'n vrdzame oplossing moeten vinden voor de crisis in de federatie. De Servische oppositieleider Draskovic heeft opnieuw aan de socialisten, die in Servie de macht hebben, gevraagd af te treden. In zijn ogen zijn deze ex-communisten de oorzaak van de ontstane crisis. De legertop heeft vandaag gedreigd HARD in te grijpen, zodra Slovenie en Kroatie zich willen afscheiden.

Het aantal berovingen op straat in Amsterdam daalt sterk Vorige maand werden in de hoofdstad nog ruim 250 mensen 't slachtoffer van straatroof. Dat zijn er 120 minder dan in februari vorig jaar. Ook in januari liep het aantal berovingen terug. Vooral buitenlandse toeristen op de Walletjes worden vaak beroofd. De daders zijn vaak bij de politie bekende drugsverslaafden. Sinds de Amsterdamse politie hier met speciale teams opereert, worden de schuldigen vaker opgepakt.

De Koningin nam een bijzonder jubileumboek in ontvangst: dat over haar eigen kabinet. Het kabinet der koningin regelt al 150 jaar de contacten tussen het staatshoofd en de ministers. Sinds het begin van deze eeuw is het instituut gehuisvest aan de Korte Vijverberg in Den Haag, in een prachtig 18e-eeuws pand. Het jubileumboek beschrijft de geschiedenis van het kabinet, en die van dit huis en zijn vroegere bewoners.

De uitslag van het referendum in de Sovjetunie blijkt voor velerlei uitleg vatbaar. De naaste medewekers van president Gorbatsjov menen: "De toekomst van de Sovjet-Unie staat vast:de 15 republieken krijgen wat meer te zeggen, maar ze blijven onder de paraplu van Moskou". De president lijkt inderdaad een ruime meerderheid achter zich te hebben. Maar de uitslag wordt door alle partijen anders uitgelegd.

De Opperste Sovjet - het parlement - kreeg vandaag wat percentages over het referendum. De definitieve uitslag kon commissie-voorzitter Orlov nog niet geven. Toch is-ie zeker van zijn zaak: Gorbatsjov kan de federatie opnieuw inrichten. De 15 republieken krijgen meer vrijheid, maar onafhankelijk worden ze niet. Moskou blijft het middelpunt, Gorbatsjov de president. Toch wordt het referendum heel verschillend uitgelegd: De centrale regering in Moskou zegt: "meer dan driekwart van de mensen steunt het Unie-verdrag" en dus kan Gorbatsjov aan de gang. Maar de Russische Federatie vindt een andere uitkomst belangrijk: "Veel mensen willen een direkt gekozen president, en dan is Jeltsin favoriet", de grote rivaal van Gorbatsjov. Andere republieken hebben Gorbatsjov een voorwaardelijk "ja" gegeven, maar "in ruil voor onze steun willen we meer soevereiniteit" zeggen vooral Kazachstan en de Oekraine. Litouwen gaat verder. Die wil zelfstandigheid, en dat leidt tot steeds meer incidenten, zoals de arrestatie van de Litouwse minister van Defensie. Hij werd door het Sovjet-leger beschuldigd van verboden wapenbezit. Na verhoor is hij vrijgelaten. Litouwen heeft het referendum - met 5 andere republieken - geboycot. Het Unie-verdrag wordt niet erkend. Dat zet Gorbatsjov politiek onder druk. Maar ook economisch heeft-ie het zwaar te verduren: Een mijnstaking breidt zich uit over het hele land. De mijnwerkers zijn kwaad, dat Gorbatsjov beloften niet waarmaakt en eisen z'n aftreden. Door de staking wordt de Sovjet-economie bedreigd. Veel bedrijven, die afhankelijk zijn van kolen, liggen stil of kampen met grote problemen. Gorbatsjov heeft al verschillende delegaties naar de stakers gestuurd, maar dat heeft de onvrede alleen maar aangewakkerd. Zelfs financiele steun uit Moskou is geweigerd.

Een baan in het Jeugd- en vormingswerk. Dat is zo ongeveer het zwaarste werk. Uit een vandaag gepresenteerd onderzoek blijkt dat jeugd- en vormingswerkers het vaakst behandeld worden omdat ze overspannen zijn. Maar er zijn meer zware banen

Het weer tot slot: met Erwin Kroll

Dit was het journaal van acht uur. Het volgende bulletin is om tien uur. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van woensdag 20 maart - Amerikaanse F-15 schiet Iraaks gevechtsvliegtuig neer - Daf diep in de rode cijfers - Bush scheldt Polen groot deel schulden kwijt - President Havel bezoekt EG

De Amerikanen hebben een Iraaks vliegtuig neergeschoten. Een tweede wist te ontkomen. Het was de eerste confrontatie sinds het bestand in de Golf, op 28 februari. Irak had beloofd de vliegtuigen aan de grond te houden. Over de missie van beide toestellen bestaat onduidelijkheid.

De Iraakse vliegtuigen werden onderschept boven Tikrit, de geboorteplaats van Saddam Hoessein. Wellicht waren ze op weg naar het noorden, om de opstandige Koerden te bombarderen. President Bush weigerde een reaktie te geven op de Iraakse schending van het bestand in de Golf. Wel legde hij zijn Poolse gast Walesa uit wat er aan de hand was: De Iraakse abassadeur bij de Verenigde Naties, Al-Anbari, is verontwaardigd over het incident. Hij heeft een andere lezing:

Na een eerdere oorlog van 8 jaar, staan Irak en Iran opnieuw als vijanden tegenover elkaar. Aanleiding: Iran zou de opstand steunen van Iraakse moslems. Sterker nog: Iran zou de opstand zelfs gedurende langere tijd hebben voorbereid.

De beschuldiging werd geuit op een speciale vergadering van het Iraakse parlement. Daar zei parlementsvoorzitter Saadi Mahdi Saleh: "Amerika heeft de belangrijkste installaties vernietigd, de rest mogen de vandalen uit de weg ruimen." Hij noemde Iran bij naam. Het parlement was bijeen geroepen om de hervormingen te bespreken, die Saddam Hoessein afgelopen zaterdag heeft beloofd. De Iraakse president was niet lijfelijk aanwezig in de parlementszaal. Ook veel parlementsleden ontbraken. In de bankjes zaten wel vertegenwoordigers van de Koerden. Die zijn in het noorden in opstand gekomen tegen het leger van Saddam Hoessein, dat hier instrukties krijgt van de 2e man in Irak: generaal Ibrahim. Het leger zou de oliebronnen bij Kirkuk bombarderen, de stad die in handen is van de Koerden.

Steeds meer Irakezen ontvluchten hun land, weg van het geweld. Ze zeggen, dat de Republikeinse Garde bezig om opstandelingen te executeren in Basra, in het zuiden. De straten zouden bezaaid liggen met lijken.

Ze worden opgevangen in speciale kampen in Iran. Sommige vluchtelingen hebben brandwonden, opgelopen door bombardementen met napalm. Dat zeggen mensen van de WHO, de Wereld Gezondheids Organisatie, die de kampen hebben bezocht. De Irakezen zijn gevlucht voor geweld, maar ook vanwege de honger. Voedsel is schaars en onbetaalbaar geworden. Het Rode Kruis waarschuwt voor hongersnood in Irak. Internationale hulp is toegestaan, ondanks het embargo, omdat hier sprake is van een noodsituatie.

Iran drijft dus weg van Irak, maar herstelt zijn banden met steeds meer landen. Saoedi-Arabie is de laatste in de rij. Iran verbrak de diplomatieke relaties 3 jaar geleden. Toen kwamen bij rellen in de Saoedische stad Mekka, 400 pelgrims om het leven. Veel slachtoffers waren Iraniers. Politieke veranderingen ook in Koeweit. Daar is de regering afgetreden.

Voor het paleis van de kroonprins stonden vanochtend enkele ministers op ontslag te wachten. Ze hebben zich de ontevredenheid van de bevolking op de hals gehaald, omdat er drie weken na de bevrijding nog steeds geen stromend water en elektriciteit is. De afgetreden minister van planning heeft begrip voor die kritiek. Een van de laatste daden van de regering was het verbieden van een krant, die zich kritisch over de regering had uitgelaten.

De export van wapens naar het Midden-Oosten moet drastisch worden beperkt. Dat wordt een van de belangrijkste thema's die Nederland wil uitdragen als ons land vanaf 1 juli voorzitter wordt van de Europese Gemeenschap.

Vrachtautofabrikant DAF heeft vorig jaar een verlies geleden van 227 en een half miljoen gulden. Een groter verlies dan verwacht. En ook de eerste helft van dit jaar zal het bedrijf verlies blijven lijden.

De Industriebond FNV wil op korte termijn met de leiding van DAF gaan praten. Want volgens de bond moet DAF meer gaan samenwerken met andere vrachtautofabrikanten.

Justitie heeft een inval gedaan bij Delft Instruments. Het bedrijf wordt ervan verdacht illegaal defensie-apparatuur te hebben geleverd aan verschillende landen, waaronder Irak. Bij de huiszoekingen -in twee vestigingen van Delft Instruments- is een groot deel van de administratie meegenomen. Op beide plaatsten worden onderdelen gemaakt voor nachtzichtkijkers. Die kijkers zijn door Amerikaanse militairen bij de Irakezen gevonden. Delft Instruments geeft toe dat het drie maanden geleden nog apparatuur heeft verscheept naar Jordanie. Justitie verwacht rond eind maart resultaten van het onderzoek.

Een scherpe winstdaling bij Hoogovens. De bedrijfswinst van het staalconcern is het afgelopen jaar geslonken tot 298 miljoen gulden. Een daling van 28 procent. Minder orders tegen bovendien lagere prijzen zijn de oorzaak. Op de internationale staalmarkt is sprake van een heftige concurrentie. Daarom voorziet de directie dat de winst dit jaar nog veel lager zal worden. Aan het personeel is vandaag bekend gemaakt dat er een stop komt op vacatures, tijdelijk personeel en vakantiehulpen.

-eventjes wachten- Bernard Haitink krijgt de Erasmusprijs 1991. Hij krijgt de prijs, een geldbedrag van 200.000 gulden, omdat zijn werk volgens de jury bepalend is gebleken voor de opvattingen over het historisch cultuurgoed van de repertoirevormen in de muziek. Haitink is 27 jaar lang eerste dirigent geweest van het Concertgebouworkest. Drie jaar geleden nam hij afscheid. Haitink is nu muzikaal leider van Royal Opera House in Londen.

Het is Nationale Boomfeestdag. Koningin Beatrix en prins Claus hebben een boom geplant in Beverwijk. De 25-jarige zilverlinde is de eerste boom van een nieuw park, ontworpen door schoolkinderen. Kinderen hebben op verschillende plaatsen in het land zo'n 100.000 boompjes geplant. Op het zilveren bruiloftsfeest van koningin Beatrix en prins Claus -twee weken geleden- heeft de koningin alle Nederlanders opgeroepen bomen te planten.

Minister Dales en de ambtenarenbonden zijn het nog niet eens over een nieuwe CAO. Vanmorgen werden de onderhandelingen tussen de bewindsvrouw van Binnenlandse Zaken en de ambtenaren opnieuw verdaagd. Donderdagavond 28 maart gaan ze het opnieuw proberen.

Het gaat om de arbeidsvoorwaarden van zo'n zevenhonderd-duizend ambtenaren. Niet alleen Rijksambtenaren maar ook onderwijzend personeel, politiemensen enmilliairen bijvoorbeeld. Loonsverhoging is een van de struikelblokken. Minister Dales heeft 3,25 geboden, maar de ambtenaren willen meer. Zeker nu minister de Vries van Sociale Zaken gisteren in de 1e Kamer de gemiddelde loonsstijging in het bedrijfsleven op 3,4 inschatte. Onderhandelaar Kees Vrins zei het kort maar krachtig Mevr. Dales moet dus terug naar het kabinet voor meer geld. Ambtenaren die uiteindelijk dreigen minder loonsverhoging te krijgen dan de mensen met een uitkering die immers gekoppeld zijn aan de marktsektor, dat zou wel heel raar zijn. Ander heet hangijzer is de VUT. Ambtenaren kunnen met 61 jaar vervroegd uittreden. Die regeling loopt tot 1 april. Minister Dales wil daar vanaf, maar de bonden willen daar niet aan denken. Nu de CAO-onderhandelingen pas eind maart verder gaan dreigt er een probleem voor de mensen die bij wijze van spreken de receptie ter gelegenheid van de VUT al geregeld hebben. Daarom is er een kleine voorlopige regeling. Ambtenaren kunnen voorlopig tot 1 of misschien wel 15 mei op hun zestigste met pensioen.

Moet er nou wel of niet een onderzoek komen naar een landelijk referendum en gekozen burgemeesters Tijdens de tweede dag van 't debat over staatkundige vernieuwing dreigt een Kamermeerderheid van CDA en VVD zo'n onderzoek te blokkeren. Tegen de wens van de commissie Deetman in.

Wat nu oude koeien uit de sloot halen Dat vroeg Kamervoorzitter Deetman zich vanmorgen licht geergerd af. Hij reageerde daarmee op opmerkingen van VVD en CDA. Die zeiden gisteren het achterhaald te vinden om opnieuw de voor- en nadelen van een landelijk referendum en gekozen burgemeesters te onderzoeken. Maar volgens Deetman gaan CDA en VVD, samen een Kamermeerderheid, voorbij aan de problemen waarvoor de politiek staat. Deetman wees CDA en VVD erop dat sommige gemeenten al hebben geexperimenteerd met plaatselijke referendums. Dat is een nieuw feit, dat volgens de Kamervoorzitter een nieuw onderzoek rechtvaardigt. Maar Deetmans poging om niet bij voorbaat onderzoeken te blokkeren, lijkt weinig effect te hebben. De VVD heeft een motie ingediend, waarin een nieuw onderzoek naar een landelijk referendum 'overbodig' wordt genoemd. 't CDA wil niet verder gaan dan een evaluatie van de plaatselijke referendums. Het debat wordt vanavond afgerond.

Kamervoorzitter Deetman is er vr dat zijn commissie 't vervolg-onderzoek in eigen hand houdt. De commissie zal dan onder andere deskundigen uitzoeken, die de verschillende suggesties verder kunnen uitwerken.

Borisav Jovic keert terug als president van Joegoslavie. Dat deelde hij vanavond mee aan het Servische parlement. De afgevaardigden hadden Jovic daarom gevrgd Zaterdag trad president Jovic af, omdat het Presidium weigerde de noodtoestand uit te roepen. Het Presidium, het collectieve presidentschap van Joegoslavie, komt morgen opnieuw in Belgrado bijeen. Ook de presidenten van de deel-republieken zullen daarbij aanwezig zijn. De legertop heeft gedreigd, op EIGEN initiatief in te grijpen, zodra Kroatie en Slovenie zich afscheiden van de federatie.

De Libanese minister van Defensie Michel Murr is vanochtend ontsnapt aan een aanslag. Een autobom ontplofte, toen hij door een christelijke wijk van Beiroet reed. Acht mensen werden gedood, achtendertig raakten gewond. De bom ontplofte vlak voordat de Libanese regering ging praten over de ontbinding van christelijke en moslim-milities. Onlangs is door de regering met hulp van Syrie een einde gemaakt aan de burgeroorlog in Libanon. Murr die bij de aanslag licht gewond raakte, zei dat de regering doorgaat met het ontbinden van de milities.

Zuid-Afrika mag meedoen aan de Olympische Winterspelen, volgend jaar in Albertville. Dat zegt Juan Antonio Samaranch, voorzitter van het Internationaal Olympisch Comite, in een interview met de New York Times. In 1960 deden Zuidafrikanen voor het laatst mee aan de Olympische Winterspelen. Dat was in 't Amerikaanse Sqaw Valley. Van Samaranch mogen Zuidafrikaanse bonden, die gn onderscheid maken tussen blank en zwart, nu weer deelnemers sturen. Voor Zuid-Afrika zal het neerkomen op deelname van blanke kunstrijders op de schaats Een IOC-commissie overlegt volgende week in Zuid-Afrika over deelname aan de zomerspelen.

De Verenigde Staten schelden Polen een groot deel van zijn schulden kwijt. Een plezierige boodschap voor de Poolse president Walesa, die een bezoek van een week brengt aan de Verenigde Staten.

Met een uitgebreide ontvangst lieten de Amerikanen aan Walesa merken, hoeveel waardering ze hebben voor de economische en politieke ommezwaai in Polen. President Bush prees de kracht en vasthoudendheid van de Polen, bij het doorvoeren van pijnlijke economische hervormingen. Om daarbij succes te boeken, is het van groot belang, dat Polen wordt verlost van een buitenlandse schuld van bijna 50 miljard dollar. Daarom scholden westerse regeringen vorige week al aan Polen de HELFT van de uitstaande vorderingen kwijt. Bush deed daar vandaag nog een schepje bovenop: Walesa toonde zich verguld. Welvaart voor alle Polen betekent politieke stabiliteit in hl Europa, zei hij. cross Maar op 'n scheepswerf in de Poolse havenstad Gdansk, zijn vroegere collega's van president Walesa minder te spreken over de economische hervormingen in Polen. Want de kosten van levensonderhoud zijn enorm gestegen. In deze stad begon electricien Lech Walesa ruim tien jaar geleden zijn carriere als vakbondsleider. Duizend arbeiders houden er sinds gisteren een wilde staking. Ze willen 3 maal zoveel loon.

De Tsjechoslowaakse president Vaclav Havel is bezig aan een rondreis door de Benelux. Morgen wordt hij voor een officieel bezoek in Nederland verwacht. Vandaag stond een bezoek aan de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Gemeenschap, op het programma. Havel besprak er de mogelijkheden voor zijn land om lid te worden.

