01-07-1991

Goedenavond. Het nieuws van maandag 1 juli: Rust in Joegoslavie lijkt voorlopig weergekeerd. maar het akkoord met de EG wordt verschillend uitgelegd. Europese Gemeenschap half jaar onder Nederlandse paraplu. en deurwaarders gaan boetes Haagse zwartrijders innen.

Goedenavond. Het nieuws van maandag 1 juli: Rust in Joegoslavie lijkt voorlopig weergekeerd. maar het akkoord met de EG wordt verschillend uitgelegd. Europese Gemeenschap half jaar onder Nederlandse paraplu. en deurwaarders gaan boetes Haagse zwartrijders innen.

Voor de tweede keer is er een bestand in Joegoslavie en opnieuw is het uiterst wankel. De bemiddeling van minister Van den Broek en zijn EG-collega's heeft even rust gebracht maar zeker geen definitieve oplossing. Meteen vandaag al werden de gemaakte afspraken verschillend uitgelegd door de strijdende partijen. Zo zegt de Kroatische president Tudjman dat de EG geen bezwaar heeft tegen de onafhankelijkheid van Slovenie en Kroatie als het gesloten akkoord drie maanden wordt nageleefd.

Vannacht om n uur werd er onder het toeziend oog van de drie EG-ministers een akkoord gesloten tussen Kroatie, Slovenie en de federale regering. Daarin zijn de zaterdag gemaakte afspraken nog eens bevestigd. - Slovenie en Kroatie schorten hun onafhankelijkheid drie maanden op. - Alle soldaten, zowel die van de federale regering als van de opstandige republieken, gaan terug naar hun kazernes. - En Servie gaat akkoord met de benoeming van de Kroaat Mesic tot nationale president. Volgens de Italiaanse minister van buitenlandse zaken De Michelis staat dit keer de overeenkomst zwart op wit, maar dat is vandaag ontkend door de Sloveense president Kucan. Een van de afspraken is inmiddels uitgevoerd. De Kroaat Mesic is tot president benoemd en daarmee is hij tegelijkertijd opperbevelhebber van het leger. Hij wil de regering en de legerleiding ter verantwoording roepen voor het optreden in Slovenie. Mesic is de eerste niet-communistische president van Joegoslavie sinds de Tweede Wereldoorlog. Meteen na zijn benoeming wees hij op de cruciale rol van het leger in het bestand. Vandaag kwam ook de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher naar Belgrado. Hij wil bemiddelen, in zijn funktie van voorzitter van de CVSE, de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.

Minister Van den Broek van Buitenlandse Zaken noemde vanmorgen bij terugkeer op Schiphol het bereikte akkoord in Joegoslavie een stap vooruit. Wel vindt hij het een bescheiden stap, maar toch belangrijk om de impasse tussen de strijdende partijen te doorbreken.

Een zichtbaar vermoeide minister stond vanmorgen de pers te woord. Van den Broek was vlak daarvoor gearriveerd op Schiphol. per abuis nog samen met zijn collega Poos van Luxemburg. Snel werd voor de Luxemburgse minister vervoer naar huis geregeld. Ondanks een akkoord is volgens van den broek de kou nog lang niet uit de lucht De benoeming van de Kroaat Mesic als president van Joegoslavie is volgens van den broek misschien wel de minst gecompliceerde stap geweest. Het terugsturen van het leger naar de kazernes-de eerste taak van de president-zal veel moeilijker zijn en dat is niet het enige wat moet gebeuren Van den Broek zal samen met zijn collegas nog het nodige gaan uitwerken zoals het idee om EG waarnemers naar het gebied te sturen. Volgens van den Broek zal dat in CVSE verband moeten, laatste woorden: die boodschap meegenomen naar Belgrado"

Er is dan wel een akkoord tussen Belgrado en het Slovenie, maar het blijkt geen garantie voor rust in de afgescheiden republiek. Pauline Broekema bericht vanuit Ljubljana.

Nederland is vanaf vandaag een half jaar lang voorzitter van de Europese Gemeenschap. Ons land moet nu een hoofdrol spelen in de ontwikkelingen in de EG, met name in het streven naar een politieke en monetaire unie. Hoogtepunt moet worden de Europese topconferentie, in december in Maastricht. Vandaag begon het voorzitterschap. De zeventien leden van de Europese Commissie brachten een officieel bezoek aan Den Haag.

Het voorzitterschap betekent niet alleen een zwaar karwei voor premier Lubbers en minister Van den Broek. Het hele kabinet is erbij betrokken, en voor veel ambtenaren in Den Haag betekent het een half jaar lang over-uren maken. Een van de Nederlandse prioriteiten is het milieubeleid.

Meteen op de eerste dag was er al een officiele handeling voor de nieuwe voorzitter. De Zweedse premier Carlsson meldde zich vanavond in Den Haag met in zijn tas het officiele verzoek van zijn land voor toetreding tot de Europese Gemeenschap.

In de tuin van het Catshuis overhandigde hij de officiele aanvraag aan minister Van den Broek. Nederland heeft al laten weten het Zweedse verzoek te steunen. Maar het zal zeker tot 1995 duren voordat Carlsson antwoord krijgt. De Gemeenschap wil eerst de onderhandelingen tusen de Twaalf lidstaten over de monetaire en politieke unie afronden, voor er plaats is voor nieuwe leden. Zweden heeft vooral economisch belang bij het lidmaatschap van de EG.

Premier Lubbers en minister Van den Broek hebben het komende halfjaar een drukke agenda af te werken. Minister Van den Broek vertrekt morgen, samen met EG-commissaris Andriessen, naar de Verenigde Staten voor overleg met de Amerikaanse regering over de betrekkingen tussen de VS en de Gemeenschap. Daarbij zal het vooral gaan om de wederzijdse exportproblemen.

Vrijwillige Brandweerlieden protesteren tegen belastingmaatregel. Vanmiddag kwamen de mannen in kolonne naar het Ministerie van Financien. Dat heeft de mogelijkheden beperkt om onkostenvergoedingen van de belastingen af te trekken. Daar komt bij dat de Vrijwillige Brandweer er de laaste jaren meer taken heeft bijgekregen, zonder daar extra beloning voor te krijgen. De vrijwilligers hebben staatssecretaris van Amelsvoort een petitie aangeboden, waarin wordt aangedrongen op heziening van de belastingmaatregel. Meer dan 12.000 brandweerlieden hebben de petitie ondertekend.

De Architectuurprijs voor Herman Herzberger. De Amsterdamse architect kreeg de BNA-kubus van de Bond van Nederlandse Architecten voor "een bijzondere bijdrage aan de architectonische kwaliteit van Nederland". De prijs werd uitgereikt in het door Herzberger ontworpen gebouw van Centraal Beheer in Apeldoorn. In een toespraak namens minister D'Ancona van WVC werd ook Herzbergers nieuwbouw voor dit ministerie geprezen. Zijn architectuur kenmerkt zich door de menselijke schaal, flexibiliteit in het gebruik, en een afwisselende, boeiende ruimtewerking.

De officier van justitie in Roermond heeft vijf jaar gevangenisstraf geeist tegen de vier verdachten van de IRA-aanslag in Roermond. Het is volgens de officier onomstotelijjk bewezen dat de vier deel uit hebben gemaakt van de criminele organisatie. Z'n eis komt nog eens bovenop de twaalf- en achttien jaar die al voor het gerechtshof in Den Bosch tegen de Noord-Ieren zijn geeist. Die eisen hebben betrekking op de dubbele moord op de twee Australische toeristen.

Het conflict met Irak over de nucleaire activiteiten van het land, blijft dreigen. Gesprekken vandaag met Iraakse leiders hebben geen enkel resultaat opgeleverd, meldt een hoge VN-delegatie in Baghdad. Een VN-controlecommissie werd vorige week uit verschillende Iraakse militaire installaties geweerd. Als de controleurs niet alsnog worden toegelaten, dan kan de VN-delegatie adviseren om de strafmaatregelen tegen Irak te handhaven.

Het Sovjet-parlement heeft een voor president Gorbatsjov belangrijk besluit genomen. Het nam een wet aan die privatisering van staatsbedrijven mogelijk maakt. Juist vandaag sprak president Gorbatsjov met vertegenwoordigers van de G7-landen over zijn aanstaande reis naar Londen. Privatisering van de Sovjet-economie is voor het Westen een belangrijke eis voor financiele steun aan de Sovjet-Unie.

Met een overweldigende meerderheid werd de wet door het Sovjet-parlement aangenomen. En daarmee is een van de belangrijkste politieke geschillen in de Opperste Sovjet tot een compromis gebracht. Staatsbedrijven, en dat zijn vrijwel alle bedrijven in de Sovjet-Unie, mogen nu in principe worden verkocht, zelfs aan buitenlandse ondernemingen. Al blijft de tegenstand bij de conservatieve communisten groot. In de praktijk zullen lang niet alle bedrijven ook werkelijk privebezit worden. De behoudende communisten zijn met de wet akkoord gegaan op voorwaarde dat elk bedrijf eerst aan arbeiderscollectieven ter overname wordt aangeboden. Bovendien mag in de defensie- en energie-industrie hoogstens de helft worden verkocht. Toch denkt de Sovjet-regering binnen vijf jaar driekwart van de staatsbedrijven te kunnen verkopen. Een daadkrachtig voornemen dat president Gorbatsjov flink kan steunen als hij over twee weken in Londen met de leiders van de meest geindustrialiseerde landen aan tafel gaat zitten.

Deurwaarders gaan binnenkort in Den Haag onbetaalde boetes innen. Een nieuwe stap in de bestrijding van het zwartrijden op de bussen en in de trams van de HTM, het Haagse openbaar vervoer bedrijf.

De HTM zet per dag negentig controleurs in .Per jaar slingeren zij ruim dertig duizend mensen op de bon voor rijden zonder een geldige strippenkaart. Een boete van 102 gulden,in dit geval dus voor een strippenkaart waarop een zone te weinig is afgestempeld.Een groot deel van de passagiers betaald de opgelegde boete.Via de bank of contant.Maar de 102 gulden wordt door duizenden anderen nooit betaald.Stapels hoog liggen die bonnen op het HTM hoofdkantoor.Justitie zegt vanaf september geen gevallen zwart rijden meer te kunnen behandelen.Omdat het maximum van 7000 gevallen is behandeld. De HTM stuurt nu incassoburo's en deurwaarders af op gevallen die justitie niet meer behandeld.Het zou gaan om de harde kern. Andere vervoersbedrijven overwegen ook om deurwaarders in te gaan zetten.Om onbetaalde bonnen alsnog te innen.

Op Wimbledon is de eerste favoriet gesneuveld. Ivan Lendl werd verrassend uitgeschakeld door de Amerikaan Wheaton. Jacco Elthing bleef als enige Nederlander over in het enkelspel.

Een harde slag vandaag voor Lendl, nummer 3 van de wereld en als nummer 3 geplaatst. De Tsjech had opnieuw al zijn kaarten gezet op het Wimbledon-toernooi. Al 12 keer greep hij naast de titel, maar in 10 jaar heeft Lendl nooit zo snel zijn koffers kunnen pakken. Na de derde ronde al. Zijn vergissing heette David Wheaton. Onderschat of niet, de Amerikaan was te sterk voor hem. Lendl maakte veel fouten. De eerste set verloor ie met 6-3, zijn enige gewonnen set eindigde in 3-6, maar Wheaton sloeg daarna vernietigend toe met 7-6 en 6-3.

Laatste nieuws uit Joegoslavie. Onze verslaggeefster meldt dat de Sloveens minister van defensie Jansa zojuist heeft verklaard dat het Sloveens leger een helicopter van de federale luchtmacht heeft neergeschoten. Volgens Jansa wordt het Joegoslavische leger opnieuw bevoorraad. Dat zou gebeuren door helicopters met Rode kruis tekens.

Jacco Eltingh won in de derde ronde van de Duitser Saceanu. 3 setwinsten waren ervoor nodig. Eltingh krijgt morgen een geduchte tegenstander. Dat is de nummer 5 op de wereldranglijst Agassi, die vandaag in 3 sets won van Richard Krajicek, de Haagse Wimbledon-debutant. Ook Brenda Schultz werd vandaag uitgeschakeld. In de 4e ronde won ze alleen de eerste set van de Amerikaanse Jennifer Capriati. Verder was Schultz kansloos.

Het weer met Erwin Kroll.

U zag het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

02-07-1991

Goedenavond. Het nieuws van dinsdag 2 juli: Burgeroorlog laait op in Joegoslavie Prins Claus in ziekenhuis met depressieve klachten. Conflict tussen Eerste Kamer en kabinet over huurwaarde-forfait. De Senaat gaat wel akkoord met verhoging van de benzineprijzen.

Je kunt nu wel zeggen dat er in Joegoslavie sprake is van een burgeroorlog. De politici verliezen hun greep op de situatie en de militairen nemen het heft in handen. Zojuist heeft de chef-staf van het Joegoslavische leger gezegd dat Slovenie met militair geweld tot overgave zal worden gedwongen. En de federale regering beschuldigde hij ervan het leger in de weg te staan. Ook in Kroatie worden op dit moment zware gevechten geleverd.

Zagreb vanmiddag. Konvooien van het federale leger - op weg naar Slovenie - worden bekogeld door inwoners van de hoofdstad. Er wordt flink gevochten bij de Tito-kazerne en er vallen gewonden. Volgens de laatste berichten is er in Zagreb sprake van een gewelddadige sfeer. Het akkoord tussen de federale regering en Slovenie, dat maandagnacht met veel moeite is bereikt, wordt sinds vanochtend op alle fronten geschonden. Er wordt steeds meer en openlijker getwijfeld aan de rol van het federale leger. Het zou niet langer volgens de instructies van Belgrado opereren. Federale troepen hebben vanochtend geprobeerd Sloveense blokkades te doorbreken om hun ingesloten collega's te ontzetten. Sloveense milities hebben op hun beurt federale bevoorradingstroepen beschoten. In de loop van de middag zijn ook elders in Slovenie zware gevechten uitgebroken. Aan de grens met Oostenrijk zijn de controleposten, net als vorige week, inzet van de strijd. Ook hier proberen de federale troepen door de Sloveense omsingeling heen te breken. De onrust in Joegoslavie is groot. Ook de Servische bevolking begint zich te roeren. Tijdens een zitting van het Servische parlement zijn ouders van soldaten in het federale leger het gebouw binnengedrongen. Ze eisen dat hun zonen terugkomen.

Slovenie bood vanmiddag een bestand aan, maar dat had geen resultaat. De strijd gaan onverminderd door. De gevechten worden steeds feller en het aantal slachtoffers groeit met het uur.

De EG heeft besloten een afvaardiging naar Joegoslavie te sturen. Die missie moet onderzoeken of er waarnemers gestuurd kunnen worden. Dat zou de warme instemming hebben van de Sloveense president Kucan. Vanochtend had hij een ontmoeting met de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher aan wie hij voorstelde zowel burger- als militaire waarnemers te sturen.

Goedenavond. Het nieuws van dinsdag 2 juli: Burgeroorlog laait op in Joegoslavie Prins Claus in ziekenhuis met depressieve klachten. Conflict tussen Eerste Kamer en kabinet over huurwaarde-forfait. De Senaat gaat wel akkoord met verhoging van de benzineprijzen.

Je kunt nu wel zeggen dat er in Joegoslavie sprake is van een burgeroorlog. De politici verliezen hun greep op de situatie en de militairen nemen het heft in handen. Zojuist heeft de chef-staf van het Joegoslavische leger gezegd dat Slovenie met militair geweld tot overgave zal worden gedwongen. En de federale regering beschuldigde hij ervan het leger in de weg te staan. Ook in Kroatie worden op dit moment zware gevechten geleverd.

Zagreb vanmiddag. Konvooien van het federale leger - op weg naar Slovenie - worden bekogeld door inwoners van de hoofdstad. Er wordt flink gevochten bij de Tito-kazerne en er vallen gewonden. Volgens de laatste berichten is er in Zagreb sprake van een gewelddadige sfeer. Het akkoord tussen de federale regering en Slovenie, dat maandagnacht met veel moeite is bereikt, wordt sinds vanochtend op alle fronten geschonden. Er wordt steeds meer en openlijker getwijfeld aan de rol van het federale leger. Het zou niet langer volgens de instructies van Belgrado opereren. Federale troepen hebben vanochtend geprobeerd Sloveense blokkades te doorbreken om hun ingesloten collega's te ontzetten. Sloveense milities hebben op hun beurt federale bevoorradingstroepen beschoten. In de loop van de middag zijn ook elders in Slovenie zware gevechten uitgebroken. Aan de grens met Oostenrijk zijn de controleposten, net als vorige week, inzet van de strijd. Ook hier proberen de federale troepen door de Sloveense omsingeling heen te breken. De onrust in Joegoslavie is groot. Ook de Servische bevolking begint zich te roeren. Tijdens een zitting van het Servische parlement zijn ouders van soldaten in het federale leger het gebouw binnengedrongen. Ze eisen dat hun zonen terugkomen.

Slovenie bood vanmiddag een bestand aan, maar dat had geen resultaat. De strijd gaan onverminderd door. De gevechten worden steeds feller en het aantal slachtoffers groeit met het uur.

De EG heeft besloten een afvaardiging naar Joegoslavie te sturen. Die missie moet onderzoeken of er waarnemers gestuurd kunnen worden. Dat zou de warme instemming hebben van de Sloveense president Kucan. Vanochtend had hij een ontmoeting met de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher aan wie hij voorstelde zowel burger- als militaire waarnemers te sturen.

Oorspronkelijk zou de ontmoeting in Ljubljana plaatsvinden, maar vanwege de gevaarlijke situatie weken de politici uit naar het Oostenrijkse Villach. Tot veler verassing woonde de Servische president Milosevic de besprekingen bij. Genscher deed geen toezeggingen maar wees erop dat de EG zo snel mogelijk waarnemers moet sturen. Volgens minister Genscher hebben de politici het leger niet meer in de hand . Genscher bemiddelt tussen de strijdende partijen in zijn functie van voorzitter van de CVSE, de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.

De situatie in Joegoslavie doet het aantal asielzoekers uit dat land snel oplopen. De afgelopen maand is het aantal Joegeslaven dat asiel heeft aangevraagd in Nederland verdubbeld, tot bijna 120.

Prins Claus is ter observatie opgenomen in het ziekenhuis. Hij heeft opnieuw 'klachten van depresSIEve aard'. Ook negen jaar geleden is de prins voor soortgelijke problemen behandeld. Onduidelijk is hoe ernstig de klachten deze keer zijn.

Prins Claus is gisteren opgenomen in het BROnovo-ziekenhuis in Den Haag. Hij was al enkele dagen ziek en had zijn afspraken afgezegd. De prins wordt behandeld door professor Nijdam, een internationaal erkend specialist op het gebied van zenuw- en zielsziekten. Prins Claus, die vorige week nog een concert bijwoonde in Amsterdam, heeft al langer depressieve klachten. In 1982 openbaarden de problemen zich voor het eerst. In verband daarmee is prins Claus toen behandeld in de universiteitskliniek van Bazel. Over die periode zei de prins later: De ziekte van prins Claus had te maken, zo is toen geconcludeerd, met het feit dat hij te weinig interessant werk had. Ook had hij er problemen mee dat hij zich in het openbaar niet vrijelijk mocht uiten. Voor prins Claus zijn allerlei nieuwe en zinvollere bezigheden gezocht. Maar het grootste deel van zijn aandacht blijft uitgaan naar de ontwikkelingsproblematiek. Eerder dit jaar noemde de prins de ziekte verleden tijd: Het is nog niet duidelijk hoe lang prins Claus opgenomen blijft.

Kabinet en Eerste Kamer lijken op weg naar een stevig politiek conflict. Inzet: de verhoging van het huurwaardeforfait. Een Kamermeerderheid, inclusief het CDA, verwerpt de voorstellen van het kabinet. Niet uitgesloten is dat het kabinet de Eerste Kamer met het allerzwaarste wapen onder druk zal zetten: het 'onaanvaardbaar'. Het dreigen met een kabinetscrisis dus.

Gisteravond bepaalde de CDA senatoren hun strategie. En die loog er vandaag niet om. Senator Boorsma, de fiancieel woordvoerder liet geen spaan heel van het plan van het kabinet, ook omdat bijna het zelfde voorstel van het kabinet vorig jaar in de Eerste Kamer sneuvelde Voor het kabinet is de verhoging van het huurwaadeforfait erg belangrijk. Als de eertse kamer de verhoging niet door laat gaan is de daaraan gekoppelde huurverhoging de komende jaren onzeker. Bovendien wil het kabinet met de verhoging 975 miljoen binnenhalen. Staatssecretaris Van Amelsvoort is bereid het CDA tegemoet te komen door de verhoging in 93 en 94 oponieuw te bezien. Hij zei dat zo Maar het is de vraag of CDA senator boorsma en de zijnen dat plan accepteren. Slikt het CDA dit voorstel niet dan zal het kabinet een onaanvaardbaar moeten uitspreken. een zwaar politiek drukmiddel dat het kabinet al een keer eerder heeft gebruikt in de eerste kamer ook om het cda in het gareel te krijgen. Het debat is om om half acht hervat en VVD en D66 hebben opneiuw neen gezegd, zometeen komt het CDA aan het woord (slot kan wijzigen)

Pas later op de avond wordt duidelijk hoe dit conflict afloopt. Of er toch een compromis wordt gevonden. Of dat de CDA-fractie voet bij stuk blijft houden. Hans Laroes op het Binnenhof.

Het CDA verzet zich in opvallend felle woorden tegen de voorstellen van het eigen kabinet. En dat geeft al aan hoe moeilijk het is om een compromis te bereiken. het CDA wil niet meer dan een heel klein stapje doen als tegemoetkoming aan het kabinet. 't huurwaardeforfait een klein beetje omhoog, en verdre ophouden. maar dat is voor het kabinet 'een brug te ver'. en als de cda-fractie vol blijft houden, resteert er nog maar een middel: dan moet het kabinet het onaanvaardbaar uitspreken, dreigen met een kabinetscrisis dus. Maar dat kan staatssecretaris Van Amelsvoort niet zelf doen. Er wordt rekening meegehouden dat de staatssecretaris het debat straks zal laten onderbreken voor een spoedzitting van de ministerraad. En dan moet worden afgesproken wie dat onaanvaardbaar gaat uitspreken. Het ligt voor de hand dat dat premier Lubbers zelf zal zijn. Lubbers is op dit moment vanuit Rome onderweg naar Nederland, maar zal hier op tijd zijn omde finale van het debat hier mee te maken door het allerzwaarste wapen, het onaanvaardbaar, in te zetten. Als dat srtaks nodig is.

Miljoenenfraude met hypotheken. Vandaag deed de politie invallen op elf adressen in Midden-Nederland. Een organisatie heeft op grote schaal valsheid in geschrifte gepleegd. Met valse werkgevers-verklaringen zijn hypotheken verkregen voor niet bestaande panden; of panden die minder waard zijn dan het hypotheekbedrag. Bij de huiszoekingen in negen verschillende gemeenten, zijn heel veel administraties in beslag genomen. De politie verwacht binnenkort mensen te zullen aanhouden.

Massale sterfte onder eidereenden. Langs de Noordhollandse kust zijn al honderden dode eidereenden gevonden. De vogels zijn door voedselgebrek van de Waddenzee naar de Noordhollandse kust gevlucht. Hun hoofdvoedsel, kokkels en mosselen, zijn door overbevissing bijna uit de Waddenzee verdwenen. De eidereenden die nog leven, lijden vrijwel allemaal aan een dodelijke parasietenziekte. Als alternatief voeden de eenden zich met krabbetjes. Daarvan krijgen ze worminfecties.

Bij zware gevechten in het zuiden van Libanon, heeft het Libanese leger 5 dorpen veroverd op Palestijnse guerrillastrijders. Het leger wil de PLO verdrijven en het staatsgezag herstellen. Maar de Palestijnen willen hun bases niet opgeven en vechten fel terug. Het is hun laatste belangrijke positie langs de grens met Israel. De leiding van de PLO heeft aangedrongen op een bestand en onderhandelingen met hulp van de Arabische Liga.

De Amerikaanse acteur Michael Landon is in Los Angeles aan kanker overleden. Landon werd wereldwijd bekend als Little Joe in de TV serie Bonanza. Die werd tussen 1959 en 1973 in 87 landen uitgezonden. Na Bonanza speelde hij onder meer de hoofdrol de serie The Little House on the Prairie . Michael Landon is 54 jaar geworden Ook de actrice Lee Remick is overleden. Zij speelde in films als 'Anatomy of Murder' en 'Days of Wine and Roses'. Lee Remick had leverkanker en is 55 jaar geworden.

Pensioenen voor ambtenaren dreigen in gevaar te komen. Het geld raakt op. Het tekort bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds ABP is afgelopen jaar opgelopen tot bijna twintig miljard gulden.

Het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds beheert onder meer het pensioen van alle mensen die ooit ambtenaar zijn geweest en de pensioenrechten van alle ambtenarenDe financiele positie van dit Pensioenfonds is al jaren negatiefIn 1989 was het tekort 15,1 miljard gulden.In 1990 was dit tekort 19,4 miljard gulden.Een toename van 4,3 miljard De overheid heeft vergaande en exclusieve bevoegdheden bij het ABP.Het bestuur van dit pensioenfonds wil daar van af.Om net zo te kunnen opereren als de andere pensioenfondsen.Ook wil het ABP wil nu een nieuw financieringssysteem. Om de pensioenen ook in de nabije toekomst veilig te stellen moet volgens het ABP de premie worden verhoogd. Het Algemeen Burgerlijk Pensioen fonds sprak vandaag van " een vergevorderde sluipende uitholling van de ABP pensioenen".

Als het overleg over de dagblad-CAO niet wordt hervat, zullen donderdag de landelijke dagbladen niet verschijnen. Alleen de Telegraaf doet niet mee aan de akties. De Leeuwarder Courant is vandaag al niet uitgekomen. En morgen gaat De Gelderlander in staking voor een betere dagblad-CAO.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten, de NVJ, protesteert met de akties tegen het afbreken van het CAO-overleg door de WERKgevers. De journalisten eisen 6 loonsverhoging, maar de werkgevers willen niet verder gaan dan 3,75. De direkteur van De Friesche Pers is niet gelukkig met de staking bij de Leeuwarder Courant: Vandaag werd ook aktie gevoerd bij de Gemeenschappelijke Persdienst en het Noord-Limburgs Dagblad. Het gaat de journalisten niet alleen om meer geld: De landelijke dagbladen zullen zich nu dus bij de akties aansluiten.

Op Wimbledon is de regen weer eens spelbreker. Na kwart voor vijf vanmiddag is er geen bal meer geslagen. Ook door Jacco Eltingh niet. Als enige Nederlandse tennisser bereikte hij de achtste finale waarin hij Agassi ontmoet.

Titelverdediger Stefan Edberg kwam nog wel in aktie en had geen moeite met dertigplusser John McEnroe, Wimbledonwinnaar van 81, 83 en 84. In de eerste set kon McEnroe de Zweed nog wel bij blijven. Edberg won pas in de tie-break. Heel even verviel McEnroe weer in gemopper als beslissingen hem niet bevielen. Veel hielp het allemaal niet. McEnroe werd aan alle kanten gepasseerd. Edberg won de tweede set met 6-1. En ook in de derde set maakte Edberg, na een kleine opleving van McEnroe, er snel een einde aan: 6-4. Edberg dus naar de KWARTFINALE. Bij die laatste acht ook Jim Courier, de winnaar van Roland Garros. Een verrassing want de Amerikaan is een gravelspecialist. Courier versloeg Novacek uit Tjechoslowakije in drie sets. In het vrouwen enkelspel bereikte Steffi Graf uit Duitsland de kwart finale. Ze had een gemakkelijke middag tegen de Amerikaanse Garrison: 6-1 en 6-3.

Benzine wordt defintief een stuk duurder. De eerste kamer gaat akkoord met de verhoging van de benzine-accijnzen. Zaterdag gaat de verhoging in: loodvrije benzine wordt 22 cent duurder, loodhoudende 31 cent. Diesel gaat met 8 cent omhoog.

Een ruime meerderheid van de eerste kamer stemt in met de omstreden verhoging. Alleen de VVD is tegen, vooral vanwege de prijsverschillen die aan de grens met Belgie gaan optreden. De pomphouders zijn hier niet blij mee. De Belgische pomphouders langs de grens zien REIKhalzend uit naar de stroom 'tanktoeristen' die naar hen toe zal komen. Het prijsverschil zal na zaterdag gemiddeld 35 cent gaan bedragen. De eerste kamer stemt ook in met de verhoging van de toeslagen op de motorrijtuigenbelasting voor auto's die op LPG en Diesel rijden.

Het weer met Erwin Kroll.

03-07-1991

In een gemeenschappelijke verklaring hebben Baker en van den Broek zojuist hun zorg uitgesproken over het militair apparaat, dat zich niets meer schijnt aan te trekken van het burgerlijk gezag. Minister Baker opperde zelfs een wapenembargo tegen Joegoslavie.En Van den Broek wil tijdens de Haagse zitting bekijken of hulp aan het land opgeschort moet worden.

Goedenavond. Het nieuws van woensdag 3 juli: Joegoslavisch leger staakt het vuren in Slovenie en Kroatie, na dreigende taal van de Europese Gemeenschap. CDA-Eerste Kamerfraktie buigt voor machtswoord Lubbers. en Commissie-Stevens bepleit verdergaande belastingherziening.

Het Joegoslavische leger heeft bakzeil gehaald. De federale soldaten gaan terug naar hun kazernes. De strijd om Slovenie lijkt daarmee voorlopig geluwd. De Joegoslavische legertop heeft een staakt-het-vuren afgekondigd en lijkt daarmee te zijn bezweken voor de grote internationale druk, met name van de Europese Gemeenschap. De EG dreigde de republieken Slovenie en Kroatie te erkennen als het federale leger niet onmiddellijk zou stoppen met de opmars.

Op weg naar Slovenie, maakte vanmiddag een enorm Joegoslavisch legerkonvooi rechtsomkeert. De vijfendertig kilometer lange kolonne kreeg op Kroatisch grondgebied de opdracht terug te keren, waarna enkele honderden tanks en pantserwagens de terugreis naar Belgrado aanvaardden. Het konvooi was op weg naar Slovenie. Via Zagreb moest het naar Ljubljana. Met een omtrekkende beweging kon dan de hele opstandige republiek in de tang worden genomen. In Zagreb maakte de bevelhebber van het Joegoslavische leger in Kroatie en Slovenie, generaal Raseta, een einde aan het machtsvertoon. Hij kondigde het staakt-het-vuren aan. Zijn soldaten zullen zich bovendien weer onder gezag van de federale president Mesic scharen.

Tot de aankondiging van het staakt-het-vuren werd er ook vandaag weer gevochten in Slovenie. Na het dreigement van de legertop: met geweld een einde te zullen maken aan de afscheidingsbeweging in de noordelijke republiek, werd met spanning gewacht op de opmars van de Joegoslavische troepen.

Maar Slovenie wantrouwt het staakt het vuren. De Sloveense minister van informatie zegt dat het leger geheime orders heeft doen uitgaan om morgen ochtend nieuwe acties uit te voeren in Slovenie.

Vrijdag komen de ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap voor een spoedzitting naar Den Haag. De EG dreigde vandaag zijn standpunt over de Joegoslavische crisis te herzien: Slovenie en Kroatie zouden erkend worden als het leger door zou gaan. In Washington sprak Minister Van den Broek met zijn Amerikaanse collega Baker over de Europese opstelling.

Als die beschuldiging waar zou zijn dan betekent dat dat het leger toch zijn eigen gang gaat, wat de regering ook beslist. Het Joegoslavische leger vindt de machthebbers in Belgrado niet krachtig genoeg. Met heimwee kijken de officieren terug naar het tijdperk onder de communistische leiding van Tito. Het leger genoot toen groot aanzien. De Communistenbond dankt er nog altijd veel militaire leden aan. Het gezag van het Joegoslavische leger is nu geslonken, en het is bovendien de dupe geworden van zijn eigen samenstelling: 80 procent Servische officieren, maar soldaten uit alle republieken. Het optreden tegen de opstandige republieken is tot nog toe slecht gegaan. Het leger dacht met 1900 man Slovenie weer onder de duim te krijgen, maar dat is niet gelukt. Sloveense milities hadden succes met guerrilla-acties, die deden denken aan de partizanenstrijd van vroeger. Heel wat federale soldaten werden tot overgave gedwongen. Mocht het weer tot confrontaties komen, dan heeft het nationale leger in aantal en kwaliteit de beste papieren. Niet te verslaan door de Slovenen:

De positie van buitenlanders in Joegoslavie wordt steeds ongemakkelijker. Er zitten honderden Nederlandse toeristen, en de ANWB raadt ze aan Joegoslavie zo snel mogelijk te verlaten. Turken uit Nederland moeten een omweg van duizend kilometer maken, door Hongarije heen, om met vakantie naar hun vaderland te kunnen. De Hongaarse ambassade kan de visumaanvragen niet verwerken.

De Hongaarse ambassade in Den Haag is open op werkdagen van 10 tot 4. De procedure is: paspoort inleveren, papieren invullen en over vijf dagen paspoort weer ophalen. Vijftien man van de Haagse gemeentepolitie hebben de grootste moeite om de wachtenden in het gareel te houden:

Tot zover onze berichtgeving over Joegoslavie.

Premier Lubbers heeft diep in de nacht met een kabinetscrisis gedreigd. Alleen zo kon hij het verzet van z'n eigen CDA tegen verhoging van het huurwaardeforfait breken.

Even na midder-nacht in de Eerste Kamer. Nog steeds verzet de CDA-fractie zich tegen het huurwaardeforfait. Nu komen de hoofdrolspelers, tot dan toe op de achtergrond aanwezig, naar voren. Premier Lubers. Hij moet het verzet van zijn eigen CDA gana breken. En fractievoorzitter Kaland. Hij vecht een door onderhuidse irritaties gevoedde strijd met Lubbers. Ook nu weer. Kaland buigt niet. Ook niet na waarschuwingen van Lubbers. Kaland vindt het kabinetsvoorstel onrechtvaardig, tegenover huiseigenaren. Dat accepteert Lubbers niet. Hij noemt Kaland onzorgvuldig, zegt dat'-ie met twe maten meet: Op die manier spreekt Lubbers zijn 'onaanvaardbaar' uit. Kaland riskeert een kabinetsrisis. Als-ie volhoudt: Kaland buigt voor de macht Hij stemt voor, net als zijn fractie. Hij feliciteert Lubbers als eerste. Lubbers is de winnaar, deze nacht. Maar Kaland een taaie Zeeuw. Klaar voor de volgende machtsstrijd.

Het kabinet deed gisteren wel een kleine toezegging. 't Huurwaardeforfait gaat minder omhoog als de inflatie toeneemt.

De besprekingen tussen katholieken en protestanten over de politieke toekomst van Noord-Ierland zijn mislukt. De Britse minister voor Noordierse zaken, Brooke, heeft besloten de dialoog af te breken, omdat de discussies, die twee maanden duurden, verzand zijn in procedurele kwesties. Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA, deed niet mee omdat die de gewelddadige acties steunt.

Irak blijft weigeren mee te werken aan de controle van zijn militair materiaal, bedoeld voor het maken van nucleaire wapens. Het inspectieteam van de Verenigde Naties is vanmorgen - na dagen lang praten met de Iraakse autoriteiten - zonder resultaat uit Baghdad vertrokken. Het hoofd van het inspectieteam zal verslag uitbrengen aan de Veiligheidsraad. De Raad zal opnieuw in spoedzitting bijeen komen om te praten over stappen tegen Irak.

Verkeerschaos in Den Haag. Boze taxi-chauffeurs blokkeerden daar het provinciehuis. De chauffeurs willen dat de provincie Zuid-Holland minder taxi-vergunningen gaat uitgeven. Ook zijn ze boos over de invoering van de trein-taxi in Rotterdam per 1 oktober. Ze vinden dat oneerlijke concurrentie. In Den Haag hadden de chauffeurs een kort gesprek met geduputeerde Jansen. Hij beloofde ze dat in de vakantie over een nieuwe regeling zal worden nagedacht.

De UNPO, Unrepresented Nations and Peoples Organisations, vestigt zijn kantoor in Den Haag. Burgemeester Havermans verichtte vandaag de opening. In de UNPO zijn 14 landen en volken vertegenwoordigd die geen zitting hebben in internationale organisaties. In februari werd de UNPO opgericht. Lid zijn onder meer Tibet, Estland, Koerdistan en West-Papoea. De leden vinden dat hun stem internationaal onvoldoende wordt gehoord. Daar moet verandering in komen, vinden ze. Voor vestiging in Den Haag is gekozen omdat deze stad veel internationale organisaties huisvest.

De Nederlander Jacco Eltingh is op Wimbledon uitgeschakeld. In de vierde ronde van het tennistoernooi werd hij verslagen door de Amerikaan Andre Agassi. Setstanden: 6-3, 3-6, 6-3, 6-4. Na een nerveuze start kwam Eltingh goed terug. Hij won de tweede set met 6-3 Ook in derde en de vierde set bleef Eltingh sterk spelen tegen de als vijfde geplaatste Agassi. De 15-jarige Jennifer Capriati uit Florida zorgde voor een sensatie op het centercourt. Zij versloeg 9-voudig Wimbledon winnares Martina Navratilova.

Verander opnieuw het belastingstelsel. Dat is de boodschap van de commissie Stevens aan het kabinet. Na de grote Oort operatie van vorig jaar, kan het volgens de commissie allemaal een stuk eenvoudiger. Bovendien kunnen de tarieven omlaag.

Vanmorgen nam minister Kok van Financien het plan in ontvangst. Het draagt de prikkelende titel Graag of Niet. Stevens en zijn leden hebben ruim een jaar gestudeerd en zij willen het volgende. het huidige stelsel met drie schijven moet veranderen daarvoor in de plaats komen twee lagere schijven. De eerste voor alle belastbare inkomens tot 57.000 gulden. de tweede van 55 is voor alle belastbare inkomens daarboven De belastingvrije som verdwijnt. daar profiteerden vooral mensen met hogere inkomens van. Om dat te voorkomen krijgt iedereen een belastingkorting van ruim 2000 gulden. Door het plan gaan 8 van de 10 belastingplichtingen in de laagste schijf vallen en kunnen er 500.000 belastingaanslagen minder de deur uit bij de belastingdienst Een doorbraak volgens stevens Lagere tarieven betekent minder belasting Het plan kost ruim 9 miljard gulden om dat te vinden wil stevens aftrekposten afschaffen zoals de rente op leningen voor bijv auto en het reiskostenforfait en aftrekposten verminderen zoals ziekte en studiekosten en het huurwaardeforfait verhogen. Het is de bedoeling dat het kabinet deze zomer reagaeert op het plan. De ministers, vandaag begonnen met de onderhandelingen over de begroting 92,kunnen het plan Stevens goed gebruiken. Het plan levert bouwstenen op om te bezuinigen maar daar is Stevens tegen Stevens denkt dat het kabinet het plan in zijn geheel zal bekijken. Graag of niet is de boodschap

Stakingsacties van sjorders in het stukgoed in Rotterdam hebben vandaag nieuwe onrust teweeg gebracht. Een Amerikaans marineschip in de Beatrixhaven werd "besmet" verklaard".

Het transportschip "ALGOL" van de Amerikaanse Marine werd vanochtend in Rotterdam plotseling getroffen door een staking.Een aantal havenwerkers stopte met werken na een oproep daartoe van een bestuurder van de Vervoersbond FNV. Nederlandse en Amerikaanse militairen namen het werk direct over van het groepje stakers.Samen met havenarbeiders van ECT die fel tegen de FNV acties zijn. sjorders hebben motte ze maar komme kijken.EW:Ik krijg wel eens de indruk dat we staken om LW:om het staken. ECT De AlgoL is volgeladen met militair materiaal dat terug komt uit Damman,in Saoedie Arabie.Tot en met september gebruikt de Amerikaanse Marine Rotterdam om pantserwagens,trucks en helicopters terug te brengen naar bases in Duitsland.Een aantal helicopters was nog verpakt in vacuum plastic als bescherming tegen woestijnzand.

Het weer. Erwin Kroll.

U zag het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

04-07-1991

Goedenavond. Het nieuws van donderdag 4 juli: Sloveense militie wil grensposten niet opgeven, zegt minister tegen NOS-journaal. Spanning blijft dus, ondanks staakt het vuren. PvdA-commissie wil hele partijcultuur op de helling zetten. en sportterreinen met dioxine vervuild.

Slovenie riskeert een nieuwe confrontatie met het Joegoslavische leger. De opstandige republiek weigert zijn grensposten over te dragen aan de Joegoslavische federale troepen. De presidentiele raad in Belgrado, het hoogste burgerlijke gezag in Joegoslavie heeft de Sloveense milities tot middernacht de tijd gegeven terug te gaan naar de kazernes en wil dat alle grensposten dit weekeinde zijn overgedragen. Maar de Sloveense minister van buitenlandse zaken Rupel wijst het ultimatum van Belgrado van de hand.

In Belgrado stelde de presidentiele raad het ultimatum aan Slovenie in afwezigheid van de Sloveense vertegenwoordiger. De opstandige republiek boycotte de speciale vergadering. De raad heeft niets te zeggen over het leger, daarom hebben wij niets te zoeken in Belgrado, vindt Slovenie. Het Joegoslavische leger heeft zijn opmars naar Slovenie gestaakt en is op de weg terug naar zijn kazernes. De federale troepen hebben zich vandaag aan het staakt-het-vuren gehouden.

Op de terugtocht gaf het federale leger de milities nog wel een serieuze waarschuwing. "Laat ons ongemoeid, anders grijpen we alsnog naar de wapens", liet de legertop weten.