Het weer nog: Erwin Kroll. Dit was het acht-uur-journaal. Om tien uur is de volgende journaal-uitzending. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van donderdag 21 maart - Koerden zeggen: Saddam gebruikt zwavelzuur en fosforbommen - Tsjechoslowaakse president op bezoek in Nederland - gehate Britse gemeente-belasting polltax afgeschaft - winkeliers boos over betaling voor politie-hulp

Uit Irak komen steeds meer berichten, dat Saddam Hoessein zijn opstandige bevolking hard afstraft. Volgens Iraakse oppositiegroepen in Iran gebruikt het leger nu zwavelzuur tegen Koerdische opstandelingen en zijn de doden talrijk. In het zuiden zouden napalm-bommen en chemische wapens zijn ingezet. Hier wordt een aantal van 15-duizend slachtoffers genoemd.

De eerste beelden van de strijd in de noordelijke stad Kirkuk, waarbij Koerden met helicopters worden aangevallen. Volgens de Iraakse oppositie worden de rebellen en de bevolking in het noorden vanuit de lucht met zwavelzuur bestookt. Het Iraakse leger mag domineren in de lucht, op de grond zijn de Koerden de baas. Ze hebben de stad met z'n 200-duizend inwoners volledig in handen. Veel wapens zijn buitgemaakt, Iraakse soldaten zijn gevangen genomen. De Koerden zeggen, dat ze - op de stad Mosul na - de hele provincie Koerdistan controleren. Drie weken geleden kwamen ze in opstand, na de nederlaag van Saddam Hoessein tegen de geallieerden. De opstand beperkt zich niet tot Kirkuk en het noorden. In het zuiden vechten sji'itische moslims, maar minder succesvol. De strijd om de heilige steden Karbala en Najaf hebben ze verloren. Uit Najaf komt de sji'itische leider Ayatollah Al-Khoei. Gisteren verscheen hij met Saddam Hoessein op de televisie. Met zwakke stem prees hij het neerslaan van de opstand. "Onder druk," zeggen z'n volgelingen. De ayatollah zou gevangen zijn in het paleis van Saddam Hoessein. Buurland Iran spreekt van een ontvoering en is woedend. Want ook voor het sji'itische Iran geldt Al-Khoei als de belangrijkste voorganger in de islamitische leer. Iran heeft Saddam gewaarschuwd voor de gevolgen. Deze wapens moeten bewijzen, dat Iran de opstand in het zuiden steunt. Ze komen uit Iran en zijn gevonden bij de herovering van Karbala. De heilige stad ligt in puin, huizen staan nog in brand, op straat liggen de lijken. Uit wraak zijn honderden burgers door het leger afgeslacht, zo meldt het Iraanse persbureau Irna. En terwijl geallieerde toestellen door het luchtruim scheren, ruimen de Iraki's het puin van de oorlog en de opstand.

Verliezen voor de moslims Successen voor de Koerden. Dat laatste geeft ook hoop bij de 40-duizend Koerden in Nederland. Vandaag vieren ze hun nieuwjaarsfeest. In Arnhem zijn enkele honderden Koerden bijelkaar. Ze zijn optimistisch, maar tegelijkertijd is er angst voor het antwoord van Saddam Hussein.

De Koerden zijn de sterkste politieke en militaire tegenpartij van Saddam Hoessein. Ze streven naar autonomie in het noorden van Irak en krijgen steun van Koerden uit omliggende landen. Want de naar schatting 25 miljoen Koerden wonen verspreid over 5 landen: Turkije, de Sovjet-Unie, Iran, Irak en Syrie. Een eigen land "Koerdistan" is een oude Koerdische droom.

De Iraakse Koerden hebben nu een groot deel van Noord-Irak in handen. Het antwoord van het leger lijkt op een oude straf tegen de Koerden: zwavelzuurbommen, napalm en fosfor. In Arnhem is de heer Azat, van de Federatie van Koerdische verenigingen in ons land. - heeft u laatste nieuws uit Koerdistan - kunnen de Koerden het uithouden tegen het leger van Saddam Hoessein, zonder hulp van buitenaf - de Amerikanen willen niet ingrijpen in de strijd binnen Irak, wat vindt u daarvan - doel van de Koerden in Irak is autonomie met Saddam als president

In het noorden van Saoedi-Arabie is een transportvliegtuig van de geallieerde strijdmacht neergestort; 92 Senegalese militairen zijn omgekomen. Ze hadden een bedevaart gemaakt naar de heilige stad Mekka.

"De landen in Oost-Europa komen in een machts-vacuum terecht, nu 't Warchaupact militair is ontmanteld" Een waarschuwing van de Tsjechoslowaakse president in Brussel in het hoofdkwartier van de NAVO.

Vaclav Havel is 't rste Oosteuropese staatshoofd, dat een bezoek brengt aan de NAVO. Volgens Havel hebben de nog prille democratieen in Oost-Europa bescherming nodig van de NAVO. Veel vertrouwen in de ontwikkelingen bij de VROEGERE bondgenoot de Sovjetunie heeft de Tsjechoslowaakse president niet: Havel wil zelfs, dat zijn land op den duur lid wordt van 't westers militair bondgenootschap. Maar secretaris-generaal Worner hield de boot af. Uitbreiding van de NAVO met Oosteuropese landen, zou in de Sovjetunie teveel wantrouwen oproepen.

Na zijn bezoek aan Brussel vertrok president Havel naar Nederland. Hij probeert hier vooral ondernemers over te halen in zijn land te investeren.

Het zou in een van Havels' eigen surrealistische toneelstukken niet hebben misstaan: een door de autoriteiten vervolgde toneelschrijver die het brengt tot president. En toch is dat precies de werkelijkheid van het leven van president Havel. Zeer vermoeid begon-ie aan een lunch op het Catshuis. Bij het nederlands Christelijk Werkgeversverbond herhaalde hij de vraag die hij aan de hele Europese Gemeenschap stelt. Het risico bestaat dat dat voor Tsjechoslaowakije te lang gaat duren. De onzekerheid voor ondernemers die willen investeren in Tsechoslowakije zal zeker nog geruime tijd voortduren. Het winkelbedrijf Ahold is al in dat land actief. laatste woorden worden aangepast aan beelden die nog binnenkomen.

Morgen ontmoet de president enkele Nederlanders die hem ondersteunden toen hij nog dissident was, zoals oud-minister Van der Stoel.

Vijftien maanden gevangenisstraf voor Renze de Vries. De voormalige voorzitter van FC Groningen kreeg de straf voor belastingfraude bij de eredivisie-vereniging. Volgens de Groningse rechtbank kreeg een groot aantal spelers zwart betaald. De belastingen zouden voor 2,2 miljoen gulden zijn benadeeld. Hij moet van zijn straf tien maanden zitten. Ook drie andere voormalige bestuursleden werden door de Groningse rechtbank veroordeeld.

De politie houdt zich bij arrestaties vaak niet aan de wet. Dat schrijft de Nationale Ombudsman in zijn jaarverslag. Verdachten die niet op heterdaad worden betrapt mogen alleen in opdracht van de officier van justitie worden aangehouden. Pas als het optreden van de officier van justitie niet kan worden afgewacht, mag de politie eigenmachtig optreden. Deze wettelijke bepaling wordt met name bij politiekorpsen in grote steden stelselmatig genegeerd.

Er komt geen nieuw onderzoek naar een landelijk referendum. De commissie-Deetman had de Tweede Kamer voorgesteld om de voor- en nadelen van een volksraadpleging op een rijtje te zetten. Lokale experimenten met 't houden van een referendum zouden daarbij ook onderzocht moeten worden. Maar de CDA-Kamerfractie haalde vanmiddag een streep door zo'n studie. 't CDA vindt, samen met de VVD, dat een landelijk referendum niet nodig is. Kamervoorzitter Deetman was het enige CDA-lid dat VOOR een nieuw onderzoek naar het referendum stemde.

Gratis vliegen, voor iedereen die op 23 april met British Airways van of naar Groot-Brittannie reist. Een actie om klanten te lokken, na de slechte tijden gedurende de Golfoorlog. Alle passagiers die al een reis hadden geboekt voor 23 april, krijgen hun geld terug. De overige vijftig-duizend plaatsen worden verloot. Daarvan zijn er vijfhonderd voor Nederlanders bestemd.

Een botsing tussen staatsecretaris Heerma van volkshuisvesting en een ruime Kamermeerderheid. Zeer tegen de zin van Heerma in, wil de Kamer vasthouden aan subsidies voor gehandicapten die hun woning moeten aanpassen.

De PvdA-Kamerfractie aarzelde vanmiddag geen moment, toen over een motie van D66 moest worden gestemd: staatssecretaris Heerma van volkshuisvesting moet terugkomen op z'n besluit om gehandicapten voorlopig geen subsidies meer te geven om hun woningen aan te passen. Veel mensen met een handicap hebben in hun huis allerlei kleine aanpassingen aangebracht, zoals een extra hoge wc-pot. De overheid betaalde tot voor kort alle aanpassingen tot tweeduizend gulden. Maar in februari zette Heerma met een circulaire Heerma subsidies stop. De kosten waren volgens hem 'dramatisch' uit de hand gelopen. Heerma nam een 'time-out'. De subsidie-regeling werd voor drie maanden opgeschort. En in de tussentijd zou 'ie werken aan een nieuwe regeling. Met uitzondering van CDA en RPF wil de Kamer dat Heerma die maatregel terugdraait. De time-out is voor veel gehandicapten een 'knock-out', vreest een meerderheid. De Kamer was niet overtuigd. Heerma zal nu in 't kabinet bespreken of hij de Kamer haar zin moet geven.

Voor Margaret Thatcher was het destijds de bekroning van haar conservatieve politieke programma. Maar zolang de polltax , de Britse gemeentelijke belasting, bleef bestaan kon de conservatieve partij een nieuwe verkiezingsoverwinning wel vergeten. En daarom heeft minister Hesseltine het Lagerhuis voorgesteld de gehate belasting af te schaffen.

Steeds meer winkeliers moeten betalen als zij de hulp van de politie inroepen. De Raad voor het Grootwinkelbedrijf is daar verbolgen over, en wil op korte termijn een gesprek met de ministers van justitie en binnenlandse zaken over deze ontwikkeling.

Vaak is de melding van een stil-inbraak-alarm, dat bij de politie binnenkomt, een vals alarm. Als agenten bij het bedrijf zijn aangekomen, blijkt er niets aan de hand. Om dat nodeloos uitrukken te beperken, laten verschillende gemeentes de ondernemers nu betalen voor een onmiddellijke reactie van de politie. De Raad voor het filiaal- en grootwinkelbedrijf vindt dat dat niet kan. Ook de gemeente Oosterhout is van plan ondernemers kosten in rekening te brengen, als de politie voor niks uitrukt. De winkeliers moeten een contract sluiten. Wie dat niet doet, moet er maar op rekenen dat de politie wat later langskomt. Als troost staat in het kontrakt: Indien daarna blijkt dat er inderdaad is of wordt ingebroken, of dat een andere alarmerende situatie wordt aangetroffen, dan komt de politie uiteraard alsnog onmiddelijk in aktie. De winkeliers in Oosterhout voelen zich gedwongen het kontrakt te tekenen. De middenstand in Oosterhout zal weigeren het kontrakt te tekenen. En zelfs het ministerie van binnenlandse zaken vindt het waarborg-som-systeem van Oosterhout ontoelaatbaar.

Het weer nog. Peter Timofeeff.

Europa vandaag Europa morgen satellietloop Nederland vannacht Nederland morgen vooruitzichten

Einde van dit acht-uur-journaal. Om tien uur is onze volgende uitzending. Goeienavond.

En dan is er nog laatste nieuws vanuit New York: De veiligheidsraad zal vanavond besluiten het voedsel-embargo tegen Irak opheffen. De beslissing is nog niet officieel, maar werd naar buiten gebracht door diplomaten, die aan de voorbereidende besprekingen deelnemen.

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 22 maart - opstanden tegen Saddam Hoessein breiden zich uit, maar ook leger wint terrein - Tsjechoslowaakse president ontmoet vrienden uit dissidententijd - nieuwe tegenvaller van zes miljard dreigt voor minister Kok - explosieve stijging van de koffieprijzen

Saddam Hussein wordt steeds meer in het nauw gedreven door de opstand in zijn land. Die is nu ook al in Baghdad in volle hevigheid aan de gang. Rebellen melden dat zij in de Iraakse hoofdstad tegen het regeringsleger vechten. Politiek rommelt het ook, Saddam Hoessein heeft vanavond een nieuwe vicepresident benoemd. Na geruchten over voorbereidingen voor een staatsgreep zou Saddam bovendien de noodtoestand hebben uitgeropen in de hoofdstad.

Maar in Hilla, 90 kilometer ten zuiden van Baghdad, zou na hevige gevechten de toestand weer normaal zijn. Buitenlandse verslaggevers mochten onder Irakees regerings-toezicht Hilla bezoeken, nadat het op de opstandelingen was heroverd. Het blijkt dat de stad de sporen draagt van zware beschietingen en plundering. Er zijn onbevestigde berichten dat Iran een groot aantal gevechts-eenheden naar de grens met Irak heeft gestuurd. De relatie tussen de twee landen is naar een nieuw dieptepunt, na de ontvoering van een hoge Shi'itsche geestelijke door Irak. Amerikaanse F-15 jagers, die nog steeds het luchtruim boven Irak beheersen, hebben voor de tweede keer binnen 48 uur een Iraakse Sukhoy-22 jager neergehaald. De geallieerden hebben, als voorwaarde van het voorlopige staakt-het-vuren, Irak verboden gebruik te maken van zijn luchtmacht. 137 Iraakse gevechtsvliegtuigen weken tijdens de Golfoorlog uit naar Iran. Beloofd werd dat de toestellen na afloop van de oorlog weer terug mochten. Maar door het oplopen van de spanning tussen Iran en Irak is het zeer de vraag of Iran zich aan die belofte zal houden. Ook in en om Baghdad worden nu dus gevechten gemeld. Troepen van de Republikeinse Garde hebben de stad omsingeld. De rebellen zeggen dat ze vanuit het naburige stadje Mahmudiya oprukken naar de hoofdstad. In de noordelijke stad Mosul, bij het door de Koerden veroverde gebied, zou ook hevig worden gevochten.

Koerdische actievoerders hebben vanmiddag een uur lang de Iraakse ambassade in Den Haag bezet. De Haagse politie ontruimde 't gebouw en arresteerde tien bezetters.

Een uur na de overrompelings-actie van de tien Koerden, grijpt de Haagse politie in. De bezetters waren over 't hek geklommen. Met hamers hadden ze de voordeur geforceerd. De Koerden claimen het eigendomsrecht van de ambassade. Een belangrijk deel van Irak is immers in handen van de Koerden. Binnen bekijkt de Iraakse ambassadeur Al-Falaki beduusd de schade die is aangericht. Hij heeft onmiddellijk Bagdad ingelicht over de bezettingsactie. De ambassadeur vertrekt dan naar de Haagse politie om aangifte te doen. En om bij 't ministerie van buitenlandse zaken aan te dringen op een betere beveiliging van de Iraakse ambassade. De Haagse politie vindt niet dat de bezettingsactie haar te verwijten valt. De tien bezetters van de Iraakse ambassade wordt waarschijnlijk huisvredebreuk en vernieling ten laste gelegd.

Tijdens een betoging bij de Iraakse ambassade in New Delhi, in India, is een aantal demonstranten gewond geraakt. Dat gebeurde toen 't ambassadepersoneel vanuit het ambassadegebouw met vuurwapens op de menigte buiten begon te schieten.

De Verenigde Staten hebben bij de Veiligheidsraad een ontwerp-resolutie ingediend met voorwaarden waarmee Irak accoord moet gaan, voordat een permanent staakt-het-vuren gesloten kan worden.

Die voorwaarden zijn: -De vernietiging van de Iraakse oorlogs-machine, met name de chemische, biologische en nucleaire wapens en daarna een permanent wapenembargo tegen Irak. -Irak moet de grens met Koeweit formeel erkennen -De Verenigde Naties wordt opgedragen een vredesmacht naar het grensgebied te sturen. -Irak moet Koeweit herstelbetalingen doen, die bestaan uit een nog niet vastgesteld percentage van Irak's olie-inkomsten

In New York komt de Veiligheidsraad vanavond bijeen om het Amerikaanse voorstel te bespreken. Nog niet ter discussie staat het opheffen van het handelsembargo tegen Irak. Dat kan volgens de VN pas, als Irak akkoord gaat met de resolutie voor het staakt-het-vuren, en begint met de uitvoering ervan. In de wandelgangen van de VN wordt wel gesproken over de opheffing van het embargo. Vorige week bracht VN-afgezant Ahtisari een bezoek aan Baghdad. Hij rapporteerde toen dat de Iraakse burgers ernstig te lijden hebben onder de boycot. Hij dringt nu aan op het opheffen van in elk geval het voedsel-embargo. Ook zou er een humanitair hulp-programma voor de Iraakse bevolking moeten komen.

Irak heeft beloofd de ruim 5000 Koeweitse gijzelaars die het nog gevangen houdt, zo snel mogelijk vrij te laten. Dat is afgesproken tussen Iraakse en Geallieerde militaire commandanten.

Een eerste groep van 1150 Koeweiti's kon vandaag al terugkeren naar z'n vaderland. De meesten zijn opgepakt tijdens de laatste dagen van de oorlog. Ze zijn toen als gijzelaar naar Baghdad meegevoerd door de zich terugtrekkende Iraakse soldaten. De terugkeer van alle Koeweiti's, die georganiseerd is via het Internationale Rode Kruis, moet binnen vijf dagen voltooid zijn. Het vrijlaten van militaire en burger-gevangenen door Irak is een van de belangrijkste voorwaarden van de geallieerden, voordat zij accoord gaan met een permanent staakt-het-vuren. De geallieerden houden op dit moment nog 58.000 Iraakse soldaten krijgsgevangen in Saudi Arabie. Het zal waarschijnlijk nog vier tot zes weken duren voordat zij allemaal weer naar huis kunnen.

In Istanbul is een Amerikaanse zakenman vermoord. Op straat werd-ie twee keer door 't hoofd geschoten. De Amerikaan werkte voor een bedrijf dat het Amerikaanse leger bevoorraadt.