Sloveense troepen vieren hier en daar feest. "We hebben het nationale Joegoslavische leger een lesje geleerd", zeggen ze. Maar de meeste Slovenen zijn totaal niet in overwinningssfeer. Eerder lichtelijk opgelucht, maar vol wantrouwen. Sinds het afkondigen van het bestand is het op de meeste plaatsen rustig gebleven. Alleen in de buurt van de grenspost Dravograd zou gisteravond nog fel gevochten zijn tussen Sloveense milities en het nationale leger. Dat zit daar nog steeds klem. "Het nationale leger houdt zich alleen maar koest" (denkt menigeen) "vanwege de internationale druk". En zolang er nog geen wapenstilstandsakkoord op papier staat, wordt er rekening gehouden met nieuwe aanvallen. Over dat akkoord is vannacht urenlang vruchteloos onderhandeld. Twee twistpunten springen eruit. Slovenie wil de 2000 gevangen federale soldaten wel laten gaan, maar niet terug naar hun eenheden. Ze mogen alleen naar huis. Het tweede geschil gaat over de grenscontroles. Slovenie zegt nu alle 27 eigen grensposten te controleren (en de meeste zijn gewoon weer open) maar dat is nog steeds tegen het zere been van het federale leger, dat nu dus steun heeft gwekregen van president Mesic. De sporen van het geweld van de afgelopen dagen worden ondertussenopgeruimd. Maar menigeen houdt zijn hart vast. Ook in de andere afgescheiden republiek, Kroatie, is volop achterdocht. Er zijn niet alleen pantservoertuigen en troepen van het regeringsleger gesignaleerd; volgens een Kroatische minister zijn Servische nationalisten in burgerin het geheim met bootjes de Donau overgestoken en houden ze zich nu schuil in Kroatie. Volgens veel Slovenen is het federale leger bezig zich te hergroeperen om straks weer toe te slaan. Maar dat regeringsleger zegt: "Slovenie neemt de wapenstilstand niet serieus." Gevolg kan zijn "het begin van grootschalige oorlogshandelingen". Een legerwoordvoerder voegt daaraan toe dat ook het eerdere geweld door Slovenie is uitgelokt: De rust wordt gewantrouwd. Overal staan nog de barricades. Her en der staan de stadsbussen verspreid. En ze sluiten de binnenstad af. De Slovenen wantrouwen de rust. Ze zijn er niet zeker van dat het leger ook werkelijk de regering in Belgrado gehoorzaamt.

Slovenie is niet van plan op te geven wat het de afgelopen dagen heeft bereikt. Aldus de Sloveense minister van buitenlandse zaken Rupel in een interview met Pauline Broekema in Ljubljana.

Ouders van militairen uit heel Joegoslavie zijn met een konvooi bussen naar Slovenie gereisd om hun dienstplichtige zonen op te halen.

Zij werden in Ljubljana opgewacht door meer dan 500 Slovenen. Er waren sinds het uitroepen van de onafhankelijkheid niet meer zoveel mensen op de been geweest. Twee bussen uit Kroatie en tien bussen uit Servie kregen een gastvrij onthaal. De Slovenen boden slaapplaatsen aan en wilden hun visie op de gebeurtenissen geven. Er was een sfeer van saamhorigheid. Want bij alle ouders, waar ze ook vandaan komen, overheerst de angst voor het leven van hun kinderen: De bussen uit Belgrado maakten gisteren een tussenstop in de Kroatische hoofdstad Zagreb. Daar kreeg de Joegoslavische legertop heel wat verwijten te horen:

WEL of GEEN erkenning van het afgescheiden Slovenie en Kroatie. Minister van den Broek, voorzitter van de EG-ministerraad, heeft de grootste moeite om zijn Europese collega's op n lijn te krijgen.

Van den Broek zei tijdens zijn bliksembezoek aan Washington de volle steun te hebben gekregen voor de EG-politiek. Maar welke kant die opgaat is sinds vandaag lang niet meer zo duidelijk. Duitsland, Belgie en ook Italie hebben laten doorschemeren dat ze de opstandige republieken willen erkennen, als het federale leger opnieuw in actie komt. Van den Broek is daar tegen. Morgen komt het onderwerp ter sprake bij de ingelaste EG-bijeenkomst voor ministers van buitenlandse zaken in Den Haag. Dan zullen de ministers waarschijnlijk ook beslissen om de economische hulp aan Joegoslavie stop te zetten. De Italiaanse minister van buitelandse zaken, De Michaelis heeft de extra-Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa met klem gevraagd een duidelijk signaal te geven aan Belgrado. De CVSE is bijeen in Praag om een beslissing te nemen over het sturen van waarnemers naar Joegoslavie.

De enige Nederlanders die in Joegoslavie bij een vuurgevecht betrokken zijn geweest, kwamen vanmiddag terug. Het zijn vrachtwagenchauffeurs die een week in Slovenie hebben vastgezeten.

In konvooi passeerden de zeven truckers de grens bij Gennep. Een week lang zaten ze vast in Slovenie, bij de grensplaats Maribor. Uiteindelijk bedachten ze een ontsnappingsplan: ze zouden via een smokkelroute proberen weg te komen. Maar precies op het moment dat de mannen dachten in veiligheid te zijn kwamen ze pas echt in gevaar. De truckers hebben een paar granaatscherven meegenomen als herinnering aan de gevaarlijkste reis van hun leven.

Tot zover onze berichtgeving over Joegoslavie.

Het Libanese regeringsleger is gestopt met de beschietingen van Palestijnse vluchtelingenkampen in het zuiden van Libanon. Er is nu een vredes-akkoord tussen regering van Libanon en de PLO. Daarin erkent de PLO dat Zuid-Libanon onder gezag van de Libanese regering valt. Bij het massale offensief van Libanese regerings-soldaten tegen de PLO-militie zijn minstens 65 mensen gedood. Nu de PLO-guerrilla's niet meer kunnen opereren vanuit Zuid-Libanon, hoopt de regering dat ook Israel zich uit dit gebied zal terugtrekken.

Enorme overstromingen in het oosten van China. Door hevige regenval zijn de rivieren Yangtse en Huaihe buiten hun oevers getreden. Meer dan 100 mensen zijn al om het leven gekomen. En veel huizen zijn weggevaagd door de vloed. Ook de oogst is grotendeels vernield. De schade wordt geschat op minstens 2 miljard gulden. De regenbuien zijn de hevigste sinds 70 jaar. En weer-deskundigen voorspellen, dat er nog meer regen op komst is.

Eduard Sjevardnadze, de vroegere minister van Buitenlandse Zaken van de Sovjetunie, heeft zijn lidmaatschap van de Communistische partij opgezegd. Conservatieve krachten in de Communistische partij dreigden Sjevardnadze met disciplinaire maatregelen, nadat hij enkele dagen geleden met andere progressieven een nieuwe politieke beweging oprichtte. Door zijn lidmaatschap op te zeggen, is Sjevardnadze zijn critici voor geweest. De Communistische Partij vreest nu een leegloop onder de 16-miljoen leden. Maar de nieuwe politieke groepering heeft wel de steun van president Gorbatsjov, die ook leider is van de Communistische partij.

Ambtenaren mogen in de toekomst minder met de auto reizen. Het kabinet werkt aan een plan, waardoor in drie jaar tijd het auto-gebruik van ambtenaren met n-vijfde zal worden verminderd. Eerst gaat elk ministerie per computer het reis-gedrag van zijn ambtenaren analyseren. Vanaf juli volgend jaar moeten afdelings-chefs speciaal toestemming geven voor het gebruik van de auto. De ambtenaar die dan nog weigert met het openbaar vervoer te gaan, hoeft niet meer te rekenen op een autokosten-vergoeding.

Steffi Graf staat voor de vierde keer in de finale van het Wimbledon enkelspel. De Duitse rekende vanmiddag op een zeer warm centercourt geroutineerd af met de Amerikaanse Fernandez: 6-2, 6-4. Haar tegenstandster zaterdag is Gabriela Sabatini. In een spannend duel versloeg de Argentijnse in twee sets de 15-jarige Amerikaanse Capriati. Ook een Nederlands succes. Brenda Schultz en Michiel Schapers zijn weer een ronde verder in het gemengd dubbel. De overwinning ging iets makkelijker dan gisteren. Toen eindigde de derde set in 29-27, een Wimbledon-record. Vandaag werd winnend afgesloten met 13-11.

Prins Claus is vanmiddag even thuis geweest. Sinds maandag verblijft de prins wegens depressieve klachten ter observatie in het Bronovo-ziekenhuis in Den Haag. Maar vanmiddag was hij twee uur lang op Paleis Huis ten Bosch volgens de Rijksvoorlichtingsdienst gewoon voor de gezelligheid Er zijn verder geen mededelingen gedaan over de gezondheidstoestand van de prins.

Zet de hele partijcultuur van de PvdA op de helling. Beperk de macht van partijbonsjes en -bonzen. En herstel het contact met de kiezer. Alleen zo wordt de PvdA weer aantrekkelijk. Dat zegt een PvdA commissie onder leiding van oud-minister Van Kemenade

het partijbureau in Amsterdam. ook daar heeft de PvdA het contact met de kiezer verloren. En dat geldt volgens de commissie van Kemenade voor alle geledingen van de PvdA Volgens de commissie is de struktuur hopeloos verouderd. de partijkomt om in vergaderingen en techniek waardoor de inhoud niet uit de verf komt Daarom wil de commissie De invloed van afdelingen en gewesten beperken de partijraad afschaffen. een machtig orgaan voor het bepalen van beleid en krijgen van baantjes en er moet een landelijke kandidaatstelling voor o.a. de Tweede Kamer komen. Nu gaat dat heel ingeiwkkeld via de gewesten Het is niet het eerste rapport dat PvdA cultuur moet veranderen maar dit rapport heeft volgens Van Kemenade kans van slagen Partijvoorzitter Sint vindt het plan een stap in de goede richting. het kan hetcontact tussen kiezer en partij herstellen ook al zullen somige ideen gevoelig liggen

Een sportterrein in Eindhoven blijkt al 24 jaar lang de grootste dioxine-belt van Nederland te zijn. Nog zeker twee andere sportvelden zijn ook met dioxine vervuild. Een LANDELIJK onderzoek is intussen begonnen.

Het weer. Erwin Kroll.

U zag het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

05-07-1991

Goedenavond. Het nieuws van vrijdag 5 juli: EG opnieuw met driemanschap naar Joegoslavie. Slovenie stuurt milities naar huis. Vier IRA-verdachten in hoger beroep vrijgesproken. en drukte bij benzinepompen aan vooravond prijsverhoging.

De Europese gemeenschap gaat opnieuw bemiddelen in Joegoslavie. Morgen vertrekt minister Van den Broek met twee collega's om voor de derde keer te proberen het geweld te beeindigen. Dat besluit is genomen in Den Haag op een spoed-vergadering van de EG-ministers van buitenlandse zaken.

Het was de eerste keer dat Nederland als voorzitter van de Europese Gemeenschap een dergelijke top organiseerde. Het geweld in Joegoslavie was de aanleiding voor het overleg. Minister Van den Broek is voorzitter van de delegatie van drie ministers, die morgen gaat proberen een vreedzame oplossing te vinden voor het onafhankelijkheids-streven van Slovenie en Kroatie.

De situatie in Joegoslavie verdeelt de Europese Gemeenschap op het punt van een eventuele erkenning van de onfhankelijkheid van Slovenie en Kroatie. Duitsland, Denemarken en Belgie zijn voorstander van erkenning, maar de andere EG-landen vinden het daarvoor nog te vroeg.

In Slovenieis een nieuwe confrontatie met het leger uitgebleven. De opstandige republiek heeft vanavond zijn milities naar huis gestuurd en alle blokkades bij de kazernes van het federale leger opgeheven. Bovendien mochten alle federale krijgsgevangenen vandaag naar huis. De meeste eisen die de federale regering aan de Slovenen heeft gesteld zijn daarmee ingewilligd.

De Sloveense premier Peterle wilde naar de Europese ministersconferentie in Den Haag komen om erkenning voor zijn land te bepleiten. Maar hij kwam niet verder dan Brussel.

In Brussel werd de Sloveense premier ontvangen door de Belgische premier Martens. Belgie is een van de landen die het minst afwijzend staan tegenover erkenning van Slovenie. Ook stond premier Peterle voor en in het gebouw van de Christendemocratische Internationale de pers te woord: Uit de korte persconferentie bleek duidelijk dat Peterle heel graag naar Den Haag was gegaan om de Sloveense onafhankelijkheid te bepleiten:

Volgens president Mesic van Joegoslavie hoeft Slovenie niet te vrezen voor een nieuwe aanval van het federale leger. Zelfs al zouden de Slovenen het ultimatum van zondagmiddag 12 uur voorbij laten gaan zonder de grensposten aan het federale leger over te dragen.

Vrijspraak voor alle vier IRA-verdachten. Het gerechtshof in Den Bosch heeft vanmorgen bepaald dat er onvoldoende bewijs is, om de verdachten van de dubbele moord in Roermond te veroordelen.

De president van het gerechtshof in Den Bosch, Smulders, heeft alle argumenten die voor en tegen de vier Noord-Ieren pleitten op een rijtje gezet. Net zoals eerder de rechtbank in Roermond, richtte het hof zich in hoofdzaak op de verklaringen van een echtpaar dat de daders na de aanslag heeft zien wegrijden. Op basis daarvan veroordeelde de rechtbank een van de vier verdachten tot 18 jaar. Maar het hof zegt nu dat hoewel de getuigen waarheidslievende mensen zijn, hun waarnemingen toch niet betrouwbaar kunnen worden genoemd. En dus kan niet worden bewezen dat de Noord-Ieren schuldig zijn. Vooral het feit dat de in Roermond veroordeelde man nu ook is vrijgesproken, stemt de verdediging tevreden. Dat de Noord-Ieren nu zo uit Den Bosch konden vertrekken, stelde de procureur generaal, de openbare aanklager wel teleur. Maar hij bleef realistisch.

Deze uitspraak pleit voor de Nederlandse rechtsstaat. Dat vindt hoogleraar strafrecht Schalken. Zeker omdat in Groot-Brittanie in een aantal geRUCHTmakende zaken IRA-verdachten moesten worden vrijgelaten, na jarenlang ten onterechte gevangen te hebben gezeten.

In Belfast heeft het hoofd van de Noordierse politie gewaarschuwd dat de IRA nieuwe "sensationale" aanslagen in Groot-Brittannie EN op het Europese vasteland beraamt. "We staan tegenover het grootste gevaar van de laatste twee jaar", zo zei de hoofdcommissaris. Hij vreest voor aanslagen deze zomer en in de herfst.

Scheepswerf RDM wordt overgenomen door het Begemann-concern. De Nederlandse Staat, de huidige eigenaar, doet al zijn aandelen van de hand. RDM maakt onder meer tanks en marineschepen. De regering vindt het bedrijf niet meer van strategisch belang. En door bezuinigingen bij Defensie is er weinig vraag naar militaire produkten. RDM schakelt nu over naar apparatenbouw, off-shore en werktuigbouw. De bonden hebben van Begemann de belofte gekregen dat er geen arbeidsplaatsen verdwijnen. Bij RDM werken 1300 mensen.

De ontploffing en de brand in de vuurwerkfabriek Culemborg blijven een raadsel. Een door justitie ingesteld onderzoek heeft GEEN oorzaak aangetoond. Bij de ontploffing, in februari, vielen twee doden en 20 gewonden. Er was voor miljoenen guldens schade. Eerst bestond het vermoeden van brandstichting, omdat de omgeving grote bezwaren had tegen de fabriek. Maar daar is geen bewijs voor. Ook heeft het bedrijf de belangrijkste veiligheidsvoorschriften nageleefd.

In Colombia is de staat van beleg opgeheven. Dat gebeurde vanmorgen toen in het parlement een nieuwe grondwet werd bekrachtigd. De staat van beleg werd zeven jaar geleden ingesteld, na talrijke moorden door de drugsmafia op vooraanstaande politici en rechters. In de nieuwe grondwet staat onder meer, dat burgers van Colombia niet meer kunnen worden uitgeleverd. Een eis van de drugsmafia om het geweld in Colombia te stoppen.

Bondskanselier Kohl is op bezoek geweest bij Sovjetpresident Gorbatsjov, in Kiev, in de Oekraine. Belangrijkste onderwerp van gesprek was het verzoek van Gorbatsjov aan de zeven grootste industrie-landen voor grootschalige hulp voor de Sovjet-economie. Gorbatsjov heeft Kohl gevraagd dit verzoek tijdens de komende economische top in Londen te steunen. Bij aankomst in Kiev werd de Sovjetpresident uitgejouwd door Oekrainse nationalisten. Honderden mensen riepen leuzen tegen Gorbatsjov en zwaaiden met de blauw-gele Oekraiense vlag.

Sensatie in halve finale mannenenkel op Wimbledon. Die ging tussen de Zweedse favoriet Stefan Edberg en de lager geplaatste Duitser Michael Stich. Edberg won de eerste set. Maar Stich bevocht de overwinning in de volgende drie sets, door telkens de tie-break te winnen. Op dit moment is de andere halve finale aan de gang tussen de Duitser Boris Becker en de Amerikaan David Wheaton. Wheaton schakelde eerder in het toernooi Lendl en Agassi uit.

Het ANC heeft Nelson Mandela benoemd tot zijn nieuwe president Mandela die na zijn vrijlating eigenlijk al onbetwist leider was van het ANC, bekleedt nu ook de hoogste post binnen de Zuidafrikaanse anti-apartheidsorganisatie.

Er gaat opnieuw een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties naar Irak. De 37 deskundigen moeten uitzoeken of Irak nog beschikt over kernwapenfaciliteiten. President Saddam Hoesein heeft nu alle medewerking toegezegd, eerder werd de onderzoekscommissie tegengewerkt.

Anders gaat het er aan toe bij de vernietiging door Irak van de gevreesde Scud-raketten. De pers mag overal bij zijn als de raketten met veel geweld veranderen in hoopjes schroot. De vernietiging van de voorraad ballistische raketten is onderdeel van een resolutie van de Verenigde Naties tegen Irak. In de Golfoorlog vuurde Irak 47 scuds af op doelen in Israel en Saudi Arabie. Tot nu toe zegt Irak zo'n 60 raketten te hebben gesloopt. Meer hebben we niet, wordt er gezegd. Maar hoeveel raketten Irak in werkelijkheid bezit, is onbekend. De Sovjetunie leverde indertijd zo'n 350 Scuds aan Irak. Daarnaast bouwde Irak ook eigen versies van de raket.

Belgische tankstations, vlak over de Nederlandse grens, hebben een extra voorraad benzine ingeslagen. Ze verwachten een grote toeloop van Nederlandse automobilisten als morgen de prijzen van benzine in ons land stijgen. Super wordt per liter 31 cent duurder; en de prijs van een liter loodvrij stijgt met 22 cent.

Het weer. Erwin Kroll.

U zag het acht uur-journaal. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

06-07-1991

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 6 juli - Servische president roept op tot voorbereiding op oorlog - Slovenie wil grensposten niet overdragen - afscheid van Dantzig als artistiek leider Nationaal Ballet - Thierry Marie in de gele trui op eerste dag Tour de France

Joegoslavie praat en bereidt zich tegelijk voor op een nieuwe confrontatie. De besprekingen tussen Slovenie en de federale Joegoslavische regering in Belgrado zitten vast. Want van de belangrijkste eis : het opgeven van de grensposten, wil de opstandige republiek niets weten. En ondertussen loopt de spanning tussen Servie en Kroatie snel op.

De Kroatische regering zegt dat het Federale leger en Servische nationalisten aansturen op oorlog in Kroatie. Het leger zou schijnaanvallen uitvoeren en incidenten uitlokken. Servie van zijn kant beschuldigt Kroatie van geweld tegen de Servische minderheid in Kroatie. President Milosevic van Servie heeft zijn burgers vast gewaarschuwd: het conflict zal bloediger zijn dan in Slovenie. De sterke man van Servie zegt nu dat Joegoslavie de opstandige republieken onder deze omstandigheden beter kan loslaten. Als de huidige crisis zou uitdraaien op definitieve onafhankelijkheid van Slovenie en Kroatie dan eist Servie wel de splitsing van Kroatie. Die streken binnen Kroatie waar veel Serven wonen zouden dan onder bescherming moeten komen van het federale leger. In Kroatie is de angst voor oorlog groot. Moeders van Kroatische soldaten in het Joegoslavische leger zijn vandaag naar Belgrado gereisd om bij het federale parlement de terugkeer van hun zonen te eisen.

De opmerkingen van de Servische president Milosevic over een dreigend bloedig conflict tussen Servie en Kroatie zijn minister Van den Broek in het verkeerde keelgat geschoten.

Van den Broek maakte zijn opmerkingen ruim een uur geleden op Schiphol. Vlak voor zijn vervroegde vertrek naar Joegoslavie. Daar gaat de EG-trojka (met minister van den Broek aan het hoofd) voor de derde keer met de ruziende partijen overleggen. Om morgen bijtijds te kunnen beginnen, vertrok Van den Broek vanavond al. De Joegoslavische president Mesic verwacht veel van de gesprekken met het EG-driemanschap. "Ze zouden voor de enige blijvende vreedzame oplossing voor de crisis kunnen zorgen," zei hij.

Het overleg tussen Joegoslavische leiders en die in Slovenie is opgeschort. Belgrado wil dat de Slovenen uiterlijk voor morgenmiddag 12 uur al hun grensposten overdragen aan het federale leger. Slovenie is dat niet van plan, maar wil wel wat toegeven.

Voor de buurlanden van Joegoslavie zijn de spanningen in het land een bron van grote zorg. Hongarije heeft al een opvangkamp ingericht om de talloze Joegoslavische vluchtelingen op te kunnen vangen.

In de Hongaarse hoofdstad Boedapest proberen Hongarije, Oostenrijk en Italie hun eventuele stappen op elkaar af te stemmen. De drie ministers van buitenlandse zaken bespreken onder meer hoe ze moeten reageren op grensschendingen. Hongarije heeft er al tegen geprotesteerd dat de Joegoslavische luchtmacht het Hongaarse luchtruim is binnengedrongen. Hongarije maakt zich verder zorgen over de half miljoen Joegoslaven van Hongaarse afkomst die in Vojvodina, het noordelijk deel van Servie wonen.

Oostenrijk en Italie hebben troepen naar de grensgebieden gestuurd en houden de toestand in Joegoslavie scherp in de gaten. Met name Servie ziet dat als verfoeilijke inmenging. Steeds openlijker spreken Servische commentatoren over een complot. Duitsland en Oostenrijk zouden een "vierde rijk" willen stichten en daar delen van Joegoslavie bij willen inlijven. Het is een samenzwering (zegt Servie) om Duitsland en het vroegere Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk samen te voegen. Het bezoek van Otto van Habsburg aan Joegoslavie geeft voedsel aan die complot-theorie. Hij is de zoon van de laatste Oostenrijkse keizer. Nu is hij Duits staatsburger en lid van het Europees parlement. Samen met vier collega's uit dat parlement neemt hij poolshoogte in Joegoslavie.

Vanavond heeft de Joegoslavische minister van defensie wat hij noemde "buitenlandse krachten" beschuldigd van het steunen van de opstandige republieken.

Vanmiddag is een 37-man sterke VN-delegatie in Baghdad aangekomen. Het team moet onderzoeken wat Irak nog aan kernwapens bezit. Afgelopen week maakten de Iraki's zo'n inspectie herhaaldelijk onmogelijk. Maar nu zouden ze toch mee willen werken.

Maar sommige leden van de Veiligheidsraad geloven niet zo erg in de toezeggingen van Irak.

De Veiligheidsraad komt maandag weer bijeen. Is de Iraakse medewerking dan nog onvoldoende, dan zullen nieuwe strafmaatregelen worden genomen.

Studentenkaart krijgt streepjes-code. Aan de OV-jaarkaarten voor studenten die vanaf 1 november in omloop komen, kan meteen worden gezien of ermee gefraudeerd is. Conducteurs krijgen dan aflees-apparaatjes, waarmee ze aan de code kunnen zien of een kaart geregistreerd staat als verloren. Er zijn het afgelopen jaar talloze meldingen binnengekomen van verloren of gestolen studentenkaarten. Men denkt dat het grootste deel ervan nog in omloop is.

Opnieuw beroering over politiegeweld in Amerika. Een amateurfilmer legde de mishandeling van een arrestant vast op video. Het slachtoffer werd verdacht van auto-diefstal. Hij werd achter een politieauto door een agent met een wapenstok in elkaar geslagen. Volgens de agent omdat de man probeerde te ontsnappen. Na behandeling in het ziekenhuis, is de arrestant op borgtocht vrijgelaten. In maart onstond in Amerika ook grote verontwaardiging, toen beelden vertoond werden van de mishandeling van een motorrijder, door de politie van Los Angeles.

Langs de grens tussen de Sovjet-republieken Armenie en Azerbaijan wordt weer gevochten. Dicht bij het omstreden gebied Nagorno Karabakh zou het tot een treffen zijn gekomen tussen Azerbaijaanse troepen en de Armeense minderheid, zeggen plaatselijke journalisten. De strijd volgt direct op de terugtrekking van Sovjet-troepen en het opheffen van de noodtoestand in het gebied door President Gorbachov. De noodtoestand was begin vorig jaar uitgeroepen na felle gevechten. De strijd zou weer zijn opgelaaid, doordat zo'n 300 Azerbaijaanse soldaten het grensgebied hebben bezet.

Rudi van Dantzig: gaf bijna een kwart eeuw artistiek leiding aan het Nationaal Ballet. Met een speciale uitvoering van vier van zijn meest geprezen choreografieen namen dansers en publiek (gister-avond) afscheid van hem.

De afscheidsvoorstelling in het Amsterdamse Muziektheater bevatte onder andere 'Monument voor een gestorven jongen' uit 1965. Een creatie, met homosexualiteit als onderwerp, die Van Dantzig op slag wereldfaam bezorgde. hier een commentaarpauze van 07" De choreografie is een koortsdroom van een jongen, tussen puberteit en volwassenheid. Een confrontatie vol beklemming, van de eenling met de vijandige buitenwereld, die zijn 'anders zijn' niet accepteert. hier een commentaarpauze van 10" Vijftig dansers van het Nationale Ballet hebben zich ingezet voor deze speciale afscheids-voorstelling. Het artistiek leiderschap heeft de 57-jarige Rudi Van Dantzig nu over-gedragen aan Wayne Eagling, tot nu toe solist bij het Royal Ballet. Maar Van Dantzig blijft wel als choreograaf aan het Nationale Ballet verbonden. Veel bekende figuren uit de culturele wereld maakten hun opwachting. Onder hen minister d'Ancona van WVC, die Van Dantzig verraste met een Koninklijk eerbewijs: hij werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. crossje De bezoekers van het Muziektheater werden later op de avond opgeschrikt, door een explosie in een brandstof-tank van een auto in de parkeer-garage. Er was een enorme rook-ontwikkeling, de brandweer rukte uit met groot materieel. Zes personen-auto's brandden totaal uit. Alle gasten moesten hun wagens laten staan.

Hoewel in heel Europa de vakanties zijn begonnen, viel de drukte op de Europese wegen vandaag nog wel mee. Alleen aan twee grensovergangen van Oostenrijk naar Hongarije was er een wachttijd van vier uur. Hoewel veel Nederlanders nog even in eigen land zijn gebleven, vanwege het mooie weer, ontstonden ook hier files.

Vooral in Limburg was het druk op de weg. De jaarlijkse trek naar het zuiden was daar weer vastgelopen in kilometerslange files. Niet alle automobilisten konden in het warme weer geduld opbrengen. Veel vakantiegangers hebben dan ook besloten om nog even in Nederland te blijven. Maar aan de aanvankelijke drukte op het strand kwam vanmiddag snel een einde. Toen daalde de temperatuur opeens acht graden. Ook voor de Nederlandse pomphouders aan de Belgische grens was het vandaag een soort vakantie. Op de eerste dag van de hogere benzine- prijzen kwam vrijwel niemand tanken. De Nederlandse automobilisten gaan nu massaal naar Belgie om te profiteren van lagere benzine prijzen over de grens. Dat scheelt nu zo'n 40 cent per liter voor gelode benzine en 30 cent voor ongelode. Sommige Nederlandse pomphouders aan de grens zien het niet meer zitten en vrezen binnenkort te moeten sluiten. Aan de Belgische kant van de grens hadden de pompen het wel druk. De pomphouders dar denken dat dat nog wel even zo zal blijven.

De Tour de France is begonnen. En dat is niet alleen wielrennen in Frankrijk, het is ook gokken in Nederland. Op talloze bedrijven en in heel wat cafe's zullen de prestaties van de renners nauwkeurig in de gaten worden gehouden.

Wie wint deze week de pot In een Utrechtse cafe wordt met spanning naar de tour gekeken. Zo'n veertig vaste klanten hebben een weddenschap afgesloten. Inzet: tien gulden. De kroegbaas doet er nog een flesje wijn bij. In Eijsden, Limburg, is het al niet veel anders. Ook hier worden weddenscahppen afgesloten. Is dit puur gokken of een slimme vorm van klantenbinding In veel bedrijven gokken personeelsleden om meer geld. Een inzet van 100 gulden is niet zeldzaam. Deelnemers kunnen op meerdere renners gokken en soms zijn er dagprijzen beschikbaar. Op de redaktie van Het Parool draaide tot vorig jaar een zeer populaire tour-toto. Geld retour als Gert Jan Theunissen wint. Een kadootje voor de klanten van een tapijtfirma in Amsterdam. Bij de aankoop krijgt iedere klant een kontrakt. De komende weken gaat er veel geld om in de tour-gokkerij. Maar niet alles mag.

En al die gokkers zaten te wachten op de eerste uitslagen uit Frankrijk. Voor wielrennen, fietsen en volleybal zit naast me Griselda Visser van Studio Sport.

Goede Nederlandse prestaties in de proloog van de Tour de France. Maar net niet genoeg om al een landgenoot in het geel te zien.

198 renners vertrokken vanmiddag in de eerste van 23 etappes naar Parijs. Dat was een individuele tijdrit over 4-komma-5 kilometer, in de straten van Lyon. Zoals verwacht was het een parcours voor de gerenommeerde tijdrijders. Het leek aanvankelijk om honderdsten van secondes te gaan. Jelle Nijdam zette een goede tijd neer - 6-19-80 - uiteindelijk goed voor een zesde plaats. Maar de Franse proloog-specialist Thierry Marie dook meer dan 7 seconden onder de op dat moment snelste tijd van Moreau, en finishte in 6 minuut 11-23. Ook andere Nederlanders lijken klaar voor de Tour. Erik Breukink wist de tijd van Marie NET niet te evenaren. Hij eindigde als tweede. Vlak VOOR Greg Lemond, de vorige ronde-winnaar, die z'n gele trui kwijtraakt aan Thierry Marie. Net als vorig jaar is het de snelle Fransman, die als eerste het geel mag passen.

Op Wimbledon ging de meeste aandacht uit naar de dames-enkel finale tussen Steffi Graf en Gabriela Sabatini.

De strijd tussen de nummers n en twee geplaatst ging lange tijd gelijk op. Hoe verder de wedstrijd vorderde, hoe spannender de partij werd. Beiden verloren keer op keer de eigen slagbeurt. Maar braken gelijk daarop weer terug. Uiteindelijk bleek het geluk net iets meer aan de kant van Graf, zoals deze netbal in de laatste set. Die luidde het beslissende service-verlies van Sabatini in, en Graf won door deze scherp geplaatste return de wedstrijd met 6-4, 3-6 en 8-6. En kan voor de derde keer in haar leven de zilveren schaal meenemen.

En dan nog volleybal. Het Nederlandse herenteam heeft zich in Nantes verzekerd van een plek in de finales om de World League. Door een klinkende 3-0 overwinning op Frankrijk is het niet meer in te halen door de andere kanshebbers, Frankrijk en Brazilie. Tegenstander van Oranje in die finaleronde is OF Italie OF de Sovjetunie. Tot zover het sportnieuws.

07-07-1991

Goedenavond. Het nieuws van zondag 7 juli. Vredesoverleg EG in Joegoslavie wordt overschaduwd door oorlogsdreiging. Joegoslaven in Nederland zijn vr staatkundige eenheid van hun land. Nelson Mandela pleit voor een soepeler sanctiebeleid tegen Zuidafrika.

De hele dag al praat Joegoslavie over vrede, en er zou lichte vooruitgang worden geboekt. Daarom komen nieuwe heftige botsingen tussen Serven en Kroaten hoogst ongelegen. De pogingen om een uitweg te vinden uit de aanhoudende crisis, staan onder leiding van een EG-delegatie, met aan het hoofd, minister Van den Broek. (VERSLAG)

De sterke man van Servie, president Milosevic, neemt niet rechtstreeks aan de crisisgesprekken deel. Terwijl juist HIJ, gisteren nog, de Serven opriep zich op een oorlog voor te bereiden. Een oorlog tussen Serven en Kroaten, die intussen gevaarlijk dichtbij lijkt te komen. (BETA)

Tanks en pantserwagens van het Joegoslavische leger kwamen in actie, om een einde te maken aan de felle gevechten, tussen Kroatische militairen en gewapende Servische burgers, bij het dorp Tenja. Dat gebeurde nadat de strijdende partijen elkaar bestookt hadden met artillerie en mortieren, en in het-door-Serviers-bewoonde dorp felle huis-aan-huis gevechten hadden geleverd. Rond het middaguur verschenen tanks van het Joegoslavische leger, die een buffer vormden tussen de vechtende partijen. Een jachtbommenwerper van de luchtmacht maakte duikvluchten boven het dorp. Nadat een staakt-het-vuren was overeengekomen mochten ambulances de doden en gewonden uit het dorp weghalen.

De Joegoslavische Gemeenschap in ons land wil dat minister van den Broek van Buitenlandse Zaken alles doet, om een eind te maken aan het bloedbad in Joegoslavie. De politieke leiders in Joegoslavie worden opgeroepen om op vreedzame wijze te streven naar oplossingen. (VERSLAG)

Vanmiddag kwamen in Utrecht de voorzitters bijeen van ruim 20 maatschappelijke organisaties van Joegoslaven in Nederland.De overgrote meerderheid sprak zich uit voor behoud van de staatkundige eenheid van Joegoslavie.Het zelfstandigheidsstreven van Slovenie en Kroatie werd"politieke zelfmoord" genoemd.Ook werd de vrees uitgesproken dat een onafhankelijk Kroatie weer een fascistische staat wordt.Net als in de Tweede Wereld Oorlog toen Kroatie partij koos voor Hitler. momenten vanmiddag in Utrecht.Waar onder meer werd gezegd dat de burgeroorlog door iedereen diep in het hart wordt gevoeld.Een "Staakt het vuren" is prioriteit nummer Een.Vindt de Joegoslavische Gemeenschap in ons land.

In Apeldoorn hebben de EG-ministers van Ontwikkelingssamenwerking zich afwachtend opgesteld over het plan, om militairen te sturen naar rampgebieden in ontwikkelingslanden. Het idee is van minister Pronk. (QOUTE)

De Europese ministers zijn het eens over de oprichting van een bureau, dat Europese hulp coordineert. Minister Pronk kwam op z'n idee voor militaire- humanitaire hulp aan Derde Wereldlanden, door de geallieerde acties voor de Koerden. Militairen hebben daarvoor, volgens de minister, de juiste organisatie. Het commando over dergelijke hulptroepen moet volgens minister Pronk in internationale handen komen: Minister Pronk ziet die militaire hulp in noodsituaties, zoals onlangs in Bangla Desh of in spanningsgebieden ter bescherming van s[peciale corridors.

De Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO heeft in Zuid-Libanon z'n zware en middelzware wapens overgedragen aan het Libanese leger. Dat gebeurde na een hevig offensief van het regeringsleger. De Libanese REGERING wil zo meer greep krijgen op het zuiden van Libanon, en zo ook Israel bewegen de controle over het uiterste zuiden - de grensstreek met Israel - op te geven. Maar Israel zegt dat pas te overwegen als ook alle Syrische troepen uit Libanon zijn verdwenen.

Nelson Mandela wil, dat het ANC zich soepeler gaat opstellen op het punt van internationale sancties tegen Zuid-Afrika. Zijn pleidooi kwam aan het slot van de eerste conferentie, die de organisatie als legale partij op Zuidafrikaans grondgebied kon houden. (VERSLAG)

TENNIS - Michael Stich heeft de finale van het heren-enkelspel op Wimbledon gewonnen. (BETA)

Met 6-4, 7-6 en 6-4 rekende hij af met zijn landgenoot Boris Becker. Bij de stand 5-4 in de 3e set kwam Stich op matchpoint. Die kans liet hij niet lopen. En daarmee behaalde hij zijn eerste Wimbledon-titel. Een grote verrassing, want het was Stich's debuut op het gras van Wimbledon.

Rolf Sorensen is de nieuwe leider in de Ronde van Frankrijk. Greg Lemond en Erik Breukink hebben in de ochtend-etappe, afstand genomen van hun concurrenten.

Breukink en Lemond zaten in de etappe van vanmorgen in een kopgroep, die het peloton op bijna 2 minuten achterstand zette. De Rus Abdoesjaparov won de etappe De ploegentijdrit van vanmiddag werd gewonnen door de Italiaanse Ariostea-ploeg. Die levert ook de nieuwe leider, de Deen Rolf Sorensen.

Het weer tot slot. Vannacht kunnen er enkele onweersbuien vallen. Bij weinig wind koelt het dan af tot rond zestien graden. Morgen-overdag schijnt af en toe de zon, maar er kan ook een enkele regen- of onweersbui vallen. De middagtemperatuur varieert van 21 graden bij zee, tot 28 graden in het oosten van het land. De wind waait morgen matig uit het zuidwesten. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: perioden met zon en vrijwel overal droog. Vanaf donderdag kans op een regen of onweersbui. Tijdelijk wat koeler weer. Einde van het acht uur journaal. Ons volgende bulletin is om 10 uur. Goedenavond.

09-07-1991

Zuid-Afrika is een stukje verder terug in de internationale gemeenschap. Aan het eind van de middag besloot het Internationaal Olympisch Comite om Zuid-Afrika weer toe te laten als lid. Ruim twintig jaar is het land (vanwege de apartheid) uitgesloten geweest van het IOC-lidmaatschap. En meer dan dertig jaar lang was Zuid-Afrika niet welkom op de Olympische spelen. Volgens de vice-voorzitter van het IOC is Zuid-Afrika weer volkomen gerechtigd om lid te worden.

Zuid-Afrika is een stukje verder terug in de internationale gemeenschap. Aan het eind van de middag besloot het Internationaal Olympisch Comite om Zuid-Afrika weer toe te laten als lid. Ruim twintig jaar is het land (vanwege de apartheid) uitgesloten geweest van het IOC-lidmaatschap. En meer dan dertig jaar lang was Zuid-Afrika niet welkom op de Olympische spelen. Volgens de vice-voorzitter van het IOC is Zuid-Afrika weer volkomen gerechtigd om lid te worden.

Zuid-Afrika wordt eind deze maand uitgenodigd voor de Olympische zomerspelen van volgend jaar in Barcelona, en misschien ook al voor de winterspelen van februari in het Franse Albertville.

Voor sommige Zuidafrikaanse sportlieden komt de IOC-stap te vroeg. Zij vinden dat de sportieve integratie van blank en zwart Zuid-Afrika nog lang niet klaar is. Maar de meeste sporters zijn opgetogen.

Nederlands Bestuurslid in het Internationaal Olympisch Comite is de heer Anton Geesink. Dag,mijnheer Geesink. Niet alleen als IOC-bestuurslid, maar vooral ook persoonlijk blij met dit besluit Is Zuid Afrika na al die jaren een serieuze deelnemer Ik bedoel ze hebben jaren op internationaal niveau niet gesport. Hoe krijgen ze ploegen bij elkaar in allerlei takken van Olympische Sport 1960 was er alleen een BLANKE ploeg. Gaat nu het IOC opletten of de ploeg voldoende gemengd is Heeft dit IOC besluit nog gevolgen voor andere sportorganisaties (WK Atletiek Japan,volgende maand, primeur)

Na de opheffing van het sportieve isolement is ook een doorbraak van het politieke isolement te verwachten. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld zal de Amerikaanse president Bush morgen de opheffing van sancties tegen Zuid-Afrika aankondigen.

De Rotterdamse haven is vanaf vandaag de belangrijke klandizie kwijt van het Amerikaanse leger. Deze belangrijke klant heeft zijn overeenkomst met het overslagbedrijf ECT opgeschort,omdat er zo'n arbeidsonrust bij dit bedrijf is . De havenWERKgevers zijn bang dat Rotterdam door de stakingen van de laatste tijd een slechte naam krijgt en nog meer klanten zal verliezen.

Rotterdam is voor de Verenigde Staten altijd een belangrijke overslaghaven geweest voor militair materieel. Ook het terugbrengen van Amerikaanse troepen uit de Golf, onder de naam Desert Farewell, verliep tot nu toe via het Rotterdamse overslagbedrijf ECT. Door stakingen van sjorders, personeel dat de lading vast moet zetten, wordt het werk bij ECT teveel vertraagd, vinden de Amerikanen. Ze hebben vandaag gezegd dat ze gaan uitwijken naar de havens van Antwerpen en Bremen. Het gemeentebestuur van Rotterdam maakt zich zorgen over het mogelijke verlies van werkgelegenheid in de stukgoedsektor van de haven. Inmiddels is er informeel overleg tussen havenwerkgevers en de vervoersbond fnv. Lukt het om op korte termijn het konflikt op te lossen, dan lijkt de kans groot dat het Amerikaanse leger klant blijft in Rotterdam.

Tsjernobyl in Bulgarije. vier Bulgaarse kerncentrales, en wel zodanig,dat het Internationaal Atoom Energie Agentschap in Wenen in spoedvergadering bijeenkomt.

Moeten deze vier kerncentrales worden gesloten of worden gereviseerd.Het Internationale Atoom Energie Agentschap in Wenen is voor een antwoord hierop in spoed vergadering bijeen.In Kozloduy,twee honderd kilometer ten Noorden van de Bulgaarse hoofdstad Sofia staan de vier kern centrales die door het Internationaal Atoom Energie Agentschap onveilig zijn verklaard.Bulgarije weigert de kern centrales te sluiten.Omdat de vier samen een kwart van de energie behoefte dekken.Het personeel van de centrales is nauwelijks vakkundig.Een goede bedrijfsleiding ontbreekt.De kern centrale zelf kampt met slijtage en tal van mankementen die niet verholpen kunnen worden.Bij brand of explosie net als bij de kern ramp in Tsjernobyl in de Sovjet Unie kan een radio actief besmette wolk direct de lucht bereiken.Bulgarije kent geen dubbel betonnen omhulsel als bescherming zoals de centrales in Nederland die wel kennen. Bulgarije wil hulp en honderden miljoenen guldens van het Westen.Maar Nederland verwacht weinig heil van opkanppen van de centrales. Ook Duitsland ziet de Bulgaarse centrales als bedreigend voor Europa.Duitsland vind dat ze moeten worden gesloten.

Minister De Vries van Sociale Zaken heeft het kabinet voorgesteld de koppeling van de uitkeringen aan de lonen in het bedrijfsleven volgend jaar gedeeltelijk achterwege te laten.

Dagelijks maken de ministers de gang naar het ministerie van Algemene Zaken om over de begroting 92 te praten die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. Minister De Vries maakt zich al lang zorgen over het aantal mensen met een baan en het aantal mensen zonder baan. Die verhouding is zo slecht dat hij op grond van de wet over de koppeling het kabinet een voorstel heeft gedaan Uitkeringen en minimumloon moeten in dat plan 1,5 minder stijgen dan de lonen in het bedrijfsleven Omdat de koopkracht toch op peil te houden wil De Vries tegelijkertijd de belasting verlagen. Mensne met een hoog inkomen, 2x modaal moeten daariets voor inleveren. De andere inkomensgroepen blijven gelijk of gaan er licht op vooruit Bij de regeringsfracties CDA en PvdA is voorzichtig gereageerd op het plan. Het CDA denkt dat de gedeeltelijke ontkopping van De Vries straks onvermijdelijk zal zijn. Die conclusie gaat de PvdA te ver. Volgens een woordvoerder oogt het plan weliswaar rechtvaardig maar bereik je met het volledig toepassen van de koppeling precies hetzelfde en kost dat minder. Ook in het kabinet is om die reden gereserveerd gereageerd, maar het plan is zeer zeker niet van de onderhandelingstafel

In Joegoslavie beschuldigen de Sloveense en de federale autoriteiten elkaar van schending van het zondag gesloten akkoord. Het staatspresidium heeft twee afgevaardigden naar Slovenie gestuurd om opnieuw over de preciese voorwaarden van het akkoord te overleggen. Op hun beurt zeggen de Slovenen dat het federale leger de afspraken niet nakomt.

In de Sloveense hoofdstad Ljubljana worden de barricades opgeruimd maar volgens het staatspresidium gebeurt dat lang niet overal. Bij een aantal kazernes van het federale leger zijn ze nog niet verdwenen. Ook zouden nog niet alle krijgsgevangenen zijn vrijgelaten. In de straten van Ljubljana patrouilleren -tegen de afspraken in- nog steeds Sloveense milities De Sloveense minister van informatie Kacin op zijn beurt zegt dat het federale leger nog niet alle eenheden heeft teruggetrokken en versterkingen aanvoert. In Servie, Montenegro en Vojvodina zouden 200.000 reservisten zijn opgeroepen voor militaire dienst. De Kroatische president Tudjman onderschrijft deze beschuldigingen. Volgens Tudjman blijft de verhouding tussen Serven en Kroaten het grote probleem in Joegoslavie. Dat bleek afgelopen nacht weer. Op verscheidene plaatsen in Kroatie kwam het tot gevechten tussen Kroatische paramilitaire troepen en het federale leger. Daarbij zou n Kroaat zijn gedood en drie zwaargewond. De wapens waarmee de Sloveense en Kroatische milities vechten zouden, volgens Libanese bronnen, afkomstig zijn uit Libanon. Christelijke strijdgroepen verkopen hun wapens op de vrije markt. Vooral Joegoslavische handelaren zouden die wapens hebben doorverkocht aan Slovenie en Kroatie.

Als eersten van enkele tientallen EG-waarnemers zijn vanmiddag Nederlandse, Luxemburgse en Portugese ambtenaren naar Joegoslavie vertrokken.

De Nederlandse deelnemers aan de missie vertrokken vanaf vliegveld Valkenburg bij Den Haag. Zij zullen vooral nagaan of de veiligheid en de bewegingsvrijheid van de EG-waarnemers gewaarborgd kan worden. Die moeten toezien op de naleving van het accoord van Brioni, van afgelopen zondag. Daarin werd een vreedzame oplossing voor het conflict overeengekomen tussen de Joegoslavische regering, Slovenie en Kroatie.

Als partijen in Joegoslavie zich niet aan het akkoord van Brioni houden, dan is een burgeroorlog haast onvermijdelijk. Dat zei minister Van den Broek, die -voor het eerst sinds Nederland op 1 juli het voorzitterschap van de EG op zich nam,- het Europese Parlement in Straatsburg toesprak.

Er komt een nieuwe functie in de gezondheidszorg: Zorgmakelaar. Een zorgmakelaar is iemand die ouders van verstandelijk gehandicapten bijstaat bij de besteding van, wat een "client-gebonden budget" wordt genoemd.

In een dagverblijf voor gehandicapte kinderen lanceerde staatssecretaris Simons vanmorgen twee nieuwe begrippen: "zorgmakelaar" en "client-gebonden budget". Het zijn de sleutelwoorden uit de nota "Verstandig veranderen", waarin de staatssecretaris zijn beleid ten aanzien van verstandelijk gehandicapten heeft geformuleerd. Begin volgend jaar gaan er twee experimenten van start. Daarbij mogen de ouders en verzorgers van gehandicapten zelf bepalen voor welke vorm van hulpverlening ze het geld, dat de overheid beschikbaar stelt, willen gebruiken. De ouders worden dan bijgestaan door een zogeheten "zorgmakelaar", die kan adviseren op welke wijze het geld het best kan worden besteed. Per gehandicapte kan dat jaarlijks oplopen tot 80.000 gulden. Veel ouders klagen nu over de bureaucratie waarin ze verzeild raken als ze iets voor elkaar willen krijgen. Alleen een nieuwe rolstoel vergt soms al jaren geduld. De ouders zijn bang dat het er met zo'n zorgmakelaar niet op vooruit zal gaan. Simons heeft de Raad voor de Volksgezondheid en de Ziekenfondsraad gevraagd om een oordeel te geven over zijn plannen.

Wielrennen nu. De Sovjet-rijder DjamoLIdin AbdoesjaPArov heeft z'n tweede etappezege binnengehaald. Nadat hij zondag de eerste etappe al had gewonnen was hij ook vandaag de snelste. Weliswaar in een dubieuze eindsprint. De top van het algemeen klassement blijft onveranderd.

De vierde etappe voerde de renners door het oost-franse land. Van Dijon naar Reims. Een vrij vlakke rit, maar wel de langste van dit jaar: 286 kilometer. In een gezapig tempo fietst het peloton door Oost-Frankrijk. Niemand heeft zin vroeg in de koers te ontsnappen. De renners worden pas wakker als de Ier Lawrence Roche de groep ontvlucht, 43 kilometer voor de finish. De jongere broer van Stephen Roche mag enkele minuten op kop fietsen. Dan wordt hij ingelopen door Tebaldi, Nulens en van Itterbeeck. Die mogen WEG van het peloton, en lopen minuten uit. Op de laatste beklimming verbrokkelt het peloton. En de drie koplopers verliezen terrein op de voorste groep, maar blijven vooruit. In de straten van Reims is het echter gedaan met de vluchters. De ploegen die voorIN zitten houden het tempo hoog voor de sprinters. Vooral de renners uit de Carrera-ploeg doen veel werk voor HUN kanshebber, AbdoesjaPArov. Die trekt de sprint aan, waarbij nogal wat geduwd en getrokken wordt. De Belg Museeuw is daarvan de dupe, en die heeft een klacht ingediend. De Sovjet-rijder kan dan vrijwel onbedreigd naar de finish rijden, voor alle andere sprinters. AbdoesjaPArov dus eerste. VOOR Olaf Ludwig en Sean Kelly. Schur en Raab worden vierde en vijfde.

Het weer,met Peter Timofeeff.

10-07-1991

Goeienavond, het nieuws van woensdag 10 juli - president Bush heft economische sancties tegen Zuid-Afrika op - Europese ministers eens over waarnemers in Joegoslavie - Boris Jeltsin geinstalleerd als president Russische federatie - etappe-zege in Tour de France voor Jelle Nijdam

Zuid-Afrika is wr een stap dichter bij volledige terugkeer in de internationale gemeenschap. President Bush heeft aangekondigd dat een groot deel van de Amerikaanse economische sancties tegen Zuidafrika zal worden opgeheven. Nu Zuid-Afrika alle apartheidswetten heeft afgeschaft, vindt Bush dat hij niets anders kan doen dan handel met Zuidafrika en investeringen in het land weer toe te staan.

In een eerste reactie zegt de Zuidafrikaanse president De Klerk verheugd te zijn met de beslissing van Bush. Volgens de Klerk zullen vooral zwarte Zuid-Afrikanen profiteren van het herstellen van de economische contacten tussen Amerika en Zuid-afrika.

Ook op nog een ander gebied telt Zuid-Afrika vanaf vandaag weer mee: De Internationale Cricket Bond heeft besloten dat Zuidafrikaanse cricketteams, na 21 jaar, weer mee mogen doen aan internationale wedstrijden.

De ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap hebben in Den Haag afspraken gemaakt over het sturen van een groep waarnemers naar Joegoslavie. Belangrijkste taak is het bewaken van het staakt-het-vuren. Voor de EG-top begon, voerde minister van den Broek besprekingen met een lid van het Joegoslavische presidium, het hoogste burgerlijk gezag in het land.

Nu ook het Sloveense parlement het EG-vredesplan heeft goedgekeurd is een belangrijk obstakel uit de weg geruimd om het akkoord te gaan uitvoeren. Voor 1 augustus moeten de verschillende partijen om de tafel gaan zitten om over de toekomst van Joegoslavie te beslissen.

Tijdens de parlementszitting in Ljubljana liet een aantal afgevaardigden weten dat Slovenie teveel concessies moet doen. Met name de controle van de grenzen zou niet uit handen gegeven moeten worden. President Kucan waarschuwde dat het akkoord maar n stap is op de lange weg naar onafhankelijkheid. Daarop stemde een grote meerderheid voor het vredesplan. Maar het wantrouwen tussen de Slovenen en het federale leger blijft groot. Bij een kazerne van het federale leger ten oosten van Ljubljana legden Sloveense militairen, ondanks afspraken over ontwapening, mijnen rondom de gebouwen. Ook in de republiek Bosnie-Hercegovina lopen de etnische spanningen steeds hoger op. Het stadsbestuur van Banja Luka wil de noodtoestand uitroepen om de conflicten tussen de islamitische meerderheid, Kroaten en Serviers onder controle te houden. In Kroatie is de situatie uiterst gespannen. In de buurt van de stad Osijek hebben Servische nationalisten een Kroatisch dorp geplunderd en in brand gestoken. Op een aantal plaatsen zijn wegversperringen opgezet en houden de Kroaten en Serviers elkaar nauwgezet in de gaten. Sommigen zijn het geweld zat en vluchten naar veiliger oorden.

Kroatie verwacht binnen 10 dagen een massale aanval van het federale leger. Dat zegt de Kroatische minister van informatie Hitrec. Hij wil daarom dat de waarnemers van de EG snel aan het werk gaan om het leger af te houden van dat voornemen.

In China zijn dammen opgeblazen om te voorkomen dat de stad Shanghai zou overstromen. Door het opblazen kan het water uit een meer, de rivier de Yangtze instromen. China wordt geteisterd door watersnood, als gevolg van zware regen. Zeker duizend mensen zijn al om het leven gekomen. Een groot deel van de oogst is verloren gegaan. Wegen zijn weggespoeld. De schade is enorm. Vrijwilligers worden ingeschakeld om het water zoveel mogelijk te keren.

Nieuwe snelheidsmeter op autosnelwegen. De Algemene Verkeersdienst van de Rijkspolitie in Driebergen gebruikt een nieuw apparaat tegen snelheidsovertredingen. De agent moet een knop indrukken als hij vlakbij een ander voertuig rijdt. Even later drukt ie de knop weer in en weet de gemiddelde snelheid zonder riskant te hoeven achtervolgen. Deze maand worden de "tachtigers" gemeten, de vrachtwagens en personenauto's met aanhanger. Volgens de AVD wordt er in deze categorie trouwens niet meer extreem hard gereden.

Het aantal gestolen personenauto's is gestegen. Volgens de Centrale Recherche Informatie dienst zijn er in de eerste zes maanden van dit jaar zijn 18 meer auto's gestolen dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral de Volkswagen Golf is in trek. In de duurdere klasse is de Mercedes Benz favoriet. Ook de diefstal van motoren, caravans en bedrijfswagens is ten opzichte van vorig jaar toegenomen. De autodieven zijn vooral actief in Amsterdam. En in de Limburgse steden Maastricht, Heerlen, Roermond en Sittard.

De eigenaar van een recyclingsbedrijf uit Zwolle heeft vandaag een partij zwaar vervuild zand teruggebracht naar Zuid-Holland waar het vandaan komt. Eerst dreigde hij het te storten op de stoep van het provinciehuis in Den Haag. Het gaat om reststoffen van bouw en sloop afval uit Zuid Holland, dat zonder medeweten van de provincie Overijssel in Zwolle is verwerkt. Het recyclingbedrijf heeft een gedeelte van het vervuilde zand uiteindelijk met goedvinden van Zuid-Holland gestort op de Maasvlakte. In Zwolle ligt nog ruim 3000 ton. Morgen wordt over de rest van het afval overlegd.

De Provincie Zuid Holland weet toch al niet waar het heen moet met zijn vuil. Daarom moet Minister Alders van Milieu de gemeenten en provincies gaan dwingen extra stortplaatsen voor afval te in te richten. Dat schrijft het Afval Overleg Orgaan in een advies aan de minister. Als er niet snel meer stortplaatsen bijkomen, moet er afval geexporteerd worden en dat wil minister Alders niet.

Zuid-Holland kan de grote hoop eigen vuil tot november nog buiten de provincie storten. Maar daarna onstaat er een probleem van 400 ton afval per jaar. De provincie wil in de Hogenespolder, bij Heerjansdam, een nieuwe stortplaats inrichten om export van het afval te voorkomen. Maar door allerlei inspraak- en bezwaarprocedures duurt het te lang voor het zeker is dat daar afval gedumpt kan worden. Het Afval Overleg Orgaan vindt dat de minister stortplaatsen moet gaan aanwijzen, waarmee de bezwaarprocedures worden omzeild. Minister Alders wilde vandaag niet reageren op het voorstel van het Afval Overleg Orgaan.

Konsumenten Kontakt heeft in 8 merken limonadesiroop het conserveermiddel benzoe-zuur aangetroffen. De stof is ook in een drietal vruchtensiropen gevonden. Benzoe-zuur kan bij kinderen leiden tot extra druk gedrag.

Konsumenten Kontakt heeft 11 merken limonadesiroop en 10 merken vruchtensappen onderzocht. De hoeveelheden benzoezuur die werden gevonden, bleven in alle gevallen onder de wettelijke norm van 250 milligram per liter. Maar ook een kleine hoeveelheid kan, volgens Konsumenten Kontakt, een allergische reactie veroorzaken. Het conserveermiddel werd ook aangetroffen in rozebottel-limonadesiroop voor kinderen. Ook astmapatienten en mensen die gevoelig zijn voor aspirine kunnen kunnen last krijgen van benzoezuur. Inmiddels heeft een grote fabrikant van limonadesiropen besloten benzoezuur te vervangen voor het -naar eigen zeggen- minder schadelijke sorbinezuur.

Boris Jeltsin is vanmorgen beedigd als president van de Russische Federatie, de grootste republiek van de Sovjetunie. Met veel pracht en praal. Jeltsin is de eerste niet-communist op zo'n hoge positie sinds de revolutie van 1917.

In de Rotterdamse haven wordt toch weer een schip met Amerikaans legermaterieel gelost. De stuwers bij het overslagbedrijf ECT zijn weer aan het werk.

De stuwers bij ECT staakten uit solidariteit met de sjorders, die een CAO-conflict hebben. De sjorders die bij gespecialiseerde sjorbedrijven werken staken door. Vannacht was er een bemiddelingspoging, maar de sjorders die lid zijn van de vervoersbond FNV vinden het bereikte resultaat nog steeds onvoldoende. De wergevers, verenigd in de SVZ, bieden een loonsverhoging van 20 in ruil voor inlevering van 7 atv-dagen. Vanmorgen vroeg bracht de FNV-onderhandelaar verslag uit aan de sjorders: Van der Knaap, bestuurder van de vervoersbond CNV reageert woedend op deze aanval van zijn FNV-collega. Tot nu toe zijn er 38 schepen uitgeweken naar andere havens. Werkgevers noemen een omzetverlies van 6,5 miljoen gulden.

De eerste Nederlandse etappe-zege in de Tour de France is voor Jelle Nijdam. Gele truidrager Sorensen kwam vandaag vlak voor de finish ten val en brak z'n sleutelbeen. Volgens de Tourarts zal Sorensen morgen niet aan de start verschijnen.

De etappe voerde door het noorden van Frankrijk, van Reims naar Valenciennes. Een afstand van 149,5 kilometer. Een licht golvend parkoers met na veertig kilometer een heuvel van de vierde categorie. De renners ontwikkelden in deze korte etappe een hoog tempo. Enkele renners, zoals Chiapucci, wisten te ontsnappen. Maar het peloton liep de kopgroep een paar kilometer voor de finish toch in. In die laatste kilometers waren bij rotondes verschillende valpartijen. EEN ervan werd gele trui-drager Sorensen fataal. Kort daarna, een paar honderd meter voor de laatste bocht, demareerde Jelle Nijdam. Op de eindstreep hield hij genoeg over op de achtervolgende sprinters voor de eerste Nederlandse zege. Achter Nijdam werden de Duitse sprinters Stumpf en Ludwig tweede en derde. Het wegvallen van Sorensen betekent, dat Lemond de nieuwe leider is in het algemeen klassement, gevolgd door Kelly en Breukink.

11-07-1991

De actie was een protest tegen de gang van zaken bij de onderhandelingen over de toekomst van Volvo-car. De meerderheid van de aandelen van het bedrijf komt in handen van Mitsubishi en Volvo- Zweden. De werknemers zijn bang dat van Volvocar niet meer overblijft dan een assameblagefabriek. Commissaris van Dongen kreeg een petitie waarin de werknemers garanties eisen voor de werkgelegenheid en zelfstandigheid van Volvocar.

De actie was een protest tegen de gang van zaken bij de onderhandelingen over de toekomst van Volvo-car. De meerderheid van de aandelen van het bedrijf komt in handen van Mitsubishi en Volvo- Zweden. De werknemers zijn bang dat van Volvocar niet meer overblijft dan een assameblagefabriek. Commissaris van Dongen kreeg een petitie waarin de werknemers garanties eisen voor de werkgelegenheid en zelfstandigheid van Volvocar.

Goeienavond, het nieuws van donderdag 11 juli - 264 doden bij vliegtuigongeluk in Saoedi-Arabie - verplichte aids-test voor man die verkrachtingen bekende - hevigste strijd sinds weken tussen Kroaten en Serviers - spectaculaire, totale, zonsverduistering van Hawaii tot Brazilie

Een vliegramp in Saudi-Arabie heeft aan 264 mensen het leven gekost. Een DC-8 van Nigeria Airways stortte vanmorgen kort na vertrek neer bij de luchthaven van Jeddah. In het vliegtuig zaten voornamelijk Nigeriaanse moslims, op weg naar huis na een pelgrimstocht naar Mekka.

De noodlottige vlucht 2120 van Jeddah naar Nigeria eindigde al na 11 minuten. De piloot van de DC-8 van Nigeria Airways meldde 7 minuten na de start, dat ie problemen had. 1 van de 4 motoren stond in brand. Over de oorzaak werd niets gezegd en is ook nu nog geen duidelijkheid. Het toestel keerde om in Jeddah een noodlanding te maken. Over de laatste 4 minuten kunnen alleen ooggetuigen vertellen: Het toestel was nog geen kilometer verwijderd van de landingsbaan, toen het als een vuurbal in duizenden stukken neerstortte. Het was meteen duidelijk dat niemand de ramp had overleefd. De lichamen en wrakstukken lagen over honderden meters verspreid. Nog niet eerder is in Saudi-Arabie een zo ernstige vliegramp voorgekomen als deze bij Jeddah. De DC-8 was bezig aan zijn laatste vlucht voor Nigeria Airways. De huur van het vliegtuig bij een Canadese maatschappij liep af.

Op de luchthaven van Jeddah landt of vertrekt momenteel elke 10 minuten een vliegtuig. Topdrukte in deze tijd van de Haj, de pelgrimstocht naar de heilige steden Mekka en Medina. Miljoenen moslims uit de hele wereld maken elk jaar de bedevaartstocht. De afgelopen 10 jaar is die bedevaart bijna jaarlijks getroffen door rampen. Zo vielen er in 1987 honderden doden bij een Iraanse demonstratie en toen vorig jaar een tunnel instortte, waren er 1500 doden. Het ongeluk van vandaag is de zoveelste ramp in de reeks.

Een 19-jarige man die verdacht wordt van een groot aantal verkrachtingen en aanrandingen , moet binnen een week een AIDS-test ondergaan. De rechtbank in Amsterdam heeft dat bepaald. Drie slachtoffers hadden de Aids-test geeist.

De rechtbank in Amsterdam moet de man van 19 jaar die bekend heeft minstens vijftig vrouwen te hebben aangerand of verkracht nog berechten. Vandaag deed de rechtbank uitspraak in een civiele procedure,aangespannen door drie slachtoffers.Bij de vraag of iemand verplicht mag worden een Aids test te ondergaan zijn twee Grond wet bepalingen relevant: recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en recht op ontastbaarheid van het lichaam.De rechtbank spreekt van een belangenafweging. De Coornhertliga, zet vraagtekens bij de belangafweging door de rechter. De 19 jarige Amsterdammer zocht zijn slachtoffers in het Rembrandtpark in de hoofdstad.Binnen een week moet de man een aids test ondergaan en de uitslag doorgeven aan de raadsvrouwe van het slachtoffer.Het is voor het eerst dat een rechter iemand verplicht tot een aids test.t.

De vijf meisjes die gisteren op de Wadden vermist werden zijn nog steeds niet gevonden. Ze zijn weliswaar aan land gezet, maar niemand weet waar ze nu zijn. De meisjes, afkomstig uit een gesloten afdeling van een jeugdinrichting, maakten onder begeleiding een zeiltocht over het wad. Ze wisten te ontsnappen op een drooggevallen zandplaat.

Gisteravond werd direct begonnen met een uitgebreide zoekactie op het wad, omdat de meisjes groot gevaar zouden lopen door het opkomend water. Op de platbodem zaten in totaal 13 meisjes van de geloten afdeling van de jeugdinrichting Alexandra uit Almelo. Vijf van hen, in de leeftijd van 14 tot 16 jaar, wisten gistermiddag van een drooggevallen plaat te ontsnappen, door mee te varen met een vissersboot, die hen afzette in de haven van Noordpolderzijl. De visser wist niet dat de meisjes weggelopen waren. Noordpolderzijl." De vijf meisjes zijn in de stad Groningen gesignaleerd, maar het is onbekend waar ze zich nu ophouden.

De verruiming van het begrip "passende arbeid", zoals minister de Vries van Sociale Zaken wil, gaat de fractie van zijn eigen partij niet ver genoeg. De CDA-fractie wil nog strengere maatregelen om werklozen aan het werk te krijgen.

Wie straks een half jaar lang in de kaartenbak van bijvoobeeld het arbeidsbureau zit moet van Minister De Vvries na die periode werk accepteren benden zijn opleiedingsniveau.Een mooi plan vindt het CDA maar het gaat niet ver genoeg Lager opgeleide werknemers zullen volgens De Leeuw daardoor niet verdrongen worden op de arbeidsmarkt door hogeropgeleiden, de grootste vakcentrale FNV is daar wel bang voor omdat iedere werkloze in feite vogelvrij wordt verklaard sociale diensten en bedrijfsverenigingen moeten van De Vries ook een lik op stuk beleid gaan voeren als werklozen passend werk weigeren. Zwaardere sancties dus voor werklozen. Ook dat vindt het CDA goed. Op de burelen van de PvdA wil men eerst nog studeren op het plan. maar fractievoorzitter Woltgens heeft al eerder laten weten dat een uitkering gestopt moet worden als een werkloze rege;lmatig werk weigert. de uitvoerende instanties als de socaile diensten twijfelen of het plan effect zal hebben. Een individuele benadering voor de werklozen is het beste medicijn om ze aan het werk te helpen zeggen de sociale diensten.

In de Joegoslavische deelrepubliek Kroatie loopt de spanning tussen Kroaten en Serven hoog op. In Osijek is vandaag een van de zwaarste gevechten gevoerd sinds weken. Kroaten en Serven raakten verwikkeld in een vuurgevecht dat acht uur heeft geduurd. Daarbij zijn twee mensen gedood.

Vooral in Kroatie wordt de politieke adempauze van drie maanden gebruikt voor het uitvechten van onderlinge vetes. In het dorp Osijek vielen Kroaten een huis aan, waarin twee gewapende Serven zich hebben verschanst. De etnische strijd tussen Kroaten en Servische minderheden is fel en bloedig. Niemand wordt ontzien in de strijd tussen Kroaten en Serven. Na een gevecht van acht uur wisten de Kroaten het huis te veroveren. In de schietpartij verloren een Kroatische politieagent en Servische burger het leven. De Servische minderheid in Kroatie voelt zich bedreigd. Tientallen Serven volgen in het openbaar militaire trainingen. Volgens de Italiaanse televisie, die een kamp mocht bezoeken, worden de Serven bevoorraad door het federale leger. In Ljubljana, de hoofdstad van Slovenie staan lange rijen voor winkels waar gasmaskers te koop zijn. De mensen willen op alles voorbereid zijn. Ze wantrouwen het vredesakkoord en houden nog altijd rekening met een aanval van het Joegoslavische leger op de stad.

De vergadering van de presidenten van de zes deelrepublieken van Joegoslavie, morgen in Belgrado, gaat niet door. De Sloveense president wilde niet komen omdat de onafhankelijkheid van zijn republiek niet op de agenda staat. Bovendien wilde hij niet in Belgrado vergaderen.

Het overleg om een eind te maken aan de staking van sjorders in de Rotterdamse haven is vanmiddag geeindigd in laaiende ruzie tussen de werkgevers en de Vervoersbond FNV. De onenigheid ging over de uitleg van afspraken die woensdagnacht zijn gemaakt onder leiding van bemiddelaar Paul Rosenmoller. De werkgevers menen dat de Vervoersbond FNV die afspraken heeft geschonden door aanvullende looneisen te stellen. Zij verlieten daarop in woede het overleg. De sjorders zetten hun stakingen nu voort. Het conflict heeft de haven al miljoenen aan omzet gekost.

De Benelux-landen gaan nieuwe visum-stickers gebruiken. De stickers zullen de huidige douane-stempels vervangen. Half september wordt de sticker ingevoerd. Drukkerij Johan Enschede heeft de miljoenenorder in de wacht gesleept. De visum-sticker bestaat uit twee delen. Een deel komt in het paspoort; de overheid houdt het andere deel. Op beide delen staat een nummer, waardoor fraude moeilijker wordt. De visum-sticker wordt ingevoerd, omdat de huidige rubber-stempels te makkelijk te vervalsen bleken.

De Verenigde Staten en andere westerse landen gaan onmiddellijk troepen installeren in het zuiden van Turkije. De ongeveer 5000 soldaten krijgen de beschikking over helicopters en vliegtuigen. Deze interventiemacht van de geallieerden moet de Iraakse regering weerhouden van akties tegen de Koerden. In de geallieerde troepenmacht worden ook de 141 Nederlandse mariniers opgenomen, die nu nog in het noorden van Irak zijn.

De nieuwe leider in de Tour de France is de Fransman Thierry Marie. Hij won de zesde etappe na een solo van meer dan tweehonderd kilometer. De etappe ging van Arras naar Le Havre over 259 kilometer. Op de eindstreep hield Thierry Marie EEN minuut en 53 seconden over op het peloton, genoeg voor de gele trui. De Duitser Stumpf won de sprint van het peloton.

In Geneve is vandaag de loting verricht voor de verschillende Europa Cups. Het komend seizoen zullen vijf Nederlandse voetbalclubs deelnemen. In het toernooi voor de Europese beker voor landskampioenen speelt PSV eerst UIT tegen de Turkse kampioen Besiktas Istanboel. Bij de bekerwinnaars gaat Feyenoord eerst op bezoek bij de Albanese club Partizan Tirana. In het UEFA-Cup-toernooi speelt Utrecht in de eerste wedstrijd in Oostenrijk tegen Sturm Graz. Groningen ontvangt de voormalige Oostduitse club Erfurt. En Ajax, tenslotte, speelt eerst thuis tegen Oerebro uit Zweden.

Een partij omstreden bouw- en sloopafval gaat terug naar de plaats van herkomst: de provincie Zuid-Holland. Die heeft het vervuilde afval laten vervoeren naar Zwolle, zonder dat daar vergunning voor was afgegeven door de provincie Overijssel. Zuid- Holland heeft erkend dat er een fout is gemaakt.

Het gaat om de restanten van een partij bouw en sloopafval, dat bij dit bedrijf in Zwolle werd verwerkt tot zogenoemd zeefzand dat wordt gebruikt in de wegenbouw. Het zand werd als schoon verhandeld aan een recyclingbedrijf in Kampen. Bij een steekproef werd ontdekt dat het zwaar vervuild was en Justitie legde het bedrijf en de verwerkingsfabriek stil. De eigenaar van het recyclingbedrijf in Kampen pikte het niet en dreigde vandaag en gisteren de 1600 ton vervuild zand op de stoep van het provinciehuis in Zuid-Holland te storten. Zuid-Holland heeft vergunning gegeven voor het vervoer naar Zwolle zonder dat Overijssel daar toestemming voor gaf. Vandaag kwamen alle betrokken partijen bijelkaar in Apeldoorn. Na uren van overleg werd afgesproken dat het vervuilde zand wordt teruggenomen door Zuid-holland, dat samen met de leverancier van het afval garant staat voor de stortkosten. Zuid Holland erkent fouten te hebben gemaakt. Een deel van het afval is al gestort op de Maasvlakte de rest volgt komende week.Wie het uiteindelijk allemaal zal betalen is nog onduidelijk.

Op dit moment is er een spectaculaire zonsverduistering aan de gang. Niet te zien in ons land. Maar van Hawaii tot aan Brazilie is de verduistering volledig. Daar zijn wetenschappers en bevolking er al weken mee bezig, met de 'eclips'.

Vrijwel overal waar de verduistering te zien is, pikt de commercie een graantje mee. Kappers op Hawaii adverteren met de "Coupe Eclipse". En ook kleding-ontwerpers spelen in op de eclips-manie. De op Hawaii wonende hippies hebben hun eigen manier om de zonsverduistering te vieren. Zij houden sceances, opdat de eclips een gunstige invloed zal hebben op hun geestelijk welzijn. De verduistering wordt veroorzaakt door de maan, die een schaduw op de aarde werpt omdat-tie tussen de zon en de aarde schuift. De volledige verduistering is even voor half acht begonnen en was toen op Hawaii te zien. De baan waar de verduistering compleet is, heeft een breedte van 225 kilometer en loopt vervolgens over Mexico, via Colombia, naar Brazilie.

Een totale zons-verduistering is een zeldzaam verschijnsel en komt maar eens in de honderd tot tweehonderd jaar voor. In de studio professor Zwaan. Hij is zonne-fysicus en astronoom. - We hebben hier opnamen van de zonsverduistering, van ongveer een half uur geleden. Ze zijn gemaakt op Hawaii. Wilt u vertellen wat we precies zien. - Dank u wel professor Zwaan.

Zojuist is het zestiende North Sea Jazz Festival begonnen in Den Haag. Op 13 verschillende podia zal de komende dagen 450 uur muziek worden gemaakt.

Het weer met Erwin Kroll

12-07-1991

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 12 juli - meerderheid SER voor verlaging WAO-uitkeringen - opnieuw vrijspraak voor IRA-verdachten - treinverkeer fiks ontregeld door noodweer vannacht - Bush keurt lijst goed met te bombarderen doelen in Irak

Verlaging van de WAO-uitkering. Een meerderheid van de Sociaal Economische Raad, de SER, vindt dat noodzakelijk. De werkgevers en de Kroonleden in dit belangrijkste adviesorgaan van de regering, zijn vandaag met hun visie gekomen op de veranderingen in de Ziektewet en de wet op de arbeidsongeschiktheid, de WAO dus. De vakcentrales (die ook deel uitmaken van de SER) zijn fel tegen het meerderheidsadvies.

Langdurig en intensief overleg heeft binnen de SER uiteindelijk dan toch tot een meerderheidsadvies geleid. Maar wat gaat het kabinet doen met dit advies. In Den Haag politiek redacteur Hans Laroes - Hans, kan het kabinet hiermee uit de voeten - zal er binnen het kabinet verdeeldheid ontstaan (PvdA zal toch niet zo hard tegen het standpunt van de vakbeweging willen ingaan) - hoe snel neemt het kabinet eigen besluiten

nou, het kabinet had het veel moeilijker gehad met een unaniem advies. Maar nu het advies NIET unaniem is, kan het kabinet veel meer kanten op. Ook al zei minister de vries zojuist dat-ie 't niet zomaar zal negeren:. instart de vries maar de vries zei ook dat-ie de vakbeweging te vrind wil houden. Die kans op verdeeldheid is er. Want de PvdA wil absoluut niet zo ver gaan dat er op de hoogte van de uitkeringen wordt gekort, of op de duur ervan. Dat geeft grote conflicten met de vakbeweging. Terwijl het CDA juist wel kortingen wil. Da';s dus een fundamenteel verschil van mening. Wat wel vaststaat, dat is dat werkgevers straks een forse boete gaan betalen voor iedereen die de WAO ingaat. En dat werknemers veel eerder werk zullen moeten aanvaarden. Op die punten ligge er geen conflicten, op dat punt van de hoogte van de uitkeringen wel. Meteen morgen, is nog steeds de bedoeling. Ook over de koppeling trowuens. Die kan nu eigenlijk niet doorgaan, zeggen de CDA-ministers. Maar, ze lijken toch die koppeling te willen accepteren. Als de PvdA steviger ingrepen in de WAO wl accepteren. Geven en nemen dus. . "t zijn zware problemen, ok politiek gezien. Maar er is een zekere welwillendheid bij de coaitiepartners, ten opzichte van elkaar. Ze willen er nog saen uitkoemn; niet elkaar i de ondergang, of in een crissi, storten.

De vier verdachten van de Ira-aanslag in Roermond zijn door de rechtbank in Roermond vrijgeproken van de beschuldiging dat ze lid zijn van een criminele organisatie. Een van de vier is meteen vrijgelaten, tegen de andere drie lopen nog uitleveringsverzoeken van Duitsland. Daar worden ze verdacht van moord en een bomaanslag.

De vijf maanden dat het proces tot nu toe tegen de vier verdachten liep vond het plaats onder bijzonder strenge beveiliging. De zittingen duurden soms dagen , maar vandaag had de Roermondse rechtbankpresident Bakerman, rechts in beeld, maar tien minuten nodig om het vonnis uit te spreken. De tenlastelegging van Officier van Justitie Laumen ,dat de vier lid waren van de verboden criminele organisatie IRA, of er voor gewerkt hadden, had deze niet voldoende bewezen. En dus volgde vrijspraak. Vorige week waren de vier in hoger beroep al vrijgesproken van het plegen van de Ira-aanslag op twee Australische toeristen op de markt in Roermond in mei l990. Ze waren per ongeluk aangezien voor Britse militairen die in Duitsland zijn gelegerd, omdat ze in een Britse huur auto reden. De Ira bood later excuus aan. Na het vonnis werd ex-verdachte Gerard Harte, hier n het zwarte jasje, meteen vrijgelaten en werd hij bestormd door een leger voornamelijk Britse journalisten. Uiteindelijk moest Harte door de politie ontzet worden.Een echtgenote van een Britse militair was naar de rechtbank gekomen om haar ongenoegen met de uitspraak te tonen. De advokaten van de verdachten vinden de vrijspraak tekenend voor de goede rechtsgang in dit proces.

Een aantal Engelse parlementariers eist diplomatieke stappen tegen Nederland. Ze zijn woedend over de vrijspraak en vinden dat Nederlandse rechters niet in staat zijn met terroristen om te gaan.

Het treinverkeer in ons land is na het noodweer van afgelopen nacht, nog steeds niet op orde. Op dit moment is het treinverkeer rond Amsterdam nog steeds vertraagd. En dat heeft weer gevolgen voor de rest van het land. De blikseminslagen richtten vannacht veel schade aan.

In de ochtendspits bij de Spoorwegen bleek alles flink in de war. Door draadbreuken en beschadigde bovenleidingen misten reizigers hun aansluiting, maar niemand klaagde echt. Daarvoor was het te warm. Vervelend was de situatie in de buurt van Gouda, bij de brug over de Gouwe. De bliksem sloeg hier in de schakelkasten. De brug kon niet meer open. De treinenloop tussen Rotterdam en Amsterdam raakte zo ontregeld. Ook het scheepvaartverkeer ondervond problemen. In Schagerbrug, in de kop van Noord-Holland, was het vannacht goed raak. De bliksem veranderde een nieuwe stolpboerderij in een vlammenzee. De bewoners konden tijdig hun brandende huis ontvluchten. In het noorden van het land eveneens veel schade door de bliksem. In het Drentse Anreep brandde een boerderij af. En in het dorp Gees sloeg de bliksem in een boerderij-pension, waarin ook de plaatselijke VVV was gevestigd. Ook hier raakte niemand gewond.

Twintig doelen in Irak zullen gebombardeerd worden door Amerika als Saddam Hoessein blijft weigeren het materiaal waar-ie kernbommen mee kan maken te vernietigen. President Bush heeft vandaag een lijst goedgekeurd waarop de 20 Iraakse doelwitten staan aangegeven. Bush heeft er bij zijn Franse collega Mitterrand en de Britse premier Major op aangedrongen samen de druk op Saddam Hoessein op te voeren.

Een eventuele aanval op Irak zal gericht zijn tegen 20 commando-centrales en nucleaire installaties. Tijdens de oorlog met Irak hebben geallieerden - mede dank zij de inzet van de Amerikaanse F-117 gevechtsvliegtuigen, veel doelen weten uit te schakelen. Maar bij het 42-dagen durende bombardement zijn de nucleaire faciliteiten klaarblijkelijk buiten schot gebleven. Of president Bush - nu op vakantie in Kennebunkport- snel tot een bombardement op Irak besluit is onzeker. Zijn vertrouwelingen in het Congres houden het erop dat het niet om een loos dreigement gaat. Vanavond heeft het Pentagon de onmiddellijke stationering bevestigd van een snel inzetbare troepenmacht in Zuid-Turkije. De eenheid opereert nu nog in Noord-Irak, maar is vandaag begonnen met de terugtrekking. Die moet maandag voltooid zijn. Aan de internationale troepenmacht zullen ook 141 Nederlandse mariniers deelnemen.

Een woordvoerder van het Pentagon rechtvaardigde de terugtrekking uit Noord-Irak met het argument dat de situatie daar verbeterd is. Maar hij liet wel weten dat de internationale troepenmacht zal ingrijpen, zodra Saddam Hoessein besluit de Koerden aan te vallen.

De internationale hulp aan China komt op gang. Hong Kong en Taiwan horen tot de EERSTE landen die hebben gereageerd op het Chinese verzoek om hulp. Dit voor China ongewone verzoek kwam, omdat het land wordt geteisterd door de zwaarste watersnood sinds honderd jaar. Meer dan 1300 mensen zijn verdronken. Miljoenen zijn dakloos geworden. En de ellende is nog LANG niet afgelopen: er komt nog vgeel MEER regen.Een groot deel van de oogst is verloren gegaan. En ook fabrieken staan onder water.

In Joegoslavie is het nationale leger nog steeds actief. Bij de de Servisch - Kroatische grens opereren nationale militairen. Een EG-delegatie werkt in Joegoslavie nog aan de uitvoering van het bestand, dat zondag in Brioni is overeengekomen. In de deelrepubliek Bosnie heeft het parlement een resolutie aangenomen die het uiteenvallen van Joegoslavie moet voorkomen. Bosnie ligt op een strategische plek: tussen de grote, rivaliserende deelrepublieken Servie en Kroatie.

De vertaler van de Japanse editie van de 'Duivelsverzen' van Salman Rushdie is vermoord. Of dat gebeurde omdat hij het omstreden boek vertaald heeft is niet officieel vastgesteld, maar zeer waarschijnlijk. De vertaler is eerder telefonisch bedreigd. En de Japanse uitgever van de "Duivels Verzen" werd in februari door een Iranier aangevallen bij de presentatie van het boek. De Italiaanse vertaler van het boek heeft vorige week een moordaanslag overleefd. Salman Rushdie heeft gezegd buitengewoon geschokt te zijn door de moord op zijn Japanse vertaler.

Het parlement van de Sovjet-Unie is in principe akkoord gegaan met het nieuwe Unieverdrag van president Gorbatsjov. De Sovjet-president was erg op die goedkeuring gebrand, want op de G7-top in Londen (volgende week) maakt Gorbatsjov met een gesloten thuisfront meer kans op westerse steun. Het ontwerp-Unieverdrag kan door de Sovjet-republieken nog wel op afzonderlijke punten worden aangepast. De republiek Rusland heeft al aangekondigd een aantal politiek gevoelige punten te willen veranderen.