De president van Tsjechoslowakije is voor de tweede dag officieel in ons land te gast. De voormalige dissident bezocht het parlement, en ontmoette oude vrienden uit de tijd dat hij nog vervolgd werd door de communistische machthebbers.

Het overvolle programma begon voor Havel met een bezoek aan de eerste en de tweede kamer. Later op de dag wilde Havel naar Naarden, om daar een krans te leggen bij het Comenius-mausoleum. Comenius was een 17e eeuwse Tsjechische filosoof, die door oorlogen uit zijn land werd verdreven. Zijn graf wordt door veel Tsjechen bezocht. Op een persconferentie herinnerde Havel aan de steun die hij als dissident kreeg van oud-minister Van der Stoel. Havel beklemtoonde, dat het Slowaakse volk onafhankelijk mag worden, als het dat in meerderheid wil. Er zal zeker geen geweld worden gebruikt om dat streven de kop in te drukken. Het was Van der Stoel, die gastheer was in het Vredespaleis, waar Havel mensen ontmoette, die hem vroeger steunden. Bij de wandeling naar de Tsechoslowaakse ambassade werd Havel gadegeslagen door een van zijn bewonderaars. Er zullen in elk geval niet veel presidenten zijn, die hun eigen boeken op deze manier signeren.

De Tsjechoslowaakse President krijgt in zijn eigen land het verwijt dat hij niet hard genoeg optreedt tegen de vroegere communistische machthebbers. 'n Parlementaire commissie maakte vandaag bekend, dat 17 leden van de huidige volksvertegenwoordi- ging hebben samengewerkt met de gehate geheime politie.

De Tsjechoslowaakse volksvertegenwoordiging toonde zich geschokt door het rapport. Zeven beschuldigde parlementariers hebben zich al teruggetrokken. De tien anderen werden vanmiddag in 't openbaar aan de schandpaal genageld: De commissie heeft ook de namen van tienduizenden andere Tsjechen en Slowaken, die hebben gewerkt voor de 'StB', de geheime politie. Deze dienst hield Tsjechoslowakije jaren lang in een stalen greep. Officieel zijn na de democratische omwenteling alle dossiers verbrand. In de praktijk verloopt de zuivering van de staats-organen erg traag.

Ook de Kerk in Tsjechoslowakije ontkomt niet aan zuiveringen. Zo heeft de Lutherse Kerk vandaag een bisschop aan de kant gezet, op beschuldiging van samenwerking met 't voormalige communistische bewind.

Straatrellen in Polen. De traditionele lentefeesten vielen in de binnenstad van Krakov en Warschau letterlijk in het water. Honderden jongeren - voornamelijk skinheads - bonden gisteren de strijd aan met de politie. Die zette op grote schaal waterkanonnen en traangas in. De gevechten duurden ruim vijf uur en er waren tientallen gewonden. Bijna geen winkelruit was meer heel en het oude plein in Warschau lag bezaaid met stenen en glasscherven. Meer dan 40 jongeren zijn opgepakt.

Levenslang voor Duitse bankrovers. Voor een geruchtmakende zaak in 1988: ze schoten op hun dagenlange vlucht twee mensen dood en gaven interviews aan de pers terwijl ze hun gijzelaars onder schot hielden. In een wilde vlucht door Duitsland en Nederland, kaapten ze een bus met passagiers. Een 15-jarige jongen werd hierbij gedood. Uiteindelijk namen ze twee vrouwen mee. Een van hen werd doodgeschoten, toen de politie de vluchtauto klem reed op de autobaan Keulen Frankfurt.

Opnieuw proces-verbaal voor Hoogovens, voor het illegaal lozen van lood en zink in de buiten-haven van IJmuiden. Greenpeace ontdekte de illegale lozing en deed er aangifte van. Behalve een proces-verbaal denkt Justitie in Haarlem ook na over maatregelen die de lozing moet stoppen. Het proces-verbaal botst met het beleid van minister Maij van Verkeer en Waterstaat. Onlangs nog gaf de minister Hoogovens respijt tot augustus om met de lozing door te gaan.

Zwartkijkers en -luisteraars worden harder aangepakt. De Dienst Omroep Bijdragen wil met een grote voorlichtingscampagne het aantal niet-betalende kijkers-en luisteraars terugdringen; naar schatting een groep van tussen de 250.000 en 800.000 huishoudens. Onder het motto - Kijk je zwart, dan zit je fout - worden vanaf begin april radio en tv-spots uitgezonden. Verder zullen alle huishoudens die niet zijn geregistreerd een aangiftebiljet ontvangen. Ook zegt de Dienst Omroepbijdragen dat door een harde controle meer zwartkijkers zullen worden gepakt.

Minister Kok van Financien is met een nieuwe tegenvaller geconfronteerd, van zes miljard. Het Centraal Planbureau komt met dat bedrag in nieuwe berekeningen voor het kabinet.

Gisteravond kreeg een aantal ministers een somber rapport van het Planbureau. Het gaat, economisch gezien, niet goed. Er zijn nieuwe tegenvallers, die vooral minister Kok van financien wqeer aan het schrikken moeten heben gebracht. Er is sprake van een lage economische groei, mede daardoor groeit de werkloosheid weer iets. en er dreigt een nieuw tekort op onderwijs De gevolgen zijn aanzienlijk: het financieringstekort komt op 5,6 procent; terwijl het volgend jaar 4,75 procent zou moeten zijn een extra tekort van zes miljard; En dat net na de Tussenbalans, waarin voor 17 miljard aan maatregelen is afgesproken. Maar, het is een misverstand zijn om te denken dat er extra bezuinigingen nodig zijn, bovenop de tussenbalans. Maatregelen uit de tussenbalans moeten niet in 94 of 93 genomen worden, maar nu al. Dat zegt ook premier Lubbers De problemen voor het kabinet worden er niet minder op. Er is weinig tijd om iets te doen; forse maatregelen moeten snel worden genomen. Voorlopig gebeurt dat zonder overleg met de werkgevers. Die legden vandaag de vakbonden uit dat ze geen behoefte hebben aan centraal overleg met 't kabinet. Er is nog wel een troost voor minister Kok; de planbureau-cijfers zijn niet onaantastbaar. Want als de dollar op de hoge koers blijft van vandaag, dan houdt-ie volgend jaar nog geld over ook. Dat moet een nieuwe ervaring voor 'm zijn.

De koffieprijs op de wereldmarkt vliegt omhoog. De stijging is het gevolg van een besluit van Brazilie. Dat land besloot voorlopig alle koffie-export te stoppen.

Voor de koffiehandel was het besluit van Brazilie, voorlopig geen koffie meer te exporteren, een volslagen verrassing. De prijs schoot dan ook omhoog. Maar volgens koffiehandelaren zal een pak koffie voor de consument voorlopig niet duurder worden. De Brazilianen willen met de uitvoer-stop internationaal overleg op gang brengen over beperking van de koffie-export. Zo kunnen de prijzen op de wereldmarkt weer worden opgekrikt. Tot midden 1989 werd de koffiehandel in de wereld geregeld door een internationale overeenkomst. Brailie heeft dat pact zelf verbroken. Daarna is de koffieprijs wereldwijd gekelderd, en zijn veel koffie-exporteurs in Brazilie in de problemen gekomen.

Zolang het systeem niet verandert, is er geen oplossing voor de economische crisis in de Sovjet Unie. Dat is de overtuiging van Gavril Popov, de invloedrijke burgemeester van Moskou. Hij was voor een kort werkbezoek in Amsterdam.

Hoewel de Sovjet economie volledig in het slop zit sprak Popov in de hoofdstad over mogelijke handelscontacten met zijn land. In zijn stad, Moskou staan dagelijks lange rijen. En die blijven, denkt Popov, ook na 2 april. Dan gaan de prijzen van voedingsmiddelen drastisch omhoog. De prijsverhoging is een lapmiddel vindt Popov . Het probleem ligt bij de bedrijven. Waar slecht en traag wordt gewerkt. Een totale verandering van het systeem is nodig. Gorbatsjov houdt vast aan het huidige systeem maar Popov denkt dat een verandering niet te stuiten is. "Dat proces is al aan de gang en is niet te keren" aldus de burgemeester.

858 automobilisten zijn in de afgelopen drie weken bekeurd op de rijksweg Alkmaar - Den Helder. Sinds kort voert justitie daar een zogenaamd 'lik-op-stuk' beleid tegen snelheidsovertreders. De politie wil tenminste een jaar lang doorgaan met de intensieve snelheidscontroles op deze rijksweg, want hier vallen jaarlijks vele doden en gewonden.

Het beeld op de dodenweg van Alkmaar naar Den Helder is elke dag hetzelfde: er wordt te hard gereden, geen afstand gehouden en er wordt roekeloos ingehaald. Vorig jaar gebeurden er veelal door dit soort inhaalmanoeuvres 164 ongevallen, waarbij tien doden vielen en 49 mensen gewond raakten. Dat is het dubbele van het landelijke gemiddelde op een vergelijkbare weg. Drie weken lang al voert de rijkspolitie in samenwerking met rijkswaterstaat actie om de mentaliteit van de weggebruiker om te buigen. De rijkspolitie spreekt van een keiharde aanpak. Waar maximaal tachtig kilometer per uur mag worden gereden, komen soms automobilisten met 160 voorbij. Een automobilist reed met 137 door een dorp waar hij maar 50 mocht rijden. De komende week worden bij de verkeerscontroles op dodenweg ook helicopters ingezet.

Het weer tenslotte: Erwin Kroll.

Het acht-uur-journaal was dit. Het volgende journaal is dat van tien uur. Goeienavond.

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 23 maart - Saddam Hoessein wijzigt zijn kabinet, opstand blijft doorgaan - Koeweitse oliebronnen met giftig zwavelwaterstof in brand - 2 politie-agenten zwaargewond door eigen dienstpistool, dader gedood - Albanese grenswachten beschieten vluchtelingen

Irak heeft een nieuw kabinet. President Saddam Hoessein heeft enkele ministers ontslagen en andere hebben een nieuwe post gekregen. Saddam zelf is afgetreden als premier, maar blijft president. Zijn trouwste volgelingen zijn aangebleven, maar vaak in andere posten. De Verenigde Staten hebben sceptisch gereageerd op de kabinetswijziging. Een cosmetische ingreep, noemt Washinton het.

Saddam Hoessein was tot vandaag - behalve president van Irak en voorzitter van de Revolutionaire Commando Raad - ook premier. Dat premierschap draagt hij na 12 jaar over aan Saadum Hammadi. Een opmerkelijke benoeming. Hammadi, die daarvoor vice-premier was, is de enige shi'itische moslem in het kabinet. De stap lijkt te zijn genomen, om de opstandige Sji'iten in het zuiden van het land gerust te stellen. Minister Tareq Aziz, vanaf het begin van de Golfcrisis de rondreizende vertegenwoordiger van Saddam Hoessein, vertrekt van buitenlandse zaken. Blijkbaar wil Saddam hoessein ook in het buitenland nieuw gezicht tonen. De verschuivingen in de regering zijn niet zo belangrijk als ze misschien lijken. Boven de Iraakse regering staat de Revolutionaire Commando Raad. Daar worden alle belangrijke beslissingen genomen. En daar blijft Saddam Hoessein voorzitter van. Volgens de Iraakse autoriteiten is er geen sprake van een opstand in Bagdad. Op deze onder censuur gemaakte beelden lijkt de hoofdstad inderdaad rustig. In tegenstelling tot berichten uit Iran die spreken van gevechten en demonstraties.

Amerikaanse piloten die boven Irak patrouillevluchten uitvoeren, hebben opdracht Iraakse helikopters met rust te laten. Alleen als die helikopters geallieerde troepen naderen mogen ze worden neergehaald. Dat heeft opperbevelhebber Schwarzkopf in Saudi-Arabie bekend gemaakt. Het Iraakse regeringsleger gebruikt op grote schaal helikopters in de strijd tegen de opstandelingen. In Zuid-Irak lijkt de opstand van de Sji'iten neergeslagen. Grote aantallen militairen zouden nu naar het noorden worden vervoerd om de opstand van de Koerden neer te slaan.

De Koerdische rebellen zeggen dat het bergachtige noorden zo goed als vrij is van regeringstroepen. Deze beelden zijn van een Britse cameraploeg. Alles is vanuit de auto gefilmd, het is er te gevaarlijk om op straat te lopen. Wegen en bermen zijn bezaaid met wrakken van tanks en legervoertuigen. Van een patrouillepost is nauwelijks wat over. Over aantallen slachtoffers is niets bekend. In het stadje Jumiya zijn de Koerden al begonnen met het opruimen van de schade. Maar de Koerdische overwinning kan gemakkelijk omslaan. Nu het Iraakse leger in het zuiden de handen zo goed als vrij heeft kunnen Saddams troepen zich op het Noorden richten. In en rond de stad Mosul, zouden de rebellen zwaar slag leveren met de regeringstroepen. Op Amerikaanse satellietfoto's zou te zien zijn dat de Koerden in het noorden terrein winnen. In Zuid-Irak lijkt de opstand voorbij. Al zijn er nog steeds berichten van onrust in de heilige steden Karbala en Najaf. In de zuidelijke grensstrook met Koeweit, die onder controle is van de geallieerden, komen grote aantalen vluchtelingen aan. Onder hen veel verslagen opstandelingen, die bang zijn in handen te vallen van de regeringstroepen. In het door 't regeringsleger heroverde Zuid-Iraakse plaatsje Najaf wordt jacht gemaakt op de opstandelingen. Ze worden gearresteerd en weggevoerd. Volgens de Iraakse oppositie worden de heroverde steden aan de grens met Iran geevacueerd en is het gebied tot militaire zone verklaard. Waarschijnlijk om infiltraties vanuit Iran tegen te gaan. Irak heeft zijn buurland er al een paar keer van beschuldigd van betrokkenheid bij de strijd. In Najaf wordt dat bevestigd. Geallieerde soldaten in het zuiden van Irak delen voedsel uit aan vluchtelingen. Een spontane actie, want eigenlijk moeten ze de Irakezen terugsturen. Amerikanen en Saoedi's hebben de hulp zelf op touw gezet. Toch moeten veel vluchtelingen moeten het nog zonder eten doen.

Er mag voedsel naar Irak. De VN-Veiligheidsraad heeft vannacht besloten dat de meest essentiele benodigdheden voortaan buiten de economische blokkade vallen. Irak kan nu snel de eerste grote buitenlandse voedseltransporten tegemoet zien.

De sanctiecommissie van de VN-Veiligheidsraad heeft de sancties niet formeel opgeheven. Maar een ruimere interpretatie van het begrip "humanitaire hulp" maakt het alle landen nu mogelijk om onbeperkt voedsel te sturen naar Irak. Andere goederen, zoals brandstof, generatoren -die voor de eerste hulp essentieel zijn-, mogen nu ook worden uitgevoerd. Internationale organisaties moeten toezicht houden op de distributie. De 5 permanente leden van de Veiligheidsraad bespreken vandaag een Amerikaanse ontwerp-resolutie, over de voorwaarden voor een definitief staakt-'t-vuren .

In Koeweit steken de brandbestrijders nu zelf oliebronnen in brand. Zo'n 35 oliebronnen waren wel beschadigd door de Irakezen, maar ze brandden niet. Een stuk of vijf zes spuiten giftig zwavelwaterstof de atmosfeer in en daarvoor is voorlopig geen andere oplossing dan ze alsnog in brand te steken.

De brandende oliebronnen bedreigen het menselijk en dierlijk leven in Koeweit. Het stadje Ahmadi dichtbij het grootste olieveld heeft het meest te lijden. Katten zijn opgehouden zichzelf te wassen en bruine vogeltjes zijn zwart geworden. Tot binnenin de huizen dringt de smeerboel door. Alles wordt bedekt met een laag roet. Het is onbegonnen werk om te proberen wat dan ook schoon te krijgen: De gevolgen voor de gezondheid zijn buitengewoon ernstig: Veel Koeweiti's zijn weggetrokken of wachten met hun terugkeer. Maar de Palestijnen in Koeweit kunnen geen kant op. De atmosfeer zal nog jarenlang verpest blijven: hijg]'

De regering van Koeweit ergert zich aan de kritische berichtgeving door de buitenlandse pers. Vandaag is bekend gemaakt dat in Koeweit geen buitenlandse journalisten meer worden toegelaten.

Een dode en twee zwaargewonden bij een schietpartij. Vanmorgen vroeg in Amsterdam, zijn twee agenten ernstig gewond geraakt door kogels uit het dienstpistool van een van hen. De man die hen het wapen afhandig maakte, is doodgeschoten door n van de gewonde agenten.

Opnieuw is het dienstpistool van een agent afgepakt. Dat gebeurde vanmorgen rond half zes. De man die schoot ligt op straat, dood. De twee zwaargewonde politieagenten worden in allerijl naar het ziekenhuis gebracht. De man kwam de bus naar het eindpunt Cruserstraat. Omdat de man daar weigert uit te stappen, wordt de politie gebeld. Pas als de man buiten de bus met de agenten staat te praten onstaat er onverwacht een worsteling. De Ghanees pakt het dienstpistool van een van de agenten en schiet. De andere ook zwaargewonde agent schiet dan met zijn pistool de man dood. Opnieuw een dienstpistool afgepakt. Hoe is dat mogelijk De politiebonden willen dat de geweldsinstruktie wordt aangepast, daar praten ze binnenkort over met de minister. De bonden willen al langer dat agenten met getrokken pistool de verdachten tegemoet mogen treden. Nu mag dat alleen als er duidelijk gevaar dreigt. Op tien april praten de bonden met de Minister van Binnenlandse Zaken over geweld tegen de politie.

De twee gewonde agenten zijn inmiddels geopereerd. Hun toestand blijft de komende vierentwintig uur nog kritiek.