Twee van de vijf meisjes uit het gesloten jeugdtehuis Alexandra in Almelo, die woensdag wisten te ontsnappen tijdens een zeiltocht op de wadden, zijn terecht. Ze meldden zich gisteravond bij de politie omdat ze geen geld bij zich hadden en inmiddels flinke honger hadden gekregen. De meisjes wisten te ontvluchten van een zandplaat waar hun platbodem was drooggevallen. Een grootscheepse zoekaktie op het wad leverde niets op. Van een argeloze visser hadden ze een lift gekregen naar de wal. De drie andere meisjes zijn nog spoorloos.

Israel moet dit jaar honderdduizenden immigranten uit de Sovjetunie huisvesten. Door in hoog tempo de Joodse nederzettingen in bezet gebied uit te breiden slaat de regering van premier Shamir twee vliegen in een klap: er komt nieuwe huisvesting bij en de Israelische aanspraken op de bezette gebieden worden versterkt.

De tweede Nederlandse zege in de Tour de France. Jean-Paul van Poppel heeft de 7e etappe gewonnen. In een massasprint liet hij alle andere sprinters ver achter zich.

De 7e etappe liep van Le Havre naar Argentan, door de Calvados in het het noord-westen van Frankrijk. Een etappe over 167 kilometer met drie hellingen van de 4e catagorie. Rolf Golz reed kilometers lang alleen voor het peloton uit. Op 20 kilometer voor de aankomst kreeg hij gezelschap van Chozas, Pedersen en de Braziliaan Ribeiro. Maar de vier slaagden er niet in het peleton voor te blijven. Met nog 2 kilometer te gaan werden ze ingelopen. Toen kwamen de sprinters naar voren. Afgeschermd door zijn ploeggenoten, sprintte Van Poppel met overmacht naar de overwinning. Tweede werd de Belg Museeuw en derde de Duitser Schuur. De fransman Thiery Marie blijft leider in het Algemeen Klassement. Abdoesjaparov uit de Sovjet-Unie heeft de Ier Kelly van de 2e plaats verdrongen.

Vanaf morgen is Friesland veertien dagen in de ban van het skutsjesilen. De start is in Grouw en de finish is later in Sneek.

het weer met Erwin Kroll

13-07-1991

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 13 juli - kabinet vergadert nog over besluit snijden in WAO-uitkeringen - verzet Koerden tegen terugtrekking geallieerden uit Irak - Sovjet-economie richt alle hoop op economische top G7 - Greg Lemond leidt na 8e etappe Ronde van Frankrijk

Het kabinet had het beloofd: meteen zou er een eigen besluit komen als de SER, de sociaal-economische raad, een advies had uitgebracht over Ziektewet en WAO. Dat advies kwam er. Gisteravond. En het kabinet is nu vanaf half tien vanochtend bezig om tot een eigen standpunt te komen. Dat is er nog niet. De fracties van CDA en PvdA zijn ernstig verdeeld over het advies van werkgevers en kroonleden in de SER om te snijden in de WAO-uitkeringen. Tegen de uitdrukkelijke wens van de vakbonden in.

Vanmorgen vroeg. Een doodstil binnenhof. Alleen de permanente bewoners scharrelen rond. Even na achten arriveren de eerste ministers. Het zal een zware dag voor ze worden. Voor Kok als minsiter van Finanicen en als leider van de PvdA ministers in het kabinet, maar ook voor De Vries die als CDA minister van sociale zaken ingrijpende plannen moet verdedigen om het aatnal arbeidsongeschikten terug te dringen. Er belanden zoveel mensen in de WAo dat de meerderheid in de SER van kroonleden en werkgevers wil dat arbeidsongeschikten lagere uitkeringen moeten krijgen. De vakbeweging wil daar niets van weten. FNV en CNV willen alleen kijken hoe arbeidsongeschikten sneller aan ander werk geholpen kunnen worden. Ook de PvdA fractie stelt zich op dat standpunt. Maar de CDA fractie wil meer. Juist voor jonge arbeidsongeschikten kan het verlagen van de uikeringen een noodzakelijk zijn. Terwijl de ministers al uren daarover vergaderen wordt het op het Binnenhof drukker met toeristen. Maar omdat het weer niet meezit houdtd de ijscoboer het voor gezien. In de Treveszaal is de temperatuur wel opgelopen; de colberts zijn uitgegaan. s middags wordt al lang niet meer gezamenlijk vergaderd. In de zaal er naast ontvangt premiers Lubbers een of twee ministers om ze te binden aan de plannen. Op het Binnenhof wordt het wederom stil. Allen de permanenete bewoners wachten geduldig af.

Vanochtend dus zijn de ministers al begonnen met hun beslissende overleg, en nog steeds zijn ze er niet uit. Voor de laatste stand van zaken gaan we naar Het Binnenhof, naar Hans Laroes.

Iedere werkdag worden er zo'n 500 mensen afgekeurd. Absurd veel, zeggen zowel CDA als PvdA. Dat zijn ze met elkaar eens. Maar over de oplossingen voor dat probleem verschilen ze funademnteel van mening. Het CDA wil korten op de uitkeringen. Maar de PvdA legt op dat punt een blokkade. Dat is absoluut onaanvaardbaar voor de PvdA; 't zou 't einde van dit kabinet betekenen. Minister De Vries en staatssecretaris Ter Veld hebben de ministerraad vanmorgen voorstellen gedaan waarin ze rekening houden met die politieke blokkade van de PvdA: ze willen geen verlaging van de wao-uitkering en voor mensen van 50 en ouder blijft alles hetzelfde waarschijnlijk kiest het kabinet voor de volgende oplossingen: Bedrijven moeten forse boetes gaan betalen als 'n werknemer wordt afgekeurd en ze moeten VERPLICHT worden een vast aantal arbeidsongeschikten in dienst te nemen. werknemers moeten veel sneller ander soort werk aanvaarden; de duur van de WAO-uitkering wordt op die manier beperkt. ze krijgen strafkorting als ze niet actief naar werk zoeken. Het staat overigens niet vast dat 't zo gaat. Want wat de ene partij 'n goeie oplossing vindt, is voor de andere moeilijk verteerbaar. Daarom wordt het laat vannacht, voor het kabinet er uitkomt. CDA en PvdA zijn beide van plan om er inderdaad uit te komen. Er heerst hier niet de nerveuze sfeer van een politieke crisis-in-aantocht. Maar desondanks zijn de onderhandelingen zwaar. Zwaar vooral, omdat de problemen zo groot zijn.

Een schietschijf voor Saddam Hoessein. Zo voelen de Koerden in Noord-Irak zich, nu hun beschermers: de geallieerde strijdkrachten vertrekken. Vandaag probeerden duizenden Koerden op verschillende plaatsen de terugtrekking naar Turkije te beletten. Met blokkades op de weg, de bestorming van militaire posten en demonstraties. Tevergeefs. Meer dan een paar uur vertraging liep het militaire konvooi naar de Turks-Iraakse grens niet op.

Ook in Zakho, vlakbij de Turkse grens, was de demonstratie van Koerden massaal. Duizenden stonden op de weg en wilden geen centimeter wijken voor de terugtrekkende militairen. 'Jullie werk is nog maar half klaar', werd hen toegeroepen. De soldaten hoorden het gejoel rustig aan. Ze grepen niet in, maar ze overlegden zo kalm mogelijk met de boze Koerden. De laatste 3000 geallieerde manschappen moeten uiterlijk maandag weg zijn uit Noord-Irak. De Koerden zijn bang, dat de Iraakse leider Saddam Hoessein daarna zijn troepen stuurt. De soldaten stelden ze gerust en mochten doorgaan toen ze duidelijk hadden gemaakt, dat de buitenlandse strijdkrachten in de buurt blijven.

Want langs de Turks-Iraakse grens bij Silopi wordt een internationale troepenmacht gelegerd, met ook Nederlandse mariniers, die meteen kan ingrijpen als de Koerden opnieuw worden belaagd worden. Iraakse soldaten moeten buiten de veiligheidszone blijven en Iraakse vliegtuigen mogen niet noordelijk van de 36ste breedtegraad komen. Want daar wonen de Koerden. Naast militaire hulp ontvangen de Koerden ook humanitaire hulp. Daarover praat een VN-delegatie onder leiding van prins Agha Khan in Irak met de Koerdische leiders. Niet alleen de Koerden hebben volgens de VN-afgevaardigde hulp nodig, maar de hele Iraakse bevolking. De sancties tegen het land eisen hun tol:

In Turkije gingen duizenden Koerden in het hele land protesterend de straat op. Tegen het veelvuldige politiegeweld tegen Koerden en de moord op een leider, deze week. In Istanboel werden 135 arrestanten opgepakt. Ook in ons land en andere Europese landen werd door Koerden gedemonstreerd. In de Zwitserse hoofdstad Bern werd de Turkse ambassade met stenen bekogeld.

In Zuid-Turkije, in Diyarbakir, zijn er nog altijd grote spanningen onder de Koerden. Dit zijn de eerste beelden van de gevechten afgelopen woensdag. Koerden demonstreerden massaal tegen (wat ze noemen) de marteling en moord op een van hun leiders door de Turkse politie. Bij de rellen kwamen officieel 3 mensen om het leven, en raakten er een paar honderd gewond. Maar volgens een Belgische parlementarier, die daar was, waren het er veel meer. In ons land werd er vandaag door zo'n 100 Koerden gedemonstreerd tegen de behandeling van Koerden in Zuid-Turkije. De protesttocht had de Turkse ambassade als bestemming. Daar werd niet opengedaan. Niemand was bereid om een protestbrief in ontvangst te nemen. Die ging door de bus. De betoging verliep tamelijk. Er was veel politie op de been, omdat gisteren in Deventer een Koerden-demonstratie uit de hand was gelopen.

Het Joegoslavische staatspresidium ( het hoogste wetgevende orgaan) heeft vannacht formeel zijn goedkeuring gegeven aan het verdrag van Brioni, dat deze week onder EG-bemiddeling tot stand kwam. Maar volgens Slovenie is het staatspresidium allesbehalve eensgezind, en zou het verdrag niet zijn ondertekend. De spanningen tussen de republieken zijn er in elk geval niet minder om geworden.

De Europese Gemeenschap is blij met de Joegoslavische aanvaarding van het Brioni-verdrag. Zo is in Den Haag bekend gemaakt. De EG hoopt dat de demobilisatie van de troepen in Joegoslavie nu snel wordt afgerond.

Het Israelische leger heeft in Nabloes op de bezette Westoever van de Jordaan tientallen Palestijnen gearresteerd. Op zoek naar wapens en Palestijnse activisten werden huizen n voor n doorzocht. Er werden allerlei soort wapens buit gemaakt. Bij gevechten tussen het leger en Palestijnen, eerder op de dag, werd 1 jongen gedood en vielen zeven gewonden. Ook in de bezette Gaza strook was het onrustig. Palestijnse jongeren gooiden met stenen. Het leger schoot met scherp.

Turkse politie doodt tien leden van de verboden extreem-linkse guerilla organisatie, Dev-Sol. De politie omsingelde appartementen in Istanbul en er werd drie uur lang geschoten. Twee agenten raakten gewond. In de appartementen werden wapens, explosieven en onderdelen om bommen te maken gevonden. Dev-Sol heeft de verantwoordelijkheid opgeeist voor meer dan twintig bomaanslagen op westerse doelen en de moord op twee Amerikanen in Turkije tijdens de Golf-crisis.

Door hevige regenval is de Brennerpas na middernacht urenlang onbegaanbaar geweest voor het verkeer. De Brennerpas is een belangrijke grensovergang tussen Oostenrijk en Italie. Door het noodweer ontstond een enorme verschuiving van stenen en grond, waardoor de rijbanen versperd werden. Er moest zwaar materieel worden ingezet. Het verkeer werd omgeleid. Er ontstond in totaal 50 kilometer file. Rond het middaguur was de Brennerpas weer open in zuidelijke richting.

Speciale commandogroepen zijn in Londen paraat om de groten der aarde te beschermen tegen mogelijke aanslagen van de IRA of van Arabische terroristen. De Britse hoofdstad bereidt zich voor op de aankomst van de leiders van de zeven rijke industrielanden. Die beginnen maandag aan het economisch topoverleg van de G7.

Het zijn de leiders van de Verenigde Staten, Canada, Groot-Brittannie, Frankrijk, Italie, Duitsland en Japan die jaarlijks met elkaar confereren in dat zogenaamde G7-overleg. De Europese Gemeenschap is ook vertegenwoordigd, oa. door premier Lubbers en Van den Broek. Belangrijkste agendapunten zijn de verdere liberalisering van de Wereldhandel, en het vlottrekken van de Sovjeteconomie. Sovjet-president Gorbatsjov komt na afloop van de besprekingen in Londen pleiten voor grootscheepse investeringen in de Sovjetunie.

Voor Sovjetpresident Gorbatsjov is woensdag is de cruciale dag: dan zal hij van het westen ( van de G7) een reactie krijgen op zijn, naar eigen zeggen, radikale economische hervormingsplannen. De pas opgerichte Europese ontwikkelingsbank waarschuwde vandaag; als het westen niet snel met grootscheepse hulp komt dan is Sovjet-economie verloren.

Een belangrijke etappe is vandaag verreden in de Tour de France. De individuele tijdrit over 73 kilometer. De race tegen de klok heeft voor flinke verrassingen gezorgd. Meer daarover van Griselda Visser van Studio Sport.

Teleurstelling bij onze landgenoot Erik Breukink, vreugde bij drievoudig tourwinnaar Greg lemond. Dankzij een sterke tijdrit hangt de leiderstrui nu om Amerikaanse schouders. Maar tijdens de achtste etappe heeft het er lang naar uit gezien dat Breukink de nieuwe leider van het klassement zou worden.

De achtste etappe vandaag in de Ronde, de individuele tijdrit van Argentan naar Alencon. 73 kilometer was het parcours door een heuvelachtig Normandisch landschap. Erik Breukink gaat goed van start. Hij is de favoriet. De eerste tien kilometer neemt hij al een lichte voorsprong op zijn rivaal Lemond, en de voorsprong blijft groeien. Tot tien kilometer voor de finish ligt hij 26 seconden voor op Lemond, die twee minuten na hem is gestart. Maar dan: de inzinking. Uitgeput haalt Breukink de finish. Lemond kent geen terugslag. Hij rijdt sterk door en finisht als tweede in de tijdrit, na de Spanjaard Indurain. Maar met een voorsprong van 66 seconden op Breukink. Eerste in de tijdrit dus Indurain, gevolgd door Lemond, de Fransman Bernard, Breukink, en de Italiaan Bugno Het klassement ziet er heel anders uit. Thierry Marie heeft de gele trui overgedragen aan Lemond, Breukink staat op 1 minuut dertien, gevolgd door Abdoesjaparov, Indurain en Bernard.

Volleybal nu. Het Nederlands team heeft in Rotterdam met 3-1 verloren van Cuba.

Nog niet eerder waren zoveel mensen naar de Nederlandse volleybalploeg komen kijken. Circa 6000 bezoekers zagen in het Rotterdamse Ahoy een heel spannende wedstrijd voor de World-League, met Ron Zwerver als absolute uitblinker. Maar de Nederlandse ploeg wist alleen de tweede set te winnen. Cuba bleek vandaag toch te sterk. Morgen krijgt Nederland de kans zich te revancheren voor de 3-1 nederlaag. Nederland heeft zich overigens al geplaatst voor de World league finale wedstrijden in Milaan, over twee weken.

In Friesland tenslotte is vandaag het startschot gelost voor een heel ander soort wedstrijd. Het Skutsjesilen. Veertien klassieke platbodems strijden de komende twee weken om de hoogste eer.

14-07-1991

Goeden avond, het nieuws van zondag, 14 juli - Kabinet noemt ingrijpen in de WAO, "hard, maar verdedigbaar" - Net als Bush dreigt ook Mitterrand, met militair geweld tegen Irak, - en gevechten laaien op in Kroatie, Nederlandse waarnemers staan op punt van vertrek

Massale akties Daarmee dreigt de vakbeweging, als reactie op de plannen die het kabinet heeft, met Ziektewet en WAO. Maar er is steun van de regerings-partijen CDA en PvdA. Zij staan achter het besluit, om de duur van de WAO-uitkering, te bekorten. Premier Lubbers en minister Kok, spreken van een hard, maar noodzakelijk en verdedigbaar pakket.

Goeden avond, De vakbeweging heeft furieus gereageerd op de plannen die het kabinet heeft, met Ziektewet en WAO. Maar d'r is steun van CDA en PvdA. Ze staan achter het besluit van het kabinet, om de duur van de WAO-uitkering, te bekorten. Premier Lubbers en minister Kok spreken van een hard, maar noodzakelijk, en verdedigbaar pakket.

Afgelopen nacht. Een bedrieglijke rust op het Binnenhof. maar in de Treveszaal zijn alle ministers nog druk aan het werk. Het kost tijd om CDA en PvdA ministers op een lijn te krijgen. herhaaldelijk wordt de vergadering geschorst. sommigen verpozen zich anderen wisselen standpunten uit inkleine kring. Tegen half drie komen premier Lubbers en vicepremier Kok met De boodschap:Het kabinet gaat snijden in de duur van de WAO uitkering. Een arbeidsongeschikte houdt tot het vijftigste jaar tenminste een jaar recht op een WAO uikering van 70 van het laatstverdiende loon Afhankelijk van het arbeidsverleden krijgt hij of zij die WAO uitkering langer Is de WAO'er na die tijd nog steeds arbeidsongeschikt dan volgt een AAW uitkering van 70 van het minimumloon. Een uitkering op bijstandsniveau. Alleen 50 plussers houden altijd hun WAO uitkering Tegen half vier geeft vicepremier Kok toe dat de maatregelen pijn doen om het aantal zieke werknemers te verminderen wil het kabinet dat werkgevers de eerste zes weken ziektewet voor eigen rekening nemen. en dat werknemers bij ziekmelding een vakantiedag inleveren. De vakbeweging reageert zondagmiddag furieus op alle plannen Kok heeft s nachts die reaktie al voorzien Tegen vier uur verlaten de laatste ministers het Binnenhof.

Over de betekenis van de kabinetsplannen, politiek redacteur Hans Laroes.

CDA-fractieleider Brinkman heeft het kabinet door met 'n crisis te dreigen opgezweept ingrijpende maatregelen in de WAO te nemen. Die zijn er nu. Maar 't gaat wat ver om Brinkman de grote winnaar te noemen; 't kabinet was sowieso al van plan in te grijpen. Eerst vond Brinkman dat de ministers stroperig opereerden. Maar da's voorbij. PvdA-collega Woltgens en hij MOETEN de kabinetsbesluiten verdedigen: Woltgens steunt de plannen. Vooral omdat er voor mensen van 50 jaar en ouder helemaal niets verandert. Maar Woltgens eist ook wijzigingen: een plicht voor werkgevers om WAO-ers in dienst te nemen bijvoorbeeld. Met het besluit van vanochtend heeft het kabinet het beeld van traagheid, van te lang durende besluiteloosheid weggenomen. Maar er volgt nog meer: de koppeling bijvoorbeld. Lubbers is daar somber over. Woltgens vindt dat 't kabinet de zaken in eigen hand heeft. En als er al koopkrachtoffers gebracht moeten worden, dan niet alleen door de mensen met 'n uitkering, maar door iedereen, zegt hij. Die besluiten, vol conflictstof, komen na de zomervakantie.

President Gorbatsjov zal vergeefs aankloppen bij het Westen, als het gaat om financiele steun voor zijn economische hervormingen. Dat verwachten de deelnemers aan de G-7, de bijeenkomst van de leiders van de 7 rijke industrie-landen, die morgen in Londen begint.

President Bush, die morgen ook in Londen is, was vanmiddag eerst even bij zijn Franse collega Mitterrand, in Parijs. Aanstaande woensdag, meteen na de G-7 conferentie, zullen ze met president Gorbatsjov spreken over z'n hervormings-plannen. Beide leiders vinden die plannen nog veel te vaag, om ze te belonen, met omvangrijke financiele steun. Dat is ook de mening van de gastheer van de G-7 confentie, de Britse premier Major. Vandaag ontving Major al zijn Canadese collega Mulroony. In een poging om opheldering te geven over de plannen van Gorbatsjov, maakte speciaal afgezant Primakov, kortgeleden bij president Bush in Washington, een paar details bekend. Hij zei tegen de Britse krant, The Independent, dat binnen 2 jaar vrijwel alle kleinere ondernemingen in de Sovjetunie, geprivatiseerd moeten zijn.

President Mitterrand zal de Amerikanen steunen bij een militaire aanval op Irak, als Saddam Hussein niet afziet van de productie van kernwapens.

Mitterrand liet dat vanmiddag weten in een televisie-interview: In Irak is opnieuw een inspektie-ploeg van de Verenigde Naties. De Amerikanen houden Irak ook per satelliet in de gaten. Ze dreigen met ingrijpen, tenzij Irak volledig meewerkt aan de inspectie van z'n nucleaire installaties. De veiligheidsadviseur van Bush, Brent Scowcroft, heeft Saddam Hussein nogmaals gewaarschuwd: Irak heeft zowel aan de VN-Veiligheidsraad als aan de Arabische Liga bescherming gevraagd, tegen wat het noemt 'deze nieuwe Amerikaanse agressie'. crossje Vanuit het noorden van Irak trekken de geallieerde soldaten in hoog tempo naar Zuid-Turkije. Daar blijven ze, om Saddam Hoessein af te houden van een nieuw offensief tegen de Koerden. Ook een compagnie Nederlandse mariniers zal tot het einde van deze zomer in Turkije blijven. Zo heeft het kabinet van-nacht besloten.

In Kroatie wordt zwaar gevochten tussen de politie, en Servische nationalisten. Ooggetuigen spreken van een ware veldslag.

Ten zuiden van de hoofdstad Zagreb, in Petrinja, is de Kroatische politie omsingeld door militante Serven, een minderheid in Kroatie. Er wordt geschoten met mortiervuur, granaten en automatische geweren. Het leger is ingeschakeld, om de orde te herstellen.

President Kucan van Slovenie verwerpt het voorstel van de Joegoslavische regering, om alle gewapende eenheden, behalve het leger, te ontwapenen. De Joegoslavische president Mesic noemt het voorstel de laatste waarschuwing. Als de republieken niet meewerken, grijpt de staat in, desnoods met geweld. Morgen vertrekt de eerste groep waarnemers, die het bestand in Joegoslavie moet controleren.

Oud ambassadeur Van der Valk is de leider van de groep van internationale waarnemers.Die namens de EG in Joegoslavie de naleving van het akkoord van Brioni moet controleren. De groep bestaat uit 30 a 50 man.De eerste 12 Nederlandse waarnemers vertrekken morgen naar Zagreb.Daar wordt het hoofdkwartier gevestigd van de waarnemers. Van der Valk was eerder ambassadeur in Belgrado.Hij is nu lid van de adviescommissie mensenrechten van met ministerie van buitenlandse zaken.Het akkoord van Brioni houdt onder meer in een staakt het vuren,teruhg trekking van de federale troepen in de kazerne's en drie maanden opschorten van de onafhankelijkheids verklaringen van Krotaie en Slovenie.

Het overleg tussen de Amerikaanse minister Baker, en zijn Sovjet-collega Bessmertnych -over de kernwapens voor de lange afstand- heeft nog steeds geen doorbraak opgeleverd.

De ministers Baker en Bessmertnych, praten vandaag voor de vierde, achtereenvolgende dag, over de vermindering - met 30 procent - van de kernwapens voor de lange afstand. Gisteren liepen de besprekingen vast. Daarom is Bessmertnych langer in Washington gebleven. Voornaamste struikelblok bij de onderhandelingen, is het aantal toegestane kernkoppen per raket. Volgens politieke waarnemers zit er wel vordering in de gesprekken. Komt er 'n doorbraak, dan is nog deze maand een top tussen Bush en Gorbatsjov mogelijk.

Tot slot het weer Vannacht daalt de temperatuur naar 13 graden, morgen wordt het ongeveer 21 graden. Af en toe schijnt de zon, maar 't is vooral bewolkt, met een kleine kans op een bui. De wind is matig, aan de kust krachtig, windkracht 6. De verwachting van dinsdag tot en met vrijdag: wolkenvelden, perioden met zon, overwegend droog. De middagtemperatuur wordt ongeveer 21 graden. Om 10 uur zijn we d'r weer, een prettige avond.

15-07-1991

De EG-waarnemers in Joegoslavie zullen zich niet met de crisis in Kroatie bezig houden. Dat heeft de leider van de delegatie, de nederlandse oud-ambassadeur van der Valk zojuist in Zagreb gezegd. De waarnemers zullen zich alleen bezig houden met de naleving van het bestand in Slovenie, aldus van der Valk.

Goeden avond.Het nieuws van maandag 15 juli. Afblijven van WAO-ers van NU, zegt Woeltgens. Zeven rijke landen, de G 7 , bijeen in Londen. Geallieerde troepen hebben Irak verlaten. Van Poppels ploeg overvallen door griepvirus.

Fractievoorzitter Woltgens van de Partij van de Arbeid wil dat het kabinet het plan om te bezuinigen op de WAO-uitgaven op belangrijke punten verandert. De rechten van de mensen die nu al in de WAO zitten, mogen van Woltgens niet worden aangetast. Het kabinet wil die rechten wel beperken voor WAO-ers onder de 50 jaar.

Driehonderdduizend vierhonderdduizend arbeidsongeschikten zullen ,binnen een jaar of vier, van een minimumuitkering moeten zien rond te komen. ALS de kabinetsplannen onveranderd doorgaan. Zo heeft het CNV berekend. De christelijke vakcentrale is ,evenals de FNV, fel tegen de kabinetsplannen gekant. Nu nog krijgen WAO'ers 70 procent van het laatst genoten inkomen.

Bij de Industriebond FNV stond vandaag de telefoon niet stil. Naar schatting belden 1300 verontruste werknemers en Wao"er s op met vragen over de kabinetsplannen met de Wao. In Oosterwolde kwam het Wao beraad in spoedzitting bijeen om zich te beraden op een reaktie. Het Wao-beraad behartigt de belangen van WAO gerechtigden. Het Wao-beraad vindt dat in plaats van de WAO te kortwieken, voorkomen moet worden dat mensen in de WAO terecht komen. De maatregelen van het kabinet zullen het duidelijkst gevoeld worden bij de WAO gerechtigden die nu een lage uitkering hebben. Johan te Grotenhuis is 31 jaar en heeft al tien jaar een WAO uitkering van 1170 gulden. Als de kabinets maatregelen doorgaan betekent dat voor hem.

Het CNV wil na Prinsjesdag en voor de begrotingbehandeling een aktiedag tegen de WAO plannen van het kabinet organiseren, De vakcentrale van middelbaar en hoger personeel MHP zal zich juridisch verzetten tegen de plannen. De vakcentrale van ambtenaren A.C.O.P tenslotte heeft haar samenwerking met de overheid om het ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid terug te dringen, opgeschort.

Vergaderen op topniveau. Drie dagen lang zitten ze bij elkaar in Londen, de leiders van de G7-landen, de zeven belangrijkste industrielanden. Premier Lubbers is er namens de Europese Gemeenschap bij, maar de man die eigenlijk de top beheerst is er nog niet. Sovjet president Gorbatsjov mag woensdag pas aanschuiven. Hij wil van de G 7 steun krijgen voor zijn in duigen liggende economie.

Premier Lubbers dus in Londen bij het overleg, namens de Europese Gemeenschap. De positie van de EG kan van doorslaggevend belang zijn, als de G-7 landen verdeeld blijven over de steun aan de Sovjet-economie.

Amerika wil de totale vernietiging van Irak. Dat zegt de Iraakse premier Hammadi. Volgens Hammadi is president Bush vast van plan de Iraakse kerninstallaties te bombarderen, ook al zou Irak voortaan volledig meewerken met de VN.

De VN-commissie, belast met de inspectie van nucleaire, chemische en biologische fabrieken in Irak, heeft van de autoriteiten daar een nieuwe, zeer gedetailleerde, lijst van installaties gekregen: Toch is er bezorgdheid binnen de Arabische wereld over de Iraakse houding ten opzichte van de controles. De Palestijnse leider Arafat, die Irak tijdens de Golf-oorlog steunde, heeft Saddam Hoessein een brief van de Egyptische president Mubarak gegeven. In de brief dringt Mubarak er namens Arabische leiders bij Saddam Hoessein scherp op aan mee te werken aan de VN-controle. Maar Irak zegt de VN-delegatie van het begin af goed te hebben geinformeerd, en alleen uranium te hebben voor vreedzame doeleinden.

Om vier uur vanmiddag is de laatste geallieerde soldaat uit Noord-Irak vertrokken. Niet alle militairen zijn naar huis gegaan: sommige soldaten zijn alleen verhuisd naar Zuid-Turkije. Daar gaan ze deel uitmaken van een snel inzetbare troepenmacht die -op afstand- de veiligheid van de Koerden moet garanderen.

Drie maanden geleden kwam de geallieerde troepenmacht naar Noord-Irak om de Koerden te beschermen en nu zit het karwei erop. De Amerikaanse vlag wordt neergehaald en meegenomen naar de volgende post: Turkije. Daarheen vertrekken de 3000 soldaten die nog in Noord-Irak verbleven. Helicopters halen in verafgelegen controleposten de laatste soldaten op. Geroerd nemen Koerdische verzetsstrijders - de Pesh Merga - afscheid van de Amerikaanse, Britse, Franse, Italiaanse en Nederlandse soldaten. Overal in de veiligheidszone hebben zij intussen het toezicht van de geallieerden overgenomen. Vooral bij de grens met Turkije controleren zij iedereen. Tot het laatste moment hebben de Koerden de geallieerden proberen over te halen te blijven. Ze hebben weinig vertrouwen in de positieve berichten uit Bagdad dat de besprekingen tussen de Koerdische leiders en de Iraakse regering succesvol verlopen.

Een andere VN-commissie die een inspectietocht heeft gemaakt naar Irak wil dat de internationale strafmaatregelen tegen het land worden opgeheven. De Iraakse bevolking lijdt honger, besmettelijke ziektes verspreiden zich in snel tempo, en er is een tekort aan vrijwel alles.

Het aantal slachtoffers van overstromingen in China is opgelopen tot 1700. In sommige gebieden lijkt het ergste voorbij, in andere delen, zoals de provincies in centraal China, zijn door de aanhoudende regenval nieuwe gebieden onder water komen te staan. Met zandzakken worden bestaande dijken versterkt en de grootste gaten opgevuld. Tienduizenden mensen zijn geevacueerd, velen hebben alles verloren.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken Baker gaat volgende week weer naar het Midden Oosten om te proberen het vredesproces op gang te brengen. Dat heeft zijn Israelische collega, Levy, bekend gemaakt. Het is Baker's vijfde reis naar het gebied sinds het eind van de Golf-oorlog. De Syrische president Assad heeft dit weekeinde ingestemd met de Amerikaanse vredesvoorstellen. Israel verwerpt die voorstellen onder meer omdat de Amerikanen de Verenigde Naties erbij willen betrekken.

Gymnastiek op wereldniveau. In het Olympisch Stadion in Amsterdam gaat vanavond de negende Wereld Gymnaestrada van start. Ruim 20.000 deelnemers uit 28 landen zullen de komende week alle vormen van sportgymnastiek laten zien. Voor het eerst zijn ook uit de Sowjet Unie en Tsjechoslowakije deelnemers van de partij. In de RAI, een ander onderkomen voor dit grootscheepse sportevenement, zijn negen turnaccomodaties gebouwd met 20.000 zitplaatsen. De gymnaestrada kent geen wedstrijd-element; het gaat de deelnemers uitsluitend om het meedoen.

Het ziet er naar uit, dat de crisisbesprekingen in Joegoslavie op niets uitlopen. Morgen moet weliswaar de presidentiele raad gaan praten over de oplopende spanning in Kroatie, maar drie leden van de raad hebben al aangekondigd dat ze niet zullen verschijnen. En intussen zijn opnieuw hevige gevechten uitgebroken tussen de Kroatische politie en het federale leger.

De gevechten zijn opnieuw uitgebroken rond het Kroatische stadje Petrinja, bij de grens met de deelrepubliek Bosnie-Hercegovina. Tijdens een zware slag tussen Servische en Kroatische nationalisten kwamen hier gisteren twee Kroatische politiemannen om het leven. Vandaag zouden, volgens een lokaal radiostation, nog veel meer slachtoffers zijn gevallen. De Kroatische regering heeft het federale leger ervan beschuldigd de aanval vanmorgen vroeg te hebben ingezet. Om zo de conflicten tussen de Kroaten en de Serviers aan te wakkeren. Het leger zou daarmee een plaatselijk staakt-het-vuren hebben geschonden. Het federale leger zegt juist dat de Kroaten in de aanval zijn gegaan. De bewoners van de kleine dorpjes in de omgeving vluchten massaal weg. In de buurt van Osijek, bij de grens met Servie, zijn hele dorpen verlaten. Servische nationalisten hebben het dorp vorige week aangevallen. Nu zwerven vee en huisdieren over de straten, langs geplunderde en platgebrande huizen. De Federale premier Markovic is naar de Kroatische hoofdstad Zagreb afgereisd om de crisis met zijn Kroatische ambtgenoot te bespreken. De Kroatische regering heeft nu alle hoop gevestigd op de waarnemers van de Europese Gemeeschap. De eerste groep is vanmorgen naar Zagreb vertrokken. Volgens de Kroaten zullen de waarnemers zelf zien dat Kroatie feitelijk in staat van oorlog is.

Grote ontevredenheid in Brussel over de plannen voor landbouwhervorming in de Europese Gemeenschap. De Europese Commissie wil de prijzen van graan, zuivel en vlees fors verlagen om zo de uitgaven in de hand te houden.

De Belgische Rijkswacht was met groot materieel uitgerukt om eventuele protesterende boeren in toom te houden. Maar het bleef bij een paar boze Belgen. Minstens zo ontevreden zijn de twaalf EG-ministers van landbouw over de plannen van de Europese Commissie. En van hen kreeg landbouwcommissaris MacSharry heel wat kritiek te verduren. De landbouwpolitiek van de EG is bijna failliet. De voorraden aan rundvlees, melk en graan in de Europese pakhuizen blijven groeien. Dat kost de EG handenvol geld. Dat daaraan een einde moet komendat vinden alle twaalf landbouwministers. Maar daarmee houdt hun eensgezindheid op. Want de hervormingsplannen hebben tot gevolg, dat vooral de grote boeren in de noordelijke landen er fors in inkomen op achteruit zullen gaan. En dat is een boodschap die de ministers thuis nauwelijks kunnen verkopen. ._._. Ook Nederland is tegen de voorgestelde prijsdalingen, maar minister Bukman is nog voorzichtig met zijn kritiek. Omdat Nederland EG-voorzitter is, is het aan minister Bukman om de discussie de komende maanden in goede banen te leiden en een compromis te vinden.

Benzine toerisme naar Baarle NassauBaarle Hertog in Noord Brabant. Het Belgische deel , Baarle Hertog, wordt overspoeld met Nederlanders, die er goedkoop hun tank vullen. De gemeente vindt dat het zo niet langer kan, maar staat machteloos.

Het prijsverschil op een liter super in Baarle Hertog is sinds de accijnsverhoging in Nederland veertig cent. En dat veroorzaakt de enorme drukte in het dubbel dorp. Er waren gisteren wachttijden tot twee uur. En sommige pompen stonden rond het middaguur al droog. De benzine toeristen maken het dorp onbereikbaar voor de hulpdiensten. De Nederlandse gemeente Baarle Nassau vindt dat onverantwoord, maar kan niets doen. De burgemeester hoopt nu dat de lange wachttijden de automobilisten ervan weerhouden om voor benzine naar Baarle Hertog te komen.

In de Tour de France is de ploeg van Erik Breukink getroffen door een griepvirus. Ook Breukink zelf heeft het virus te pakken hij heeft gezegd dat hij morgen niet zal starten als hij nog ziek is. Vier leden van de ploeg hebben de strijd vandaag gestaakt. Ook de sprinter Jean-Paul Van Poppel, die vrijdag nog een etappe won, is afgestapt.

De renners reden vandaag van Rennes naar Quimper, in het uiterste westen van Bretagne. Een etappe over 207 kilometer, met 1 beklimming voor het bergklassement. Na een rustig begin probeerden verscheidene renners uit het peloton weg te komen maar zonder succes. Op 30 kilometer voor de aankomst was het wel raak. De Austalier Phil Anderson, de Deen Brian Holm, en de Belgen Nico Emonds en Michel Dernies namen een voorsprong, die ze tot het eind konden vasthouden. Anderson was de snelste van de vier. De 2e plaats was voor Emonds, en de 3e voor Holm. Greg Lemond blijft leider in het Algemeen Klassement. Abdu-sjaPArov heeft de 2e plaats van Breukink overgenomen.

Het weer,met Erwin Kroll.

20-07-1991

Goeden avond.Het nieuws van zaterdag 20 juli. Eindelijk CAO-akkoord voor Rotterdamse sjorders. Argwaan tegen Saddam Hussein. Jeltsin wil geen politiek meer bij de overheid. 9e Wereldgymnaestrada in Amsterdam afgesloten.

Dagen achtereen hebben ze onderhandeld. Per telefoon en per fax. En nu ligt er een akkoord op tafel. De Vervoersbond FNV,de Vervoersbond CNV en de havenWERKgevers SVZ zijn het vanmiddag eens geworden over een nieuwe cao voor de sjorders in de haven van Rotterdam.

De sjorders moeten morgenavond om zeven uur het bereikte akkoord goedkeuren of verwerpen.

Vanmiddag om half vijf maakte een vermoeide FNV bestuurder de laatste notities.De Vervoersbond FNV is enthousiast over het bereikte akkoord en spreekt van een grote overwinning voor de sjorders.Het akkoord houdt onder meer in een forse loonsverbetering:per 1 july ruim vijf procent erbij,per 1 april volgend jaar vier procent erbij,een eenmalige uitkering van duizend gulden bruto en ook per 1 april volgend jaar een structurele loonsverhoging van 60 gulden bruto.Daarnaast wordt het vak van sjorder erkent als officieel beroep in de haven.Geen enkel schip mag ongesjort de haven uit. De FNV zegt meer te hebben bereikt dan het CNV.De Havenwerkgevers formulren het anders. Het bereikte akkoord betekent volgens de Vervoersbond FNV een loonkosten stijging van zeventien procent.De werkgevers hebben een andere optelsom gemaakt. De Vervoersbond CNV vind het nu bereikte akkoord niet verschillen met het laatste werkgevers voorstel van voor de staking. Bij het nu bereikte akkoord heeft op de achtergrond FNV voorzitter Johan Stekelenburg een bemiddelende rol gespeeld.In Rotterdam wordt met spanning afgewacht of de stakende sjorders het akkoord zullen accepteren.De werkgevers verwachten binnen enkele dagen ook een akkoord met de stakende stukgoed havenwerkers.

Alom argwaan over de plannen van Saddam Hussein. Irak komt onder druk te staan. Leden van de Veiligheidsraad hebben Saddam Hussein gewaarschuwd zijn leger niet in te zetten tegen de gevluchte Shi'iten in Zuid-Irak. En eindelijk heeft Irak toegegeven dat het een SUPERKANON heeft waarmee ook al proeven zijn genomen.

De onthullingen over het superkanon werden gedaan tegenover deskundigen van de Verenigde Naties, die er op toe moeten zien dat Irak al zijn massavernietingswapens ontmantelt. Wekenlang ontkende Saddam Hussein dergelijke wapens te hebben en weigerde hij informatie te geven over de nucleaire installaties in zijn land. Onder de dreiging van nieuwe bombardementen door de Verenigde Staten heeft Irak nu eindelijk de gevraagde informatie vrijgegeven, tot tevredenheid van de Britse ambassadeur bij de Verenigde Naties. Vorig jaar april, vier maanden voor de Iraakse invasie in Koeweit, onderschepte de Britse douane stalen buizen waarmee Irak een superkanon wilde bouwen. Ook op verscheidene andere plaatsen in Europa werden onderdelen onderschept. Westerse geheime diensten zijn er steeds vanuit gegaan dat Irak desondanks voldoende materiaal heeft gekregen om een kanon te bouwen. De superkanonnen kunnen granaten, mogelijk met een chemische lading, afschieten over een afstand van meer dan duizend kilometer en zo Israel onder vuur nemen. De Verenigde Naties zijn bang dat de Shiiten die een schuilplaats hebben gezocht in de moerassen ten noorden van Basra opnieuw worden bedreigd door het Iraakse leger. De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad hebben Saddam Hussein opgeroepen zijn troepen uit dat gebied terug te trekken. Tienduizenden Shiiten hebben hun toevlucht gezocht in het moerasgebied aan de grens met Iran nadat hun opstand tegen Saddam Hussein was neergeslagen. Volgens een speciale VN-waarnemer zijn meteen na een VN-inspectie vorige week Iraakse troepen naar het gebied terugggekeerd en hebben er wegblokkades en mittrailleurposten opgezet. Irak zegt dat dat nodig was om infiltraties uit Iran te voorkomen. Afgelopen maandag kreeg een VN-missie die hulp verleent aan de Shiiten te horen dat ze moesten vertrekken. Reizigers uit Noord -Irak bevestigen dat er de afgelopen dagen hevig is gevochten in de steden Irbil en Suley-mania. Sommigen zeggen vrachtwagens vol lijken van Iraakse soldaten te hebben gezien. De koerden zouden zeker 1200 Iraakse soldaten krijgsgevangen hebben gemaakt en vasthouden in Suleymania. Op een persconferentie in Bagdad, waar hij onderhandelt met de Iraakse regering, zei Koerdenleider Barzani dat de gevechten per ongeluk waren uitgebroken. In New York zei de Iraakse VN-ambassadeur Al-Anbari dat Iran achter de onlusten zit. Volgens de Iraakse VN-ambassadeur is het nu rustig in Noord-Irak en heeft de regering de situatie onder controle.

De gevechten tussen Koerden en het Iraakse leger hebben ook de aandacht van president Bush. Hij liet dat blijken tijdens z'n driedaagse bezoek aan Turkije. Daar spreekt hij vooral over de kwestie-Cyprus, een kwestie die Bush nog dit jaar de wereld uit wil helpen.

Na Griekenland beloofde Bush vandaag ook Turkije militaire hulp uit dank voor de medewerking tijdens de Golf-oorlog. In besprekingen met president Ozal was een van de belangrijkste onderwerpen de kwestie-Cyprus. Juist vandaag is het zeventien jaar geleden dat Turkse soldaten dat eiland binnenvielen. Volgens president Ozal is Turkije bereid mee te werken aan een snelle en aanvaardbare oplossing: De Amerikaanse president heeft zich opgeworpen als bemiddelaar in dat slepende conflict. Hij besprak de kwestie gisteren in Griekenland en vandaag met de Turkse leider: Op vragen van journalisten ging Bush ook nog in op de recente ontwikkelingen in het noorden van Irak, waar de Koerden weer worden aangevallen:

Bush is de eerste Amerikaanse president na meer dan dertig jaar, die Turkije bezoekt. Hij blijft tot maandag in Turkije.

Scheiding van staat en partij. Boris Jeltsin, president van de Russische Federatie, heeft een verbod uitgevaardigd op alle partij-activiteiten binnen de overheids-sector. En dat is een nieuwe klap in het gezicht van de Communistische Partij.

De Zuidafrikaanse politie is begonnen aan een onderzoek naar de moordpartij onder zwarte treinreizigers, vorig jaar september in Soweto. Zo is vandaag bekend gemaakt, naar aanleiding van beschuldigingen van een voormalige sergeant van het Zuidafrikaanse leger. Die heeft gezegd dat de moorden gepleegd zijn door speciale eenheden van het leger. Bij de aanslag kwamen 26 mensen om het leven.

In Zuid-Afrika is ook grote opwinding ontstaan over geheime financiele steun, door de politie, aan de Zulu-beweging Inkatha. Het gaat om 200-duizend gulden, door Inkatha gebruikt om politieke bijeenkomsten te organiseren in Natal. Bij zijn vertrek voor een reis naar Spanje en Zuid-Amerika, waarschuwde ANC-leider Nelson Mandela ervoor, dat de affaire de vredesbesprekingen tussen het ANC en de regering in gevaar brengen. Maar chief Buthelezi van Inkatha zegt niets te weten van illegale transacties van de politie voor zijn beweging.

De Inkatha houdt juist ook dit weekeind weer een groot congres in Natal. In zijn openingsspeech ontkende chief Buthelezi een politiek verbond te sluiten met de Nationale Partij van president De Klerk. Wij willen met IEDEREEN samenwerken, die werkt aan de toekomst van Zuid-Afrika, zei Buthelezi.

Een blokkade bij de kerncentrale van Dodewaard. Ongeveer tachtig actievoerders protesteerden tegen het plan om de centrale pas in het jaar 2005 te sluiten. Dat is tien jaar later dan oorspronkelijk de bedoeling was. De actievoerders vinden het gebruik van kernenergie gevaarlijk. Niet alleen voor het milieu maar ook voor mijnwerkers, die bij de winning van het benodigde uranium aan radio-actieve straling kunnen blootstaan. De blokkade verliep zonder incidenten en werd na een paar uur opgeheven.

Feest bij onze zuiderburen :in Brussel is een defile voor de Belgische koning Boudewijn gehouden.Die is 60 jaar geworden en viert zijn 40-jarig jubileum als vorst. In de hoofdstad had zich een 3 kilometer lange stoet gevormd, om Koning Boudewijn en Koningin Fabiola een eerbetoon te brengen. Naast militairen paradeerden oud- strijders, politieagenten en leden van de Burger Bescherming voor het koninklijk paar.Ook de Belgische luchtmacht deed mee.

Bruno Cenghialta heeft de 14de etappe van de Tour de France gewonnen. Op zo'n 25 kilometer voor de finish sprong de Italiaan uit een kopgroep van 24 renners. Het peloton met daarin alle grote namen deed het na de Pyreneeen rustig aan, zodat de knechten een kans hadden op de overwinning. Cenghialta werd niet meer bedreigd, en finishte voor de Fransman Colotti en z'n landgenoot Giovanetti. In de top van het klassement verandert niets. De Spanjaard Indurain blijft in het geel.

Het federale leger moet ook UIT Kroatie. Dat is de eis van de Kroatische president Tudjman aan het staatspresidium. In Kroatie loopt de spanning op, nu het presidium besloten heeft het federale leger alleen uit Slovenie terug te halen.

De Kroatische leiders vinden het besluit om de federale troepen niet uit Kroatie terug te trekken, een schending van het akkoord van Brioni. Daarin is afgesproken dat naar een vreedzame oplossing van het conflict zal worden gezocht. President Tudjman wil dat ook de 70.000 federale militairen in Kroatie direct terugkeren naar de kazernes. Maar volgens het federale gezag in Belgrado zijn deze troepen juist in Kroatie om een einde te maken aan gevechten tussen de Servische minderheid en Kroatische veiligheidstroepen. Op verscheidene plaatsen in Kroatie werd vandaag weer gevochten. Daarbij kwam een politieman om het leven. In Belgrado heeft generaal Adzic - een Servier- gewaarschuwd voor burgeroorlog. Tegen federale kadetten, zei hij dat het leger als eerste de taak heeft voorwaarden voor vrede te scheppen. Maar de Kroaten houden er rekening mee dat als het leger Slovenie verlaten zal hebben, het in Kroatie de Servische minderheid zal gaan steunen.

Morgen vertrekt de Nederlandse ambassadeur in Parijs, Wijnands, naar Joegoslavie. Hij gaat, namens de EG, praten met de federale regering en met de regeringen van de deelrepublieken over nieuwe onderhandelingen.

oorlogsslachtoffers. Een brief van die inhoud kan de minister-president tegemoet zien van de Stichting Japanse Ereschulden. De Stichting vindt dat bij het bezoek van de japanse premier Kaifu had moet worden gesproken over herstelbetalingen aan de slachtoffers van de japanse wandaden tijdens de tweede wereldoorlog. Maar nadat Kaifu gisteren zijn spijt had betuigd verklaarde premier Lubbers de kwestie gesloten .

Premier Kaifu heeft op de laatste dag van zijn verblijf in ons land uitgebreid gewinkeld in Amsterdam. Samen met zijn vrouw bezocht hij onder meer een diamanthandel, een porseleinwinkel en de bloemenmarkt. Het uitstapje, dat in het diepste geheim was voorbereid, verliep zonder incidenten. Kaifu was tweeenhalve dag in ons land. Hij voerde besprekingen met minister-president Lubbers. Centraal stond daarbij de verbetering van de ekonomiese betrekkingen tussen Japan en de Europese Gemeenschap. Afgezien van een verklaring hebben die gesprekken niet veel opgeleverd. Kaifu is inmiddels weer op de terugweg. Op Schiphol werden hij en zijn vrouw uitgezwaaid door het echtpaar Lubbers.

Amsterdam heeft deze week in het teken gestaan van een groot wereld-sportfestijn: De negende Gymnaestrada.

Het weer,met Erwin Kroll.

21-07-1991

Goeienavond, het nieuws van zondag 21 juli - Arabische landen steunen vredesplan Baker, nu Israel nog - sjorders wijzen CAO-akkoord met havenwerkgevers af accepteren CAO-akkoord beraden zich nog over CAO-akkoord - Kroatische politie-agenten gedood door Serviers

Een zware taak voor de Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken Baker. Hij is op zijn rondreis door het Midden-Oosten nu in Israel. Het Arabische compromisvoorstel voor een vredesconferentie in het Midden-Oosten heeft ook de steun gekregen van Jordanie. En nu moet Baker alleen Israel nog zien te overtuigen - het moeilijkste deel van zijn missie om de vrede in de regio dichterbij te brengen. Tot nu toe heeft Israel het grootste deel van de Amerikaanse voorstellen voor zo'n vredesconferentie afgewezen.

President Bush, op bezoek in Turkije, heeft Israel nogmaals opgeroepen te stoppen met de bouw van nederzettingen in de bezette gebieden. Maar hij zei dat de Verenigde Staten Israel niet onder druk zullen zetten.

"We hebben ons altijd verzet tegen de Israelische nederzettingen-politiek, en dat standpunt blijft onveranderd", zei Bush, op bezoek bij de Turkse oppositie-groepen. Hij besprak met hen onder andere de Cypriotische kwestie. Bush steunt daarin het voorstel van de Turkse president Ozal een vier-partijen overleg te starten. Bush vliegt morgen terug naar huis, maar vandaag maakte hij nog een toeristische tocht door Turkije op, ondermeer een cruise over de Bosporus: de grens tussen Europa en Azie. Bush heeft Turkije nieuwe leningen en uitbreiding van de handel beloofd, als dank voor de steun in de Golf-oorlog. Hij zei het overigens nog voorbarig te vinden om opnieuw in te grijpen in Noord-Irak, waar de afgelopen week Koerden slaags raakten met het Iraakse leger. Maar de situatie in Irak, zowel in het noorden als het zuiden, wordt scherp in de gaten gehouden, aldus de Amerikaanse president.

Saddam Hussein heeft gratie verleend aan alle politieke gevangenen en aan alle politieke tegenstanders, die in het buitenland leven.

De amnestie hangt samen met een besluit van het Iraakse parlement, enige weken geleden, om naast de regerende Ba'ath Partij ook andere partijen toe te laten. Politieke tegenstanders van de Ba'ath Partij worden daarom nu in vrijheid gesteld. De amnestie geldt ook voor soldaten, die tijdens de Golfoorlog en de daarop volgende strijd met de Koerden zijn gedeserteerd. Maar nadrukkelijk niet voor leger-officieren.

In Rotterdam zijn op dit moment stakende sjorders bijeen. Ze moeten hun oordeel geven over het CAO-akkoord dat de Vervoersbonden FNV en CNV gisteren bereikten met de havenwerkgevers SVZ.

Het federale leger van Joegoslavie is begonnen zich terug te trekken uit Slovenie. Maar in de naburige deel-republiek Kroatie wordt de verhouding tussen Kroaten en Serviers steeds explosiever. Minstens zes doden zijn er weer gevallen, het afgelopen etmaal.

Drie Kroatische politie-agenten werden afgelopen nacht in de rug neegeschoten, terwijl ze op patrouille waren. De daders waren zogenaamde tsjetnics, zwaar bewapende Servische nationalisten, die 's nachts de grens met Kroatie oversteken om terreur te zaaien. De tsjetnics zeggen de eeuwen-oude Servische belangen te verdedigen in de gemengde gebieden in Kroatie. Volgens de Kroatische president Tudjman, die vandaag de streek bezocht, bedreigen deze tsjetnics heel Kroatie. Sommige Servische stadjes in Kroatie, zoals Dvor, zijn geheel verlaten. De bewoners zijn weggevlucht, uit angst voor nog meer geweld. De streek heeft zich autonoom verklaard van de deel-republiek Kroatie. Servische militairen zijn ter plaatse en beweren, dat zij alles onder controle hebben. Maar president Tudjman peinst er niet over, land af te staan aan Servie: De waarnemers van de EG zijn zowel in Kroatie als in Slovenie hun werk begonnen. Maar met de daadwerkelijke gevechten tussen Serviers en Kroaten mogen zij zich nadrukkelijk niet bezig houden.

De Nederlandse ambassadeur in Frankrijk, Henry Wijnaendts, gaat namens de EG naar Joegoslavie. Wijnaends (hier tijdens een speciale missie in Tunesie) gaat ondermeer onderzoeken, hoe de EG kan bemiddelen bij een eventuele terugtrekking van de federale troepen uit Kroatie.

De westkust van Australie wordt bedreigd door een olieramp. Een Griekse tanker is lekgeslagen en verliest veel olie in de Indische Oceaan.

Het lek in de tanker is ontstaan door een hevige brand. Volgens de kapitein zijn drie oliereservoirs stuk. Het schip was op weg naar de stad Perth met tachtigduizend ton ruwe olie aan boord. Daarvan is al meer dan tienduizend ton de zee in gestroomd en vormt een bedreiging voor de visvangst langs de westkust van Australie. De rampenbestrijders worden gehinderd door een storm en een zware zeegang. De bemanning van de Griekse tanker kon met helicopters van boord worden gehaald. Er wordt geprobeerd het schip naar kalm water te slepen om daar het lek in de romp te dichten.

Opnieuw hevig noodweer in China. Een tyfoon raasde over het zuiden van het land en richtte enorme schade aan. De water- en stroomvoorzieningen vielen uit en duizenden huizen zijn verwoest. De wervelstorm hield huis in de omgeving van Shantoe, ongeveer 300 kilometer boven Hongkong. Andere delen van China, in het oosten en het midden, worden al wekenlang getroffen door de hevige regen. Bijna 1800 mensen zijn daar verdronken.

De Italiaan Argentin wint de vijftiende etappe van de Tour de France, van Albi naar Ales. Een paar kilometer voor de finish kreeg hij enthousiaste steun van een liefhebber, die op de andere weghelft samen met de Italiaan naar Ales fietste. Argentin boekte zijn eerste zege in deze Tour na een solo van 67 kilometer. Thomas Wegmuller eindigde na een minuut als tweede. Derde werd de Brazilaan Ribeiro. In het algemeen klassement verandert nauwelijks iets. Indurain blijft in het geel.

De weersverwachting tot morgenavond: een hogedrukgebied bij de zuidwestpunt van Engeland trekt het komende etmaal naar onze omgeving. Onder invloed van dit hogedrukgebied zijn er vannacht al flinke opklaringen. Bij weinig wind en een minimum van elf graden vormt zich hier en daar een mistbank. Morgen zijn er perioden met zon en varieren de middagtemperaturen van 20 graden op de Wadden tot 25 graden in het zuiden. Er is weinig wind. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: dinsdag wordt het warm en overwegend zonnig. Daarna enkele regen- of onweersbuien, gevolgd door afkoeling. Dit was het acht-uur-journaal. Straks om tien uur zijn we er weer. Goeienavond.

22-07-1991

Goeienavond, het nieuws van maandag 22 juli - minister Baker ziet goeie kans voor vredesbesprekingen midden-oosten - groeiend verzet binnen PvdA tegen WAO-plannen - treinverkeer ontregeld door wilde staking Rotterdamse machinisten - Mandela houdt gehele Zuidafrikaanse regering verantwoordelijk voor betaling aan Inkatha

'Israel heeft een historische kans op vrede'. Dat zei de Amerikaanse minister Baker na zijn gesprek met de Israelische premier Shamir. Baker verwacht dat Israel snel reageert op de voorstellen van de Verenigde Staten om tot vredesbesprekingen met de Arabische buurlanden te komen. Mogelijk al in oktober kan er dan in Washington een regionale vredesconferentie worden gehouden. Nu Egypte, Jordanie, Saoedie-Arabie, Libanon en vooral Syrie bereid zijn direct met Israel te praten moet Israel die kans grijpen, vindt Baker.

Baker sloot vanochtend zijn rondreis door het Midden-Oosten af met een gesprek met de Israelische regering. Nu aartsvijand Syrie het vredesplan van de Verenigde Staten heeft geaccepteerd, is Israel aan zet.

Minister van den Broek heeft alle partijen in het Midden-Oosten opgeroepen al het mogelijke te doen om de vredesonderhandelingen snel te laten beginnen. Namens de EG zei van den Broek dat het Amerikaanse vredesplan van harte wordt ondersteund.

De WAO-plannen van het kabinet zijn onaanvaardbaar, vinden veel PvdA-ers. Binnen die Partij van de Arbeid groeit de tegenstand tegen de voorgenomen veranderingen in de WAO. Verschillende gewesten komen met oproepen aan de Tweede Kamerfractie om de WAO-plannen bij te stellen. In navolging van Rotterdam komt ook het gewest Limburg deze week met een kritische verklaring.

De voorstellen moeten van tafel, vindt de PvdA in Limburg. Deze week stuurt het gewest een brief hierover aan de Tweede Kamerfractie.

Het gewest Amsterdam praat deze week over een reactie op de WAO-plannen. Ook daar hebben de leden kritiek.

In september komt de Partijraad van de PvdA bij elkaar. De WAO staat dan zeker bovenaan op de agenda.

Vertragingen in het treinverkeer en stilstaande treinen. In de regio Rotterdam legden zo'n tachtig machinisten van de Nederlandse Spoorwegen het werk neer. De machinisten eisen dat vrije dagen - waarop ze volgens het rooster recht hebben - niet zomaar worden ingetrokken als zij daar zelf geen toestemming voor geven.

Machteloze conducteurs en wachtende passagiers in alle vroegte op de perrons in Rotterdam. De machinisten hebben hun treinen laten staan en zijn vergadering bijeen. Zij eisen een betere rooster-indeling en ze willen dat er meer machinisten worden aangenomen om de werkdruk te verlichten. De machinisten hadden vorige week de regiodirectie een ultimatum gesteld en dat liep vanochtend af. Koortsachtig overleg met de directie om er alsnog uit te komen mislukte. En een oproep van het NS-management om aan het werk te gaan, liep op niets uit. De machinisten vinden dat het dienstrooster hun sociale leven te veel aantast. Irritatie natuurlijk bij reizigers, maar met veel fantasie kon het treinverkeer voor een deel op gang worden gehouden.

Volgens een woordvoerder van de machinisten zullen de acties morgen doorgaan als de NS voet bij stuk houdt. De Ns heeft het actiecomite uitgenodigd voor een gesprek morgenochtend.

Bij een treinbotsing ten zuiden van het Schotse Glasgow zijn vier mensen om het leven gekomen. Het ongeluk gebeurde kort na elf uur gisteravond: Reddingswerkers zijn de hele nacht bezig geweest om ingeklemde passagiers uit hun benarde positie te bevrijden. Niemand weet hoe het kon gebeuren dat twee treinen recht op elkaar in reden.

Het gevaar voor een milieuramp in Australie is afgewend. De olievlek voor de Australische kust, veroorzaakt door een lekkende Griekse tanker, drijft, dankzij de gunstige wind, de goede kant op. Twaalfduizend ton ruwe olie is de zee ingestroomd nadat de boeg van de tanker Kirki was afgebroken. Geprobeerd zal worden de resterende 60 duizend ton olie over te pompen in een andere tanker.

Hoofdverdachte van de moord op Rajiv Gandhi is dood. Volgens de Indiase politie heeft deze belangrijke verdachte zelfmoord gepleegd. Op deze beelden - daags voor z'n dood - helpt hij de politie bij een zoekactie naar een wapen-bergplaats van de guerilla-beweging Tamil-Tijgers in het zuiden van India. Maar de weduwe van de verdachte zegt dat haar man vermoord is door de politie. Vast staat, dat de man vrijdag uit een politie-cel wist te ontsnappen en zaterdag dood werd teruggevonden.

In het noorden van Sardinie, rond de stad Sassari, zijn grote stukken bos afgebrand. De brandweer zette groot materieel in en vanuit helicopters en vliegtuigen werden enorme hoeveelheden bluswater over de brandende bossen uitgestort. Over de oorzaak is niets bekend, maar het lijkt erop dat kampeerders de branden op hun geweten hebben. De Italiaanse overheid heeft een beroep gedaan op toeristen om in natuurgebieden uiterst voorzichtig te zijn met vuur.

Op de NS-stations, zoals hier in Den Bosch, zijn vanaf vandaag particuliere bewakers te zien. Ze assisteren de spoorwegpolitie, vooral in de late avonduren. Het doel is om het gevoel van veiligheid te verhogen, bij de reizigers en het NS-personeel. Na de dood van een conducteur in Friesland is met de bonden afgesproken dat de agressie rond bepaalde stations effectiever zal worden aangepakt. De inzet van particuliere bewakers behoort tot de maatregelen die de Spoorwegen in verband hiermee hebben genomen.

Het Joegoslavische staatspresidium is eindelijk bijeen gekomen om te proberen een oplossing te vinden voor het verscheurde land. In Kroatie zijn bij gevechten met Serviers vandaag weer zeker zeventien doden gevallen.

Veel later dan gepland zaten de leiders van de zes Joegoslavische republieken in Ohrid bij elkaar. De Sloveense afvaardiging had pas willen komen als de Joegoslavische regering bereid zou zijn om de luchthaven van Ljubljana weer open te stellen. Uiteindelijk was de federale regering bereid een uitzondering te maken en konden de Slovenen vertrekken naar het vredesoverleg. In Kroatie is de spanning vandaag weer verder opgelopen. De Kroatische militie raakt regelmatig slaags met Serviers die de Servische minderheid in Kroatie te hulp komen. Bij gevechten tussen Kroatische en Servische nationalisten zijn alleen al in twee dorpen, Stari Jankovci en Vinkovci, zeker zeventien doden gevallen. De meeste slachtoffers waren leden van de Kroatische politie. Twee doden waren Servische burgers. Een van hen was de keel afgesneden. Maar niet alle Serviers zijn het eens met hun nationalistische leiders. Hier schelden Servische reservisten een generaal uit die hen onder de wapenen had geroepen. Een de communistische functionaris die de oproep had ondertekend, wordt zijn kantoor uitgejaagd. Het enige lichtpunt in Joegoslavie lijkt in Slovenie te liggen. Daar is het Joegoslavische leger begonnen met de terugtrekking, zoals was afgesproken met de bemiddelaars van de Europese Gemeenschap.

Het Britse hooggerechtshof heeft een beslissing over de sluiting van de omstreden bank BCCI acht dagen uitgesteld. Tot volgende week dinsdag hebben aandeelhouders van BCCI en de centrale bank de tijd om te kijken of de bank toch nog te redden valt. De vestigingen van BCCI werden twee weken geleden wereldwijd gesloten, nadat werd ontdekt dat de bank massaal fraude had gepleegd.

De Verenigde Staten gaan ook hun militaire steun aan Turkije uitbreiden. Dat heeft de Amerikaanse president Bush toegezegd aan het eind van zijn tweedaags bezoek aan Turkije.

Bush beloofde Turkije ondermeer financiele steun voor de bouw van 160 F-16 straaljagers. En de Amerikanen geven 1 miljoen dollar voor de opvang van de grote stroom Iraakse vluchtelingen in de Turkse dorpen langs de grens met Noord-Irak. De reis van Bush was vooral belangrijk voor het verstevigen van de betrekkingen met Turkije. closer". Bush benadrukte dat Turkije bereid is zich in te spannen om de Internationale Troepenmacht in stand te houden, die tot rust in de regio moet bijdragen. De snelle interventiemacht is gestationeerd in Zuid-Turkije, vlakbij de Iraakse grens.

Vanuit het noorden van Irak worden geen gevechten meer gemeld. In de stad Sulamanijah is het rustig na een week van felle gevechten tussen het Iraakse leger en het Kurdisch verzet. Duizenden Koerden zijn vanwege dat geweld weer gevlucht naar de grens met Iran.

Controlerende Koerdische guerilla-strijders, bepalen het straatbeeld in de noordelijke stad Sulamanijah. Buiten Sulamanijah opereert het Iraakse leger. Gisteren ontving de Iraakse Generaal Naqishbandi westerse journalisten. De sporen van de hevige gevechten van de afgelopen week waren grotendeels uitgewist. Het Rode Kruis schatte het aantal doden van de afgelopen week rond de 200, en het aantal gewonden op 600. De Iraakse generaal noemde de cijfers zwaar overdreven.

De hele Zuidafrikaanse regering is verantwoordelijk voor de geheime betalingen aan Inkatha, de grootste rivaal van het ANC. Dat zegt ANC-voorzitter Nelson Mandela en hij wil in ieder geval dat niet alleen minister Vlok van Wet en Orde, maar ook defensieminister Malan aftreedt. Mandela zei dat tijdens zijn vierdaagse bezoek aan Spanje, waar hij onder andere met koning Juan Carlos zal spreken.

In de Tour de France zijn er vandaag geen verschuivingen gekomen in het algemeen klassement. De zestiende etappe bracht de renners naar de voet van de Alpen. De Italiaan Lietti won de etappe, VOOR Greg Lemond.

De zestiende etappe leidde van Ales naar Gap, een afstand van 215 kilometer. Een vrij vlakke etappe, met 65 kilometer voor de finish een heuvel van de vierde categorie, de Cote de Saint Andre. In een temperatuur van boven de dertig graden maakten de renners er aanvankelijk een wandeletappe van. Maar op de enige heuvel in het parcours kwam de strijd op gang. Een kopgroep met grote namen bleef geruime tijd een kleine minuut vr op het peloton. Maar Indurain in z'n gele trui achterhaalde de groep. Op minder dan tien kilometer van Gap maakte Greg Lemond gebruik van de lange afdaling naar de eindstreep en sprong weg. Hij kreeg nog gezelschap van de Italiaan Lietti. Gezamenlijk bleven ze uit de greep van de achtervolgers. Lietti won de sprint van Lemond, een paar honderd meter voor het aanstormende peloton. Lemond dus tweede. Derde werd Fondriest, vierde Colotti en Cassani vijfde. Aan de kop van het algemeen klassement geen veranderingen. Indurain draagt ook morgen de gele trui, op weg naar Alpe d'Huez.

In Hoek van Holland is vanmorgen de strand-zesdaagse begonnen. De wandel- en kampeertocht langs het Noordzeestrand heeft een lengte van 140 kilometer.

Aan de Strand-zesdaagse kunnen maximaal duizend mensen meedoen. Alle kaarten waren verkocht. En vanmorgen was er nog volop vraag naar opengevallen plaatsen. De wandelaars lopen overdag langs het Noordzeestrand, en overnachten op campings langs de route. Hun bagage wordt met auto's vervoerd. Het overgrote deel van de deelnemers komt uit Nederland. Aan de eindstreep in Den Helder wacht geen medaille, maar een flesje Noordzeezand. De wandeltocht wordt voor de 33-ste keer gehouden.

Zomer-activiteiten voor kinderen, in Rotterdam. Op Jeugdland in Ahoy kunnen kinderen drie weken lang genieten van ruim 100 attracties. Zo'n 60 duizend kinderen doen eraan mee. Veel gemeentelijke bedrijven, zoals de plantsoenendienst, de gemeente-politie en het drinkwaterleidingbedrijf verzorgen ook activiteiten. Jeugdland wordt voor de 34-ste keer georganiseerd.

23-07-1991

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 23 juli - Kroatie bereidt zich voor op totale oorlog - steeds meer mensen verslaafd aan gokautomaten en casino's - Philips stoot computer-divisie af - Indurain stevig in het geel na de Alpe d'Huez

Wat gezien werd als "de laatste kans op vrede voor Joegoslavie", het topoverleg van het Joegoslavische presidium in Ohrid, is mislukt. De leiders blijven verdeeld en Kroatie verkeert praktisch in een staat van burgeroorlog. De Kroatische president Tudjman liep laaiend weg uit het vredesoverleg, haastte zich naar Kroatie, (waar dagelijks doden vallen) en bereidde de deelrepubliek voor op wat hij noemde 'een totale oorlog'.

President Tudjman wil niet meer terug naar het vredesoverleg, zolang het federale Joegoslavische leger in Kroatie actief blijft. De Kroaten beschuldigen het federale leger van steun aan de Serviers.

De strijd in Kroatie is sinds de oorlog niet zo bloedig geweest. Zowel vandaag als gisteren voerden Servische infiltranten aanvallen uit op Kroatische dorpen. Daarbij zijn tientallen doden gevallen. Vooral in dorpen waar veel Serviers wonen is hevig gevochten. De meeste slachtoffers vallen onder de Kroatische troepen en politie. Maar er zijn ook burger-slachtoffers: Een Kroatische politieman viel in handen van Servische nationalisten. Hij werd naar zijn zeggen door de Serviers bont en blauw geslagen: Volgens de Kroaten komt de Joegoslavische luchtmacht de Servische minderheid te hulp. Er zouden beschietingen en bombardementen zijn uitgevoerd op Kroatische commandoposten. De Kroatische staatspresident Mesic vindt dat het presidium het leger moet terugtrekken in de kazerne: Morgen praten ambtenaren van de Europese Gemeenschap over de situatie in Joegoslavie.

Steeds meer mensen krijgen problemen met hun verslaving aan casino's of gokautomaten. Dat staat in het jaarverslag van het Jellinekcentrum in Amsterdam. Het centrum pleit voor meer aandacht voor gokverslaafden. Het gebruik van alcohol en drugs in ons land neemt niet toe. Maar de problemen onder die groep zijn ook erg groot, zo blijkt uit het verslag.

Volgens het jaarverslag van het Jellinekcentrum is het aantal fruitautomaten in ons land tussen 1969 en nu toegenomen van nul tot 75000 . Sinds er in l975 casino's zijn hebben die een netto-opbrengst van 70 miljoen gulden per jaar. Het verslaafd zijn aan gokken neemt snel toe en schept grote problemen voor de verslaafden en zijn omgeving. Het bedwingen van de verslaving kost even veel moeite als het afkicken van heroine. Dat is ook de ervaring van Peter, die vier jaar nadat hij was gestopt was met gokken toch weer begon. In l988 meldden zich bij het Jellinekcentrum maar enkele tientallen gokverslaafden om hulp. In l989 steeg dat getal alleen al in Amsterdam tot 2800 gokverslaafden die aanklopten. Over l990 zijn geen cijfers bekend. Omdat gokverslaving zo toeneemt wil het Jellinek centrum anders gaan werken. Gokverslaafden hebben ook zelfhulpgroepen door het hele land, de zogenoemde Anonieme Gokkers.

Philips gaat zijn computer-divisie verkopen. De groep informatiesystemen wordt overgedaan aan het Amerikaanse computerconcern DIGITAL. Voor Nederland betekent het dat de vestigingen in Apeldoorn en Den Haag overgaan in Amerikaanse handen. Bij de divisie die nu verklocht wordt, werken in Europa nog 7000 mensen, van wie 1700 in ons land.

De verkoop is onderdeel van het grote reorganisatieplan om Philips weer echt winstgevend te maken. De divisie maakt computersystemen gemaakt voor zakelijk gebruik. Zoals voor banken en bedrijven. Met informatiesystemen heeft het concern enorm veel verlies geleden. Toen het zo slecht ging, dat was vorig jaar,is geprobeerd de divisie te verkopen aan Olivetti. Maar die moest ook reorganiseren en kon er geen problemenkind meer bij hebben. Inmiddels is informatiesystemen na een ingrijpende herstructurering en het verlies van duizenden banen weer winstgevend. Een belangrijke reden waarom het onderdeel nu aantrekkelijk is voor DIGITAL. Maar er zijn nog meer redenen. De bonden zijn inmiddels geinformeerd over de verkoop. Zij staan over het algemeen er positief tegenover. Maar hebben nog vragen over de toekomst van de Philipsmensen die nu onder Amerikaans leiding komen. Philips wil niet zeggen hoveel de verkoop opbrengt. Analisten schatten dat het bedrag ligt tussen de 300 en 500 miljoen gulden.

Nieuwe onthullingen in het Britse bankschandaal rond de BCCI. De president van de Britse centrale bank heeft verklaard dat hij het afgelopen jaar zeker drie keer met de Minister van Financien heeft gesproken over problemen bij BCCI-bank. Die minister van financien was John Major, de huidige Britse premier. Hij heeft steeds volgehouden dat hij pas een paar weken geleden op de hoogte werd gebracht.

De Bank of Credit and Commerce International werd begin jaren zeventig opgericht door de Pakistaan Agha Hassan Abedi. Hij kreeg daarbij steun van rijke sheiks, omdat hij beloofde dat zijn bank de islamitsche normen in acht zou nemen.

Veruit de grootste aandeelhouder van BCCI is de koninklijke familie van het Golfstaatje Abu Dabi. Maar het hoofdkantoor staat in Luxemburg. In het officiele bankcircuit was BCCI vooral actief in derde-wereld-landen, waar ze soms creatieve oplossingen hadden om de schuldenlast van die landen te verlichten. Begin deze maand, toen bekend werd dat er in de boeken geknoeid was, werden alle vestigingen over de hele wereld gesloten. In Amsterdam heeft BCCI n filiaal, dat nu dus ook dicht is. Dit filiaal staat, zoals alle banken in Nederland onder scherp toezicht van De Nederlandsche Bank. Maar die controle is altijd achteraf, en een slimme fraudeur kan een bank behoorlijk in moeilijkheden brengen. Als een bank in Nederland failliet gaat, iets wat sinds 1945 maar een paar maal is voorgekomen, worden alleen kleine spaarders schadeloos gesteld. Uit een garantiefonds krijgen die dan maximaal 40.000 gulden. Bedrijven die een rekening hebben bij een failliete bank zijn alles kwijt.

Het officiele onderzoek naar de fraude bij BCCI komt nu pas goed op gang. Onder leiding van toprechter Lord Bingham wordt er een gerechtelijk onderzoek gestart.

De machinisten in de regio Rotterdam staken nog steeds. Wel zijn aktievoerders en de Spoorwegen aan het praten over een oplossing van het conflict. Vanmorgen op een vergadering in het Centraal Station, besloot de ochtendploeg om de wilde staking voort te zetten. (De machinisten protesteren tegen de onderbezetting van het machinistenkorps). Maar een oplossing van het conflict komt in zicht. Beide partijen bespreken een voorstel van de Spoorwegen om een commissie in te stellen, die het tekort aan machinisten moet bestuderen.

Al meer dan duizend doden bij felle gevechten op Sri Lanka. Regeringssoldaten en guerrilla's van de Tamil Tijgers leveren al twee weken slag om een strategisch belangrijk legerkamp. Het kamp is totaal omsingeld door de opstandelingen die vechten voor een onafhankelijke Tamil-staat op Sri Lanka. De meest doden zijn gevallen aan de kant van de Tamils. Leger-versterkingen zijn er nog niet in geslaagd de omsingeling te doorbreken.

Rellen bij een ontruiming in Hamburg. Zo'n duizend demonstranten raakten slaags met de politie toen die het terrein wilden ontruimen waar vroeger het Alte Flora theater stond. Met stenen en vuurpijlen probeerden de buurtbewoners het terrein te verdedigen. Er vielen gewonden en een aantal actievoerders werd gearresteerd. De politie is er wel in geslaagd het terrein te ontruimen. In 1989 waren er ook protesten rond het theater. Toen wisten buurtbewoners de bouw van een muziekpaleis tegen te houden.

Vijf doden door overstromingen op de Filippijnen in de omgeving van de Pinatubo-vulkaan. Tropische regenbuien veranderen rivieren in woeste stromen met enorme hoeveelheden modder en stuken rots. Allemaal afkomstig uit de vulkaan, die al vier weken achtereen actief is. Duizenden mensen zijn hun dorpen ontvlucht en zoeken bescherming in hoger gelegen streken.

De KLM wil drastisch bezuinigen en tegelijkertijd haar flexibiliteit vergroten. De luchtvaartmaatschappij denkt hierdoor de komende jaren weer winst te kunnen maken. In een toelichting op het jaarverslag zegt de directie dat het huidige kostenpeil veel hoger is dan dat van de concurrenten uit de Verenigde Staten en Azie. En dat maakt de KLM kwetsbaar. De luchtvaartmaatschappij wil nu dat de productiviteit van de werknemer wordt vergroot. Het verlies van vorig jaar van 630 miljoen gulden moet in 1993 tot een winst van vijf procent van de omzet zijn omgebogen.

Wie twee keer blijft zitten is straks zijn basisbeurs kwijt. Ook de aanvullende beurs vervalt dan. Middelbare scholieren van 18 jaar en ouder met een beurs moeten dus op hun tellen passen als zij meer dan n keer blijven zitten. Het kabinet heeft dit besloten in het kader van de Tussenbalans, de omvangrijke bezuinigingsoperatie.

Ongeveer 80.000 scholieren van 18 jaar en ouder hebben een beurs. Doen ze straks een jaar langer over hun opleiding dan er voor staat dan behouden ze hun beurs. komt er nog een jaar bij dan zijn ze de beurs kwijt. Studenten op hogescholen en universiteiten krijgen al een beurs via het syteem: studieduur plus een jaar. Volgens het landelijk aktiecomite scholieren bewijst de maatregel dat het hele studiefinancieringstelsel op de helling moet Scholieren die hun beurs kwijt raken moeten het geld dan lenen. Dat geldt ook voor studenten. Die moeten in de kabinetsplannen in een keer het eerste studiejaar halen anders raken ze ook het recht op een beurs kwijt De HBO raad vindt het een onnodige maatregel die het kabinet op 1 aug 1992 wil invoeren

Het zeehondencentrum in Pieterburen voert actie voor de rust van de zeehonden in de Waddenzee. Op de drooggevallen zandbanken verstoort een toenemend aantal watersporters het familieleven van de zeehonden. In deze periode van het jaar zogen de zeehonden daar hun jongen.

De Ronde van Frankrijk. Voor het tweede achtereenvolgende jaar heeft Gianni Bugno de etappe van Alpe d'Huez gewonnen. Op de top van de gevreesde berg zegevierde de Italiaan VOOR gele trui-drager Indurain. Beste Nederlander was Rooks. Hij werd vijfde.

De zeventiende etappe leidde het rennersveld van Gap naar de top van de Alpe d'Huez, een afstand van 125 kilometer. De eerste Alpen-etappe: vijf bergen van de tweede, derde en vierde categorie en aan het slot de Alpe d'Huez - in de buiten-categorie van ruim achttienhonderd meter. In startplaats Gap wachtte het peloton een korte etappe met een zware finish. De favorieten bleven lange tijd in het peloton afwachten. Maar in de laatste afdaling naar de voet van de Alpe d'Huez was het onder anderen Steven Rooks, die de wedstrijd echt open brak. Lang hield ie het niet vol en hij werd ingelopen. Ook Gert-Jan Theunissen moest tijdens de lange klim met 23 bochten afhaken. De afval-race leverde drie renners op, die in een enorm gedrang van supporters om de dagprijs gingen strijden. Na de beruchte scherpe laatste bocht bleek in de eindsprint, dat Gianni Bugno een betere spinter was dan Indurain en Leblanc. Driekwart minuut later pakte de Nederlandse kampioen Rooks de vijfde plaats. Gert-Jan Theunissen kwam als dertiende binnen op Alpe d'Huez. Bugno won dus de etappe. Indurain tweede, gevolgd door Leblanc en Bernard en op de vijfde plaats Steven Rooks. Door zijn prestatie op Alpe d'Huez blijft Indurain in het geel. Achter hem wat verschuivingen: Bugno is nu tweede, Chiappucci derde, gevolgd door Mottet en Lemond.

24-07-1991

Goeienavond, het nieuws van woensdag 24 juli - Israel en Amerika eens over Palestijnen bij vredesconferentie, zegt minister Arens - onderzoek naar spectaculaire prijsstijging pil - overeenstemming over nieuw unie verdrag Sovjetunie - Prins Claus alsnog op vakantie naar Italie

Het laatste grote struikelblok voor het Amerikaanse vredesplan voor het Midden-Oosten. Zo wordt de positie genoemd, die de Palestijnen gaan innemen bij de komende vredes-conferentie tussen Israel en zijn buurlanden. Volgens de Israelische Minister van Defensie Arens zijn Israel en de Verenigde Staten het erover eens, dat Palestijnen uit Oost-Jeruzalem niet in de afvaardiging mogen zitten. De Palestijnen zijn daar woedend over.

De Europese Gemeenschap leent ruim een half miljard gulden aan Israel en aan de Palestijnen in de bezette gebieden. Dit, om de gevolgen van de Golfoorlog te verzachten. Maar Israel mag het geld niet besteden aan nieuwe nederzettingen in de bezette gebieden. De Palestijnen kunnen de lening gebruiken voor gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs.

De sanctiecommissie van de Verenigde Naties bespreekt een verzachting van de boycot van Irak. De VN staan op het punt aan het land toestemming te geven op beperkte schaal olie uit te voeren, om voedsel te kunnen kopen. Ook Amerika lijkt bereid de sanctiemaatrgeelen tegen Irak enigszins terug te draaien.

Volgens een rapport van de speciale VN-rapporteur Aga Khan staat Irak op de rand van een hongersnood. President Bush zegt geen vrouwen en kinderen te willen laten hongeren door toedoen van Saddam Hussein: Irak meldde vandaag 19 nieuwe gevallen van cholera. Door de kapotte waterleidingen en riolering is het aantal mensen met cholera gestegen tot 300. Ook de kindersterfte stijgt onrustbarend.

De pil is veel duurder geworden. Door de producenten zijn de anti-conceptiepillen onverwacht met 50 tot 65 procent in prijs verhoogd. Het ministerie van Volksgezondheid spreekt van een 'spectaculaire' prijsstijging van de pil en wil een onderzoek.

Het ministerie vermoedt, dat er sprake is van gezamenlijke prijsopdrijving door de fabrikanten. Door de invoering van het Geneesmiddelen Vergoedingssysteem per 1 juli is de prijs van de pil aan een limiet gebonden. Maar door de prijsverhoging wordt die limiet nu overschreden en moeten de gebruiksters per maand een rijksdaalder bijbetalen. Door het opschroeven van de prijs gaan de gebruiksters per jaar totaal 43 miljoen gulden bijbetalen. De producenten zeggen de prijzen te hebben opgetrokken tot het niveau van de duurste pil. De Consumentenbond noemt de prijsopdrijving een 'ongehoorde ontwikkeling'. Pilgebruiksters zijn merkentrouw en daar wordt nu misbruik van gemaakt, zeggen de apothekers. De apothekersorganisatie en de Consumentenbnod denken dat de producenten via een achterdeur geld proberen terug te verdienen, dat ze door de invoering van het vergoedingssysteem verliezen.

Gorbatsjovs paradepaardje: het unieverdrag, is er. Na langdurige onderhandelingen is in principe overeenstemming bereikt over de nieuwe relatie tussen de Sovjetrepublieken. President Gorbatsjov hoopt, dat door het verdrag het uiteenvallen van de Sovjetunie wordt voorkOmen, en het westen vertrouwen blijft houden in zijn hervormingsplannen.