Een delegatie van het Internationaal Olympisch Comite is in Johannesburg aangekomen. De delegatie zal met Zuidafrikaanse sportbonden de voorwaarden bespreken, waaronder 't land weer zal mogen meedoen aan de Olympische Spelen. Voorzitter van de groep is de Senegalese vice-president van het IOC. In 1970 werd er een sport-boycot ingesteld tegen Zuid-Afrika. Met als reden 't Apartheids-systeem, dat ook in de sportbonden was ingevoerd. De bonden willen nu de scheiding tussen blank en zwart nog dit jaar helemaal afschaffen.

President Havel van Tsjechoslowakije is vanmorgen vroeg vertrokken naar Parijs. Op vliegbasis Valkenburg werden hij en zijn vrouw Olga uitgeleide gedaan door minister Van den Broek. Ook bij president Mitterand zal Havel ervoor pleiten, dat Tsjechoslowakije nauwere banden aanknoopt met de NAVO en met de Europese Gemeenschap. Havel zou zijn land binnen tien jaar als volwaardig lid willen zien van de EG. Maar op die suggestie is in Brussel afhoudend gereageerd. Het Tsjechoslowaakse staatshoofd was drie dagen in ons land.

Er komt geen vierdaagse werkweek bij de KLM. De Vervoersbond FNV was daar als enige vakbond voor, maar ziet er nu ook van af, omdat het slecht gaat met de nationale luchtvaatmaatschappij. Directie en vakbonden hebben een akkoord bereikt met als doel: de KLM weer concurrerend te maken. Een van de voorwaarden is dat het vliegend- en grondpersoneel harder gaat werken.

In Scheveningen is voor de zeventiende keer de City-Pier-City-Loop gehouden. De grootste stratenloop van Nederland. In het centrum van Den Haag gingen rond het middaguur 15 duizend recreanten van start. Voor een loop van 2 1/2 tot 20 kilometer. De route liep van de binnenstad naar de Scheveningse Pier en weer terug. Later op de middag was er een halve marathon, voor professionele lopers. Die werd gewonnen door John Burra uit Tanzania.

De cabaretier Fons Jansen is op 65-jarige leeftijd overleden. Jansen was vooral bekend om zijn grappen over kerk en religie. Zeven jaar geleden trad hij voor het laatst op. Conference Fons Jansen.

President Gorbatsjov vindt dat Sovjetrepublieken die onafhankelijk willen zijn, dezelfde positie kunnen krijgen als vroeger de Oostblok-landen: onafhankelijk, maar binnen de invloedssfeer van de Sovjetunie. De Sovjetpresident zegt dat in een interview met het Duitse weekblad Der Spiegel

Letterlijk zegt hij daar: "Wij moeten het standpunt innemen, dat wij destijds tegenover Oost-Europa innamen." Tot nu toe heeft Gorbatsjov steeds geprobeerd de onafhankelijkheid van republieken op alle mogelijke manieren tegen te houden. Wat hij nu lijkt aan te bieden, is onafhankelijkheid, maar met nauwe banden met Moskou. In het interview erkent Gorbatsjov dat hij fouten heeft gemaakt, maar dat dit niet inhoudt, dat er een terugkeer naar het verleden in gang is gezet. Integendeel: de hervormingen moeten worden voortgezet om de Sovjetunie democratischer te maken.

Albanese grenstroepen hebben het vuur geopend op honderden vluchtelingen die naar Joegoslavie probeerden te ontkomen. Ooggetuigen zeggen dat daarbij zes mensen ernstig zijn gewond, van wie er n is overleden.

De meeste vluchtelingen die uit Albanie naar Joegoslavie trekken zijn etnische Serven of Montenegrijnen. De Albanese overheid gaf tot nu toe de indruk dat ze oppositiegroepen liever kwijt dan rijk is. Op 31 maart, over een week dus, worden in Albanie voor het eerst verkiezingen gehouden waaraan meer partijen kunnen meedoen. En gevluchte Albanezen zijn niet meer in staat om tegen het huidige communistische bewind te stemmen. Het is daarom onduidelijk waarom de grenstroepen deze keer op de vluchtelingen hebben geschoten. Veel Albanezen wilden alleen maar naar Joegoslavie om inkopen te doen. Sinds de uittocht van Albanezen begon, zouden er veel van hen alweer zijn teruggekeerd: ruim 7 duizend uit Italie en ruim 400 uit Joegoslavie.

Een forse nederlaag voor de P. van de A. bij de Statenverkiezingen en toch komt de Partij van de Arbied in de meeste provinciebesturen terug. De onderhandelingen over de nieuwe Gedeputeerde Staten zijn in veel provincies bijna rond. De grote winnaar, D66, heeft lang niet overal een plek veroverd in de besturen. En het CDA is zelfs buitenspel gezet in Zuid- Holland.

Geen plek meer voor het CDA in het provinciebestuur van Zuid Holland. En dat heeft kwaad bloed gezet bij de christendemocraten. 't CDA is immers de grootste partij in Zuid Holland Dus vindt de partij dat zij betrokken moet wordenbij beslissingen over ruimtelijkeordening, milieu en recreatie. CDA'er van der Meer is helemaal boos omdat het CDA had besloten de helpende hand uit te steken aan een verlieslijdende PvdA Maar de PvdA gedeputeerde Van der Vlist heeft aan die landelijke politiek geen boodschap Hij vindt het jammer dat D66 in verschillende provincies uit de boot valt. D66 is een natuurlijke bondgenoot en de PvdA zou zich dat meer moeten aantrekken aldus van der Vlist

Hij is een van de grootste 19e eeuwse Franse schilders: Gustave Moreau. Voor het eerst is er in ons land nu een tentoonstelling gewijd aan zijn werk. Vandaag geopend. In Heerlen

Hij is een van de grootste 19e eeuwse Franse schilders: Gustave Moreau. Voor het eerst is er in ons land nu een tentoonstelling gewijd aan zijn werk. Vandaag geopend. In Heerlen

Het weer. Met Erwin Kroll.

Dit was het journaal van acht uur. Om tien uur is het volgende journaal. Goeienavond.

Goedenavond, het nieuws van zondag 24 maart. - Saddam Hoessein bereidt een aanval voor op het koerdisch verzet - Sovjet-premier roept stakende mijnwerkers op om weer aan het werk te gaan - de positie van de Italiaanse president Cossiga raakt steeds meer omstreden

Goedenavond De Iraakse president Saddam Hoessein bereidt een nieuwe confrontatie voor met het Koerdische verzet. De Koerdische rebellen zeggen dat Iraakse troepen samentrekken, 35 kilometer ten noorden van Baghdad. Ook Saddams Republikeinse Garde maakt zich op voor de strijd. De elitetroepen worden in en om Baghdad geposteerd om verrassingsaanvallen van rebellen neer te slaan.

Een groot deel van Noord-Irak is in handen van de Koerdische rebellen. De Koerden zeggen dat ze duizenden Iraakse soldaten hebben gevangen genomen. Gisteren zouden de rebellen na een zware strijd een complete Iraakse divisie van 12.000 man hebben ingerekend De Koerden hebben de Verenigde staten gevraagd geen Iraaks-Koerdische krijgsgevangenen aan Irak uit te leveren. Ze zijn bang dat Saddam hen zal gijzelen. Zuid-Irak, waaronder Basra, is heroverd door Saddam. Dit wordt bevestigd door vluchtelingen uit Basra. Die komen onder andere aan in Safwan, gelegen in de Amerikaanse zone van Irak. Tussen wal en schip vallen ze; Ze mogen Koeweit niet in en ze willen Irak niet meer in. De levensomstandigheden zijn slecht. In Baghdad zijn vandaag na lange tijd de scholen weer open gegaan. Ondanks berichten dat rebellen nog steeds de stad aanvallen. Saddam heeft zijn nieuwe premier Hammadi naar Zuid-Irak gestuurd. Dit bezoek moet de shi'itische rebellen ervan overtuigen dat de opstand is neergeslagen.

Opnieuw zijn er Koeweitse krijgsgevangenen vrijgelaten door Irak. Ze horen tot de groep die het langst door Irak is vastgehouden.

De vrijgelaten groep van 450 krijgsgevangenen werd vastgehouden in de Noordiraakse stad Mosul. Het Koeweitse persbureau KUNA zegt dat ze zijn geslagen en dat ze slecht te eten hebben gekregen. Deze week zullen nog duizenden Koeweitse gevangenen door Irak worden vrijgelaten. Een voorwaarde van de Amerikanen voor een permanent staakt-het-vuren. In Koeweit-stad zijn vandaag de banken weer opengegaan. Voor het eerst na de Iraakse nederlaag. Veel Koeweiti's ruilden oude dinars voor nieuwe. De banken hebben de oude munteenheid van VOOR de Iraakse invasie ongeldig verklaard, omdat Irak honderden miljoenen guldens aan Koeweitse dinars had gestolen. Die zijn nu waardeloos.

Er is in Koeweit wel degelijk veel te doen voor het Nederlands bedrijfsleven. Dat zegt een delegatie van het Ministerie van Economische Zaken die in Koeweit en Saudi-Arabie poolshoogte is gaan nemen.

De delegatie is, zo zeggen de leden, naar Koeweit gegaan als wegbereider voor het Nederlands bedrijfsleven. Men heeft uitgezocht of er na het eerste noodplan waarbij vooral Amerikanen en Britten de grote wederopbouwprojekten kregen toegewezen er nog werk is voor Nederlandse bedrijven. Voorlopig, in die eerste fase zal Nederland voornamelijk als onderaannnemer kunnen deelnemen. Toch zijn er volgens Wolfswinkel heel wat werkzaamheden waar Nederland juist goed in is. Bedrijven die al eerder al voor de oorlog in Koeweit werkzaam waren zijn daar al volop aan de slag. Daar hebben ze de overheid niet voor nodig. Eind mei gaat er een missie uit het bedrijfsleven naar Dahran en Koeweit. Die groep staat onder leiding van de staatssecretaris van Economische Zaken mevr. van Rooy.

De Zuid Afrikaanse politie heeft tijdens een illegale demonstratie twaalf leden van het ANC doodgeschoten.

De politie opende het vuur, toen 40 agenten werden aangevallen door 250 ANC aanhangers in de buurt van Johannesburg. Daarbij werd ook een blanke politiesergeant door de demonstranten gedood. De ANC'ers wilden betogen tegen de oprichting van een afdeling van de rivaliserende Inkatha-beweging.

Soviet-premier Valentin Pavlov heeft de mijnwerkers in de Soviet-Unie opgeroepen hun staking te beeindigen, en morgen weer aan het werk te gaan. Pavlov vindt het "ontoelaatbaar dat het land op deze manier onder spanning wordt gehouden. De economie stagneert, zegt hij, met de gevolgen van dien".

Door de staking die al drie weken duurt, liggen honderden kolenmijnen er verlaten bij. Maar ook in andere bedrijfstakken draaien de machines niet, omdat er geen kolen worden aangevoerd. 300.000 mijnwerkers doen inmiddels mee aan de staking. Hun eisen zijn uiteenlopend: van een loonsverhoging van 100 procent tot het aftreden van soviet-president Gorbatsjov. Tot nogtoe heeft de soviet-regering geweigerd met de stakers te praten. Maar gisteren deed soviet-premier Pavlov de mijnwekers een kleine handreiking. Maar de mijnwerkers lijken niet van plan hun eisen te laten vallen en weer aan de slag te gaan. In een van mijngebieden van de Soviet Unie - het Donetsk-bekken in de Oekraine - hebben de stakers vandaag nieuwe eisen gesteld. Om de eisen uit alle stakingsgebieden op elkaar af te stemmen gaat een delegatie van de mijnwerkers uit Donetsk deze week naar Moskou om te praten met hun collega's uit Siberie. Maar terwijl de stakers vasthouden aan hun eisen glijdt de Soviet-economie verder af. Daar komt bij dat 2 april de prijzen van onder meer voedsel en kleding omhoog gaan. Sommige produkten worden dan tien keer duurder. Om die maatregelen te verzachten heeft Gorbatsjov in een presidentieel decreet prijscompensatie aangekondigd. Elke sovietburger krijgt er 40 procent van zijn banksaldo erbij. Verder gaat de winstbelasting voor bedrijven omlaag. Voorwaarde hiervoor is de lonen omhoog gaan. En dat is juist wat de stakende mijnwerkers willen.

De Italiaanse president Cossiga heeft opnieuw voor opschudding gezorgd. Nadat hij eerder de verboden vrijmetselaarsloge P - 2 in bescherming had genomen, is Cossiga nu ook in conflict gekomen met Premier Andreotti. Andreotti wilde een paar ministers vervangen, maar Cossiga wil liever het hele kabinet naar huis sturen.

In Tilburg heeft de politie vannacht een grote partij hasj in beslag genomen. Het gaat om 13.000 kilo met een marktwaarde van 156 miljoen gulden.

Een paar uur nadat er een tip was binnengekomen, kon de partij van 13.000 kilo in beslag worden genomen. Een hoeveelheid die in Nederland maandelijks wordt verhandeld. De partij was waarschijlijk bestemd voor de Engelse markt. De politie heeft nog een tweede verdachte gearresteerd. Ook werd een bestelauto in beslag genomen, waarin een deel van de buit verborgen was.

Het weer nog. Tijdens flinke opklaringen daalt het kwik vannacht op verschillende plaatsen tot dicht bij nul. Morgen hebben zonnige perioden de overhand. Alleen in het Zuid-oosten zijn er behoorlijke wolkenvelden. Maar regen zal er niet uit vallen. Net als vandaag loopt het kwik weer op tot ongeveer 10 graden. Maar door het flink aantrekken van de noord-oostelijke wind voelt het een stuk kouder aan. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: perioden met zon, ook af en toe wolkenvelden en vrijwel overal droog.Middagtemperatuur rond 9 graden. Na woensdag 's nachts weer lichte vorst. Dit was het 8 uur journaal. De volgende uitzending is om 10 uur. Goedenavond

Goeden avond.Het Nieuws van maandag 25 maart. Koerden melden Iraakse bombardementen. 65 al lang,ofnog niet met pensioen Massa-demonstratie tegen werkloosheid in Leipzig. Schaefer met 92.000 banen als sociale vernieuwing.

Hevige strijd in Baghdad. Dat zeggen Iraakse opstandelingen. Volgens hen is het strijdtoneel in Irak uitgebreid met Baghdad, het bolwerk van Saddam Hussein en zijn Baath-regime. De toch al niet zo sterke positie van Saddam Hussein lijkt nu nog meer wankel geworden. Maar het officiele regime in Irak doet of er niks aan de hand is in de hoofdstad.

Deze door de Iraakse autoriteiten vrijgegeven beelden moeten aantonen dat alles rustig is in Baghdad. Het Baath-regime van Saddam Hussein zou er nog steeds vast in het zadel zitten. Maar volgens opstandelingen wordt er in de Iraakse hoofdstad hevig gevochten tussen aanhangers en tegenstanders van het regime. Uit het zuidelijke Amara zouden opstandelingen op weg zijn naar de Iraakse hoofstad.

De opstandige Koerden melden bombardementen van de Iraakse luchtmacht op Koerdische steden in het noorden. En vragen de Amerikanen in te grijpen. Volgens de Koerden zijn veel burgers omgekomen tijdens drie bombardementsvluchten vanmorgen op de oliesteden Kirkuk en Dhouk. De heilige stad Karbala zou gebombardeerd zijn met napalm en fosforbommen. Volgens de Iraakse oppositie zijn bij de opstanden tot nu toe 20.000 mensen zijn gedood.

De bombardementen zijn volgens de opstandelingen het gevolg van de Amerikaanse opstelling dat Iraakse helicopters met rust gelaten worden. Gevechtsvliegtuigen zal Amerika wel neerhalen, want die schenden het bestand. Toch heeft het Iraakse leger vanmorgen zeker twee bommenwerpers ingezet, zeggen de opstandelingen. Berichten dat daarbij napalm en chemische wapens worden gebruikt worden steeds talrijker. Uit verschillende bronnen blijkt dat de Koerden nog steeds terrein winnen. In het stadje Arbil zijn alle gevangenen vrijgelaten. De gevangenis wordt nu gebruikt voor de krijgsgevangenen uit het regeringsleger. In de buurt van de stad Kirkuk zouden de rebellen n Iraakse helicopter hebben neergeschoten. De Koerden zouden de stad Mosul op nog geen tien kilometer genaderd zijn. Hoe de Koerdische opstand verder ook loopt, de positie van Saddam Hoessein is ernstig verzwakt, zo vindt Irak-deskundige Robbert Soeterik. In het zuiden van Irak zou de strijd opnieuw zijn opgelaaid. Volgens Shi'itische rebellen wordt sinds vanmorgen vroeg weer hevig gevochten in Karbala, Basra en Nasariyah. Vluchtelingen die het geallieerd gebied in Zuid-Irak bereiken hebben gruwelijke verhalen over de gevechten. Saddam Hoessein zou vrouwen, kinderen en bejaarden gebruiken als menselijk schild op strategische lokaties. Er zou een enorm gebrek zijn aan voedsel en medicijnen.

Sprekend over Iraakse oppositie, gaat het (dus) over opstandelingen van diverse pluimage. In de studio in Washington Paul Sneijder. Volgen de Verenigde Staten een duidelijke politieke lijn inzake de opstandelingen Eigenlijk kunnen die Amerikaanse troepen daar niet weg Hebben de Verenigde Staten enig vertrouwen in de Koerden enof Sji'itische opstandelingen

President Saddam Hussein is schatrijk. Aldus een Amerikaans detective-bureau. De Iraakse president en zijn familie zouden de laatste tien jaar een fortuin bijeen hebben gesprokkeld door de oliewinsten van Irak af te romen. Het zou gaan om zeker tien miljard dollar, een kleine twintig miljard gulden. Koeweit wil beslag laten leggen op Saddams kapitaal. In NOS-LAAT vanavond meer aandacht voor Saddams bijeengegaard bezit.

CDA en PvdA, een kamermeerderheid, zijn voor het plan van staatssekretaris Ter Veld om de vaste pensioenleeftijd van 65 jaar te laten vallen. In plaats daarvan moeten werknemers zelf kunnen kiezen wanneer ze met pensioen gaan.