Het PvdA-gewest Amsterdam is vanavond in spoedzitting bijeen om over de WAO-plannen van het kabinet te praten. Net als in andere gewesten is er grote tegenstand tegen de plannen. In Amsterdam politiek verslaggever Maria Henneman.

De Tweede Kamer-fractie van de Partij van de Arbeid zal zich eind augustus buigen over de kabinetsplannen met de WAO en de ziektewet. Ook binnen de fractie zijn er bezwaren tegen de plannen zoals die er nu liggen.

Blikseminslagen veroorzaken chaos in het treinverkeer. Het onweer van de afgelopen nacht heeft op een aantal plaatsen in het land het spoorwegverkeer ontregeld. Alkmaar was helemaal niet meer te bereiken per trein. En vooral rond Utrecht onstonden grote vertragingen. Pas tegen het middaguur kwamen de treinen weer goed op gang. Toch bleven de vertragingen de hele dag merkbaar. Ook Schiphol werd getroffen door het onweer. Maar daar bleven de gevolgen beperkt.

De waarnemers van de EG in Kroatie mogen hun werkzaamheden uitbreiden. Ze kunnen dan actief optreden om gevechten tussen Kroaten en Serviers te voorkomen. Dat hebben EG-diplomaten in Den Haag geadviseerd. In Slovenie gingen de waarnemers van de EG op bezoek bij de president van Slovenie, Milan Kucan. De situatie in Joegoslavie blijft gespannen. Ook vandaag waren er in Kroatie hevige gevechten tussen de Kroatische garde en gewapende Servische nationalisten. In de afgelopen dagen zijn in die strijd tientallen mensen gedood. In het dorp Zupanja, in het oosten van Kroatie, zijn tien politie-agenten begraven, die in de gevechten waren gedood.

In de Amerikaanse stad Milwaukee is een massamoordenaar gearresteerd. Hij werd ontdekt toen zijn laatste slachtoffer geboeid en schreeuwend aan zijn slagersmes ontsnapte. Achttien moorden kwamen aan het licht: De slachtoffers van de man verdwenen in een vat met zoutzuur of werden gedeeltelijk opgegeten. Overal waren lichaamsdelen verstopt: De politie vond drie hoofden in de ijskast, kisten met lichaamsdelen en een kast met foto's van verminkte lijken. De moordenaar heeft bekend.

Een recordboete van de Europese Comissie voor het Zweedse Tetra Pak. Het bedrijf, dat ook in Nederland is gevestigd, moet 175 miljoen gulden betalen wegens oneerlijke concurrentie. Tetra Pak is het meest bekend van de verpakking van melkprodukten. Volgens de Commissie heeft Tetra Pak met een agressieve prijspolitiek bijna een monopoliepositie in Europa opgebouwd. De boete is de hoogste die ooit is uitgedeeld door de Europese Commissie. Tetra Pak gaat in beroep bij het Europese Hof.

De Europese Gemeenschap wordt een aantrekkelijke club voor steeds meer landen. Uit Noord, Oost en Zuid staan ze te dringen om lid te worden. De Europese Commissie in Brussel wijdde er vandaag een eerste speciale vergadering aan. Aanleiding is het verzoek om toetreding van Oostenrijk, waarover volgende week een besluit zal vallen.

Als nieuwe landen toetreden tot de Europese Gemeenschap zullen er duizenden ambtenaren worden toegevoegd aan het bureaucratische apparaat in Brussel. Er zullen tientallen nieuwe leden bijkomen in het Europese Parlement, dat nu al uit meer dan 500 mensen bestaat. Maar nog veel groter zullen de politieke en economische problemen zijn als de twaalf lidstaten besluiten alle aanvragen tot lidmaatschap van de EG in te willigen. De twaalf EG-landen vormen nu een sterk economisch blok, dat zich kan meten met de Verenigde Staten en Japan. Andere rijke Europese landen als Oostenrijk, Zweden, Noorwegen en Finland zouden daar zonder veel problemen in kunnen schuiven. Hun economieen zijn al sterk gericht op de Gemeenschap. Maar ook arme Oosteuropese landen als Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije kloppen aan de deur. Lidmaatschap van de EG zou een welkome steun in de rug zijn om die hervormingen door te voeren die nodig zijn om een marktgerichte democratie te worden. Dat vindt ook Europees commissaris Andriessen. Hij benadrukte vandaag dat Oosteuropa bij de Gemeenschap moet worden betrokken. Zweden is het laatste van vijf landen die een officiele aanvraag hebben ingediend. Dat gebeurde op 1 juli in Den Haag. Oostenrijk, Turkije, Malta en Cyprus deden dat al eerder. Voor Andriessen betekent dat niet, dat zij automatisch voorrang krijgen. Zeker is dat voor 1995 geen nieuwe leden tot de Gemeenschap zullen toetreden.

Toch vakantie voor Prins Claus. De prins, die opnieuw lijdt aan depressiviteit, is vanmiddag naar naar Italie vertrokken. De artsen hopen dat de vakantie helpt bij zijn herstel.

Prins Claus vertrok vanaf het marinevliegkamp Valkenburg naar Florence. Daar gaat hij naar het vakantieverblijf Tavarnelle van de koninklijke familie. Koningin Beatrix, en hun drie zoons zijn daar ook op vakantie. Het was eerst niet zeker of Prins Claus naar Italie zou gaan. Hij heeft ruim drie weken in het Bronovo ziekenhuis verbleven. Daar was hij opgenomen met klachten van depressieve aard. Er gaan tijdens zijn vakantie geen artsen mee met prins Claus. Het is nog niet duidelijk of hij na de vakantie naar het ziekenhuis terugkeert.

Nog steeds volop stakingen in de Rotterdamse haven. Vandaag waren er vier stukgoedbedrijven waar actie gevoerd werd. De Vervoersbond FNV heeft vanmiddag een brief aan de werkgevers gestuurd om de vastgelopen CAO-onderhandelingen weer op gang te krijgen.

Ook al is er een CAO-akkoord voor de sjorders in de rotterdamse haven, de rest van het stukgoed voert nog steeds actie. Al vier weken lang. Daar zijn 1800 werknemers bij betrokken. Het is voor de werkgevers altijd weer een verrassing waar actie gevoerd gaat worden. Vanochtend koos de vervoersbond FNV voor vier stukgoed bedrijven waar werk voor de kant lag. Ondermeer bij de fruitterminal van Seaport in de Merwehaven. Daar bleek vrijwel de gehele dagploeg bereid te zijn weer een dag te staken voor een nieuwe CAO. Sinds het begin van de acties zijn zo'n 85 schepen uitgeweken naar ander havens. Een strop van een tien miljoen gulden, zeggen de werkgevers. Maar het is de werknemers menens. Niet zozeer om de loonsverhoging maar om een aantal wijzigingen in de manier van werken, die zij zien als verslechteringen en de werkgevers als vernieuwingen. De klant, de reder wil als zijn schip voor de kant komt dat het geladen of gelost wordt. Of het nu nacht dag of in het weekeinde is. Nu wordt dat s'nachts en in het weekeinde gedaan door vrijwilligers met als beloning extra betaling. De werkgevers willen daarvan af. Niks daarvan zeggen de werknemers. Dat is een verslechtering die onaanvaardbaar is. Omdat er inmiddels vier weken actie gevoerd wordt, wil het management van Seaport, zo bleek vandaag dat de onderhandelingen worden hervat en wel zo snel mogelijk. Dat leidde tot verhitte discussie op een actievergadering van Seaport in de Brittanniehaven. Maar toen FNV- vakbondsbestuurder Gouw opriep vandaag te staken, stemde de werknemers daar zondermeer mee in. Doorgaans zwichten de werkgevers in de haven voor stakingen. Nu willen ze volhouden zo verzekert hun onderhandelaar. Het gaat om de toekomst van de haven.

Wie moet opdraaien voor de miljoenenschade in Heemskerk Een ravage en een enorme schade vorige week in die plaats. Een door liefdesverdriet gebroken chauffeur ging als een dolle te keer met een shovel in de straat waar z'n ex-vriendin woont . En nu liggen juristen van verzekeringsmaatschappijen met elkaar in de clinch over de vraag wie al die schade moet betalen

Angst,onzekerheid en machteloze woede houden bewoners in Heemskerk in de greep.Nadat auto's,huizen en tuinen door de grootste sjofel in Europa werden vernield.Een werknemer van een recycling bedrijf heeft op 17 july deze sjofel bij zijn baas gestolen.En reed er mee naar zijn vriendin die hem niet meer wilde zien.Alle auto's van de buren gingen eraan.De eigenaar van de sjofel is via de assurantie beurs druk bezig schade te vergoeden. Buurtbewoners hebben van hun verzkering gehoord dat er of niet of alleen de dagwaarde wordt vergoedt.De verzekeringen onderling hebben ruzie. 85" B.Kloosterhuis

De achttiende etappe in de Ronde van Frankrijk is gewonnen door de Fransman Claveyrolat. In de zware Alpen-rit was Gert-Jan Theunissen beste Nederlander. Hij werd vijfde.

Het peloton reed van Bourg-d'Oisans, aan de voet van Alpe d'Huez, naar Morzine, een afstand van 255 kilometer. Deze Alpen-etappe bevatte twee bergen van de eerste categorie en de Joux-Plane met ruim zeventienhonderd meter van de buiten-categorie. Door noodweer in de Alpen geen beelden van onderweg. Alleen van de finishplaats Morzine. Daar arriveerden na een zeer zware etappe Claveyrolat en Bourguignon als eersten. De etappe-winst was voor Claveyrolat, die gemakkelijk bij z'n mede-vluchter wegsprintte. Een halve minuut later arriveerde een groep met favorieten, onder wie Indurain, Rooks en Theunissen. Chiappucci won de sprint VOOR Ampler en Gert-Jan Theunissen, die vijfde werd. Greg Lemond verloor ruim zeven minuten. Claveyrolat dus eerste, tweede Bourguignon, gevolgd door Chiappucci, Ampler en Theunissen. Indurain behoudt de gele trui. Achter hem valt Lemond weg uit de top. Vijfde is nu Leblanc.

het weer met Erwin Kroll

Goedenavond Verontruste PvdA-leden van het gewest Amsterdam roepen de Tweede Kamerfractie van de partij op om de WAO-plannen van het kabinet af te wijzen. Dat is zojuist besloten op een spoedvergadering van het gewest. (VERSLAG)

Taxi-chauffeurs in Den Haag en Rotterdam organiseren zich tegen de komst van de treintaxi. De chauffeurs vrezen inkomstenderving door 'oneerlijke concurrentie', omdat de treintaxi maar 5 gulden per rit kost. (BETA)

De komst van de treintaxi in Den Haag en Rotterdam houdt de gemoederen van de taxi-chauffeurs nogal bezig. Een aantal grote taxi-bedrijven, gesteund door 1500 chauffeurs, heeft een protestbrief gestuurd naar de Nederlandse Spoorwegen. Volgens de NS is er geen sprake van oneerlijke concurrentie, omdat de treintaxi zich op een andere groep passagiers richt. Momenteel rijden er in zestig steden treintaxies.

25-07-1991

Goeienavond, het nieuws van donderdag 25 juli - Communisten Sovjetunie beraden zich over radikale hervormingen - bewoners ontvluchten Bagdad nadat Irak VN geen gegevens verstrekt - Greenpeace probeert proefboringen NAM te verhinderen - Botha onthult nog meer geheime miljoenen giften Zuidafrikaanse regering

De Communistische Partij van de Sovjetunie beraadt zich op haar toekomst. In Moskou is het Centraal Comite (zeg maar het parlement van de Partij) bijeen. Partijleider Gorbatsjov heeft een nieuw partijprogramma ontworpen, waardoor de partij democratischer en dus populairder moet worden. Van de marxistisch-leninistische grondslag blijft vrijwel niets meer over. Zelfs de conservatieve communisten lijken daar mee in te stemmen.

Irak had uiterlijk vandaag alle informatie over zijn nucleaire faciliteiten aan de Verenigde Naties moeten overhandigen. Volgens Bagdad is dat ook gebeurd. Maar volgens de Amerikaanse regering blijft Irak informatie achterhouden om in het geheim aan een kernbom te kunnen werken. Overmorgen gaat een nieuw VN-inspectie-team naar Irak.

De Amerikanen hebben eerder gedreigd met een militaire aanval, als de geeiste informatie niet volledig wordt verstrekt. En dat laatste is niet gebeurd, vinden de Amerikanen. Duizenden inwoners van Bagdad verlieten vandaag al de Iraakse hoofdstad. Bang voor een eventuele aanval van de Amerikanen. In de binnenstad waren opvallend weinig mensen op straat. FOTO'S Foto's die gemaakt zijn door een eerdere VN onderzoekscommissie, zijn vandaag vrij gegeven. De commissie bezocht verschillende locaties in Irak. Daarbij hebben de inspecteurs veel tegenwerking gehad. Toen ze deze watertoren bij een militaire installatie beklommen, om foto's te maken van verdachte vrachtwagens, werden ze vanaf die vrachtwagens beschoten door Iraakse militairen. De VN-inspecteurs kwamen op hun reis tot de conclusie dat Irak blijft werken aan de mogelijkheid om kernwapens te maken. De Amerikanen hebben uitgerekend vandaag voor het eerst melding gemaakt van een nieuw wapen: een bom van 4700 pond, die door dikke lagen beton kan dringen. Amerikaanse militaire experts verklaren, dat ze hierdoor in staat zijn om alle nuclaire installaties en ondergrondse bunkers van Irak te vernietigen. Tijdens de Golfoorlog was het wapen nog in ontwikkeling.

In de Perzische Golf is vanaf het Amerikaanse vliegdekschip, De Lincoln, in bijzijn van de pers, demonstratief geoefend met militaire materieel. De Lincoln is het grootste Amerikaanse vliegdekschip, met 5500 opvarenden.

Een actie-schip van Greenpeace probeert proefboringen naar gas te verhinderen in het Friese Front, een zeegebied noordelijk van Texel. Het ministerie van Landbouw wil van het Friese Front een beschermd natuurgebied maken. Toch heeft het ministerie van Economische Zaken een vergunning afgegeven voor zes proefboringen.

Sinds vanmorgenvroeg liggen het actieschip van Greenpeace, Solo, en het booreiland Neddrill 7 voor scheepvaartbegrippen gevaarlijk dicht bijelkaar. De actie van Greenpeace is bedoeld als protest tegen proefboringen op het Friese Front. Het Friese Front is een speciaal natuurgebied dat op 70 kilometer ten noorden van Texel ligt. Doordat er twee stromingen bij elkaar komen en omdat het op de overgang ligt van een ondiep naar diepgedeelte, is er een uitgebreide flora en fauna. Die van belang is voor het hele milieu. Greenpeace beweert dat proefboringen zoveel vervuiling veroorzaken dat het milieu grote schade wordt toegbracht. Het ministerie van landbouw wil van het Friese Front een beschermd natuurgebied maken. Het booreiland de Neddrill 7 is vanmorgen op 300 meter afstand van het actieschip van Greenpeace gaan liggen. Volgens veiligheidsnormen in de wet is de minimale afstand vijfhonderd meter. Aan het einde van de middag was dit platform volgens Greenpeace ook op weg naar het Friese Front.

De Zuidafrikaanse regering heeft niet alleen de Inkatha-beweging financieel gesteund, maar ook politieke partijen in Namibie. Dat blijkt uit nieuwe onthullingen over geheime betalingen, die door de regering zelf zijn toegegeven.

Op een persconferentie in Johannesburg, vertelde Minister Botha van buitenlandse zaken, dat de regering nu is gestopt met het overmaken van geld naar allerlei groeperingen. Botha onthulde daarbij dat de regering ook miljoenen heeft gegeven aan politieke parrtijen in Namibie. Dat land stond twee jaar geleden aan de vooravond van de onafhankelijkheid. Zeven pro-Zuidafrikaanse politieke partijen kregen geld om de anti-Zuidafrikaanse SWAPO van een verkiezingsoverwinning af te houden. Tevergeefs, want de SWAPO won de stembusstrijd. Maar Botha vindt dat alle betalingen terecht waren, ook die aan Inkhata. Maar de protesten tegen de geheime betalingen blijven doorgaan. In een mars van de spoorweg- en havenvakbonden in Johannesburg voor hogere lonen, droegen veel mensen ook borden mee tegen de regering en tegen de ministers Vlok en Malan, die rechtstreeks verantwoordelijk waren.

President De Klerk zal aanstaande dinsdag een verklaring afleggen over de geheime betalingen.

Geen beurs, maar wel kinderbijslag voor middelbare scholieren van 18 jaar en ouder. Dat willen CDA en PvdA. Beide fracties in de Tweede Kamer wijzen het plan van minister Ritzen af om middelbare scholieren hun beurs af te pakken als ze meer dan een keer blijven zitten. CDA en PvdA zien ook niks in Ritzen's plan om de beurs in te trekken van studenten die niet hun eerste studiejaar halen. Wel willen de regeringspartijen dat studenten tijdens de hele studie beter gecontroleerd worden op het behalen van resultaten.

Voor het eerst is er een planeet buiten ons zonnestelsel ontdekt. Volgens Britse sterrekundigen draait-ie in een baan om een neutronenster en is-ie 12 maal zo zwaar als de aarde. Ze hebben de planeet ontdekt door analyse van de radiogolven van de neutronenster. De planeet zou, zo'n 30.000 lichtjaren ver, in de buurt van het centrum van het Melkwegstelsel liggen, waarvan ook ons zonnestelsel deel uitmaakt. Nederlandse sterrenkundigen reageren overigens sceptisch op de ontdekking.

De Duitse luchtmacht is blij met een nieuwe aanwinst : MIG 29-gevechtsvliegtuigen, gemaakt in de Sovjet-Unie. De 24 MIGs zijn afkomstig van de voormalige Oost-Duitse luchtmacht. Na uitgebreide tests blijken de toestellen zo goed te zijn, dat ze nu de NAVO-gelederen mogen versterken. Munitie en onderdelen zijn nog volop in voorraad, zodat de Sovjet-MIG nog jarenlang een rol kan spelen in de westelijke verdediging.

De Amerikaanse schrijver Isaac Bashevis Singer is afgelopen nacht in Miami op 87-jarige leeftijd overleden. Singer was van Pools-Joodse afkomst. In 1978 kreeg hij de Nobelprijs voor literatuur voor zijn hele werk. Singer schreef dat oorspronkelijk steeds in het Jiddisch. Hij herschiep daarin de vooroorlogse wereld van de Joodse gemeenschap in Polen, die door de Nazi's werd vernietigd. Van zijn boeken zijn Yentl, De Magier van Lublin en -zeer onlangs- Enemies, A Love Story, verfilmd

Ook in Nederland wordt gereageerd op de vraag om internationale steun voor de slachtoffers van de overstromingsramp in China. De Chinese gemeenschap hier houdt de komende weken de grootste inzamelingsaktie uit haar bestaan. Men hoopt een miljoen gulden bijeen te brengen.

Al weken houdt de overstromingsramp de ruim vijftigduizend Chinezen in ons land bezig. Journaals van de Chinese televisie worden opgenomen en onder de leden van de gemeenschap verspreid. Zo blijft men op de hoogte van de ramp die ruim tweeduizend slachtoffers heeft geeist. Volgens de laatste berichten zou er voor honderdveertig miljard gulden schade zijn. Twintig Chinese Verenigingen in ons land hebben het Comite Hulp Waterramp China gevormd. Dat in de tweeduizend Chinese restaurants bussen plaats waar personeel en klanten hun giften kwijt kunnen.Er wordt veel gegeven. Op de menukaart hebben veel restaurants de komende tijd een speciaal gerecht.De opbrengst gaat naar de aktie . Een vertegenwoordiger van het comite reist binnenkort naar het rampgebied om te zien of het geld goed gebruikt wordt. Over de hele wereld wordt geld ingezameld. In Hongkong bracht de Chinese gemeenschap tachtig miljoen gulden op. In ons land loopt de aktie tot eind september.

Kroatie eist een Europese vredesmacht die een einde moet maken aan het geweld in de republiek. Dat heeft de Kroatische minister van Defensie gezegd. Aanleiding is het schieten vandaag door het federale Joegoslavische leger vanuit SERVIe op Kroatische militairen. Daarbij zijn zeker 18 doden gevallen.

Het zwaarst is gevochten in het plaatsje Erdut. Het Joegoslavische leger nam er stellingen van de Kroatische strijdkrachten onder vuur met tankgeschut. Volgens Kroatie zijn er 17 Kroaten gedood en 1 Joegoslavische militair. Er vielen ook gewonden onder de Kroatische soldaten, van wie velen in hun slaap werden overvallen. De spanning tussen Kroaten en de Servische minderheid in Kroatie blijft oplopen. Kroatie blijft de Republiek Servie ervan beschuldigen het geweld aan te wakkeren. De laatste geweldsuitbarsting vond plaats op de grens tussen Servie en Kroatie. De tanks van het federale leger zouden Erdut onder vuur hebben genomen vanaf Servisch grondgebied. In de Servische hoofdstad Belgrado zijn honderden mensen vandaag de straat opgegaan om te demonstreren tegen het geweld. Voor het Joegoslavische parlement eisten de demonstranten vredesoverleg in plaats van oorlog.

Sport nu. Griselda Visser van Studio Sport met golfen en de Tour de France.

Eerst de negentiende etappe van de Tour. Met het verlaten van de Alpen toonde Greg Lemond zich toch weer strijdbaar. in een etappe die werd gewonnen door de Rus Konisjev.

De etappe bracht de renners van Morzine naar Aix-les-Bains, een afstand van 177 kilometer. Een licht bergachtig parkoers, met op twintig kilometer van de finish de col Le Revard van de tweede categorie. Achter twee koplopers reed een groepje metLemond en Rooks hard naar de top van de Revard. Het peloton, met Indurain, had daar al een achterstand opgelopen van ruim een minuut op de koplopers Richard en Konishev. In de afdaling van de col Le Revard naderde de groep met Lemond en Rooks dit tweetal tot op een tiental seconden. Onvoldoende . De twee sprintten om de dagprijs . Konishev was de sterkste. Van de achtervolgende groep werd Chozas derde. Konishev dus eerste voor Richard, Chozas, Lemond en Rooks. In de klassements-top verandert niets. Indurain blijft in het geel.

Op de eerste dag van het OPEN NEDERLANDS KAMPIOENSCHAP GOLF in Noordwijk heeft Bernhard Langer uit Duitsland voor een baanrecord gezorgd.

Langer was vanochtend als een van de eerste spelers gestart. Op het terrein van de Noordwijksche Golfclub. De nummer negen op de wereld ranglijst maakte zijn naam en faam waar. Uitgangspunt voor de achttien holes zijn twee en zeventig slagen. Maar vandaag in Noordwijk bleek Bernhard Langer aan negen slagen minder voldoende te hebben. Zo verbrak hij het oude baanrecord van acht en zestig slagen dat sinds 1979 op naam stond van de Zuid Afrikaan John Bland. De Ier Eamonn Darcy bleef ook binnen het oude baanrecord.Met zeven en zestig slagen volgde hij Bernhard Langer op de voet. Voor de professionals bestaat grote belangstelling. In tien jaar tijd is het aantal beoefenaars van de golf sport in ons land verdrievoudigd. Wordt nu al gesproken van een "Volks Sport" Het prijzen geld wordt traditie getrouw uitgekeerd in Britse ponden. In Noordwijk is beschikbaar vijf honderd duizend pond, dat is een miljoen zeshonderdvijftig duizend gulden. Overigens,opvallend weinig ruitjes pantalons langs de holes. Deze golfmode is duidelijk op z'n retour.

Nog een voetbalbericht. DeCommissie van Beroep van de UEFA heeft de schorsing van BVV Den Bosch opgeheven. Den Bosch was door de UEFA voor drie jaar uitgesloten van Europees voetbal omdat de club de uitslag van de bekerfinale tegen Feyenoord bij de rechter had aangevochten Hoewel de UEFA nu op de uitsluiting van den Bosch is teruggekomen blijft Feyenoord ingeschreven voor het Europacup 2 toernooi.

Het weer nu met Erwin Kroll

26-07-1991

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 26 juli - Gorbatsjov krijgt groene licht van centraal comite voor radicale hervorming Communistische Partij - Conflict NS-KNVB over speciale treinen voor voetbalsupporters - Poolse verpleegkundigen naar Raad van State voor werkvergunning - aanvaring tussen drie Skutsjes op finale-dag

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 26 juli - Gorbatsjov krijgt groene licht van centraal comite voor radicale hervorming Communistische Partij - Conflict NS-KNVB over speciale treinen voor voetbalsupporters - Poolse verpleegkundigen naar Raad van State voor werkvergunning - aanvaring tussen drie Skutsjes op finale-dag

Het centraal comite van de Communistische partij heeft ingestemd met de voorstellen van president Gorbatjov om de partij om te vormen tot een open sociaal democratische partij. Na 74 jaar alleenheerschappij zegt de Partij dat het de macht wil delen, maar tegelijk reageerde het Centraal Comite vandaag meteen al woedend op de poging van Boris Jeltsin om die macht daadwerkelijk in te perken.

President Gorbatsjov keerde zich vandaag ook persoonlijk tegen Jeltsin. Jeltsin, president van de grootste Sovjet republiek Rusland heeft de Communistische partij verboden politieke activiteiten te ontplooien in in allerlei instellingen en bedrijven. Gorbatsjov en het centraal comite zien dat als een levensgevaarlijke aanval op de Partij en wijzen het decreet af.

Verwacht was dat de voorstellen van Gorbatsjov zouden leiden tot een scheuring in de Communistische Partij. Maar die is (voorlopig althans) uitgebleven. Want conservatieve en hervormingsgezinde partijleden denken dat de eensgezindheid van vandaag maar schijn is.

Het grote struikelblok voor president Gorbatsjov, bij zijn pogingen de Sovjet-maatschappij te hervormen, is altijd de Communistsiche Partij geweest. En dat is heel logisch. De leden van de Partij, van hoog tot laag hebben, alles te verliezen en niets te winnen bij de veranderingen.

Sinds de oktober-revolutie van 1917 beheersen de erfgenamen van Lenin en Stalin alle aspekten van de Sovjet-samenleving. Toch is maar 10 procent van de Sovjets partijlid, want lid worden kan niet zomaar: Het is alleen weggelegd voor gezagsgetrouwe burgers, die volkomen achter de communistische ideologie staan. Tot grote woede van de bevolking hebben die burokraten heel wat voorrechten: Terwijl het merendeel van de Sovjet-burgers slecht gehuisvest is en boodschappen moet doen in winkels waar weinig of niets te koop is, kunnen partij-leden naar speciale partij-winkels. Daar staan de rekken vol met Westerse luxe-artikelen, onbereikbaar voor de gewone Sovjetburger. Ook kan een partijlid gemakkelijk aan een buitenhuis, een datsja, komen. Soms zelfs, met overheidsgeld, speciaal voor hem gebouwd. Zoals alle organisaties in de Sovjetunie wordt ook het leger gedomineerd door conservatieve communisten: Organisatorisch is het leger, evenals politie en KGB, een partijorganisatie. De wapenindustrie wordt dan ook volledig beheerst door de partij en niet door de staat. De Communistische Partij is dus een bevoorrechte klasse van burokraten met een monopolie op de macht en een rijkdom die vrijwel alle staats-eigendommen omvat. Hoewel de Centraal Comite nu dus akkoord gaat met het voorstel om de Partij om te vormen tot een partij die concurrentie duldt, moet dat in de praktijk nog blijken. Hoe moeilijk dat ligt, blijkt alleen al uit de storm van protest tegen Yeltsins decreet om de partij uit bedrijven en organisaties te weren.

De Sovjet-regering heeft Washington laten weten dat ze de tijd nu rijp acht om in aanmerking te komen voor de status van 'meest begunstigde handelspartner'. De politieke hervormingen in het land moeten zo'n status nu mogelijk maken, vindt Moskou. Het Witte Huis verwacht dat Bush op het verzoek zal ingaan.

Geen speciale voetbaltreinen meer voor supporters: de Nederlandse Spoorwegen hebben bij dertig risicowedstrijden geweigerd het vervoer van de voetbalsupporters voor hun rekening te nemen. Dat kan de komende voetbalcompetitie in gevaar brengen en daarover zijn nu problemen tussen de KNVB en de Spoorwegen.

Het gaat om de wedstrijden die gepland staan op woensdag en vrijdagavond. Het vervoer van de supporters van risikowedstrijden tijdens de avondspits trekt een te grote wissel op het materieel en personeel van de spoorwegen. NS kan dan niet garant staan voor de inzet van treinen en spoorwegpolitie. Burgemeesters verbieden risikowedstrijden als de supporterstreinen niet begeleid worden door spoorwegpolitie. Daarom heeft de KNVB water in de wijn gedaan en een flink aantal risikowedstrijden verzet en andere probleem wedstrijden vooruitgeschoven. Er zijn nu nog moeilijkheden over twee zware risikowedstrijden en tien met een kleinere kans op supportersgeweld. De KNVB wil verder geen aanpassingen meer doen in het schema. De kans bestaat dat een aantal wedstrijden door het conflikt tussen NS en KNVB niet door kan gaan.

Het ziet er steeds meer naar uit dat de EG-waarnemers in Joegoslavie behalve in Slovenie ook in Kroatie zullen worden ingezet. Kroatie heeft zelf aangedrongen op de komst van Europese waarnemers.

De eventuele uitbreiding van de taken van de EG-waarnemers in Joegoslavie wordt volgende week besproken in Brussel. Op dit moment controleren 50 EG-waarnemers of de afspraken worden nageleefd in de deelrepubliek Slovenie. Belangrijkste is het staakt-het-vuren en dat lijkt in elk geval in Slovenie gerespecteerd te worden. Alle vliegvelden in Slovenie zijn weer open, een maand geleden werd op dat van Ljubljana nog zwaar gevochten. Het staatspresidium, het hoogste burgerlijke gezag van Joegoslavie is weer in spoedberaad bijeen in Belgrado. Naar aanleiding van de hevige gevechten gisteren in Kroatie. Vandaag is er weer een dode gevallen. De Serviers binnen het staatspresidium willen dat het federale leger vrij kan opereren, en dat het Kroatische leger de wapens neerlegt. Daarentegen eist Kroatie de terugtrekking van het federale leger, dat het omschrijft als een bezettingsleger.

Het VU ziekenhuis in Amsterdam heeft zo'n nijpend personeelstekort dat het leven van patienten in gevaar komt. Dat zei de advocaat van het ziekenhuis vanmiddag voor de Raad van State. Het ziekenhuis probeert via een gerechtelijke procedure alsnog een werkvergunning voor vierentwintig Poolse verpleegkundigen te krijgen.

Honderd vacatures heeft het Academisch Ziekenhuis van de Vrije Universiteit. De direktie zegt dat binnen de in Nederland en andere Eg landen geen personeel is te krijgen. In het ziekenhuis onstaan levensbedreigende situaties door het personeelstekort. Verder moesten de afgelopen maand zeventien mensen van de eerste harthulp worden doorgestuurd naar andere ziekenhuizen. Omdat er onvoldoende personeel was.Bij de Raad van State in Den Haag verscheen vanmiddag een groep trieste verpleegkundigen uit Polen. Ze zouden 1 juni bij de Vu aan het werk. Die had ze via een uitzendburo in Polen geworven. Ze kregen een contract van twee jaar. Maar het Centraal Bureau Arbeidsvoorziening weigerde vergunning te verlenen. De Vu had binnen de EG moeten werven Voor het Centraal Bureau Arbeidsvoorziening is de zaak van de verpleegkundigen van het grootste belang. Als de verpleegkundigen een werkvergunning krijgen willen andere sectoren die om mensen springen ook Polen, vrees het CBA.Door de metaalsector en door bollenkwekers wordt de zaak nauwlettend gevolgd, zegt het CBA.Dat vindt dat de VU de regels precies kende en de Polen tegen beter weten in toch liet komen. Als de Poolse verpleegkundigen niet in het ziekenhuis aan de slag mogen kan de VU een forse eis tot schadevergoeding verwachten. Liet de advocaat van de verpleegkundigen na de zitting weten.De Polen sloten verleden week een stoomcursus Nederlands af.

Aanstaande woensdag horen de verpleegkundigen of ze mogen blijven. Dan doet de Raad van State uitspraak.

Er is een CAO-akkoord in het stukgoed. Vannacht hebben de Vervoersbond FNV en de werkgevers een principe-akkoord gesloten voor de stukgoed-sector in de Rotterdamse haven. De ruim 1800 werknemers ontvangen de komende twee jaar 4 procent meer loon. Bovendien krijgen ze volledige compensatie voor de inflatie. Ook over 's nachts werken, zijn nu afspraken gemaakt. De stakingen (die vier weken geduurd hebben) zijn met dit akkoord voorbij.

Een nieuw radarsysteem dat ook 'onzichtbare' vliegtuigen zoals de Amerikaanse Stealth- bommenwerper kan waarnemen. Het Hengelose bedrijf Hollandse Signaal gaat het systeem ontwikkelen. Alle vliegtuigen die nu nauwelijks te zien zijn op radarschermen kunnen ermee worden opgespoord. Het systeem heet Smart-L en kost 50 miljoen gulden. Hollandse Signaal en de Nederlandse ministeries van defensie en economische zaken betalen het project. In 1995 wordt de radar door de NAVO in gebruik genomen.

De EG is het eens geworden over beperking van de invoer van Japanse auto's. Vanaf 1993 mogen per jaar niet meer dan 1,2 miljoen Japanse auto's worden geimporteerd naar de Europese Gemeenschap. Deze invoerbeperking geldt tot 1999. De maatregel geldt niet voor de Japanse auto's, die in Europa worden gemaakt. Daardoor zal het marktaandeel van de Japanse auto-industrie de komende jaren nog wel fors stijgen van 11 naar 16 procent. Japan moet nog akkoord gaan met het EG-besluit, maar verwacht wordt dat dat geen problemen oplevert.

De twintigste etappe van de Tour de France is gewonnen door de Sovjet-renner Ekimov. De etappe liep van Aix-les-Bains naar Macon over 160 kilometer. Een wandeletappe, die pas in de buurt van Macon opleefde. Rob Harmeling demareerde enkele kilometers voor Macon. Ekimov achterhaalde hem en ging alleen door. Op de eindstreep had ie voldoende voorsprong op het peloton voor de dag-zege. De sprint van het peloton werd gewonnen door een andere Rus, Abdoesjaparov. De Spanjaard Indurain behoudt de gele trui.

Steeds opzienbarender worden de politieke verwikkelingen rond de in opspraak geraakte Britse bank BCCI. De bank zou in de jaren tachtig Argentinie, Libie en Pakistan hebben geholpen bij hun pogingen onderdelen van kernwapens te kopen.

Begin deze maand werden in 62 landen de vestigingen van de Bank of Commerce and Credit International gesloten. Op beschuldiging van omvangrijke fraude en corruptie. Illegale wapen-handelaren en terroristen, onder wie de Palestijn Abu Nidal, hadden rekeningen bij de BCCI. Nu is de Britse krant The Guardian erachter gekomen, dat de BCCI heeft geholpen bij de aankoop van onderdelen van kernwapens voor Libie, Argentinie en Pakistan. Jarenlang zouden via een geheim netwerk miljarden dollars en goud over heel de wereld hebben gecirculeerd, om de onderdelen op te kopen. In Nederland werd in 1983 de Pakistaan Abdul Kahn bij verstek veroordeeld. Hij had bij UCN in Almelo blauwdrukken gestolen voor de bouw van een complete ultra-centriguge-fabriek, in Pakistan. De advocaat van Kahn werd door BCCI betaald. In de Verenigde Staten ontkent de inlichtingendienst CIA, dat zij via geheime rekeningen bij de BCCI illegale operaties heeft gefinancierd. Voorts zou de BCCI via haar geheime netwerk de Panamese dictator Noriega hebben geholpen, drugs-winsten wit te wassen. Zelfs VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar heeft gratis vliegtripjes aangenomen van BCCI. Perez reageert gelaten: De hoofdaandeelhouder van de bank, sjeik Zayed van het olie-staatje Abu Dhabi, heeft vandaag laten weten geen cent meer in BCCI te steken.

In de finale om het kampioenschap Skutsjesilen 1991 heeft kanshebber Lemmer de wedstrijd gestaakt. Dat gebeurde na een aanvaring, waarbij drie skutsjes waren betrokken. Woudsend is vanmiddag de nieuwe kampioen geworden.

30-07-1991

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 30 juli. Bush kiest meest begunstigde handelspartner En ontmoet in Moskou ook president Jeltsin. Z-Afrika's de Klerk beperkt geheime fondsen Doden en ravage bij overstromingen in Roemenie.

'Meest begunstigde handelspartner van de Verenigde Staten'. Dat is voortaan de Sowjet-Unie. Allesbehalve een unieke positie,want een groot aantal landen mag zich met deze voordelige eretitel tooien. President Gorbatsjov kreeg dit te horen van zijn Amerikaanse collega Bush, op de eerste dag van de top-ontmoeting in Moskou. Maar president Bush waarschuwde zijn gastheren dat ze geen directe financiele hulp hoeven te verwachten.

De sfeer in Moskou is hartelijk en ontspannen. Vanavond wordt in het Kremlin gedineerd. In zijn tafelrede benadrukte president Gorbatsjov de nieuwe relatie tussen beide landen. kwootje gorbie Het diner wordt ook bijgewoond door de president van Rusland, Boris Jelstin. Staande naast Barbara Bush toastte hij met Sovjetpresident Gorbatsjov. Eerder op de dag hield president Bush een rede voor de Academie van Wetenschappen. Bush maakte er bekend, dat de handelsrelaties tussen de twee landen worden verbeterd. Hij verklaarde ook, dat de Koude Oorlog nu ECHT voorbij is. kwootje bush

Vertrouwen en samenwerking. Daar draait het voortaan om bij ons, zeggen Bush en Gorbatsjov nog eens, op de eerste dag van hun top-ontmoeting.

In Moskou is ook voor de top correspondent Paul Sneijder uit Washington. Paul

vandaag plannen gesmeed naar Israel) Het is natuurlijk een hele eer, als je door Amerika bestempeld wordt als meest begunstigde handelspartner maar wat schiet je daar in de praktijk mee op Had Bush niet MEER te bieden (belangrijk voor uitvoer,USSR heeft alleen wadka en bont, stelt niet veel voor) President Jelstin van Rusland kwam vanmorgen expres niet opdagen. Weet Bush met wie hij zaken moet doen in de toekomst (met de republieken ook)

De Zuidafrikaanse president De Klerk gaat het gebruik van geheime fondsen door zijn regering drastisch beperken. Zo probeert hij het vertrouwen in de regering te herstellen en het ANC van Nelson Mandela weer aan de onderhandelingstafel te krijgen.

De Klerk kondigde vanavond op een persconferentie aan dat de geheime betalingen worden ingeperkt, maar niet helemaal worden afgeschaft. De Klerk riep het ANC op om nu de onderhandelingen weer voort te zetten.

De Klerk kondigde vanavond op een persconferentie aan dat de geheime betalingen worden ingeperkt, maar niet helemaal worden afgeschaft. De Klerk riep het ANC op om nu de onderhandelingen weer voort te zetten.

Vannacht al had president de Klerk de meest omstreden ministers in zijn kabinet, Vlok en Malan op andere posten gezet. Die ministers waren verantwoordelijk voor het jarenlang in het geheim financieren van de politieke tegenstanders van het ANC. Maar in de eerste reacties noemt het ANC de maatregelen van de Klerk onvoldoende.

Na twee weken() is president de Klerk dan eindelijk met zijn reactie gekomen op het schandaal dat zijn regering in de diepste crisis tot nu toe had gestort. De Klerk moest balanceren tussen zijn eigen rechtervleugel, die achter Vlok en Malan bleven staan en de eisen van het ANC. Geen grote schoonmaak dus, de twee omstreden ministers worden niet ontslagen, maar krijgen andere posities binnen het kabinet. Al geldt dat hier wel als een duidelijke degradatie. Adriaan Vlok stond xx jaar als minister van wet en orde aan het hoofd van de Zuidafrikaanse politie en de veiligheidstroepen, hij was direct verantwoordelijk voor de geheime betalingen aan de Inkhata beweging van Buthelezi in de strijd tegen het ANC. Vlok mag zich nu gaan buigen over het gevangeniswezen. Nog dieper valt Minister Malan van defensie. Hij was altijd een van de felste tegenstanders van het ANC in het kabinet. Ook Malan zette tal van geheime operaties op, tegen binnenlandse tegenstanders van de apartheid, en ook in de buurlanden Angola en Mozambique. Malan mag zich nu bezighouden met huisvesting, openbare werken en bosbouw. Het ANC had het aftreden van de betrokken bewindslieden geeist, en vindt hun degradatie volstrekt onvoldoende. Voor het ANC is het dus niet genoeg, Die reactie is logisch, want men voelde zich bedrogen door de Klerk. Toch hoopt President de Klerk met deze maatregelen de weg te openen voor nieuwe gesprekken met Mandela. De meest omstreden ministers zijn nu verdwenen uit de frontlinie van de politieke strijd. De Klerk heeft in elk geval voor een deel toegegeven aan de druk van het ANC. De verhoudingen die zo verslechterd waren door het schandaal met de geheime fondsen, kunnen nu weer langzaam beter worden.

ANC-voorzitter Nelson Mandela heeft nog geen reactie gegeven op de maatregelen van president De Klerk. Mandela maakt op dit moment een reis door Latijns Amerika en is nu in Mexico.

Een KLM-helikopter-in-nood is vanavond veilig geland op de Ringvaart bij Schiphol. De Noordzee-helikopter moest een noodlanding maken omdat het rechterwiel van het hoofdlandingsgestel er af was gevallen boven de noordzee. Er werd alarm geslagen en uitgeweken naar Schiphol-Oost. Daar konden de 9 passagiers zonder problemen uitstappen terwijl de helikopter vlak boven de landingsbaan stil hing. De drie bemanningsleden vlogen verder op zoek naar een veilige landing; het werd dus de Ringvaart NAAST het oude Schiphol.

Geen Treintaxi in Rotterdam. De protesten de afgelopen tijd tegen de invoering van de treintaxi hebben in Rotterdam succes. De grootste centrale, RTC, heeft besloten niet met de NS in zee te gaan. De RTC zegt,dat de treintaxi een te groot financieel risico vormt voor de chauffeurs. In Den Haag starten de taxi-chauffeurs maandag een nieuwe campagne tegen de treintaxi. De NS heeft daar al overeenstemming met n bedrijf om per 1 oktober treinpassagiers -voor vijf gulden- naar een bestemming binnen de stad te brengen.

Israel martelt Palestijnse gevangenen. Dat staat in een rapport van Amnesty International. Veel gearresteerde Palestijnen krijgen volgens het rapport GEEN eerlijk proces. Verdachten mogen soms wekenlang geen contact hebben met hun advocaat. Amnesty schrijft ook dat ex-gevangenen hebben verklaard dat ze worden opgesloten in kleine donkere ruimten. Volgens Israel zijn dat valse getuigenissen. Sinds de Intifada begon, (de opstand in de bezette gebieden,) zijn ruim dertigduizend Palestijnen berecht. Vaak voor het gooien met stenen, maar volgens Amnesty ook voor hun politieke opvattingen.

De bijeenkomst van de Joegoslavische presidentiele raad over het EG-vredesplan is mislukt. Federaal president Mesic, een Kroaat, verliet de vergadering, toen werd besloten dat een door Serviers geleide commissie zou gaan toezien op een wapenstilstand in Kroatie. Daar slaan steeds meer vrouwen en kinderen op de vlucht voor het geweld. De Kroatische troepen zeggen dat ze machteloos staan tegenover de Serviers. Die tot op enkele tientallen kilometers van de hoofdstad Zagreb zitten.

Huldiging voor Miguel Indurain. De Spaanse winnaar van de Tour de France is feestelijk ingehaald in zijn woonplaats VillAva in Spaans Baskenland. De burgemeester is zo blij met de Tour-zege van zijn ingezetene, dat-ie een straat naar Indurain heeft genoemd. Alle zeshonderd inwoners en nog meer streekgenoten waren er bij, om de 27-jarige tourwinnaar binnen te halen.

Belastingvrij Dat zou kunnen als het komt tot een nieuwe winstdelingsregeling voor de WERKnemers. Meer dan een jaar heeft een werkgroep van werkgevers, werknemers en overheidsvertegenwoordigers gewerkt aan een dergelijk advies. Het staat allemaal in een nog niet gepubliceerd rapport van de Stichting van de Arbeid.

Moeten werknemers in bedrijven nu wel of niet profiteren van de winst die hun bedrijf maakt en hoe regel je dat. Er ligt al anderhalf jaar lang een wetsvoorstel klaar van de PvdA'er Vermeend maar dat is nog steeds niet uitgevoerd. Onder andere omdat het ministerie van Financien vreest zo'n 250 miljoen aan belastinginkomsten mis te lopen. Maar het Centraal Planbureau heeft voor de werkgroep van de Stichting van de Arbeid uitgerekend dat de schatkist er juist wijzer van kan worden en dat winstdelingsregelingen gunstig kunnen uitpakken voor de werkgelegenheid en voor de loonmatiging. de werkgroep stelt voor om werknemers jaarlijks 1250 tot 1500 belastingvrij uit te keren via een winstdelingsregeling Het uitkeren van die bedragen kan in contanten maar ook in aandelen, obligaties of personeelsaandelen Een winstdelingsregeling moet voor alle personeelsleden gelden dus niet alleen voor beter opgeleiden Instellingen die geen winst maken zouden meer gebruik moeten maken van spaarloonregelingen vindt de werkgroep

De Stichting van de Arbeid zal het advies begin september naar het kabinet sturen nadat WERKgevers- en werknemersorganisaties het hebben besproken

Respijt voor BCCI. De van fraude verdachte bank krijgt van het Britse Hoogerechtshof vier maanden de tijd om een reddingsplan te bedenken.

Meer dan 100 mensen verdronken in Roemenie wellicht Een stuwdam bezweek, nadat het ontzettend had geregend. Met als gevolg dat een enorme vloedgolf door een dal spoelde, en daarbij 17 dorpen van de kaart veegde.

De zware regenval begon het afgelopen weekeinde, in een bergachtige streek in het noord-oosten van Roemenie. Meer dan 13 duizend mensen moesten hun huizen verlaten, nadat die door het sterk-stromende water onbewoonbaar waren geworden. Drinkwaterputten, waar een groot deel van de bevolking van afhankelijk is, zijn onbruikbaar. Vrijwel de hele oogst in het gebied is verloren gegaan. Het reddingswerk komt maar heel langzaam op gang,door vernielde communicatie-middelen en onbegaanbare wegen. De komende dagen wordt er nog meer regen verwacht. Het is daarom niet uitgesloten dat ook andere stuwdammen het zullen begeven.

Het weer,met Erwin Kroll.

31-07-1991

Goeden avond.Het nieuws van woensdag de laatste dag van juli. Bush en Gorbatsjov ondertekenen START-verdrag. Zeven grenswachten in Litouwen gedood. Poolse verpleegsters mogen hier blyven en werken. Irak heeft viermaal zoveel chemische wapens als opgegeven.

Het is niet geworden wat men had gehoopt: President Bush en zijn Sovjet-collega Gorbatsjov hebben op hun top-ontmoeting in Moskou geen doorbraak over het Midden-Oosten bereikt. Beide landen willen in oktober een vredesconferentie organiseren maar Israel is nog niet op de Amerikaanse voorstellen ingegaan. Wel is vandaag het START-verdrag ondertekend dat moet leiden tot een vermindering met een derde van de kernwapens voor de lange afstand.

De ceremonie rond de ondertekening van het START-verdrag was kort,en verliep in een uiterst ontspannen sfeer. Beide presidenten zeiden dat ze tevreden waren met het bereikte resultaat. De ondertekening van het START-verdrag markeert het einde van 9 jaar moeizaam onderhandelen. De Verenigde Staten zullen hun aantal kernkoppen terugbrengen van 12.000 naar 9.000. De Sovjet-Unie gaat van de 11.000 kernkoppen naar 7.000 stuks.

De feestvreugde in Moskou werd vandaag verstoord door een aanslag in Litouwen. Daar zijn zeven grenswachten doodgeschoten. De verdenking is dat de zogenaamde zwarte baretten, elite troepen uit Moskou verantwoordelijk zijn voor het bloedbad. Dat betekent een extra zorg voor Gorbatsjov nu hij moeite doet de Amerikanen ervan te overtuigen dat de Sovjetunie op weg is een democratie te worden.

In moskou correspondent Peter D'hamecourt. 1) De top is nogal beinvloed door de binnenlandse politiek,(gisteren het optreden van Boris Jeltsin), vandaag de aanslag bij de Litouwse grens. Het lukt Gorbatsjov niet om het thuisfront gesloten te houden, zelfs niet voor 2 dagen 2) Morgen gaat Bush naar Kiev, waarom speciaal naar de Oekraine 3) De top is nogal in een lusteloze sfeer verlopen. Alles was in feite al afgesproken. Zijn dit soort top-ontmoetingen nog wel zo belangrijk

De vierentwintig Poolse verpleegkundigen -die zijn aangetrokken door het VU Ziekenhuis in Amsterdam- mogen voorlopig blijven. Dat heeft de Raad van State vandaag bepaald. Maar eerst moeten de diploma's van de verpleegkundigen gelijkgesteld worden aan de Nederlandse diploma's.

De vierentwintig Poolse verpleegkundigen zijn door het Vu ziekenhuis naar Amsterdam gehaald vanwege het enorme tekort aan verpleegkundigen. 2800 patienten staan er op de wachtlijst, mensen moeten worden doorgestuurd naar andere ziekenhuizen. De Poolse verpleegkundigen zijn hoog gekwalificeerd. Maar officieel moet er eerst BINNEN de EG geworven worden. Het Centraal Bureau voor de Arbeidsvoorziening weigerde danook een tewerkstellingsvergunning af te geven. Maar van de Raad van State mogen ze voorlopig blijven, totdat hun diploma"s zijn gelijkgesteld met Nederlandse diploma's. Voor de meeste meisjes is dat geen probleem, maar sommigen kunnen niet aan deze eis voldoen.Voorlopig krijgen ze salaris en huisvesting, maar werken mogen ze nog niet. Hoe aardig de beslissing van de Raad van State ook lijkt: de toekomst van de Poolse verpleegkundigen is allesbehalve zeker. Ook al zijn straks hun diploma's hier geldig, dan nog moet het Centraal Bureau voor de Arbeidsvoorziening beslissen of ze mogen blijven.

Vanmorgen zijn dertig Polen die op een scheepswerf in Maastricht werkten het land uitgezet. Zij waren illegaal aan het werk.

De Europese Gemeenschap zet zijn bemiddeling voort in Joegoslavie. Vandaag is een groep hoge ambtenaren in Belgrado aangekomen om de vierde vredesmissie voor te bereiden van drie Europese ministers onder leiding van minister van den Broek. Veel kans van slagen maakt die missie niet. Servische nationalisten hebben het EG-voorstel voor gemengde patrouilles van Kroatische en federale legereenheden van de hand gewezen. En de Kroatische president Tudjman boycotte vandaag weer een crisisberaad van het federale presidium over een staakt-het-vuren.

Rupert Christopher blijft toch minister van defensie van Suriname. President Kraag heeft hem gevraagd zijn ontslagaanvraag in te trekken. Christopher diende die in ,naar aanleiding van berichten over zijn rol in de Surinaamse cocainehandel. Hij vroeg de president een "diepgaand onderzoek" naar de beschuldigingen in te stellen. De Amerikaanse ambassadeur in Paramaribo zou ontkend hebben dat dergelijke beschuldigingen in een rapport van de drugsbestrijdingsdienst D.E.A. zouden staan.

Minister Maij van Verkeer gaat fors bezuinigen op het openbaar vervoer in de grote steden. Jaarlijks moet het stadsvervoer dertig miljoen gulden inleveren van de minister. Negen gemeenten in ons land hebben een eigen openbaar vervoersbedrijf. Jaarlijks draagt het rijk ruim een miljard gulden bij. In de Tussenbalans had het kabinet al besloten die bijdrage met dertig procent terug te brengen. Minister Maij wil de bezuiniging van dertig miljoen volgend jaar januari laten ingaan.

Een nieuw dieptepunt voor de PvdA in opiniepeilingen. De PvdA moet volgens 't onderzoeksbureau InterView zwaar boeten voor 't kabinetsbesluit om de WAO aan te pakken. De PvdA-aanhang is in de peilingen nog nooit zo klein geweest. Van de 49 Kamerzetels, zou de PvdA er maar 27 overhouden. Een verlies van 22. De opwinding rond de WAO heeft weinig invloed op de populariteit van het CDA. Nu goed voor VIERenvijftig zetels. InterView voorspelt een verlies van n zetel: van 54 naar 53. D66 (12 zetels)zou nu de tweede partij zijn. D66 zou n.l.naar 28 zetels gaan.

Traditioneel op de eerste woensdag na de Tour de France, de "Acht van Chaam".KAAM Gianni Bugno was er, de Italiaanse nummer twee en Gert-Jan Theunisse, die met een dertiende plaats beste Nederlander was. Ook was er de ploeg met Erik Breukink, die zich ziek uit de Ronde terugtrok. Voor het jaarlijkse wielerspektakel trokken weer duizenden toeschouwers naar Chaam. Na 120 kilometer koers werd de "Acht van Chaam" gewonnen door Gert-Jan Theunisse

Het komt steeds meer voor, dat in de Rotterdamse haven zeeschepen binnenlopen met ernstige gebreken. Ze voldoen niet aan de veiligheids- en milieu-eisen. Die schepen krijgen dan een vaarverbod opgelegd. Dit jaar legde de scheepvaart-inspectie al 35 procent meer schepen aan de ketting dan in dezelfde periode vorig jaar. Om reparatie af te dwingen.

In de rotterdamse haven worden per dag 8 schepen die de haven aandoen, geinspecteerd. Een kwart van wat er binnenkomt. Allereerst controleert de inspecteur de papieren waarop eerdere controles zijn aangegeven. Dit schip uit Birma was in orde. Maar steeds vaker schort er iets aan de veiligheid. Reddingsvlotten en boten zijn stuk of brandblusapparatuur heeft mankementen. Blijkt dat het geval te zijn dan krijgt een schip een vaarverbod opgelegd. De reder moet eerst de gebrekken verhelpen voordat er weer vertrokken mag worden. 116 schepen zijn zo dit jaar al aan de ketting gelegd. Veel meer dan vorig jaar om deze tijd. Steeds strenger wordt de mileu-controle. Om kwalijke lozingen op zee tegen te gaan. De apparatuur die dat moet verkomen deugt in vele gevallen niet, zo blijkt. standupper.

was opgegeven. Officieel had Irak de Verenigde naties laten weten,dat het land zo'n 12.000 stuks chemische munitie in voorraad heeft. V.N.-inspectie levert een ander getal op:46.000. Aanzienlijk meer dus.

De VN-commissie ontdekte ook dat Irak een grote voorraad traangas heeft die militair kan worden gebruikt. De Commissie mocht in Irak de vernietiging van Scud raketten bijwonen, maar constateerde toen meteen dat de chemische ladingen van de raketten niet vernietigd werden. Irak blijkt ook veel meer grondstoffen te hebben om chemische wapens te maken dan tot nu toe is toegegeven: Drie duizend ton in plaats van de opgegeven 650 ton. De VN heeft inmiddels zes controles uitgevoerd in Irak en er volgen nog tien inspectiereizen. [Op 57" tentenkamp in beeld] In het noorden van Irak zijn de Koerden weer massaal op de vlucht. De vluchtelingenstroom is op gang gekomen na het vertrek van de geallieerde troepen, en de felle gevechten die daarop volgden tussen de Koerdische rebellen en het Iraakse leger. Zo'n 350 duizend Koerden bivakeren in de bergen bij de Iraaks-Iraanse grens. De EG heeft vandaag bijna 19 miljoen gulden beschikbaar gesteld voor de Koerdische vluchtelingen.

In het natuurgebied de Blauwe Balg (dat ligt in de Waddenzee tussen Terschelling en Ameland) wordt het leven van de zeehonden verstoord. Dat is de mening van Greenpeace, die daar vandaag dan ook aktie voerde:

Het weer,met Erwin Kroll.

01-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van donderdag de eerste augustus. Sjamir belooft mee te doen aan vredesconferentie Bush waarschuwt Sovjetrepublieken voor isolement. Boze WAO-ers beginnen bel-aktie. Servie poogt deel van Kroatie te annexeren.

"Vrede in het Midden Oosten is niet alleen meer een droom" Dat zei de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker vanavond in Jeruzalem. De Israelische premier Shamir is eindelijk, onder voorwaarden, akkoord gegaan met een vredesconferentie over het Midden-oosten.

De Amerikaanse minister Baker is pas enkele uren in Israel. Hij is vanmiddag vertrokken uit Moskou, waar hij deelnam aan de top Bush-Gorbatsjov. In Moskou was de conferentie al aangekondigd maar de medewerking van Israel was nog niet binnen. Premier Shamir heeft altijd geeist dat de PLO niet aan een conferentie zou mogen deelnemen en ook dat palestijnen uit Oost Jeruzalem buitengesloten zouden worden.

Palestijnse vertegenwoordigers hebben morgen een ontmoeting met Baker. In een eerste reactie zegt de vooraanstaande Palestijnse leider Faisal Husseini dat hij in de opstelling van premier Shamir niets nieuws kan ontdekken. De Amerikaanse president Bush daarentegen, reageerde zojuist positief.

"Dit is het ja,waarop we wachtten" sprak minister Baker in Jerusalem. In Nederland, en nu in onze studio is onze correspondent in Israel,Ca.2 Eddo Rosenthal. Premier Shamir heeft nu dan eindelijk zijn ja woord gegeven, maar wat houdt dat in .-. Baker noemt dit een zeer positieve ontwikkeling maar de Palestijnse reacties zijn zeer sceptisch In Oktober begint de conferentie ,wanneer is er vrede

Minister Van den Broek van buitenlandse zaken is zojuist, door zijn Israelische collega Levi, persoonlijk ingelicht over Israels bereidheid deel te nemen aan een vredesconferentie Volgens een woordvoerster van Buitenlandse Zaken is de Nederlandse regering "verheugd" over deze stap van Israel.

President Bush kiest geen partij in de strijd tussen president Gorbatsjov en de Sovjetrepublieken die onafhankelijk willen worden. Op de laatste dag van zijn bezoek aan de Sovjet-Unie was Bush in de Oekraine. Hij waarschuwde voor "blind nationalisme." En tegelijkertijd steunde hij de economische en politieke hervormingen die de Oekraine meer zelfstandigheid geven.

verontruste PvdA-leden. En boze WAO-ers startten vandaag met een aktie aan de telefoon.

Het landelijk aktiecomite arbeidsongeschikten uit haar boosheid door te proberen de telefooncentrales van overheidsgebouwen te storen. Door alsmaar te bellen. Bertus Tijms had een goeie baan. Toen kreeg ie een auto-ongeluk. Hersenbeschadiging, geheugenverlies. Werken kan absoluut niet meer. De WAO-uitkering is 70 van wat ie verdiende. Als de plannen doorgaan komt ie in de bijstand. De aktie van boze WAO-ers leidde bij telefooncentrales tot extra werk. Er werd weliswaar flink gebeld, maar onbereikbaar waren de centrales niet. De vakcentrale FNV vergaderde vandaag met de aangesloten bonden over aktieplannen tegen de WAO-voorstellen. Binnenkort wordt bekend hoe de akties er precies uit gaan zien. Intussen zijn de vakbonden al druk aan het adverteren. Ook leden van de partij van de arbeid zijn boos. Ze hebben de aktiegroep PvdA weer sociaal opgericht.Ze willen niet wachten tot de partijtop terug is van vakantie.

Het partijbestuur van de PvdA komt steeds meer onder druk te staan om deze maand een extra partijraad over de WAO te houden. Een groeiend aantal PvdA-gewesten dringt daar op aan. Als nderde van de partijraad, zo'n vijftig leden, 't verzoek van de gewesten steunt, dan moet volgens de statuten een extra partijraad worden uitgeschreven.

Het wordt steeds duidelijker dat de PvdA-Kamerfractie de WAO-plannen van 't kabinet afwijst. Maar PvdA-Kamerlid Middel, woordvoerder over de WAO, wil de coalitie niet in gevaar brengen.

Middel verwerpt het, dat partijgenoten openlijk speculeren over 't aftreden van PvdA-partijleider Kok. "Om nu koppen te snellen, is buitengewoon dom", zegt 'ie.

Servische minderheidsgebieden in Kroatie zijn je reinste slagvelden geworden: de burgers vluchten. De politiek praat. In de hoop een TOTALE burgeroorlog te ontlopen. De Joegoslavische premier Marcovic overlegt op dit moment in Moskou met president Gorbatsjov over de crisis. Het Vaticaan zal een hoge gezant als bemiddelaar naar Zagreb sturen. En minister Van den Broek reist morgen met twee van zijn EG-collega's opnieuw naar Joegoslavie.

Maar de nieuwe missie van het EG-driemanschap lijkt zinloos. Want in Kroatienegeren Serviers en Kroaten elke oproep om de wapens neer te leggen. De Servische guerillastrijders, de zogenaamde tsjetniks, ruiken de overwinning en zijn al zover opgerukt, dat de Kroatische president Tudjman zelfs van een 'veroverings-oorlog' spreekt. Hele dorpen, zoals hier in Kostajnica, stromen leeg uit angst voor het aanhoudende geweld. Servische nationalisten proberen de kaart te veranderen, vr Joegoslavie definitief uit elkaar valt. Drie gebieden hebben Servische strijders al geheel of gedeeltelijk onder controle. Om de Serviers te sussen, heeft president Tudjman n regio, Krajina, nu autonomie beloofd. Maar veel Kroaten wachten niet meer op een politieke oplossing en vluchten weg. Honderden Kroatische vrouwen en kinderen pakken dagelijks hun spullen in de door Serviers betwiste gebieden. De mannen blijven achter, nu Kroatie in deze regio's een algehele mobolisatie heeft afgekondigd. De soldaten van de Kroatische Nationale Garde blijken, ondermeer door een tekort aan wapens, geen partij voor de Servische strijders. Keer op keer worden ze verrast: In Zagreb is een groot tekort aan onderdak voor de vele vluchtelingen, uit de prijs gegeven gebieden. Een Kroaat droeg een stuk van een raket bij zich: De onbewapende waarnemers van de Europese Gemeenschap staan machteloos, zolang er geen wapenstilstand is.

Maar ook Serviers ontvluchten massaal Kroatie. Volgens de televisie in Belgrado zijn al 30-duizend vluchtelingen in Servie aangekomen.

Opnieuw hogere winstcijfers voor Philips. Het concern behaalde in het tweede kwartaal van dit jaar een netto-resultaat van 187 miljoen gulden. In dezelfde periode van 1990 was dat 37 miljoen gulden. Bovendien ontving Philips ook nog eens 365 miljoen gulden voor de verkoop van de aandelen in Whirlpool. Volgens de Philips-directie zijn de hogere winstcijfers het gevolg van het grootscheepse reorganisatie-plan. Vanaf vorig jaar oktober heeft het concern wereldwijd ruim 28.000 banen geschrapt.

De Postbank moet onmiddelijk stoppen met het laten betalen voor de verwerking van acceptgiro's van de postorderbedrijven Neckermann en Otto. Dat zegt de Amsterdamse rechtbank in een kort geding, aangespannen door de twee postorderbedrijven. De postbank heeft meteen besloten voor alle bedrijven deze tarieven niet meer in rekening te brengen. Vanaf 1 juli moesten zakelijke rekeninghouders 45 cent per acceptgiro betalen. De rechter vindt dat de NMB-Postbank niet zonder overleg met de consumentenorganisaties en de bedrijven geld had mogen vragen.

De spoorwegen werven conducteurs,"voor wie je de pet afneemt",een campagne om het imago van de conducteur wat op te vijzelen. Maar vooral om enkele honderden nieuwe krachten te werven. Om de agressie te bestrijden,zoals met de vakbonden is afgesproken Ook om het natuurlijk verloop op te vangen En verder met het oog op de toekomst en de modernisering van het spoorwegnet. De minimumleeftijd is verlaagd tot achttien. En ook 45 jarigen kunnen nog terecht. NS hoopt vooral op vrouwen die weer aan de slag willen en jongeren.

Zwitserland bestaat 700 jaar. Volgens de historici sloten op 1 augustus 1291 in het Rutli-weiland bij het Vierwoudstedenmeer vier mannen onder leiding van Wilhelm Tell een eed-genootschap. De Zwitsers herdenken de oprichting van hun staat met veel gezang, gejodel, alpenhoorns, culturele manifestaties en vuurwerk. In Geneve verwoestte ANDERS bedoeld vuurwerk een opvangcentrum voor politieke vluchtelingen. Het gebouw lag vlakbij het station. Volgens de politie is de brand aangestoken. Vier mensen raakten gewond.

De elf-jarige Jessica LaVEN, die sinds zaterdag vermist werd, is dood aangetroffen in de berm van de provinciale weg tussen Groningen en Nieuwe-Schans. Het lichaam werd gisteravond ontdekt door twee Duitse meisjes die aan het liften waren.

Een politie- reconstructie vanmorgen op de plek waar het stoffelijk overschot ontdekt werd. In de hoop meer te weten te komen over hetgeen zich heeft afgespeeld. Maar tot dusver is nog niet duidelijk op welke wijze het meisje om het leven is gebracht. Jessica LaVEN verdween afgelopen zaterdag na een bezoek aan het zwembad De Wijzend in Zwaag, bij de gemeente Hoorn. Het meisje had wel haar kleding en fietsleutel uit het kluisje gehaald maar heeft haar fiets bij het zwembad laten staan. De politie in Hoorn heeft inmiddels 400 tips binnengekregen. Ook zal er sectie worden verricht om meer gegevens te krijgen over de doodsoorzaak van het meisje.

economie. FNV-voorzitter Johan Stekelenburg is NET terug uit Paramaribo en hij heeft geconstateerd, dat het zwart-geld-circuit in Suriname floreert door de cocainehandel. De jeugd ontspoort,zegt Stekelenburg.

FNV-voorzitter Stekelenburg heeft de indruk, dat de Surinaamse economie vooral achteruit holt door de omvangrijke handel in drugs. De prijzen van consumptie-goederen, - zo die al te koop zijn - stijgen dagelijks. Mensen met lage inkomens, die niet over deviezen beschikken, kunnen nauwelijks rondkomen. Wie wel over buitenlands geld beschikt, kan zwart wisselen: EEN Nederlandse gulden op tien Surinaamse. Ook al keren de militairen naar de kazernes terug, dan zal, volgens Stekelenburg, de economische invloed van Bouterse groot blijven. Stekelenburg maakt zich ook zorgen over de Surinaamse jeugd, die aan z'n lot wordt overgelaten. Die zorg wordt gedeeld door de gevluchte Indianen-leider George Pierre, die zegt bewijzen te hebben over drugs-handel door de leger-leiding:

De indianenleider zegt dat hij de bewijzen tegen minister van defensie Christopher op geluidsband en foto's heeft staan. Dat geldt ook voor andere cocaine-zaken waarbij de legertop betrokken is. De indianenleider wil pas met de bewijzen op tafel komen als hij daar de tijd rijp voor acht.

Het weer,met Erwin Kroll.

02-08-1991

Goeienavond, het nieuws van donderdag 8 augustus - Britse gijzelaar McCarthy vrij uit Libanon - Albanese leger doodt 12 vluchtelingen bij massale exodus naar Italie - verdachte bekent moord op restauranthouder Fagel - Aardschokken vanmorgen in Assen door aardgaswinning, vermoedt KNMI

John McCarthy is op weg naar huis. Na 1943 dagen is de Brit vrij. Meer dan vijf jaar lang was hij in handen van de Islamitische Jihad in Libanon. En vanavond of vannacht zal naar verwachting een tweede gijzelaar worden vrijgelaten, vermoedelijk de Amerikaan Terry Anderson. De vrijlating van McCarthy geeft families van nog vastzittende westerse gijzelaars weer nieuwe hoop. Hij heeft een brief bij zich van zijn gijzelnemers voor de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Perez de Cuellar. Daarin wordt bemiddeling gevraagd bij de vrijlating van alle gevangenen in Libanon, ook die van Palestijnse en Shi'itische gevangenen in Israel.

John McCarthy is na zijn vrijlating naar de Syrische hoofdstad Damascus overgebracht, waar hij een korte verklaring aflegde. Later vertelde McCarthy voor de Syrische televisie hoe hij tijdens zijn gevangenschap behandeld is. Samen met zijn vader en broer is McCarthy nu op de terugweg naar Groot-Brittannie. In Libanon zitten nog elf gijzelaars uit het westen, die door verschillende strijdgroepen worden vastgehouden. Perez de Cuellar zei aanwijzingen te hebben, dat binnen 24 uur een nieuwe gijzelaar vrij komt. Hij verwacht dat dit een Amerikaan is en bijna niemand twijfelt er meer aan dit Terry Anderson zal zijn.

Syrie lijkt dus een belangrijke rol te hebben gespeeld bij de vrijlating van John McCarthy. Volgens de Syrische minister van buitenlandse zaken willen de ontvoerders bereiken dat het westen nu druk uit gaat oefenen op Israel.

Een gevangenruil is voor Israel bespreekbaar, zei een regeringsfunktionaris vandaag. Maar Jeruzalem stelt wel als voorwaarde, dat dan ook 7 vermisten of gevangen genomen Israelische soldaten in Libanon vrijkomen. Dit zijn de eerste beelden van een gevangenis in Zuid-Libanon, waar Israel 300 Shi'ieten, Palestijnen en Arabieren vasthoudt.

Enthousiasme natuurlijk in heel Groot-Brittannie over de vrijlating van John McCarthy. Familie-leden van de twee andere Britten die nu nog in Libanon worden vastgehouden, Terry Waite en Jack Mann, stuurden gelukstelegrammen. En in Londen beierden de kerkklokken.

Grote vreugde vanmorgen in de St Bride's kerk in Fleetstreet, het vroegere hart van de Londense journalistiek. In een hoek van deze kerk werd de herinnering aan John McCarthy levend gehouden. Even na elf uur kon het papiertje met het aantal dagen dat de Engelse journalist was gegijzeld, worden vervangen door "Released ",vrijgelaten. De kerk in Londen is vijf jaar achtereen het middelpunt geweest van alle pogingen om McCarthy vrij te krijgen. In die aktie speelde zijn vriendin Jill Morrell een grote rol. Ze was verrast en ontroerd door zijn vrijlating. Blije collega's ook van McCarthy, op de redactie van WTN, een internationaal televisie-agentschap, in Londen. Na het ontkurken van de champagneflessen werd alvast getoast op zijn terugkeer, vanavond op de luchtmachtbasis Lyneham bij Londen. De 34-jarige John McCarthy werd op 11 april 1986 in Beiroet ontvoerd. Hij had net een klus van zes weken voor zijn baas, WTN, achter de rug. Hij mocht naar huis, maar op weg naar het vliegveld werd McCarthy door een pro-Iraanse strijdgroep, de Islamitische Jihad ontvoerd.

Grote vreugde vanmorgen in de St Bride's kerk in Fleetstreet, het vroegere hart van de Londense journalistiek. In een hoek van deze kerk werd de herinnering aan John McCarthy levend gehouden. Even na elf uur kon het papiertje met het aantal dagen dat de Engelse journalist was gegijzeld, worden vervangen door "Released ",vrijgelaten. De kerk in Londen is vijf jaar achtereen het middelpunt geweest van alle pogingen om McCarthy vrij te krijgen. In die aktie speelde zijn vriendin Jill Morrell een grote rol. Ze was verrast en ontroerd door zijn vrijlating. Blije collega's ook van McCarthy, op de redactie van WTN, een internationaal televisie-agentschap, in Londen. Na het ontkurken van de champagneflessen werd alvast getoast op zijn terugkeer, vanavond op de luchtmachtbasis Lyneham bij Londen. De 34-jarige John McCarthy werd op 11 april 1986 in Beiroet ontvoerd. Hij had net een klus van zes weken voor zijn baas, WTN, achter de rug. Hij mocht naar huis, maar op weg naar het vliegveld werd McCarthy door een pro-Iraanse strijdgroep, de Islamitische Jihad ontvoerd.

Een jaar lang was het vrijwel stil rondom de gijzelaars. Maar met de gewijzigde verhoudingen in het Midden-Oosten, verandert ook de positie van de gijzelaars.

Een jaar lang was het vrijwel stil rondom de gijzelaars. Maar met de gewijzigde verhoudingen in het Midden-Oosten, verandert ook de positie van de gijzelaars.

Beiroet. Hoofdstad en symbool van het verscheurde Libanon. Niet de regering, maar talloze zwaar bewapende en elkaar bestrijdende milities (strijdgroepen) maakten er de dienst uit. Zoals de pro-Iraanse Islamitische Jihad en de Hezbollah-beweging, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de meeste ontvoeringen van westerlingen. De invloed van de Hezbollah en andere militities is de laatste tijd echter flink teruggedrongen. Toch zorgen niet alleen de ontwikkelingen in Libanon voor een beter klimaat voor de vrijlating van gijzelaars. Ook Iran, dat als brein achter de Hezbollah wordt beschouwd, heeft nu minder belang bij het vasthouden van de gijzelaars dan vroeger. Verder is de positie van Syrie het laatste jaar sterk veranderd. President Assad koos tijdens de Golfoorlog de kant van de Amerikanen en als stilzwijgende dank kon Syrie zijn invloed in Libanon uitbreiden. Met het oog op de komende vredesconferentie over het Midden-Oosten is de vrijlating van gijzelaars en een verbeterde relatie met het westen voor Syrie van groot belang.

Zojuist werd bekend dat er een Fransman in Libanon zou zijn ontvoerd door een onbekende organisatie. Een persburo in Beiroet is opgebeld met de mededeling dat de man wordt gedood als er nog meer gijzelaars vrijkomen. Het bericht kon niet uit officiele bron worden bevestigd.

Albanese soldaten hebben vannacht zeker twaalf mensen doodgeschoten, toen die probeerden per schip hun land te ontvluchten. Duizenden anderen lukte het wel. Dat leidde in de Italiaanse havenstad Bari tot dramatische taferelen. Op EEN vrachtboot arriveerden daar zeker tienduizend vluchtelingen uit Albanie.

Geen wraakaktie, maar een roofoverval, zat er achter de moord op restauranthouder Gerard Fagel in Bosch en Duin. Een 21-jarige verdachte heeft bekend Fagel te hebben doodgeschoten tijdens een inbraak in diens woning. De tweede verdachte heeft toegegeven daarbij aanwezig te zijn geweest.

Ruim twee jaar geleden werd de 42-jarige Gerard Fagel vermoord. Een bijstandsteam van de rijkspolitie startte een groots opgezet onderzoek, dat leidde in de richting van ontslagen personeelsleden. Het zou om een wraakactie gaan. Maar elk bewijs daarvoor ontbrak. Daarop werden vier werknemers van het exclusieve restaurant vrijgelaten. De moord werd geplaatst op de lijst van onopgeloste zaken. Het veertig man tellende recherchebijstandsteam worden ontbonden en het onderzoek werd op een laag pitje gezet. De officier van justitie zegt dat er geen enkele relatie was tussen de vermoorde Fagel en de daders. Fagel is het slachtoffer geworden van een ordinaire roofoverval. De daders - beiden afkomstig uit Nijmegen - zijn goede bekenden van justitie. Ze zijn al eens eerder wegens vermogensdelicten veroordeeld.

Toch weer gevechten in Joegoslavie, ondanks het bestand. Daarbij is minstens n dode gevallen. En van een toenadering op politiek vlak tussen de strijdende republieken, is ook nog geen sprake.

In een van de brandhaarden (de grenstreek van Kroatie en Servie) patrouilleert het federale leger. Maar de Kroaten zijn er niet blij mee. Op een bord een hakenkruis met daarop: "Dit is het nieuwe teken van het leger". Het leger probeert in de omgeving van Osijek een buffer te vormen tussen de Kroaten en Servische nationalisten. Een buffer, want aan een belangrijke voorwaarde van de wapenstilstand - terugtrekking buiten elkaars schootsafstand - wordt geen gehoor gegeven. De partijen blijven in gevechtspositie. De Serviers willen het veroverde land niet teruggeven en de Kroaten accepteren dit niet. Op een kerkhof in de buurt van Osijek was vandaag wel toenadering. Kroaten en Serviers begroeven daar samen hun doden. Aan het politieke front daarentegen is er nog geen enkele beweging. Terwijl het eresaluut klonk, zei president Mesic sceptisch te zijn over het bestand. Hij zei hulp van buiten nodig te hebben. qoute 11 In Praag vergadert de CVSE (de Europese Veiligheidsconferentie); over nieuwe initiatieven om de Joegoslavische crisis op te lossen. De conferentie begon drie uur later omdat de Joegoslavische delegatie niet op kwam dagen. De kans dat er iets uit de vergadering komt is klein. Want de landen lijken te verdeeld.

De Servische president Milosevic wil een alliantie vormen met twee andere deelrepublieken, Montenegro en Bosnie-Herzegowina. Waarnemers zien hierin een poging om de Servische positie te versterken, tegenover de andere republieken.

De Iraanse oud-premier Bakhtiar is in Parijs vermoord. Hij was de laatste premier onder de Sjah. De 76-jarige Bakhtiar werd in zijn woning doodgestoken, samen met een naaste medewerker. Iraanse ballingen, onder wie oud-president Bani-Sadr, verdenken het Iraanse fundamentalistische regime van de moord. Maar een shi'itische leider denkt dat de daders juist tegenstanders zijn van de Iraanse president Rafsanjani, die probeert de kontakten met het westen te verbeteren. Bakhtiar was een liberale tegenstander van de vroegere Sjah, maar werd tijdens de opstand van de volgelingen van Khomeini tot premier benoemd.

Het Turkse leger heeft opnieuw aanvallen uitgevoerd op Koerden in Noord-Irak. Op de vierde dag van een zwaar offensief werden de Koerden urenlang bestookt vanuit straaljagers en helicopters. Daarna gingen commando-eenheden op Koerdische doelen af. Volgens de Koerdische leider Barzani werden Koerdische vluchtelingenkampen aangevallen, ook binnen de voormalige geallieerde veiligheidszone. Er zouden minstens 15 doden zijn. Turkije wil een bufferzone in Noord-Irak bezetten, om Koerdische aanvallen op Turks Koerdistan te voorkomen.

Een opmerkelijke winst-stijging bij de KLM. In het kwartaal april tot en met juni heeft de nationale luchtvaartmaatschappij een nettowinst geboekt van bijna 136 miljoen gulden. Dat is meer dan 3 keer zo veel als in dezelfde periode vorig jaar. De kwartalen voor april sloot de KLM nog af met enorme verliezen. De winstverbetering komt vooral door een stijging van de vervoersinkomsten. Ook Shell maakte cijfers bekend. In het eerste halfjaar werd een winst gemaakt van 4,5 miljard gulden, vrijwel gelijk aan het eerste halfjaar van 1990.

Nieuwe acties van taxi-chauffeurs tegen de treintaxi zijn nog even uitgesteld. De Vereniging Taxibelangen verklaart "opnieuw haar goede wil te willen tonen" en te willen wachten op het antwoord van minister Maij-Weggen op een brief. De organisatie eist daarin met de minister te mogen praten over het verdwijnen van de treintaxi, overal in het land. Het ministerie heeft laten weten bereid te zijn tot overleg op ambtelijk niveau, als er maar niet gedreigd wordt met akties.

Ook in 't CDA gaan steeds meer stemmen op om de WAO-voorstellen van 't kabinet af te wijzen. Voormalig CDA-minister Albeda vindt de plannen te hard. Albeda vindt dat 't CDA hiermee niet akkoord moet gaan. De voorstellen zijn voor 't dagelijks bestuur van 't CDA reden om op 19 augustus een extra vergadering te houden.

Onbehouwen. Zo typeert voormalig CDA-minister Albeda de huidige WAO-voorstellen van 't kabinet. De oud-minister van sociale zaken in 't kabinet Van Agt I is de derde prominente CDA'er die de WAO-plannen afwijst. Afgelopen weekeinde noemde oud-CDA-Kamerlid Cornelissen de WAO-voorstellen onchristelijk. En professor Kolnaar, lid van de program-commissie van 't CDA, voorspelde gisteren dat 't WAO-voorstel het niet zal halen. Ook Albeda verzet zich dus nu tegen de voorstellen. Op 't partijbureau van 't CDA is van een groeiende kritiek weinig te merken. Volgens de ledenadministratie hebben slechts tien leden bedankt uit protest tegen de WAO-plannen. Een roep om een extra partijraad is er niet. En de jongste NIPO-enquete voorspelt weliswaar een verlies van zes zetels voor 't CDA. Maar die peiling is twee weken oud. In een andere opiniepeiling van afgelopen dinsdag zou 't CDA een zetel winnen.

E e n dode, twee zwaar gewonden en drie dode paarden. Dat was het gevolg van het op hol slaan van acht paarden in de gemeente Ruinen in Drenthe, gisteravond laat. Ze veroorzaakten in totaal 5 verkeersongelukken.

De paarden kwamen uit deze manege in het Drentse dorp Pesse. Waarschijnlijk 8 van hen sloegen door onbekende oorzaak op hol toen ze naar de wei werden gebracht. De paarden renden door de Dorpsstraat van Pesse, waar een van hen op een geparkeerde auto botste. Het paard overleefde de klap niet en de auto raakte zwaar beschadigd. De rest van de paarden holde de oprit naar de A28 op, tegen de rijrichting in. Na zo'n 10 kilometer bij een wegversmalling op de N48 werd een van de paarden aangereden door een auto: die raakte zwaar beschadigd, de bestuurder liep een gebroken schouder op, het paard was dood. Enige honderden meters verder herhaalde zich het voorval, dit keer met nog ernstiger afloop. De laatste twee paarden werden later op een parkeerplaats aangetroffen. De schade die in de tonnen loopt zal waarschijnlijk worden verhaald op de manegehouder.

Weer een kleine aardbeving in Drente. De derde dit jaar. In Assen en omgeving zijn vanmorgen lichte schokken gevoeld. Het aardbevinkje had een kracht van 2.6 op de schaal van Richter.

Het epicentrum lag bij Eleveld, onder Assen. In dit gebied wordt aardgas gewonnen door de Nederlandse Aardolie maatschappij de NAM. De bewoners van Assen en de dorpen daaromheen voelden de schok rond zes uur vanmorgen. Dit is al de vijfde keer dat in de provincie Drente aardschokken gevoeld worden. De NAM, die daar naar gas boort krijgt in de volksmond de schuld. Immers door de aardgasboringen daalt de bodem. Het KNMI doet al sinds 1988 onderzoek naar de oorzaak van de bevingen rond de aardgasvelden van de NAM in Drente. Met permanent opgestelde meetapparatuur is inmiddels vastgesteld dat de schokken vooral rond de kleinere aardgasvelden voorkomen. In september start een grootscheeps onderzoek naar de relatie tussen aardschokken en olieboringen in Noord Nederland.

Het weer met Erwin Kroll.