Staatssekretaris Ter Veld deed gisteren in het tv-programma het Capitool een voorstel de pensioenleeftijd flexibel te maken. Vandaag kreeg haar voorstel steun vanuit de Tweede Kamer. Het CDA noemt haar plan 'gezond' en 'passend in het tijdsbeeld'. De Partij van de Arbeid wil het voorstel graag verder uitwerken. De werkgeversorganisatie VNO verwerpt het plan.

De vakcentrales vinden de uitspraken van Ter Veld voorbarig. Ze zijn niet tegen flexibele pensioenering, maar vrezen wel dat nu de VUT zal worden afgeschaft.

De noodtoestand in de Afrikaanse republiek Mali is opgeheven. In de hoofdstad Bamako wordt de balans opgemaakt van drie dagen ernstige onlusten Daarbij zijn zeker 150 doden gevallen, en meer dan duizend gewonden. President Traore heeft beloofd het leger terug te trekken, en politieke gevangenen vrij te laten. Maar de oppostie eist het aftreden van Traore, die het land 22 jaar met harde hand regeert. Om deze eis kracht bij te zetten is een landelijke staking aangekondigd.

De Franse aartsbisschop Marcel Lefebvre is op 85-jarige leeftijd overleden. Lefebvre werd in 1988 door Paus Johannes Paulus II uit de kerk gezet. Hij gedroeg zich als een tegenpaus, en beschouwde z'n eigen huis als een nieuw Vaticaan. Lefebvre verzette zich fel tegen elke vernieuwing in de Rooms Katholieke kerk. Op eigen houtje wijdde hij 4 bisschoppen in, om het voortbestaan van z'n conservatieve Priesterbroederschap veilig stellen. Lefebvre had over de hele wereld zo'n 100.000 volgelingen

Roemeense rechtbank veroordeelt ex-partijleiders. 16 voormalige communistische leiders kregen gevangenisstraffen opgelegd, varierend van 2 tot ruim 5 jaar. Ze worden verantwoordelijk gehouden voor de moord op meer dan 1.000 mensen tijdens de Decemberrevolutie in Roemenie, in 1989. Ex-propagandachef Popescu en de voormalige minister van buitenlandse zaken Totu, kregen elk meer dan vijf jaar celstraf. De meeste overige verdachten hebben hun straftijd al in voor-arrest uitgezeten, en komen binnenkort vrij.

Het is een economische ramp, zegt de regering van de Sovjetunie. Maar de mijnwerkers in de Sovjetunie blijven staken. Ze trekken zich niets aan van de waarschuwingen en beloftes van de politici.

In meer dan een kwart van de 6 honderd kolenmijnen in de Sovjetunie wordt doorgestaakt. De arbeiders geloven de regering niet meer, want beloftes bij eerdere stakingen zijn niet nagekomen: De krachtcentrales krijgen veel te weinig aanvoer van steenkool. En omdat de produktie van elektriciteit stagneert, komen ook de andere takken van industrie in de gevarenzone: De staalindustrie heeft een nijpend gebrek aan cokes. Het gaat een jaar duren voordat die er weer bovenop is. De kolencentrales zijn spoedig niet meer in staat om stadswijken te verwarmen: Alle waarschuwingen hebben weinig effect op de mijnwerkers. Zij zien alleen maar hun eigen ellendige levensomstandigheden: De mijnstaking duurt nu al drie weken, en de Sovjet-regering lijkt niet bij machte om er een eind aan te maken

De vreugde over de hereniging in Duitsland is voorbij. In de vroegere DDR slaat de ontevredenheid om in opstandigheid. Tienduizenden Oostduitsers gaan de straat op om te protesteren tegen hun beroerde levensomstandigheden.

Duitsland verkeert in een ernstige crisis, maar kanselier Kohl voelt niets voor noodmaatregelen. De oppositie eist nieuwe verkiezingen . Kohl wil daar niets van weten en ook een regering van nationale eenheid is niet nodig zegt Kohl.Toch neemt de druk op de regering Kohl sterk toe.In veel vroeger oostduitse steden wordt massaal gedemonstreerd tegen de snel groeiende werkeloosheid. In Leipzig wordt elke maandagavond op grote schaal gedemonstreerd om te protesteren tegen de miserabele toestanden in de voormalige DDR.Daar waar kanselier Kohl enkele maanden geleden nog werd toegejuichd wordt hij nu uitgejouwd. De bevolking in het Oosten geloofde in de beloften van Helmut Kohl, maar nu voelen ze zich bedrogen. Ruim dertig procent heeft nu al geen baanm meer. Naarschatting is binnen enkele maanden de helft van de beroepsbevolking in de vroegere DDR werkeloos.

De situatie in het oosten van Duitsland is zo ernstig dat minister van financien Theo Waigl spreekt over de grootste crisis in het bestaan van de Bondesrepubliek

Op de A-59, de snelweg tussen Breda en Roosendaal, wordt een proef gehouden met mistsignalering. Omgekeerde V-tekens op het wegdek , die aangeven hoeveel meter zicht er is. De automobilist kan zijn snelheid dan aanpassen. Vooral bij opkomende mist is dat van belang. Vorig jaar november botsten bij Breda in dichte mist honderd auto's op elkaar. Negen automobilisten werden daarbij gedood. Oorzaak was te hard rijden en te weinig afstand. Het systeem functioneert al tot tevredenheid in andere Europese landen.

D66 Kamer-lid Tommel verwacht dat Nederland de 1,2 miljard gulden, die aan het project Kalkar is betaald, niet terug krijgt. Twee weken geleden werd bekend dat de snelle kweekreactor in Kalkar niet zal worden opgestart. Naast Duitsland gaven ook Belgie en Nederland geld. Volgens het kamerlid zijn er toen afspraken gemaakt waaruit blijkt dat er geen cent terugkomt. Het ministerie van economische zaken onderzoekt de financiele gevolgen van de sluiting en wil niet reageren op de uitlating van Tommel.

Rijden in een file is veel ongezonder dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Provinciale Raad voor de Volksgezondheid in Zuid-Holland. De concentratie van smog IN auto's in files is twee tot acht keer hoger dan bij metingen in de buitenlucht. Met name cara-patienten en mensen met hart- en vaatzieken lopen risico. Wat precies de gevolgen voor de gezondheid van deze risicogroepen zijn, is niet bekend. Daarvoor is volgens de raad aanvullend onderzoek nodig.

92.000 extra banen voor werklozen in drie jaar tijd. Dat KAN, zegt Jan Schaefer. Schaefer is voorzitter van de projectgroep sociale vernieuwing. Hij is vandaag met een plan gekomen voor minder regels, en meer samenwerking tussen instanties. Dan komen die 92.000 extra banen er, aldus Schaefer.

Die 92.000 is geen tovertruc zegt Schaefer. Het is gewoon uitvoering van bestaande regels door gemeenten werkgevers en werknmers maar dan beter op elkaar afgestemd. in vogelvlucht staan die regels in het rapport werk gven, werknemen , werk samen. Voor schaefer en consorten zijn juist al die regels een doorn in het oog Banenplannen zijn ervoor etnische minderheden, jongeren , vrouwen, gehandicapten langdurig werklozen. voor iedere groep is er een aprt subisidiepotje,aparte regelgeving en aprte instanties die het moeten uitvoeren. Fout zegt de projectgtope sociale vernieuwing Zo krijgen volgens de projectgroep meer mensen werk. De projectgroep doet heel simpele voorstellen. Bijvoorbeeld een adres of loket in de wijk waar werklozen zich kunnen aanmelden. werkraat in den haag een smaenwerkingverband tussen het arbeidsbureau en de sociale dienst doet het zo. Werklozen worden daar niet langer van het kastje naar de muur gestuurd.

We naderen de laatste groef van de langspeelplaat. De LP gaat het loodje leggen na de opmars van de CD.,de compact disc. Over een jaar is er geen LP meer te krijgen

De elpee vormt nog maar een procent van de omzet van de platenhandel. Vrijwel iedereen kiest voor de CD. De meeste platenzaken verkopen al geen lp's meer, de rekken zijn gevuld met compact-discs. Alleen de cd-single, een gewone cd met maar vier nummers er op, doet het niet zo goed in ons land. Omdat die naar verhouding te duur wordt gevonden. In plaats van die cd-single zijn er nu sinds kort ook cassette-singles te koop. Nederland is nooit zo'n cassette-land geweest, maar de platenindustrie heeft de hoop dat de casette-single hier net zo'n succes wordt als in Amerika.

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 26 maart. Delft Instruments wil van zwarte lijst af. Koeweitse oliebronnen afsluiten,is puur handwerk. Opperste Sovjet verbiedt mijnstakingen . Regels en wetten op effect testen,zegt Rekenmeester.

Onrust bij Delft Instruments. Het bedrijf vreest ontslagen, nu het door de Amerikanen zwaar gestraft is voor de levering van nachtkijkers aan Irak. Een half jaar lang mogen Amerikaanse bedrijven geen zaken doen met Delft Instruments. Waardoor er nog geen flesje Amerikaanse cola in de kantine mag worden geschonken, en waardoor Delft Instruments ook geen medische apparatuur in Amerika kan verkopen Het Delftse bedrijf probeert de sanctie via onderhandelingen ongedaan te maken, maar de Amerikaanse overheid is nog steeds zo verbolgen, dat ze aan de straf vasthoudt.

Vakbondsbestuurders stapten vanmiddag naar binnen bij Delft Instruments voor een spoed overleg.Nu de Verenigde Staten hebben bepaald dat geen enkel amerikaans bedrijf meer zaken mag doen met dit nederlandse bedrijf.Omdat het nachtzicht apparatuur heeft geleverd aan Irak,zelfs tijdens de oorlog nog.De Amerikaanse boycot brengt volgens de bonden de werkgelegenheid in Delft in gevaar.Hoe konkreet is die dreiging De betrokkenheid van Delft Instruments kwam aan het licht bij de herovering van de Saudische stad Kafji aan de grens met Kuwait. Amerikaanse mariniers vonden op vijandelijke tanks nachtzicht apparatuur.Waardoor de Irakezen ook s'nachts konden doorvechten.De speciale kijkers bleken van Nederlandse makelij.Delft Instruments zoude kijkers - in totaal zouden het er vijf duizend zijn- via een omweg aan Irak hebben geleverd.Via de hoofdvestiging in Delft gingen de kijkers in onderdelen naar Oudenaerde in Belgie.Vandaar gingen de kijkers naar Amman in Jordanie.Zelfs in december werd nog geleverd.De volgende bestemming was de Iraakse hoofdstad Bagdad.Uiteindelijk werden de kijkers aan het front gebruikt.Het amerikaanse bedrijf Hughes leverde onderdelen voor de kijkers.Daarom moet aan Amerika een her-export vergunning worden aangevraagd.Delft Instruments zegt nu "vergeten" te zijn zo'n her- export vergunning aan te vragen. Het Amerikaanse ministerie van handel reageerde : "Alle van kracht zijnde gelegaliseerde export vergunningen waarin Delft Instruments BV voorkomen worden hierbij ingetrokken"En dat betekent dat geen enkel amerikaans bedrijf op welke wijze dan ook zaken mag doen met Delft Instrument.Voor een periode van een half jaar.De directie wilde vanmiddag journalisten niet te woord staan.

Op de Amsterdamse Effectenbeurs is het aandeel Delft Instruments zwaar gekelderd. Het aandeel zakte 3,80 naar 23 gulden, een verlies van 14 procent.

Washington blijft zich afzijdig houden in de Iraakse burgeroorlog. Het Witte Huis heeft vanavond herhaald dat Iraakse gevechtshelicopters alleen worden neergehaald als ze een bedreiging vormen voor geallieerde troepen. Washington gaat niet in op de dringende oproep van Koerdische rebellen om Amerikaanse militaire steun.

De Koerden in het noorden van Irak zouden voor de tweede achtereenvolgende dag zwaar onder vuur zijn genomen door Iraakse artillerie. Bovendien zouden Iraakse bommenwerpers en helicopters bombardementsvluchten uitvoeren om de weg te effenen voor een aanval van het leger. Er wordt melding gemaakt van veel slachtoffers. De rebellen zeggen dat ze het oliecentrum Kirkuk nog steeds in handen hebben, maar volgens Washington zijn er ook regeringstroepen in Kirkuk. Irak heeft buurlanden ervan beschuldigd de Koerden te steunen. Welke landen die steun geven werd niet gezegd. Baghdad is zo goed als afgesneden van de buitenwereld. Saddam Hoessein verscheen op de Iraakse televisie met de belangrijkste leden van zijn kabinet. Het lijkt of zijn regime alles onder controle heeft. Toch houden de berichten aan, over opstanden in enkele buitenwijken van de hoofdstad. Er worden schoten gehoord. De Saddam-getrouwe Republikeinse Garde is overal aanwezig. Shi'hitische rebellen in het zuiden van Irak hebben toegegeven dat vrijwel alle grote steden weer in handen zijn van regeringsgetrouwe troepen. Buitenlandse cameraploegen mochten van de autoriteiten opnamen maken in Amara. Uit deze stad werden gisteren nog hevige gevechten gemeld. De opstandelingen waren volgens de Irakezen uitzonderlijk goed bewapend. Veel van de buitgemaakte wapens zouden door Iran zijn geleverd. Volgens Baghdad hebben Iraanse soldaten met de rebellen meegevochten. Irak heeft bij de Verenigde Naties hierover geprotesteerd. Shi'hitische bronnen melden dat Amara veroverd is na langdurige bombardementen met chemische wapens. Een Iraakse helicopter -volgeladen met chemische wapens- zou in Iran zijn geland. De piloot zou geweigerd hebben aan de bombardementen mee te doen en heeft politiek asiel aangevraagd.

In Koeweit heeft een Amerikaans bestrijdingsteam ZEVEN door de Irakezen vernielde oliebronnen gedicht.

Grote delen van Koeweit zijn bedekt onder een dikke laag olie. Afkomstig van oliebronnen, die door het Iraakse leger zijn vernield. Honderden van die bronnen zijn weliswaar niet in brand gestoken, maar spuiten per dag ruim twee miljoen liter olie de lucht in. Onder leiding van Boots Hansen probeert een team brandbestrijders bron na bron te dichten. De mannen van Hansen spuiten twintig minuten lang modder via een pijpleiding in de kapotte installatie. Zo wordt de olietoevoer voor een tijdje stopgezet. Daarna moet de moker eraan te pas komen om de vastgekoekte olie los te kloppen. Pas dan kan de bron worden dichtgedraaid. En is de eerste klus geklaard. Maar niet zonder gevaar, want de kans dat er brand ontstaat is groot. En er kleven nog meer risico's aan het werk van het Amerikaanse team: Intussen zijn er nog zes bronnen op een zelfde manier gedicht. Lassers moeten ervoor zorgen dat een bron die nmaal gedicht is niet meer gaat lekken. Er blijft echter nog n groot probleem. Wat te doen met de olievelden die in brand staan

Israel heeft een nieuw anti-raket systeem getest, dat volgens de autoriteiten beter werkt dan de Patriot.

De nieuwe Arrow-luchtafweerraket, kan in tegenstelling tot de Patriot, heel Israel beschermen. De proef was een succes. De ontwikkeling van de Arrow heeft 300 miljoen gulden gekost. 80 procent daarvan is betaald door de Verenigde Staten.

mijnstakingen voor twee maanden heeft verboden; aan de andere kant stakende mijnwerkers, die aan dat verbod lak hebben, en aanhangers van de hervormer Boris Jeltsin,die een demonstratieverbod van president Gorbatsjov naast zich neerleggen.

In Moskou zijn bijna dagelijks demonstraties voor de stakende mijnwerkers en tegen president Gorbatsjov. Het stadsbestuur van Moskou had al toestemming gegeven voor een grote anti- communistische demonstratie aanstaande donderdag:

Donderdag dus demonstratie, ofschoon door Gorbatsjov verboden. Als een steun in de rug van Boris Jeltsin. Jeltsin kan een conservatieve motie van wantrouwen verwachten in het parlement van zijn republiek Rusland.

Bus en tram zouden, -als het aan minister Maij van verkeer ligt,- wel eens flink duurder kunnen worden. Minister Maij dreigde vandaag, in het overleg met de openbaar vervoer-bedrijven, met een verhoging van TIEN procent.

Tijdens het overleg werd ook duidelijk dat de kortingskaart voor automobilisten, die uit hun auto in het openbaar vervoer stappen, niet VOOR 1993 te krijgen zal zijn.

In Bilthoven is het Informatie- en Documentatiecentrum voor Kernongevallenbestrijding in gebruik genomen. Het centrum is een gevolg van het ongeluk met de kernreactor in Tsjernobyl in 1986. De vele gegevens die toen binnenkwamen konden niet goed worden verwerkt. Het nieuwe centrum - dat is ondergebracht bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiene - moet bij kernongevallen alle technische informatie verzamelen, zodat snel duidelijk wordt welke maatregelen nodig zijn.

Gehandicapten krijgen voorlopig toch geen subsidie om hun huis aan te passen. Een kamermeerderheid legt zich neer bij het standpunt van staatsecretaris Heerma. Heerma liet vorige week weten de wens van de kamer om de subsidiestop ongedaan te maken niet te kunnen uitvoeren. Hij had daarvoor de steun van het CDA. Met tegenzin legt ook de PvdA zich daar bij neer. Pogingen van D66 een alternatief te bedenken leden schipbreuk. Wel heeft Heerma beloofd op 1 mei met een nieuwe regeling voor gehandicapten te komen.

Het nieuwe geneesmiddelen vergoedingssysteem gaat door. Per 1 april is er een richtprijs voor elk type medicijn. Een bepaald merk, met het prijskaartje daarvan, wordt de norm. Wie tegen dezelfde kwaal een duurder middel wil, moet het verschil zelf bijbetalen. De Tweede Kamer gaf [in december al] het groene licht voor het geneesmiddelen-vergoedingssysteem, vandaag stemde ook de Ziekenfondsraad ermee in. Alleen mensen met suikerziekte, epilepsie of hartkramp mogen hun eigen medicijn blijven gebruiken zonder bij te betalen.

De verzekeringsmaatschappij Centraal Beheer geeft een vrouw die na sterilisatie toch zwanger is geworden een schadevergoeding van f 75.000,-. Centraal Beheer wil dit soort zaken niet voor de rechter laten komen, omdat het volgens de maatschappij vaststaat dat het ziekenhuis aansprakelijk is. De 75.000,- is geen smartegeld, maar een vergoeding voor inkomstenderving: een deel van het inkomen van de vrouw viel weg, en zij staat 18 jaar lang voor de opvoedingskosten van het kind. Het is voor het eerst in Nederland dat de immateriele schade na mislukte sterilisatie wordt erkend.

Er is onvoldoende onderzoek van de overheid naar wat er gebeurt met allerhande subsidieregelingen. Hebben die wel het beoogde effect En als er al kritische rapporten verschijnen, dan krijgt de politieke top van de departementen ze vaak niet te zien. Dat concludeert de Rekenkamer in het jaarlijkse verslag.

Een doorbraak in een langdurige en netelige kwestie: Noord- Ierland. De Britse minister voor Noord-Ierland, Peter Brooke is erin geslaagd het merendeel van de elkaar bestrijdende partijen rond de tafel te krijgen. Met als doel: praten over zelfbestuur voor Noord-Ierland. Alleen de radikale katholieke Sinn Fein mag niet meedoen, zo lang die partij blijft weigeren het geweld van de IRA te veroordelen.

Zeven prijzen, waaronder die van 'beste film' en 'beste regie', gingen naar deze Amerikaanse produktie. Myrna Loy en Sophia Loren werden onderscheiden voor hun hele oeuvre.

'La Loren' en alle andere sterren van het 'witte doek' waren aanwezig bij de uitreiking van de Oscars. Zoals verwacht kreeg "Dances with Wolves" de meeste onderscheidingen: "Hij, die met wolven danst" verhaalt de visie van regisseuracteur Kevin Costner op de nadagen van het Wilde Westen. Costner probeert recht te doen aan de bijzondere cultuur van de Indianen, die door blanke kolonisten helemaal uitgeroeid is. Oscars ook voor Kathy Bates, voor 'beste actrice' in "Misery". En voor Jeremy Irons, die voor zijn rol in "Reversal of Fortune" werd beloond. Whoopi Goldberg kreeg de prijs voor 'beste vrouwelijke bijrol' in de film "Ghost". De Oscar voor 'beste buitenlandse film' was voor "Journey to Hope". Een Zwitserse film over een Turks gezin dat naar Zwitserland gaat om daar hun geluk te zoeken.

Wie geld wil lenen via een tussenpersoon is voortaan beter af. De kredietbemiddelaars, zoals die tussenpersonen wel genoemd worden, hebben een gedragscode opgesteld. Dat gebeurde na veel klachten van consumenten over misleidende voorlichting.

Wie vandaag een leuke auto te koop ziet, kan daar morgen al in rijden. Daar zorgt de kredietbemiddelaar wel voor. Met lokkende advertenties wordt op een eenvoudige manier geld aangeboden. Desnoods wordt het bedrag zelfs thuis bezorgd. Maar deze manier van geld lenen was tot vandaag voor de consument uiterst ondoorzichtig. De Nederlandse Vereniging van Financieringsadviseurs, kredietbemiddelaars, presenteerden vandaag een gedragscode. De gedragscode is volgens Konsumenten Kontakt een eerste stap in de goede richting. Dit jaar zal er in ons land voor zo'n 8 miljard gulden krediet verstrekt worden voor de aankoop van vooral luxe goederen.

Het weer,met Erwin Kroll.

Goeden avond.het nieuws van woensdag 27 maart. Moskou aan vooravond van krachtmeting. Koerdenleider wil oppositie bundelen. Rellen in Parijse voorstad. Meer controle op naleving van de wet.

Moskou staat aan de vooravond van een bikkelharde confrontatie. President Gorbatsjov en de Sovjettop zijn vastbesloten om de voor morgen aangekondigde pro-Jeltsin-demonstratie kostte wat het kost te verhinderen. Maar honderdduizenden Moskovieten zijn al net zo vastbesloten om massaal de straat op te gaan en steun te betuigen aan de radicale hervormer.

Per decreet heeft Sovjet-president Gorbatsjov de hoofdstad onder direct bevel van zijn ministerie van binnenlandse zaken geplaatst. Daardoor valt de Moskouse politie niet meer onder het gezag van het democratisch gekozen stadsbestuur. Dat is dan ook uiterst verbolgen over de maatregel van de Sovjet-president. Het stadsbestuur voelt zich verder tegen de haren ingestreken door het demonstratieverbod dat is afgekondigd. Volgens de plaatselijke autoriteiten kan dat verbod niet anders worden uitgelegd dan als een pure provocatie van de centrale sovjet-regering. "Dit is om moeilijkheden vragen," zegt het stadsbestuur. De Sovjet-top rekent er niet echt op dat de Moskovieten zich morgen aan het demonstratieverbod zullen houden. Honderden dranghekken moeten voorkomen dat het Kremlin overspoeld wordt met pro-Jeltsin-betogers. In de directe omgeving van het machtscentrum staan de pantserwagens klaar om uit te rijden. Volgens de KGB zijn de Moskouse ordehandhavers klaar voor de confrontatie. De demonstratie moet een massale steunbetuiging worden aan Boris Jeltsin. Zijn positie staat op het spel in het parlement van de Russische Federatie. De communistische tegenstanders in zijn eigen republiek lijken van de radicale hervormer af te willen. Maar Jeltsin heeft zijn positie daar aanzienlijk versterkt tijdens het referendum van tien dagen geleden. Bovendien wordt een demonstratie van honderdduizenden Jeltsin-aanhangers gezien als een niet te negeren signaal aan zijn tegenstanders om de populaire radicaal niet te tackelen.

Redt-ie het of redt-ie het niet, Boris Jeltsin. Het lot van de populaire hervormer ligt in handen van het parlement van de Russissche Federatie, waar de conservatieve en de hervormingsgezinde krachten elkaar redelijk in evenwicht houden. In de studio Andre Gerrits van het Oost-Europa Instituut. Redt Boris Jeltsin het morgen Wat betekent het voor Gorbatsjov als Jeltsin zijn politieke hachje redt Valt er op straat nog een confrontatie te verwachten tussen de ordehandhavers, van Gorbatsjov, en de aanhang van Jeltsin. (waar staat de politie)

Het Iraakse leger zou scud raketten naar het Noorden van het land vervoeren om in te zetten tegen Koerdische opstandelingen. Volgens de Koerden probeert Saddam Hoessein ook nog eens 200.000 soldaten op de been brengen om de opstand neer te slaan. Vrijwel het hele Koerdische deel van Irak wordt nu gecontroleerd door het verzet. Een van de belangrijkste leiders van de Koerden is uit ballingschap teruggekeerd naar Noord-Irak.

Met groot enthousiasme is de Koerdische verzetsleider Jalal Talabani in noord-Irak binnengehaald. Na de toejuichingen overlegde hij met andere oppositieleiders over de strategie die nu gevolgd moet worden om Saddam Hoessein ten val te brengen. Talabani is de leider van de Patriotische Unie van Koerdistan, n van de grootste Koerdische verzetsorganisaties in Irak. Over het doel van zijn partij is hij duidelijk. Volgens Talabani hebben honderden officieren van het leger van Saddam Hoessein zich overgegeven aan de rebellen. Een deel van deze militairen zou overgelopen zijn en nu trainingen geven aan het Koerdische verzet. Over het verloop van de strijd is verder veel onduidelijkheid. Net als over het aantal slachtoffers. Deze opnamen van het Koerdische verzet laten gewonde kinderen in een ziekenhuis zien. De Koerden beschuldigen Saddam Hoessein ervan dat hij vanuit helikopters fosforgranaten laat gooien. Terwijl de burgeroorlog in alle hevigheid voorwoedt, installeerde Saddam Hoessein vandaag zijn nieuwe kabinet. Daarin veel ouwe getrouwen. De ministers legden de eed van trouw af op de koran of zoals vice-premier Tareq Aziz op de bijbel. Saddam Hoessein geeft zijn nieuwe kabinet een half jaar de tijd om democratische hervormingen door te voeren.

Teleurstelling bij de Koerden na het Amerikaanse besluit om Iraakse gevechts-helikopters met rust te laten. Washington zal de helikopters alleen neerhalen als ze de geallieerde troepen bedreigen. De geallieerde opperbevelhebber Schwarzkopf heeft daarover met de Iraakse commandanten afspraken genmaakt. Maar Schwarzkopf voelt zich nu bedrogen want de Irakezen hadden alleen gevraagd of ze tranport- helikopters mochten inzetten.

De Amerikaanse minister van defensie Cheney is geirriteerd door uitlatingen van Schwarzkopf dat hij graag door had willen vechten om het Iraakse leger geheel te vernietigen.

Onlusten in Parijs. In een van de voorsteden richtten jongeren van Arabische afkomst -vandaag en gisteravond- ernstige vernielingen aan, uit protest tegen de geweldadige dood van een van hen. Een 18-jarige was door 2 bewakers van een winkelcentrum afgetuigd en doodgeschoten . Daarop sloeg de vlam in de pan.

Twee bewakers van de cafetaria worden nog vastgehouden en ondervraagd door de Parijse politie.

De vliegtuigkaping in Singapore is beeindigd. Bij de bestorming van het toestel van Singapore Airlines zijn alle kapers gedood. Alle gijzelaars aan boord zijn in veiligheid gebracht. Commando's gingen tot actie over nadat de vier Pakistaanse kapers hadden gedreigd een gijzelaar te doden. Het vliegtuig was gisteravond gekaapt. De kapers eisten de vrijlating van een aantal gevangenen in Pakistan. Onder hen ook de man van de voormalige premier van Pakistan, Benazir Bhutto.

De laatste Sovjettanks verlaten Tjechoslowakije. In Milovice, een dorpje 60 kilometer van Praag, zijn de tanks op de trein gezet richting Sovjet Unie. Morgen zullen alle tanks het land uit zijn. De laatste Sovjetsoldaten moeten Tjechoslowakije in juni verlaten hebben. Dat hebben de presidenten Gorbatsjov en Havel vorig jaar afgesproken. Alle gevechtstroepen en munitievoorraden zijn al weg. Sovjettroepen vielen Tjechoslowakije in 1968 binnen.

Geen europees voetbaleen jaar lang voor AC Milan. Schorsing voor de Europacup I titelhouder, dat door de UEFA in de hoek is gezet wegens onsportief gedrag tijdens de kwart-finale tegen Olympique Marseille. De club van Rijkaard, Van Basten en Gullit liep een paar minuten voor het eind van het veld, omdat n lichtmast was uitgevallen. De wedstrijd werd toen gestaakt, bij een 1-0 stand voor Marseille.

Voor het eerst de boze buitenwereld in. In de lente, dat wel. Bijna vier maanden geleden werd in Blijdorp in Rotterdam een ijsberen-drieling geboren. Helaas is n van de beertjes op ongelukkige wijze ontslapen, toen moeder Ijsbeer zich in haar winterslaap omdraaide. Toch is er in Blijdorp weer sprake van een gelukkig drietal jonkies, want het jong van een andere ijsbeermoeder completeert nu het geheel.

Met vaste hand. Onder dat motto wil minister Hirsch Ballin van justitie gaan onderzoeken of allerlei wetten en regels wel werken. Om bijvoorbeeld verkeersovertredingen, vervuiling van het milieu, en allerlei vormen van kleine criminaliteit tegen te gaan, zijn de afgelopen jaren veel wetten en regelingen gemaakt. Maar: hebben zij ook effect

De een weet hoe het moet. De ander lapt de regels aan zijn laars. Iedereen kent wel een voorbeeld in zijn of haar omgeving. De overheid probeert er van alles aan te doen. Door campagnes of door strengere controles en boeten. Maar Hirsch Ballin steekt ook de hand in eigen boezem. De overheid maakt niet altijd duidelijke regels en wetten en de controle schiet soms tekort. Dat zal de nieuwe inspectie rechtshandhaving onderleiding van de heer Kuiper op zo'n moment adviseren aan andere ministeries. Ook gaat de inspectie kijken of wetten en regels van de overheid wel even efeecteif zijn. Kuiper weet zijn eerste taak al Minister Hirsch Ballin heeft hooggespannen verwachtingen van zijn inspectie. De adviezen van de inpsectie rechtshandhaving moeten dus ook effect hebben op onverbeterlijke fout-parkeerders bij andere minsiteries.

De "Guardian Angels" zijn Amerikaanse burgerwachten, in uniform. Deze beschermengelen hebben het plan opgevat om Amsterdam wat "veiliger" maken. De groep onderzoekt of in de hoofdstad behoefte is aan een Nederlandse versie van hun club.

Niemand heeft ze officieel uitgenodigd.Maar vanochtend patrouilleerden zij plotseling in de metro in Amsterdam. . De "Guardian Angels" uit New York.Burgerwachten die in eigen land optreden tegen criminaliteit op straat.In New York desnoods met fysiek geweld. Komende dagen kijken ze of in Amsterdam ook zo'n burgerwacht kan worden opgericht: De heren maakten vandaag een verkenningstocht over de Walletjes.Amsterdammers reageerden hier en daar positief maar ook afwijzend en argwanend. amerikaanse burgerwacht geen behoefte te hebben.

15 zwarten vermoord in Alexandra,de woonwijk in Johannesburg. Bij een aanslag op deelnemers aan een dodenwake.

Zuid-Afrika kan onder voorwaarden worden toegelaten tot de Olympische spelen, volgend jaar. Dat concludeert een commissie van het IOC na een rondreis door het land. Maar dan moet wel binnen zes maanden de apartheid binnen en buiten de sport volledig afgeschaft zijn.

Waar zijn de mooiste boeken van het afgelopen jaar Dat vragen literatuur-critici zich af, als ze kijken naar welke boeken genomineerd zijn voor de AKO-literatuurprijs, de grootste geldprijs voor schrijvers in ons land.

Jury-voorzitter Bolkenstein maakte de nominaties voor de AKO-Literatuurprijs vanmiddag bekend. Het zijn Het Beloofde Land van Adriaan van Dis, Littekens van Patricia de Martelaere, Altijd de Vrouw van Geerten Meijsing, Meneer Gezelle van Michel van der Plas, Zuidland van P.F. Thomese en het kinderboek Verse bekken van Anne Vegter. De keus van de jury heeft in literaire kring opwinding veroorzaakt. De vier voorgaande keren dat de prijs werd uitgereikt week de voorkeur van de jury al sterk af van de opvatting van de recesenten. Maar dat nu De Wetten van Connie Palmen en De advocaat van de Hanen van Van der Heyden niet zijn genomineerd, wordt betreurd en gekritiseerd. Aan de prijs is een geldbedrag van 50.000 gulden verbonden. Op 21 mei wordt de prijs uitgereikt.

Het weer,met Peter Timofeeff.

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 28 maart. Massale Moskouse demonstratie verloopt rustig. Hogere dollar stimuleert onze economie. Sociale uitkeringsfraude door gaten in de wet. Geen deskundig personeel voor ouderverzorging.

Een morele overwinning voor Boris Jeltsin. Ondanks het demonstratieverbod zijn tienduizenden, volgens sommige bronnen zelfs honderdduizend of meer mensen in Moskou de straat opgegaan om te protesteren tegen president Gorbatsjov en de communistische partij. Moskou was in de ban van de twee politieke rivalen. Jeltsin kon daarbij rekenen op steun van de demonstranten en Gorbatsjov op die van de ordetroepen.

Tegen het eind van de middag werd er op twee plaatsen in Moskou geprotesteerd. De grootste demonstratie trok een enorme mensenmassa. Het demonstratieverbod dat president Gorbatsjov had uitgevaardigd, werd genegeerd. De stoet wilde optrekken naar het Kremlin, maar dat hield het leger tegen. Het machtscentrum was volledig afgezet. Verder grepen de duizenden militairen in het centrum van de Sovjet-hoofdstad niet in. Het protest verliep dan ook vreedzaam. De demonstranten wilden op geen enkele manier worden beschuldigd van het uitlokken van gewelddadigheden. Verbaal geweld was er wel. Op spandoeken en in spreekkoren werd ongezouten kritiek geleverd op president Gorbatsjov. Ze eisten het opheffen van de macht van de communistische partij en betuigden steun aan Jeltsin. Aan het begin van de avond liep het protest af. Langzaam keerde de rust terug, althans in de straten van Moskou. De politieke strijd tussen Jeltsin en Gorbatsjov gaat door.

Ook binnenskamers was er steun voor Boris Jeltsin. Want de meerderheid van het Russische parlement lijkt achter zijn voorzitter te staan. Een ruime meerderheid zelfs, en dat is toch een verrassing. Tot vandaag zag het er naar uit, dat de voor- en tegenstanders van Jeltsin elkaar in het parlement in evenwicht houden.

Het Russische parlement wond zich vanmorgen flink op over Sovjet-president Gorbatsjov. In twee stemmingen werden evenzoveel maatregelen van de Sovjet-leider getorpedeerd. Eerst werd het demonstratieverbod gekappitteld, en daarna moest Gorbatsjovs stap om Moskou onder centraal gezag te plaatsen het ontgelden. Een flinke steun voor Jeltsin. Zijn positie lijkt - voorlopig althans - verstevigd. Als morgen verder wordt gepraat, zal blijken hoe sterk z'n positie is. De Russische parlementsleden vierden de stemmingen - die niet meer dan een symbolische betekenis hebben - als een bijzondere overwinning. Maar president Gorbatsjov liet Jeltsins rechterhand Chazboelatov direct al weten, dat er absoluut niet gedemonstreerd mag worden. Waar de Russische parlementsleden zich op hun beurt niets van aan zouden trekken. Terwijl de demonstranten zich buiten verzamelden, riep Boris Jeltsin binnen de parlementsleden op tot protest. Het Russische parlement kreeg wel de belofte dat het Rode Leger morgen vroeg uit Moskou wordt teruggetrokken.

Gorbatsjov moet het demonstratieverbod zo snel mogelijk opheffen. Dat zegt het Witte Huis. "In het verleden verliep dit soort demonstraties ook altijd ordelijk", aldus een woordvoerder. Premier Lubbers maakt zich zorgen om de positie van Michael Gorbatjsov. Dat zegt hij vanavond in het wekelijkse televisiegesprek.

Tegen het eind van de middag werd er op twee plaatsen in Moskou geprotesteerd. De grootste demonstratie trok een enorme mensenmassa. Het demonstratieverbod dat president Gorbatsjov had uitgevaardigd, werd genegeerd. De stoet wilde optrekken naar het Kremlin, maar dat hield het leger tegen. Het machtscentrum was volledig afgezet. Verder grepen de duizenden militairen in het centrum van de Sovjet-hoofdstad niet in. Het protest verliep dan ook vreedzaam. De demonstranten wilden op geen enkele manier worden beschuldigd van het uitlokken van gewelddadigheden. Verbaal geweld was er wel. Op spandoeken en in spreekkoren werd ongezouten kritiek geleverd op president Gorbatsjov. Ze eisten het opheffen van de macht van de communistische partij en betuigden steun aan Jeltsin. Aan het begin van de avond liep het protest af. Langzaam keerde de rust terug, althans in de straten van Moskou. De politieke strijd tussen Jeltsin en Gorbatsjov gaat door.

Ook binnenskamers was er steun voor Boris Jeltsin. Want de meerderheid van het Russische parlement lijkt achter zijn voorzitter te staan. Een ruime meerderheid zelfs, en dat is toch een verrassing. Tot vandaag zag het er naar uit, dat de voor- en tegenstanders van Jeltsin elkaar in het parlement in evenwicht houden.

Het Russische parlement wond zich vanmorgen flink op over Sovjet-president Gorbatsjov. In twee stemmingen werden evenzoveel maatregelen van de Sovjet-leider getorpedeerd. Eerst werd het demonstratieverbod gekappitteld, en daarna moest Gorbatsjovs stap om Moskou onder centraal gezag te plaatsen het ontgelden. Een flinke steun voor Jeltsin. Zijn positie lijkt - voorlopig althans - verstevigd. Als morgen verder wordt gepraat, zal blijken hoe sterk z'n positie is. De Russische parlementsleden vierden de stemmingen - die niet meer dan een symbolische betekenis hebben - als een bijzondere overwinning. Maar president Gorbatsjov liet Jeltsins rechterhand Chazboelatov direct al weten, dat er absoluut niet gedemonstreerd mag worden. Waar de Russische parlementsleden zich op hun beurt niets van aan zouden trekken. Terwijl de demonstranten zich buiten verzamelden, riep Boris Jeltsin binnen de parlementsleden op tot protest. Het Russische parlement kreeg wel de belofte dat het Rode Leger morgen vroeg uit Moskou wordt teruggetrokken.

Gorbatsjov moet het demonstratieverbod zo snel mogelijk opheffen. Dat zegt het Witte Huis. "In het verleden verliep dit soort demonstraties ook altijd ordelijk", aldus een woordvoerder. Premier Lubbers maakt zich zorgen om de positie van Michael Gorbatjsov. Dat zegt hij vanavond in het wekelijkse televisiegesprek.

De dollar wordt steeds meer waard. En dat is niet alleen voor de Amerikaanse economie belangrijk. Ook wij profiteren er van. De werkgeversorganisatie VNO schat dat het aantal banen met vijftien tot twintigduizend kan toenemen.

Sommige valuta handelaren vergeljken de recente bewegingen van de dollar met die van een jo -jo.De val van de dollar werd op 11 februari dit jaar gemarkeerd door een rekord dieptepunt:een gulden twee en zestig en negentiende cent.De snelle afloop van de Golf oorlog stuwde de koers omhoog.Welke gevolgen zijn er voor de tussenbalans: groot. Voor het nederlands bedrijfs leven is de snelle koers daling en stijging van de dollar volgens de werkgevers organisatie VNO voor ondernemers nog geen redenom meer te investeren.Maar ten opzichte van de goedkope lonen landen in Zuid Oost Azie zal de concurrentie positie van Nederland bij een duurdere dollar verbeteren.Van een duurdere dollar profiteert ook de nederlandse export naar de Verenigde Staten.Het VNO ziet per saldo groeimogelijkheden. E.Elbertse - VNO Vandaag is de dollar iets gedaald na de forsre stijging van afgelopen dagen.De slotkoers lag op een gulden twee en negentig zeven tiende cent.

Saddam Hoessein lijkt een massale tegenaanval te hebben ingezet tegen de Koerdische opstandelingen in het noorden van Irak. De belangrijke oliestad Kirkuk wordt zwaar beschoten, volgens de rebellen. Maar in het zuiden zeggen Sji'itische rebellen nieuwe successen te hebben geboekt.

Iraakse regeringstroepen zouden in het noorden oprukken langs routes waar ze eerder over moesten vluchten voor de geallieerden. Volgens de rebellen wordt de aanval geleid door de Republikeinse garde. Kirkuk zou worden beschoten met raketten en zware artillerie en ook vanuit de lucht onder vuur worden genomen. De rebellen zeggen dat er al duizenden burgerslachtoffers zijn gevallen. De Koerden hebben alle verzetsstrijders opgeroepen om Kirkuk te verdedigen. De Sji'itische opstandelingen in het zuiden zeggen de heilige stad Karbala te hebben heroverd. Regeringstroepen hadden eerder gezegd het zuiden weer helemaal in handen te hebben. De vijf permanente leden van de veiligheidsraad van de Verenigde naties zijn het eens over een resolutie voor een permanent staakt-het-vuren in de Golf. Irak maakt zich ernstig zorgen over de voorwaarden. De vertegenwoordiger van de Verenigde staten in de veiligheidsraad wil de resolutie zo snel mogelijk laten aannemen.

Tweederde van alle Amerikanen willen dat hun land een permanente troepenmacht handhaaft in het Golfgebied. Dat is de uitkomst van een nieuwe opiniepeiling. De regering-Bush heeft al laten weten troepen in de golf te willen houden.

Miljarden-aankoop door Elsevier. Het uitgeversconcern neemt Pergamon Press over van de Britse uitgever Robert Maxwell. Met de aankoop is een bedrag van bijna anderhalf miljard gulden gemoeid. Pergamon Press is een gerenommeerde wetenschappelijke uitgeverij. Het publiceert tijdschriften en boeken op wetenschapsgebieden zoals medicijnen, scheikunde en informatica. Elsevier is al geruime tijd aktief in de Engelstalige wereld. Eerder deze maand zei het bedrijf aktief naar overnames te gaan zoeken, toen samenwerking met de Britse uitgeverij Pearson mislukte.

De Amerikaanse computerfabrikant IBM gaat drastisch reorganiseren. Dit jaar worden meer dan 14.000 banen bij IBM-vestigingen wereldwijd geschrapt. Dat is bijna vier procent van het totale personeelsbestand. IBM heeft ruim vier miljard gulden uitgetrokken voor afvloeiingsregelingen. Voor IBM Nederland heeft de aangekondigde reorganisatie geen extra gevolgen. Afgelopen november maakte het bedrijf al bekend dat dit jaar 3- tot 400 banen zullen verdwijnen omdat de resultaten tegenvielen.

Een uitslaande brand heeft een groot deel van de Amerikaanse ambassade in Moskou onbruikbaar gemaakt. Om kwart over acht vanmorgen brak het vuur uit in het 9 verdiepingen tellende pand in het centrum van Moskou. Pas tegen de avond kreeg de brandweer het onder controle. Alle 400 medewerkers in het gebouw werden direct geevacueerd. Een werknemer liep rookvergiftiging op, maar er zijn geen gewonden. De brand ontstond bij de reparatie van een lift.

De proef met conducteurs terug op de tram in Amsterdam is een groot succes. Volgens het Gemeentelijk Vervoersbedrijf is het aantal zwartrijders op lijn 4 met tien procent teruggedrongen. De conducteur zit achterin de tram, waar iedereen moet instappen. Uit reakties van passagiers blijkt dat zij zich een stuk veiliger voelen. Het experiment in Amsterdam heeft veel belangstelling uit het butenland gekregen. In Brussel en ook het Australische Melbourne denkt men nu ook over het terughalen van de conducteur op de tram.

Minister Dales en de vier ambtenarenbonden doen vanavond in Den Haag een laatste poging om het eens te worden over een eenjarige cao voor de 700.000 ambtenaren. In Den Haag is Rik Groenewegen.

De bedrijfsverenigingen moeten veel actiever zijn in het bestrijden van uitkerings- en samenwerken en vaker gegevens uitwisselen. Want dat gebeurt nu nauwelijks. Dat is de kritische conclusie van een fraude-onderzoek van de Sociale Verzekeringsraad, zeg maar de beheerder van al het uitkeringsgeld.

De raad onderzocht de administraties van GAK- kantoren en van een aantal afzonderlijke bedrijfsverenigingen. Conclusie: de fraude met uitkeringen, premies en voorzieningen is zo omvangrijk omdat de uitkerende instanties laks zijn in toezicht en controle. Regiokantoren van de bedrijfsverenigingen kunnen vaak niet bij elkaars gegevens, waardoor iemand zonder enig probleem in drie verschillende steden een uitkering kan ontvangen. Behalve het gebrek eraan, wordt de controle veel te traag uitgevoerd zeggen de onderzoekers. Volgens het rapport: Schroom en Daad, worden mensen gewoonweg uitgenodigd om te frauderen. Zo duurt het veel te lang voordat de medische dienst een herkeuring uitvoert, bij twijfels over een WAO-uitkering. Opmerkelijk detail in het onderzoek: werkgevers en werknemers liegen in commissie. Ze weten van elkaar dat ze frauderen, bijvoorbeeld door te rommelen met nota's. Of ze spreken een percentage zwart-betaling af. De sociale verzkeringsraad, zelf toezichthouder op de verstrekking van de uitkeringen, vindt dat het GAK en de bedrijfsverenigingen hun opsporingsapparaat moeten uitbreiden. Maar vooral moet het uitkerings- en fraude beleid beter gecoordineerd worden.

De verkoop van wapens aan het buitenland moet strenger gecontroleerd worden. Minister van den Broek van Buitenlandse Zaken wil scherpere exportregels . De ministerraad boog zich vandaag over een plan, naar aanleiding van de overbewapening in het Midden Oosten, en de Golfoorlog.

Irak kocht van westerse landen de laatste jaren grote hoeveelheden wapens. Daar is kritiek opgekomen. Bovendien kwamen door scherpere controles tijdens het internationaal embargo tegen Irak verschillende illegalewapenleveranties boven water. De onderdelen voor een superkanon aan Irak werdenonderschept en in eigen land werd het vrachtschip Gur Mariner aan de ketting gelegd en leverde Delft Instruments nachtkijkers aan Irak.Van den Broek wil met zijn nota twee dingen bereiken. Bij wapenexport hanteert de overheid verschillende voorwaarden Aan een zogenaamd spanningsgebied wordt niet geleverd Worden mensenrechten geschonden dan krijgt een land ook geen wapens een derde criterium is het al dan niet bestaan van een internationaal embargo van bijv de EG of Verenigde Naties Van den Broek wil daar een vierde criterium aan toevoegen om overbewapening te voorkomen:geen wapens naar een land dat redelijk voldoende bewapend is Maar wat is voldoende Om de wapenexport goed te laten verlopen wil Van den Broek daarom komen tot een gemeenschappelijk europees wapenbeleid. Want zegt van den Broek nu doet iedereen maar iets voor zich.

Het is in de provincie Utrecht onderzocht, maar het geldt hoogstwaarschijnlijk voor 't hele land: veel ziekenhuizen weten zich geen raad meer met de verzorging van oudere patienten. Er is geen deskundig personeel genoeg. En als de oudere patient van een ziekenhuis naar een verpleeghuis moet, is daar bijna nooit plaats.

In veel ziekenhuizen neemt door de vergrijzing van de bevolking het aantal oudere patienten sterk toe. Deze patienten zijn extra gevoelig voor complicaties. En dat vereist veel intensieve medische en psycho-sociale zorg. Maar te weinig verpleegafdelingen zijn daartoe ingericht en hebben niet het gespecialiseerde personeel. Een groot probleem is dat veel oudere patienten na behandeling nog in het ziekenhuis moeten wachten op een nieuw onderkomen. Toch is leven voor de ouderen in de ziekenhuizen vrij saai. Ze moeten te vroeg op, er is nauwelijks privacy en er wordt weinig ondernomen om deze mensen bezig te houden. Verpleegtehuizen, huisartsen en kruisverenigingen zouden meer moeten samenwerken, maar dat lukt volgens de inspectie maar steeds niet.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Goeden avond. Het nieuws van zaterdag 30 maart. Mandela en Buthelezi willen einde aan geweld. Jeltsin krijgt ongezouten kritiek uit eigen kring Albanie op weg naar stembus en demokratie. Twee Rotterdamse kranten gaan op in EEN dagblad.

Stop het geweld. Nelson Mandela en Chief Buthelezi, de twee rivaliserende leiders van de zwarte Zuidafrikaanse bevolking, zijn het roerend eens. Eensgezind deden ze vanavond een oproep aan de aanhangers van hun organisaties, ANC en Inkatha, de vijandelijkheden over en weer onmiddellijk te stoppen. Mandela en Buthelezi ontmoetten elkaar in Zuidafrkaanse stad Durban voor crisis-beraad. De onrust onder de zwarte bevolking blijft aanhouden en iedere dag vallen er doden.

De bloedige strijd tussen aanhangers van Nelson Mandela's ANC en de Inkatha-beweging van Chief Buthelezi duurt al een jaar of vijf. In de zwarte woonoorden kwamen daarbij bijna 5000 mensen om het leven, vaak op gruwelijke manier vermoord.

Twee maanden geleden spraken Buthelezi en Mandela voor het eerst met elkaar over het zwarte geweld. Maar het vredes-accoord tussen de twee belangrijkste zwarte leiders haalde niets uit. Het geweld ging onverminderd door. De problemen tussen aanhangers van Inkatha en ANC worden veroozaakt door verschillende politieke opvattingen en door stammenconflicten. Veel aanhangers van het ANC horen, evenals Nelson Mandela zelf, tot de Xhosa-stam. Inkatha is vooral bij de Zulu's populair Ook in politiek opzicht liggen groeperingen liggen ver uit elkaar. Beide organisaties zijn natuurlijk tegen apartheid. Inkatha vindt dat het systeem geleidelijk en in overleg met de blanke regering moet worden afgeschaft. Het ANC is veel radicaler: alle apartheidswetten moeten ogenblikkelijk ingetrokken worden. Maar het geweld in de zwarte woonoorden heeft wellicht nog een oorzaak: er gaan hardnekkige geruchten dat de onlusten worden aangewakkerd door infiltranten van politie en leger. Veel blanken zien de geleidelijke afschaffing van de apartheid met lede ogen aan en hebben alle belang bij een verdeelde, en dus minder effectieve zwarte oppositie.

De Nederlandse Anti-apartheidsbeweging vindt de oproep van de twee zwarte leiders verheugend maar nog niet genoeg. Volgens de Anti-apartheidsbeweging mag men nu hopen dat vooral Inkatha-leider Buthelezi erin zal slagen het geweld van zijn aanhang te beteugelen.

Felle kritiek op Boris Jeltsin in het parlement van zijn EIGEN republiek. De conservatieve krachten in de Sovjet-Unie gaan door met hun aanvallen op de president van de Russische Federatie. Afgevaardigde Isakov verweet Jeltsin,dat hij streeft naar alleenheerschappij. "Hij doet niets aan de economische en sociale crisis in de Republiek" is het verwijt.

In een toespraak die regelmatig werd onderbroken door aanhangers van Jeltsin, noemde Isakov Jeltsin en andere hervormingsgezinde politici incapabel en niet in staat het land te besturen. Hij beschuldigde Jeltsin ervan een dictatuur in te willen stellen. Bijval kreeg Isakov echter toen hij zei het eens te zijn met Jeltsin's oproep aan president Gorbatsjov om af te treden. Hij stelde voor de Sovjet-president een diplomatieke functie in het buitenland te geven. Ook uit onverwachte hoek was er kritiek op Jeltsin. Parlementslid Sacharov, die bekend staat als een aanhanger van de president, waarschuwde voor het gevaar dat Jeltsin teveel macht krijgt.

In ieder geval is er buiten de deur voor Jeltsin duidelijke steun: het zijn de stakende mijnwerkers,die in een telegram aan het parlement zeiden achter de president van de Russische federatie te staan. De parlementsleden echter kregen flinke kritiek omdat zij weigeren de eisen van de mijnwerkers te bespreken. Jullie hebben het contact met het volk verloren, zeggen demijnwerkers

Al een maand staan deze kolenwagons werkeloos bij een mijn in Novo-kuz-netsk. In 125 van de 600 mijnen in de Sovjet Unie wordt gestaakt voor hogere lonen en betere werkomstandigheden. Gisteren bespraken de stakingscomite's het verdere verloop van de acties. In de Donbass wordt overwogen ook onderhoudsploegen te laten meestaken. Daardoor zou in dat gebied de hele mijnindustrie stil komen te liggen. Een lichtpuntje voor Gorbatsjov - vandaag woonde hij een conferentie over het Sovjetleger bij - is dat de Litouwse president Landsbergis wil praten over de toekomst van zijn republiek. In januari maakten Sovjettroepen een einde aan de eenzijdig uitgeroepen zelfstandigheid van Litouwen. Ingrijpen van het leger kwam ook vandaag ter sprake. Zo zei n van de kolonels dat het leger iedere opdracht zal uitvoeren om de Unie bijeen te houden.

Jordanie en de Palestijnse bevrijdingsorganisatie, de PLO, krijgen geen financiele steun meer van 6 rijke oliestaten, verenigd in de Samenwerkingsraad in de Golf. Deze afstraffing voor de steun aan Saddam Hoessein betekent dat ze tientallen miljoenen guldens minder krijgen. Voor de PLO valt hiermee de belangrijkste inkomstenbron weg.

De Arabische Liga kwam bijeen in Cairo. Voor het eerst sinds het begin van de Golf-crisis in augustus vorig jaar. De 21 leden van de Liga proberen de verdeeldheid in de Arabische wereld te overwinnen. Alle landen hadden een afgevaardigde gestuurd, ook Irak. De Golfoorlog stond niet op de agenda. Maar de Iraakse vertegenwoordiger riep op tot de bevrijding van Irak, dat - zoals hij zei -nu bezet is door de Verenigde Staten. De strijd rond de noordelijke olie-stad Kirkuk duurt voort. Zowel de regeringstroepen, als het Kurdische verzet zeggen de stad weer in handen te hebben. Het Koerdisch verzet meldt dat het Iraakse leger zich schuldig maakt aan massamoorden. Koerdische rebellen toonden martelkamers die gebruikt zouden zijn door de Iraakse geheime politie. Dergelijke martelkamers zijn in heel Irak aangetroffen. Naast de duizenden doden die in Noord-Irak zijn gevallen, is ook sprake van talloze gewonden, doordat de bevolking vanuit helikopters bestookt zou zijn met napalm en fosfor-zuur. In de ziekenhuizen is een groot tekort aan medicijnen.

Gisteren nog een EEN partij-staat. Morgen op weg naar een demokratie. Zo lijkt het te lopen in het laatste communistische bolwerk in Europa: Albanie. Voor het eerste vrije verkiezingen morgen, waarbij niet alleen vrijheid, maar ook voedsel een belangrijk punt is. Naast de communisten, nu verenigd in de Socialistische Partij, dingen nog tien andere partijen mee naar de 250 parlementszetels.

In Rotterdam verdwijnen de dagbladen Het Vrije Ervoor in de plaats komt het Rotterdams Dagblad. Dinsdag komt die nieuwe krant. Vandaag verschenen de laatste edities van de oude kranten.

De hoofdredactie van het nieuwe Rotterdams Dagblad zegt geen pampfletblad te willen maken, maar een volwassen, gedegen en kritische krant.

Nog weinig succes bij de bestrijding van de oliebranden in Koeweit. Met speciale machines wordt twintigduizend liter schaars water in de bron gepompt, maar dat bleek niet voldoende. De vette walm uit de voortrazende fakkels veroorzaakte al roetneerslag in Iran. Maar de gevolgen gaan veel verder. Een groot deel van de Himalaya in het noorden van India, Pakistan en Nepal is bedekt met zwarte, kleverige sneeuw. De rook reisde vijf kilometer hoog over een afstand van 2500 kilometer en kwam als zwarte sneeuw naar beneden. Avonturiers ontdekten de zwarte sneeuw in het anders witte Himalaya-landschap, toen ze op grote hoogte wilden skien.

De Sovjet-minister van Buitenlandse Zaken Bessmjertnych is in Japan. Hij bereidt het bezoek voor van president Gorbatsjov, die in april naar Japan komt. De Japanners hopen, dat met Gorbatsjov de kwestie van vier kleine eilandjes geregeld kan worden. Die werden vlak voor het eind van de Tweede Wereldoorlog door de Sovjet-Unie ingenomen en zijn nog steeds bezet. In ruil voor de eilandjes wil Japan de Sovjet-Unie economische hulp geven. Maar Bessmertnych vindt dat een gevaarlkijke koppeling.

Rayonagent Freeke rijdt al rond met fietstassen voor de nieuwe krant. Veertig jaar lang bezorgde hij het Vrije Volk en later kreeg hij het Rotterdams Nieuwsblad erbij. Vanochtend voor het laatst. Freeke zag de bui al hangen . Het afgelopen jaar verloren de kranten samen 27.000 abonnees. Een onthoudbare situatie, defusie was onvermijdelijk. De redacties zijn nu samengevoegd. Dertig journalisten vallen af. De meesten tegen hun zin.Enkelen willen absoluut niet voor het nieuwe Rotterdams Dagblad werken. Ze hebben geen vertrouwen in de nieuwe hoofdredactie. Het Rotterdamse Nieuwsblad is de oudste krant, opgericht in 1878. Het Vrije Volk verscheen in 1900 onder de bezielende leiding van socialistische voorman Troelstra. Het Vrije Volk was na de oorlog de grootste krant in Nederland. Tot 1967 een echte partij krant, die dagelijks geestelijk voedsel gaf aan de socialistische familie. Daarna ging het bergafwaarts. De ontslagen journalisten krijgen nog uitbetaald tot 1994 en intussen zal voor hen een andere baan worden gezocht.

Een heroinelijn tussen Turkije en Nederland opgerold. De politie ontdekte 74 kilo, straatwaarde 7,5 miljoen gulden. Maar belangrijker dan dat, was de arrestatie van negen mensen in Amsterdam en Apeldoorn, waardoor een flinke drugslijn is afgesneden. De heroine zat verstopt in deze vrachtwagen. Het regionale recherche-bijstandsteam van Noord en Oost-Gelderland hield de handel vanuit Turkije al een half jaar in de gaten.

De dioxine-uitstoot in ons land is sterk verminderd. Dat komt door het sluiten van oude afval-verbrandingsovens als die in Zaandam, Leiden en Leeuwarden. Vr de sluiting van de ovens was de jaarlijkse uitstoot 850 gram; nu is dat in totaal 550 gram. Deze gegevens staan in rapporten van het R.I.V.M, en van T.N.O. Dioxine is een verzamelnaam voor een aantal zeer gevaarlijke stoffen. In 1988 mocht melk van koeien onder de rook van de Afvalverwerking Rijnmond, wegens een hoog dioxinegehalte niet verkocht worden.

De gloednieuwe Amsterdams-Amstelveense sneltram is noch snel en feitelijk ook geen tram, want hij rijdt alleen nog maar over een stuk metrotrajekt. Problemen en nog eens problemen. Meteen al reden er twee tegen elkaar aan , en met de vorst , kwamen er technische fouten aan het licht. En die zullen pas over twee maanden zijn opgelost.

Wat een hoogwaardige openbaar vervoerlijn moest worden tussen Amsterdam en Amstelveen, is al ruim een maand niet meer dan een kort metrolijntje dat niet verder gaat dan de grens van Amsterdam. Want op station Amsterdam-Zuid-WTC moeten de passagiers allemaal uitstappen en verder maar de bus nemen naar Amstelveen. Dus gaat de sneltram hier weer terug naar het centrum, via de metrobuis. Het station Poortwachter in Amstelveen, de eindhalte, ligt er ondertussen verlaten bij. Per openbaar vervoer dus bereikbaar met pendelbus 51, waar het vervoerbedrijf geen eensluidende route-aanduiding voor heeft. Er worden nu nieuwe treeplanken gemonteerd op alle dertien tramstellen. Pas als die grondig zijn uitgeprobeerd zal de sneltram weer naar het eindpunt in Amstelveen-Zuid gaan rijden.

Een vroege Paas hebben we dit jaar. Maar dat heeft de komst van vele toeristen niet kunnen verhinderen: de horeaca is tevreden nu er in de steden ,langs de kust en op de Wadden-eilanden een gezellige drukte is

Bij een attractie park als de Efteling was het vanochtend al voor dat de kassa's open gingen dringen geblazen.Dit sprookjes paradijs trekt opmerkelijk veel buitenlanders.Volgens de directie worden tijdens dit lange Paas weekeinde veel inwoners verwacht uit het voormalige Oost Duitsland. Liefhebbers van rust,ruimte en frisse lucht treffen elkaar dezer dagen in Zeeland.Bumper aan bumper,op het asfalt van de Brouwersdam,pal naast de snelweg.Het Nationaal Buro voor Toerisme heeft 700.000 buitenlandse toeristen geteld die nederland even aan doen.Geschat wordt dat een kwart miljoen landgenoten de paasvakantie vieren in eigen land. Zo gaan steeds meer mensen op bezoek in Rotterdam.De stad die in snel tempo zo'n totaal ander gezicht heeft gekregen.De sky line telt steeds meer wolkenkrabbers.De bouwkunst blijkt van grote invloed te zijn op het groeiend aantal dagjes mensen dat het nieuwe Rotterdam gaat bekijken. De baby olifant "Jasmien" in Diergaarde Blijdorp zorgt tijdens dit Paas weekend samen met de drie nog steeds "naamloze" baby ijsbeertjes voor een extra toeristische attractie in Rotterdam.De directie van de dierentuin spreekt van drie maal zoveel bezoekers als normaal.Moeder en dochter ijsbeer proberen een harinkje te verschalken.Een tafereel dat onder de bezoekers gevoelens van vertedering oproept.

Het weer tot slot met Peter Timofeeff.

Vannacht is er wat bijzonders aan de hand Het wordt bijvoorbeeld niet: kwart over tweeof tien voor drie. Met andere woorden: om twee uur zetten we de klok -in een ruk- een uur vooruit, naar drie uur. En dan hebben we voor een half jaartje weer de zomertijd en een uurtje langer licht 's avonds. Bijvoorbeeld om: tien voor half negen. Einde van dit acht uur journaal. Onze volgende uitzending is om tien uur. Een prettige avond verder.

Goedenavond dames heren , het nieuws van zondag 31 maart. Grote opkomst bij verkiezingen Albanie. Veel vluchtelingen in Noord-Irak. Warschau-pakt verdwijnt in geschiedenisboek.

In Albanie zijn zojuist de stemlokalen gesloten, waarmee een einde is gekomen aan een rustig en zelfs feestelijk verlopen verkiezingsdag. De belangstelling voor de eerste vrije verkiezingen in Albanie was overweldigend. "We hebben Lenin voorgoed naar huis gestuurd" zei n van de oppositieleiders.

In het noorden van Irak zijn tienduizenden burgers op de vlucht geslagen voor het geweld. Vooral in de omgeving van de strategisch belangrijke stad Kirkuk wordt hevig gevochten tussen opstandelingen en het Iraakse leger. Geen van beide partijen kan een overwinning opeisen want de stad is deels in handen van het verzet en wordt deels gecontroleerd door het leger.

In lange rije ontvluchten burgers van Kirkuk de gehavende stad. Kirkuk is belangrijk omdat er een derde deel van de Iraakse olie-produktie vandaan komt. Al vier dagen lang liggen grote delen van de stad onder vuur van Iraakse troepen. Met helicopters vallen ze wijken aan waarin het verzet de macht heeft. De Koerdische opstandelingen zeggen grote delen van Kirkuk in handen te hebben. In de gevechten nemen de rebellen veel soldaten van het Iraakse leger gevangen. De Koerden zijn van plan tot het bittere eind door te vechten. Leider Barzani wil Irak democratisch maken. Kirkuk is een verdeelde stad, want in een andere wijk laat het leger journalisten toe. De troepen controleren daar het dagelijks leven. Overal op straat herinneren doden aan de zware strijd die hier is geleverd met de Koerdische opstandelingen. Duizenden burgers zouden zijn gedood en gewond geraakt. Even ten noorden van Kirkuk ligt het stadje Arbil. Opstandelingen namen hier een kijkje in het buitenhuis van Saddam Hoessein. De Koerdische verzetsstrijders sliepen er een nachtje, en verbaasden zich over de luxe. Irak meent dat de opstand in het land is bedwongen. In een televisie-toespraak vertelde minister-president Hammadi dat het leger de situatie in het noorden en het zuiden onder controle heeft. Ook beloofde hij het Iraakse volk vrijheid en democratie.

Bij het referendum -vandaag- in de opstandige Sovjet-republiek Georgie zal de hele bevolking voor de onafhankelijkheid van de republiek stemmen. Dat zegt tenminste de president van Georgie, Gamsachoerdia. Het centrale gezag in Moskou heeft de uitslag al bij voorbaat afgewezen.

De drie -en een half miljoen kiezers wordt in zeven talen naar hun mening gevraagd. Georgie is n van de zes republieken die het landelijke referendum, op 17 maart over het behoud van de Sovjetunie, boycotte. Het houdt nu een EIGEN peiling. Gorbatsjov noemt het referendum illegaal, maar de Georgiers trekken zich daar niets van aan. De Georgiers zijn massaal gaan stemmen. Enkele uren nadat de deuren open gingen, had al de helft van het aantal kiezers de biljetten ingevuld. Verwacht wordt dat meer dan 80 procent voor de onafhankelijkheid van Georgie stemt.

Opnieuw is Boris Jeltsin, de president van de Russische Federatie, fel aangevallen door conservatieve krachten. In het parlement van Jeltsin's eigen republiek eisten verschillende afgevaardigden dat er een onderzoek komt naar de misdaden die Jeltsin en zijn regering zouden hebben gepleegd.

Aanhangers van de harde lijn beschuldigen Jeltsin ervan ontoelaatbare druk uit te oefenen op de conservatieven. Maar de president beet meteen flink van zich af. Een leider van de stakende mijnwerkers vroeg het parlement eindelijk tegemoet te komen aan de politieke en economische eisen van de mijnwerkers. Gebeurt dat niet, dan zullen de mijnen onder water worden gezet. Een van die eisen is dat president Gorbatsjov verdwijnt. Liberale afgevaardigden willen opnieuw proberen een stemming over een direct gekozen president op de agenda te krijgen. Vrijdag nog was dit verhinderd door een conservatieve meerderheid.

Het is gedaan met het Warschau-pakt, want klokslag twaalf uur houdt het op te bestaan. Tenminste, de militaire tak daarvan. Daarmee komt na zesendertig jaar een einde aan het militaire bondgenootschap van de voormalige Oostblok-staten, dat altijd onder direkt commando van Moskou heeft gestaan.

Het Warschau-pact werd tijdens de Koude Oorlog in 1955 opgericht als reactie op het onstaan van de NAVO. Jarenlang stonden de twee machtsblokken onverzoenlijk tegenover elkaar. Binnen het Warschau-pact lag alle macht bij de Sovjet-Unie. Zowel het binnen- als het buitenlandse defensiebeleid van de satellietstaten werd gecontroleerd. Pogingen om de banden met Moskou losser te maken of te verbreken werden keihard afgestraft. In 1956 verschenen Sovjet-tanks in de straten van Boedapest om de Hongaarse opstand in bloed te smoren. In 1968 werd er in Tsjechoslowakije met de hulp van troepen uit andere Warschau-pact- landen een einde gemaakt aan de Praagse Lente. De 30e verjaardag van het bondgenootschap werd in 1985 nog feestelijk gevierd. Maar van de daar aanwezige leiders van de lidstaten zijn de meesten intussen van het politieke toneel verdwenen. Na de innstorting van het communisme in Oost-Europa, wilden de meeste leden het bondgenootschap opheffen. Vannacht is het dan definitief zo ver.

In Joegoslavie is de politie van de buur-republieken Kroatie en Servie met elkaar in gevecht geraakt. Daarbij zou tenminste EEN dode zijn gevallen en vele gewonden. Het Joegoslavische staatspresidium is in spoedzitting bijeengekomen. De strijd speelt zich af in het nationale park van Plitvice.

De toeristische trekpleister in Plitvice werd vrijdag ingenomen door Servische agenten. Ze zijn afkomstig uit Krajina, het zuidelijke en door Serven beheerste deel van Kroatie. Dat verklaarde zich onlangs autonoom uit protest tegen Kroatie, dat zich uit de federatie-Joegoslavie wil terugtrekken. Vanochtend trokken agenten van Kroatie, geholpen door het leger, het park binnen en bestormden de stellingen van de Serven. Die werden daarop de bossen ingedreven. De Serven in Kroatie voelen zich gediscrimineerd door de Kroatische autoriteiten en hebben een eigen politiemacht en gewapende militie geinstalleerd.

In zijn paastoespraak heeft de Paus de wereld gevraagd, tegemoet te komen aan de wens van Koerden, Palestijnen en Libanezen, om in vrijheid te leven.

De paus leidde vanmorgen in Vaticaanstad een openluchtdienst op het plein voor de Sint Pieter. 30 duizend mensen woonden de dienst bij. Daarna verscheen hij op het balkon voor de traditionele paaszegen, Urbi et Orbi. Een bemoedigend woord had de Paus voor de bevolking van de Baltische staten en lof voor de katholieke Albanezen, die gedurende 24 jaar van onderdrukking, trouw zijn gebleven aan het geloof. Ook riep hij de wereld op een einde te maken aan de oorlogen en honger in Afrika.

De paus leidde vanmorgen in Vaticaanstad een openluchtdienst op het plein voor de Sint Pieter. 30 duizend mensen woonden de dienst bij. Daarna verscheen hij op het balkon voor de traditionele paaszegen, Urbi et Orbi. Een bemoedigend woord had de Paus voor de bevolking van de Baltische staten en lof voor de katholieke Albanezen, die gedurende 24 jaar van onderdrukking, trouw zijn gebleven aan het geloof. Ook riep hij de wereld op een einde te maken aan de oorlogen en honger in Afrika.

De weersverwachting tot morgenavond:

Tussen een lagedrukgebied bij IJSland en een gordel van hogedruk, boven Frankrijk en het Alpengebied, staat bij ons het komende etmaal een zuidwestelijke stroming. Hiermee wordt vochtige lucht met veel bewolking aangevoerd. Mogelijk valt daaruit morgen in het noorden van het land wat regen. Vannacht wordt het niet kouder dan 7 graden, de middagtemperatuur wordt een graad of 11. De zuidwestelijke wind is matig, morgen in het noorden af-en-toe krachtig. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: veel bewolking en nu-en-dan regen. Middagtemperatuur ongeveer 12 graden.

Dit was het acht uur journaal. Het volgende bulletin is om tien uur, dames en heren goedenavond.