Het wordt warmer en zonniger, maar helemaal onbewolkt wordt het niet. Dit weekeinde wordt het weer bepaald door hoge en lagedruk.De warme luchtstroming trekt over ons land maar de koude vlak ten noorden van ons. En op de grens ontstaat altijd bewolking, die over het noorden van ons land kan trekken. Vandaag hadden we te maken met een klein lagedrukgebied, een frisse noordelijke stroming en bewolking en buien. Dat trekt nu naar het oosten en dit hogedrukgebied komt dichterbij. Vannacht en vandaag trokken die buien over ons land, frankrijk, duitsland.Het trekt naar het oosten, zodat deze opklaringen onze kant op komen.Maar ook deze bewolking. Die trekt morgenmiddag over het noorden van ons land.Vannacht klaart het dus op, het wordt een graad of 11 en tegen de ochtend kunnen er een paar mistbanken ontstaan. Morgen overdag is het dus een stuk zonniger dan vandaag. De meeste zon in het zuiden, maar het noorden heeft, zeker morgenmiddag, meer bewolking dan zon en misschien zelfs een spat regen. Er waait een matige zuidwesten wind en de temperatuur loopt uiteen van 20 graden in het noorden tot 24 in het zuiden van ons land. Ook het weekeinde brengt dus zon, maar in het noorden van het land ook wolkenvelden.

03-08-1991

Goeden avond.het nieuws van zaterdag 3 augustus. EG-troika stuurt aan op wapenstilstand. Litouwen rouwt bij begrafenis grenswachten. 7 doden bij overstromingen Beieren en Oostenrijk. Joggers afgeremd in de duinen.

Een wapenstilstand . Als dat er niet komt in Joegoslavie, dan is het afgelopen. Minister van den Broek waarschuwt, dat er dan geen toekomst meer is. En hij heeft de strijdende partijen duidelijk gemaakt dat de bemiddelingspoging van de EG echt de laatste kans is om een burgeroorlog te voorkomen. Maar de commissie die door de federale regering is ingesteld om toezicht te houden op een wapenstilstand is al door Kroatie afgewezen.

In de Joegoslavische hoofdstad Belgrado besprak het driemanschap de toestand met de Servische president Milosevic. Daar benadrukten ze opnieuw dat uitvoering van het akkoord van Brioni de enige manier is om de crisis op te lossen. Dat is onmogelijk als er niet eerst een wapenstilstand komt en het geweld ophoudt. Minister van den Broek zei dat eerder op de dag ook in de Sloveense hoofdstad Ljubljana. Daar wees hij alle partijen op hun verantwoordelijkheden. Pas als het geweld ophoudt, kunnen, volgens van den Broek, EG-waarnemers ook aan het werk in Kroatie om toezicht te houden op de wapenstilstand. Eerder op de dag sprak het driemanschap in de Kroatische hoofdstad Zagreb met president Tudjman. Kroatie heeft vandaag alle banden met Servie bevroren.

Het is de federale regering tot nu toe niet gelukt een einde te maken aan de geweldadigheden in Kroatie.Er is vandaag WEER gevochten ondanks een bevel van de presidentiele raad om de wapens neer te leggen.

Het bevel om onmiddelijk een staakt-het-vuren in acht te nemen kwam van de Joegoslavische presidentiele raad. Die vergaderde de hele nacht om een oplossing te vinden. De voorzitter van de raad, de Kroaat Stipe Mesic, stemde tegen het bevel van de raad. Vanochtend kwam het Kroatische parlement in spoedzitting bijeen en daar lichtte Mesic zijn bezwaren tegen de wapenstilstand toe. Mesic heeft vooral bezwaar tegen de voorzitter van de commissie, die toezicht moet houden, de Montenegrijn Kostic. Kostic bezocht vorige week een door Serviers bewoond dorp in Kroatie. Bij die gelegenheid noemde hij de Serviers helden en de Kroatische politie staatsterroristen. Een staakt-het-vuren is volgens Mesic alleen mogelijk als het federale leger geen steun meer geeft aan de Servische nationalisten. Door de gewelddadigheden van de afgelopen tijd zijn meer dan 50.000 mensen gevlucht. Tientallen dorpen staan leeg. Maar in Kostajnica, dat gisteren door de Kroaten werd heroverd op Servische nationalisten, is het weer veilig volgens soldaten van de Kroatische veiligheidstroepen. In de republiek Bosnie-Hercegowina heeft een gewapende pro-Servische groep een zender van televisie Sarajewo bezet. Omdat het Servische standpunt onvoldoende aan bod zou komen, zonden ze programma's uit van de Servische televisie, die de acties van de Servische nationalisten in Kroatie positief afschilderen. Ook vandaag is er weer hevig gevochten in Kroatie. Ondanks de wapenstilstand nemen de Servische nationalisten en de Kroatische veiligheidstroepen elkaar onder vuur. Aan beide kanten worden krijgsgevangenen gemaakt om ze later te kunnen ruilen tegen de gevangenen van de andere partij. Vanuit verschillende plaatsen zijn gevechten gemeld. Er zijn zeker 6 doden gevallen.

Een dag van Nationale rouw in Litouwen. In Vilnius waren duizenden mensen op de been om zeven grenswachten te begraven. Afgelopen woensdag kwamen ze om het leven bij een aanslag. Wie die aanslag op zijn geweten heeft weet nog niemand.

In Moskou is een nieuwe politieke partij opgericht: "De Democratische Partij van Russische Communisten". De partij komt voort uit de beweging 'Communisten VOOR Democratie'. Binnenkort zullen ook andere democratische bewegingen zichzelf uitroepen tot politieke partij.

De nieuwe partij blijft voorlopig deel uitmaken van de communistische partij van de Sovjet-unie. De initiatief-nemer, de Russische vice-president Roetskoj, haalde op het oprichtingscongres van de nieuwe politieke partij uit naar het partij-apparaat van de Russische Communistische Partij, dat hij bureaucratisch en ondemocratisch noemde. De nieuwe politieke partij bepleit democratie, openheid en sociale hervormingen.

Tijdens een verrassende toespraak via de Sovjettelevisie heeft president Gorbatsjov aangekondigd dat de Russische federatie, Kazachstan en Oezbekistan op 20 augustus het Unieverdrag zullen ondertekenen.

Zes andere republieken kunnen het Unie-verdrag later ondertekenen. Gorbatsjov zei ook te hopen dat de Balitsche republieken alsnog instemmen met het unie verdrag.

Hevige regenval en woest kolkende rivieren. Opnieuw doden door het wassende water in Oostenrijk en het Duitse Beieren. Vandaag verdronken vier mensen, waardoor het aantal slachtoffers is gestegen tot zeven.

De omgeving rond Salzburg is tot rampgebied verklaard. Wegen staan al dagenlang onder water. Veel gebouwen, waaronder het ziekenhuis, staan blank. Belangrijkste oorzaak van de overlast is de aanhoudende regen, waardoor veel beekjes in woeste rivieren veranderden en buiten hun oevers traden. Maar het ergste zou nu voorbij zijn. In Beieren kwamen gisteren 3 mensen om het leven. Ook daar veel straten onder water en een schade die in de miljoenen loopt.

Topdrukte op de Nederlandse wegen. Veel dagjesmensen zochten een beetje verkoeling aan zee. Maar voordat ze daar eindelijk waren moesten ze vaak uren wachten in de file.

Rond het middaguur telde de verkeerscentrale in Driebergen 11 files. Tussen Amstelveen en de Velsertunnel stond er n van 20 kilometer. Bij de Zeeburgertunnel in Amsterdam ontstond een enorme chaos, nadat een paarden-trailer was omgeslagen. Een deel van de tunnel moest daarom tijdelijk worden afgesloten. Maar na uren op het hete beton te hebben door- gebracht kon men dan eindelijk genieten van de zon en van de zee Ook in het buitenland was het dringen op de wegen. Vooral rond Lyon stonden kilometers lange files. Maar volgens de ANWB waren het vooral Fransen die massaal naar het zuiden trokken.

Volgens de verkeercentrale in Driebergen is het in Nederland nu rustig op de wegen. In Frankrijk staan echter op nog veel wegen lange files.

De treintaxi levert meer klanten op voor taxibedrijven. Dat zegt de Treintaxi-onderneming van de NS in een brief aan Haagse taxi-ondernemers. Uit onderzoek blijkt dat de meeste gebruikers van de treintaxi voorheen nooit een taxi namen. De taxi wordt dus voor een nieuw publiek aantrekkelijker gemaakt. Het treintaxibedrijf is bereid maandag enkele honderden Haagse taxichauffeurs in Utrecht te ontmoeten. Die willen dan een petitie aanbieden tegen de invoering van de treintaxi in Den Haag. De NS heeft ruime parkeergelegenheid voor de taxi's gereserveerd.

Proefboringen naar aardgas toch begonnen. Ondanks akties van Greenpeace is de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) daarmee bezig vanaf drie booreilanden ten noorden van Texel. Het zogenaamde Friese Front is volgens Greenpeace een ecologisch rijk en uniek gebied, waar twee zich mengende zeestromen een unieke flora en fauna hebben voortgebracht. De NAM heeft daarom besloten het boorafval op te vangen en naar het vasteland af te voeren. Greenpeace volgt de booractiviteiten in het gebied nauwlettend.

Winnie Mandela, de vrouw van ANC-leider Nelson Mandela, is haar post 'sociale zaken' in het Afrikaans Nationaal Congres kwijtgeraakt. Dit heeft het ANC bekend gemaakt naar aanleiding van wisselingen in zijn schaduwkabinet. De post sociale zaken wordt overgenomen door een leidende figuur in de communistische partij. Winnie Mandela lijkt hierdoor aan de kant geschoven te zijn.

Bomaanslagen van de ETA op spoorlijnen in Spanje. De Baskische afscheidingsbeweging had gedreigd daarmee vandaag te beginnen, in het toeristisch hoogseizoen. De schade bij de aanslagen in het noorden en het zuiden van Spanje was gering. In Milaan werd het gebouw van een Spaanse bank getroffen. Daarbij raakte een voorbijganger gewond. De ETA wil druk uitoefenen op de Spaanse regering om te onderhandelen over onafhankelijkheid van Baskenland. Maar die wil juist niet onderhandelen zolang de ETA geweld gebruikt.

Op Cuba heeft Fidel Castro de Elfde Panamerikaanse Spelen geopend. De Spelen kosten meer dan 100 miljoen dollar, dat is net zoveel als de hele nationale reserve van Cuba. En dat terwijl het economisch heel slecht gaat.

Als Fidel Castro dat indertijd geweten had, was hij er nooit aan begonnen:

Er is een nieuw Panamerikaans stadion gebouwd met zo'n 35 duizend zitplaatsen.

Die zitplaatsen zijn gratis, dus: wie het eerst komt, het eerst maalt. En dat blijft zo, alle veertien dagen dat de spelen duren. Maar de Cubanen zijn gewend om in de rij te staan. En de opening van de Panamerikaanse Spelen werd een indrukwekkend spektakel. Fidel Castro zag vertegenwoordigers uit 39 Amerikaanse landen aan zich voorbijtrekken, waaronder de Verenigde Staten. Meer dan 2 duizend Amerikanen zijn voor de spelen naar Cuba gekomen, en zoveel zijn er nog nooit tegelijkertijd geweest,sinds Fidel Castro aan de macht kwam. In Miami demonstreerden Cubaanse ballingen tegen de Amerikaanse deelname aan de sportwedstrijden op Cuba, en vooral tegen de aandacht die het Amerikaanse televisiestation ABC aan de spelen besteedt. Propaganda voor het regiem van dictator Fidel Castro dat mensenrechten schendt,vinden de uitgeweken Cubanen. Cuba moet behoorlijk in de lege buidel tasten voor deze Spelen die Fidel Castro opende met de kortste toespraak uit zijn hele politieke carriere: Cuba heeft de Olympische Spelen in Los Angeles en Seoul geboycot, maar komt wel volgend jaar naar Barcelona.

De Noordafrikaanse landen moeten helpen de Palestijnen aan de onderhandelingstafel te krijgen. Daarom is de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker nu op bezoek in Marokko en gaat hij morgen naar Tunesie.

Baker kwam vanmiddag aan in de Marokkaanse hoofdstad Rabat. Daar zal hij besprekingen houden met koning Hassan. Die staat bekend als gematigd en pro-westers. Maar de Noordafrikaanse landen zijn ook bevriend met de PLO. Baker hoopt hun invloed te gebruiken om het vraagstuk van de Palestijnse vertegenwoordiging op te lossen. Eerder had Baker in de Jordaanse hoofdstad Amman van koning Hoessein het groene licht gekregen voor een gezamenlijke Jordaans-Palestijnse delegatie. Baker drukt de Palestijnen nu op het hart die kans te grijpen. Koning Hoessein is akkoord gegaan met de Amerikaanse voorstellen voor een vredesconferentie. Maar hij vindt niet dat Israel een veto mag hebben over de Palestijnse delegatie.

Geen gehol en gedraaf meer door de duinen. Er is veel ergernis over de activiteiten van schreeuwende, puffende,hijgende, blazende en alles vertrappende trimmers en joggers in de Noord-hollandse duinen De provincie Noord-Holland wil het open duingebied van Wijk aan Zee tot Bergen tot verboden gebied verklaren voor grote groepen recreatiesporters.

Dagelijks komen grote groepen trimmers in de duinen rennen. Het aantal mensen dat komt sporten is in een paar jaar verdrievoudigd. Dat is teveel voor de natuur, zeggen de beheerders. De vogelstand gaat achteruit, en planten worden vertrapt. De sporters zouden niet weten waar ze nog wel kunnen oefenen. Eind september vergaderen de staten van Noord-Holland over maatregelen. Het plan is om speciale gebieden aan te wijzen waar groepen nog wel mogen komen.

De 56ste Sneekweek is begonnen. Het zeilevenement is deze keer nog groter dan in vorige jaren. Er doen zo'n 850 schepen mee.

Veel drukte dus aan de wal VOOR de wedstrijd en ook op het water. Eerst gaan de kleine boten van start, met maar een zeiler aan boord. wacht met lezen Later starten ook de vaartuigen met twee bemanningsleden. wacht met lezen Het weer is prachtig en vanaf de wal is er veel belangstelling voor de wedstrijden en de boten. wacht met lezen Maar de wind laat het afweten. Zelfs met alle zeilen bijgezet komen de schepen niet echt snel vooruit.

Het weer,met Erwin Kroll.

04-08-1991

Goedenavond. Het nieuws van zondag 4 augustus. EG-vredesmissie naar Joegoslavie is mislukt. 21 mensen vermist bij scheepsramp in Zuidafrika. Israelische kabinet gaat akkoord met vredesconferentie.

Goedenavond De vredesmissie van minister van den Broek in Joegoslavie is volledig mislukt en de Europese Gemeenschap weigert op dit moment verder te bemiddelen. Bij terugkomst op Schiphol sloot een teleurgestelde Van den Broek niet uit dat ook de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich nu met de crisis in Joegoslavie moet gaan bemoeien. (VERSLAG)

De Duitse minister Genscher wil een spoedzitting van EG-ministers van Buitenlandse Zaken, om eventuele nieuwe stappen te bespreken. Ook in Joegoslavie wijzen veel beschuldigende vingers naar Servie: (VERSLAG)

Een vliegende storm voor de oostkust van Zuid- Afrika heeft een scheepsramp veroorzaakt. Het Griekse cruise-schip Oceanos kwam de afgelopen nacht in moeilijkheden en is vanmiddag gezonken. Van de 600 opvarenden worden er nog 21 vermist, maar mogelijk zijn ze gered door andere schepen in de buurt. De Oceanos was onderweg van East London naar Durban. Bij de Coffee Bay kwam het schip in zwaar weer terecht en daar is het ook gezonken. (VERSLAG)

verslag erik van ees

Het kabinet van de Israelische premier Shamir heeft, met een ruime meerderheid, ingestemd met deelname aan de Vredes-conferentie over het Midden-Oosten. (BETA)

Zestien ministers zijn vandaag akkoord gegaan met premier Shamir, die eerder deze week ja heeft gezegd tegen deelname aan de conferentie in oktober. Onder voorwaarde dat de Palestijnen niet vertegenwoordigd worden door de PLO - of door Palestijnen uit Oost-Jeruzalem. Drie ministers stemden tegen Shamir, waaronder de extreem rechtse minister van huisvesting Sharon die een rampspoed voorziet. PLO-leider Arafat - op bezoek in Algerije - wijst de Israelische voorwaarde vooralsnog af. Wel heeft een belangrijke adviseur van hem vanmiddag gezegd dat de PLO-bereid is een ingewikkeld compromis te accepteren: Deelname aan de conferentie kan, als Oost-Jeruza- lem vertegenwoordigd wordt door een burger uit Jordanie, die in Jeruzalem is geboren. Of Arafat zelf ook tot dit standpunt neigt is niet duidelijk. Eerder vandaag verklaarde hij juist het tegendeel. Er is geen compromis mogelijk over de afvaardiging uit Oost-Jeruzalem. En het is Israel die zich daarin moet schikken.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker wil dat de PLO akkoord gaat met de Israelische voorwaarden. Om de PLO zover te krijgen doet Baker op dit moment de regeringsleiders aan die de PLO kunnen beinvloeden. (BETA)

Baker is na zijn bezoek aan Marokko, nu in Tunis, waar hij heeft gepraat met de Tunesische president Ben Ali. Morgen reist hij door naar Algerije. Baker wil dat de leiders van deze Noordafrikaanse landen hun invloed gebruiken om de PLO akkoord te laten gaan met de Israelische voorwaarden voor deelname aan de conferentie. Baker voert geen directe besprekingen met de PLO. De minister hield zich over de resultaten van zijn missie op de vlakte.

De maatregel van Boris Jeltsin om de invloed van de communistische partij te weren uit bedrijven in de Russische republiek gaat vandaag in. (BETA)

Jeltsin wil een einde maken aan de macht die de Communistische Partij binnen de bedrijven heeft. Via een wijdverspreid netwerk heeft de Partij veel invloed op het management in de bedrijven. President Gorbatsjov heeft aangekondigd de maatregel van Jeltsin juridisch ongedaan te willen maken. In het weekend zijn de meeste bedrijven en fabrieken gesloten. Daardoor is het nog onduidelijk in hoeverre de maatregel van Jeltsin uitgevoerd wordt.

Noodweer heeft aan de oostkust van de Zwarte Zee aan 27 mensen het leven gekost. Stormen en wolkbreuken teisterden het gebied. In enkele grote rivieren steeg het water 3 tot 5 meter boven het normale niveau. Bruggen, wegen, gebouwen, de drinkwatervoorziening en de tele-communicatie zijn verwoest. Bij de kustplaats Sochi hebben ook een aantal olie-opslagtanks het begeven, waardoor olie in de Zwarte Zee is gestroomd. Als gevolg van het noodweer zijn duizenden mensen dakloos geworden.

Vertegenwoordigers van veertig landen en volkeren zijn in Soesterberg bijeen voor de eerste officiele vergadering van de UNPO, een alternatieve Verenigde Naties. De organisatie van naar-onafhankelijkheid-strevende-landen en volkeren is in februari van dit jaar opgericht in Den Haag. Veertien bevolkingsgroepen zijn lid van de organisatie, anderen hebben nog de status van waarnemer. De UNPO streeft naar grotere erkenning door de regeringen van de landen waar de volkeren vandaan komen.

De Britse regering heeft in de jaren 88 tot 90 ruim 8 ton uranium geleverd aan Irak. Dat heeft het Britse dagblad The Sunday Times vandaag onthuld. (BETA)

De Britse Minister Lilley van Handel en Industrie ontkent de aantijging dat Engeland Irak geholpen heeft bij aanmaak van kernwapens. Wel heeft zijn ministerie van Handel en Industrie, het DTI, bevestigd dat destijds vergunningen zijn verstrekt voor de export van kleine hoeveelheden nucleair materiaal, bestemd voor medische doeleinden. Een voormalige directeur van de Iraakse nuclaire industrie verklaarde, dat het materiaal wel is gebruikt voor de ontwikkeling van kernwapens. De Labour Partij de oppositie in het Britse parlement, eist opheldering. De Britse regering moet zich in het parlement verantwoorden.

Tot slot het weer. Een klein hogedrukgebied bij het Engelse kanaal trekt het komende etmaal naar Belgie en bepaalt ook ons weer. Vannacht vormen zich bij weinig wind enkele mistbanken. De temperatuur daalt tot rond veertien graden. Morgen overdag blijft het droog en er worden flinke zonnige perioden verwacht. In de middag is het ongeveer 26 graden, aan zee iets lager. De wind waait overdag zwak tot matig uit het westen. Dan de vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: flinke perioden met zon en vrijwel overal droog. middagtemperatuur ongeveer 26 graden. Dit was het achtuur journaal. De volgende uitzending is om tien uur. Prettige zondagavond nog.

05-08-1991

Goeienavond, het nieuws van maandag 5 augustus - spoedoverleg EG over Joegoslavie morgen in Den Haag - Nederlandse vrachtwagens naar Joegoslavie ondanks negatieve adviezen - taxichauffeurs leggen treinverkeer lam in en om Utrecht - Belgische oud-minister Cools vermoord vanwege kennis over superkanon Irak

Spoedberaad over Joegoslavie. Morgen in Den Haag, later in de week wellicht ook in Parijs en New York. In Den Haag bespreken de ministers van buitenlandse zaken van de EG-lidstaten de explosieve situatie. Daarnaast wil Frankrijk een spoedzitting van de West Europese Unie. De WEU moet het sturen van een interventie-leger overwegen. Parijs wil verder dat de Veiligheidsraad zich over Joegoslavie buigt. Gisteren mislukte de EG-vredesmissie van minister van den Broek omdat Servie - anders dan Kroatie - weigert mee te doen aan een staakt-het-vuren. Duitsland wil de Serviers daar voor straffen en stelt morgen in Den Haag economische sancties voor.

De westduitse minister Genscher staat duidelijk voor ogen wat er in Den Haag moet worden afgesproken. De EG moet Joegoslavie zijn tanden laten zien.

Kroatie is niet ongelukkig met de weigering van Servie om in te stemmen met een staakt-het-vuren. Want volgens de Kroatische president Tudjman is de internationale sympathie voor zijn land er alleen maar groter op geworden en is de kans op erkenning gestegen. Tudjman hoopt wel, dat de Europese Gemeenschap de druk op Servie vergroot.

Volgens Tudjman is de kans klein dat er op dit moment een algehele oorlog uitbreekt tussen Serviers en Kroaten. Toch was Kroatie vandaag weer strijdtoneel. Ten zuid-westen van Zagreb werden de plaatsen Karlovats en Ottotsjats getroffen door granaat- en mortiervuur. Volgens de Kroaten vuurden zowel het Joegoslavische leger als Servische nationalisten hun geschut af. In Karlovats troffen zij twee restaurants. Op het moment van de beschieting - vanochtend - waren de restaurants leeg, waardoor er geen slachtoffers vielen. Ook in Ottotsjats aanzienlijke schade. Hier werd een aantal huizen geraakt. Er zijn geen slachtoffers gevallen.

Er zijn nog steeds transportondernemingen die hun vrachtwagens naar Joegoslavie laten rijden. Ondanks de uitdrukkelijke adviezen om dit niet te doen, van de vervoersbond FNV, de werkgeversorganisatie NOB-wegtransport en het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Veel bedrijven hebben het vervoer naar Joegoslavie gestaakt. De ondernemingen die hun chauffeurs toch nog laten gaan, vinden dat ze geen onverantwoorde risico's nemen. De vervoersbond FNV noemt het onverantwoord om nog op Joegoslavie te rijden. De bond heeft hierover een brief geschreven naar de werkgeversorganisaties. De chauffeurs wordt aangeraden ritten naar Joegoslavie te weigeren. NOB wegtransport, de grootste werkgeversorganisatie, geeft bedrijven twee tot drie keer per week aktuele informatie over de situatie in Joegoslavie.

Tot zover onze berichtgeving over Joegoslavie.

Een chaos veroorzaakten Haagse en Amsterdamse taxichauffeurs vandaag in Utrecht. Een groot deel van de dag legden ze het treinverkeer in en om de stad lam. Ook in de Utrechtse binnenstad was het verkeer ontwricht. De chauffeurs wilden daarmee hun ongenoegen uiten over de invoering van de treintaxi in de grote steden. De chauffeurs beschouwen de treintaxi als "oneerlijke concurrentie".

Eendrachtig besloten zo'n honderd Haagse taxichauffeurs om op te trekken naar Utrecht. Al geruime tijd maken ze zich kwaad over de treintaxi's, een systeem van de Nederlandse Spoorwegen waarbij passagiers voor vijf gulden van het station naar huis worden gebracht of omgekeerd. De chauffeurs willen dat de Nederlandse Spoorwegen afzien van de treintaxi omdat dat systeem volgens hun niet in de grote steden werkt. Bij aankomst in Utrecht ontstond meteen al chaos toen de chauffeurs de instructies van de politie negeerden. Ze wilden naar het hoofdkantoor om de directie te spreken. Maar die kwam niet opdagen tot verontwaardiging van de chauffeurs. De Haagse chauffeurs kregen steun van hun collega's uit Amsterdam die ook niets zien in de treintaxi.Uiteindelijk was er toch overleg tussen de NS-directie en de chauffeurs. Kort daarop had de actieleider echter een teleurstellende mededeling. Uit woede maakten de chauffeurs elk treinverkeer onmogelijk. Treinen konden het station niet meer binnenlopen. Ongeduldige passagiers stapten daarop ver buiten het station uit hun treinen. . Hoewel de gemoederen erg verhit raakten wilden de chauffeurs het niet tot een confrontatie met de Utrechtse politie laten komen. Aan het einde van de middag besloten de chauffeurs hun actie in Den Haag voort te zetten. De chauffeurs hebben hun hoop nu gevestigd op hun collega's van de City Tax in Den Haag die voor de Nederlandse Spoorwegen rijden. Als die vanavond beslissen uit het Treintaxi-porject te stappen is het probleem voorlopig van de baan.

De P. van de A. wil niets kwijt over de besprekingen die de top van de partij vandaag in alle stilte heeft gevoerd over de WAO-plannen van 't kabinet. PvdA-fractievoorzitter Woltgens zoekt met een klein aantal deskundigen naar alternatieven voor de zeer omstreden WAO-voorstellen.

Geheimzinnigheid troef bij de PvdA. Er is angstvallig gezwegen over plaats en tijdstip van de ontmoeting. Want anders zouden journalisten allerlei vragen kunnen stellen, die PvdA-fractievoorzitter Woltgens nog niet kan en wil bantwoorden. En hoewel de eigen achterban schreeuwt om uitspraken en daden, blijft de PvdA-fractietop zich dus voorlopig van de buitenwereld afschermen. Wie hebben er naast Woltgens deel genomen aan 't geheime overleg van vandaag Vice-fractievoorzitter Leijnse en fractiesecretaris Buurmeijer. Partijleider Kok niet, want die is nog op vakantie. En verder de deskundigen Schoots, Beijlen en Middel. Middel heeft al gezegd dat de PvdA-fractie waarschijnlijk de WAO-voorstellen van 't kabinet niet zal accepteren. Het selecte gezelschap bespreekt hoe de kabinetsplannen van die befaamde nacht in juli moeten worden bijgesteld. Op 23 augustus komt de PvdA-fractie voor 't eerst bijeen en dan moeten de lijnen zijn uitgestippeld. Het partijbestuur vergadert woensdag of er deze maand een extra partijraad komt, zoals veel PvdA-gewesten eisen. Volgende week praat 't gewestelijk kader met de PvdA-top. Dus met Kok. Met Woltgens. Met Sint. De boodschap aan ieder is: geen paniek, laten we vooral zorgvuldig overleggen.

Niet een crime passionel, maar het superkanon voor Irak heeft de Belgische oud-minister Cools drie weken geleden het leven gekost. Hij wist teveel. Dat meldt het Britse dagblad The Independent. Cools leidde in Belgie het onderzoek naar illegale wapenexport naar Irak.

Twee kogels schakelden Andre Cools op 18 juli definitief uit toen ie met zijn vriendin in de auto wilde stappen. Werk van beroepsmoordenaars, wist de politie, en men dacht aan liefdesintriges. Niks ervan, schrijft de Independent. Cools werd het zwijgen opgelegd, omdat ie bewijzen had over omkopingen. Steekpenningen voor Belgische functionarissen voor illegale wapenexport naar Irak. Het superkanon voor Irak. Na Engeland is nu ook Belgie in het schandaal verwikkeld. Cools was er -volgens de krant- achter gekomen, dat kruit voor het kanon van een Belgische firma moest komen. Kort voor zijn dood kreeg hij dokumenten in handen, die dat aantoonden. Cools was op het juiste spoor gezet vanuit Groot-Britannie, dat nog steeds in rep en roer is over de eigen betrokkenheid bij wapenleveranties aan Irak. De Britten zouden Saddam Hoessein niet alleen onderdelen voor het superkanon hebben gestuurd, maar ook chemische wapens, uranium en plutonium. In Belgie zwijgen regering en justitie over de onthullingen in de Britse pers. Die legt ook verband tussen de moord op Cools en die op de Canadese uitvinder van het superkanon, Gerald Bull, vorig jaar in Brussel. Zijn kanon blijkt zonder dat er nog een schot mee gelost is, al een dodelijk wapen.

In de zaak Cools is ook de naam opgedoken van de BCCI, de wereldwijd in opspraak gekomen bank. Op afschriften van deze bank zouden de bedragen aan smeergeld staan voor Belgische ambtenaren. Zij moesten de ogen sluiten voor illegale wapenexport naar Irak.

Koningin Beatrix is vanmiddag met een gebroken kuitbeen teruggekomen van haar vakantie in Italie. De koningin brak haar rechter kuitbeen toen ze zich tijdens een wandeling verstapte. En dat kan betekenen dat ze vier tot zes weken in het gips moet lopen. Inmiddels heeft de koningin zich in Nederland onder medische behandeling gesteld. De Rijksvoorlichtingsdienst verwacht dat het officiele programma van de koningin dat volgende week weer begint gewoon door kan gaan.

Het waterpeil in de overstroomde gebieden in Oostenrijk en Zuid-Duitsland begint te zakken. Stormen en overvloedige regenval hebben enorme verwoestingen aangericht. Zeker 9 mensen zijn om het leven gekomen. De schade loopt in de honderden miljoenen guldens. De omgeving van Salzburg en Passau is tot rampgebied verklaard. In Wenen zakt het water van de Donau weer langzaam. Het hoogste waterpeil was hier ruim 7 meter boven normaal.

Bij een inval in twee kassen in Aalsmeer, waar hennepplanten werden geteeld heeft de politie vanochtend 1500 planten vernietigd. De planten zijn met een verdelger bespoten. Een van de kassen werd ook gebruikt voor de productie van marihuana. De apparatuur, ter waarde van zo'n 200 duizend gulden is in beslaggenomen en een gedeelte werd onbruikbaar gemaakt. De politie heeft drie mensen gearresteerd.

James Baker, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, is in Algiers. Dat is de laatste bestemming van zijn 23 daagse rondreis door het Midden-Oosten. Baker verklaarde dat de Algerijnse president Chadli Benjedid zijn invloed op de PLO wil aanwenden om het laatste struikelblok over de Palestijnse vertegenwoordiging weg te nemen. De Algerijnse president heeft gisteren nog overleg gevoerd met PLO-leider Jasser Arafat. Baker bezocht de afgelopen dagen Marokko en Tunesie, die ook goede banden onderhouden met de PLO.

Bij een busongeluk in het oosten van Zimbabwe zijn 83 kinderen, vijf onderwijzers en de buschauffeur omgekomen. Een omgekomen onderwijzeres had de Nederlandse nationaliteit. In een haarspeldbocht raakte de bus van de weg en sloeg over de kop. De bus was in slechte staat, en de chauffeur zou onverantwoordelijk gereden hebben. Zimbabwe kent een recordaantal verkeersongelukken met autobussen. Door een tekort aan bussen worden ze te lang op de weg gehouden. Het onderhoud is slecht.

De passagiers van het gezonken Griekse cruiseschip Oceanos zijn woedend op de bemanning. Die zou het schip als eerste hebben verlaten toen het voor de Zuid Afrikaanse kust begon te zinken. De rederij van het schip ontkent de beschuldigingen.

Alle passagiers zijn nu veilig aan land. Zij werden door helicopters van de Zuid Afrikaanse marine gered, of opgepikt door schepen in het gebied. Ondanks de goede afloop zijn de passagiers woedend op de bemanning en de kapitein van de Oceanos. De kapitein wilde de reddingsoperatie 'leiden vanaf de wal' en vindt niet dat hij verkeerd heeft gehandeld. Tijdens de reddingsoperatie werd de brug bemand door de cabaretier van het schip. Hij en andere artiesten waren als enigen achtergebleven om de passagiers te helpen. Het Zuid Afrikaanse ministerie van transport stelt een onderzoek in naar de ramp en het gedrag van de bemanning.

Aan de Zeeuwse kust is men vandaag begonnen met het laatste deel van de kustversterking. Zand uit zee wordt op het strand gespoten. Op die manier wordt het tijdens de winter-stormen in zee verdwenen zand weer teruggebracht op de kust - om zo de duinen te beschermen. Kosten: zestig miljoen gulden.

Badgasten keken vanochtend even vreemd op.Van de dikke zwarte straal zand,modder en water die op het Noordzee strand van Schouwen Duiveland werd gespoten.Er is nogal wat zand weggeslagen hier,tijdens de laatste Noord Wester stormen.Zuigers zijn nu bezig om dit zand weer terug te halen.Over een lengte van zes kilometer wordt 2,5 kubieke meter zand opgespoten.Op Ameland ,op Texel en bij Callantsoog,Petten,Scheveningen,Hoek van Holland en Zoutelande Westkappelle gebeurde dat al eerder.Totale kosten ruim zestig miljoen gulden.Het vanuit zee op het strand spuiten van zand is volgens Rijkswaterstaat goedkoop vergeleken met de aanleg van een bazalt of asfalt zeewering.Op deze manier kunnen de duinen langs de Noordzee kust behouden blijven. De aannemerscombinatie is bij Schouwen Duiveland met opspuiten begonnen op het zogeheten "gedoogde naaktstrand".In september wordt de rest van het strand opgehoogd.Voor 1 november moet het spuitwerk klaar zijn.Volgens berekeningen van Rijkswaterstaat zou het nieuwe zand op het strand van Schouwe Duiveland zo'n zeven jaar moeten blijven liggen.

Een ware plaag in deze periode van vakanties, is het bestelen van toeristen geworden. In steeds grotere getale slaan trein- en straatrovers hun slag bij argeloze vakantiegangers in de landen rond de Middelandse Zee. In Spanje zijn vooral bendes straatrovers uit Peru actief.

Vooral in het Noordoosten van Spanje, langs de kustwegen, slaan de bendes hun slag. Ze opereren vooral in groepen. Ze maken meestal gebruik van de onoplettendheid van toeristen. De bendes opereren ook in steden, zoals Barcelona, en bij andere toeristische trekpleisters zoals het strand. De politie maakt extra jacht op de verdachten, vooral Peruanen. Maar de Peruanen zijn moelijk aan te pakken. Ze stelen maar voor kleine bedragen, waarvoor ze alleen maar een geldboete krijgen. Bovendien zullen, als het al tot processen komt, maar weinig slachtoffers komen getuigen. Die zijn dan allang weer thuis.

Het weer met Erwin Kroll.

06-08-1991

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 6 augustus - EG-beraad over Joegoslavie leidt niet tot nieuwe initiatieven - Serviers en Kroaten leggen zich neer bij onvoorwaardelijk staakt-het-vuren - politiebewaking voor Wastora-oprichter Molenaar na verijdelde gijzeling - diploma's meeste Poolse verpleegsters erkend door ministerie van WVC

Alweer een bestand in Joegoslavie. En nu n, waar alle partijen zich aan zullen houden, zegt het Joegoslavische persbureau Tanjug. Het bestand wordt vanavond afgekondigd door het presidium en zal al om middernacht van kracht worden. Het staakt-het-vuren komt op het moment dat de EG-ministers van buitenlandse zaken in Den Haag een oproep hebben gedaan om de wapens neer te leggen. Om dat te bereiken, willen de Europese ministers de partijen die het bestand schenden, straffen en hen die zich er aan houden, belonen.

De spoedvergadering van de EG ministers van Buitenlandse Zaken in Den Haag, duurde uren langer dan was voorzien. Uiteindelijk besloten de ministers de landen van de West Europese Unie te vragen wat de mogelijkheden zouden zijn voor het sturen van een vredesmacht naar Joegoslavie.

De extra ministers-bijeenkomst in Den Haag was op verzoek van de Duitse minister Genscher. Genscher wilde zich er niet bij neerleggen dat de rol van de EG zou zijn uitgespeeld. Hij wilde dat de EG desnoods economische sancties zou treffen tegen 't dwarsliggende Servie. Ook de Franse minister Dumas wilde ook voortgaande actie. De Fransen wilden het idee van een Europese vredesmacht niet zomaar laten varen. Bovendien stelde Dumas voor om de Verenigde Naties in te schakelen. Terwijl buiten in Nederland wonende Kroaten demonstreerden voor onafhankelijkheid, probeerden de EG-ministers binnen n politieke lijn te trekken. De bijeenkomst duurde uren langer dan verwacht. Niet om drie uur, maar rond half zes kwam minister Van den Broek de uitkomst melden. Een etage lager liet Genscher tegelijkertijd dreigende taal horen. Als de partijen in Joegoslavie doorgaan met vechten, dan wil Duitsland actie ondernemen. En zo blijft de verdeeldheid bestaan. De ministers waren het er wel over eens dat de EG desnoods zelf een vredesconferentie organiseert om 't geweld in Joegoslavie te stoppen. En zo bleef de vereeldheid bestaan. De ministers waren het er wel over eens dat de EG desnoods zelf een vredesconferentie organiseert, om 't geweld in Joegoslavie te stoppen.

Joegoslavie heeft nog niet gereageerd op de besluiten die de EG-ministers in Den Haag hebben genomen. Kort voor de uitzending vroeg ik aan onze correspondent in Belgrado, Dick Verkijk, hoe de uitkomst van de spoedvergadering daar zal vallen.

Kroatie en de Sovjetunie zijn tegen een vredesmacht tussen de vechtende partijen. Kroatie wil dat niet, omdat het bang is definitief die gebieden kwijt te raken die door Serviers op Kroatie zijn veroverd. En president Gorbatsjov vreest, dat zo'n vredesmacht in het conflict betrokken raakt. Ook hij vraagt de partijen hun strijd te staken.

Kroatie en de Sovjetunie zijn tegen een vredesmacht tussen de vechtende partijen. Kroatie wil dat niet, omdat het bang is definitief die gebieden kwijt te raken die door Serviers op Kroatie zijn veroverd. En president Gorbatsjov vreest, dat zo'n vredesmacht in het conflict betrokken raakt. Ook hij vraagt de partijen hun strijd te staken.

Van Europese diplomatie voor een vreedzame oplossing was in Kroatie zelf nog weinig te merken. En ook niet van het broze bestand, dat de strijdende partijen nog voor die van vandaag sloten. Lang niet overal werd het nageleefd, hoewel de gevechten minder hevig waren dan in de afgelopen dagen.

Staakt-het-vuren of niet, in tal van Kroatische dorpen is in de afgelopen 24 uur nog gevochten, zoals hier in Komarevo, 50 kilometer zuidoostelijk van Zagreb. Kroatische strijdkrachten sloegen een aanval van Servische nationalisten af. Bij dergelijke gevechten, verspreid over de opstandige republie, zijn 36 Serviers gedood. Klaarblijkelijk heeft de voorgestelde wapenstilstand niet de steun van alle strijdende Servische groepen. De Kroatische radio in Zagreb berichtte over geweervuur en explosies in de buurt van Zadar bij de kust en Osijek in het oosten, waar al lang hevig wordt gevochten. Ondertussen duurt ook de woordenstrijd voort. Serviers en Kroaten bekvechten over de samenstelling van een commissie om naleving van het bestand te controleren. Ondanks de verspreide gevechten beleefde Kroatie toch de rustigste dag in weken. Stilte voor de storm, volgens sommigen.

De ANWB heeft Nederlandse toeristen in Joegoslavie aangeraden het land te verlaten. Volgens de bond zijn er nog enkele tientallen Nederlanders op vakantie in Joegoslavie.

De politie heeft een grote ontvoeringszaak weten te verhinderen. Klaas Molenaar senior - mede-oprichter van het winkelconcern WASTORA en de financiele man achter de successen van voetbalclub AZ - is op het nippertje ontsnapt aan een ontvoering. De familie Molenaar heeft nu permanente bewaking van de politie gekregen.

In alle stilte werd afgelopen weken de woning van Klaas Molenaar senior in Castricum - door de recherche ge-observeerd.Na een tip uit de Amsterdamse onderwereld dat een aantal Yugoslaven Molenaar wilde ontvoeren.De tip bleek juist.De recherche signaleerde de aspirant-ontvoerders bij het huis De familie Molenaar kreeg permanente bescherming .De rijkspolitie ging opvallend surveilleren rond het huisIs daarmee de ontvoerings dreiging weggenomen De politie in Amsterdam deed een inval in de woning van de Yugoslavische aspirant ontvoerders.Er werden wel wapens gevonden maar geen scenario voor een ontvoering. Voor onder meer verboden wapenbezit en illegaal verblijf in Nederland worden zij nu vastgehouden.Klaas Molenaar senior is met wijlen zijn broer Cees de oprichter van de winkel keten Wastora in Noord Holland.Ook waren de broers lange tijd sponsor van voetbalclub AZ. hoofd offcicier van justitie meester Josephus Jitta zegt de Yugoslaven niet te kunnen vasthouden voor de ontvoerings voorbereidingen. Omdat de Yugoslaven bekend staan als vuurwapengevaarlijk was op heterdaad betrappen te gevaarlijk.De familie Molenaar is intussen ondergedoken.

Iran-gate, ofwel het schandaal rond de vrijlating van de Amerikaanse gijzelaars in Iran (in 1981), houdt de gemoederen in de Verenigde Staten nog steeds bezig. Want heeft Ronald Reagan nu wel of niet die vrijlating vertraagd om zo in dat jaar de race om het presidentschap te kunnen winnen Over die vraag buigen zich nu twee onderzoekscommissies van het Amerikaanse Congres.

Begin 1981. 52 Amerikaanse gijzelaars, die dan 444 dagen in Iran zijn vastgehouden, komen vrij. Opmerkelijk is dat de vrijlating plaats vindt, enkele uren na de beediging van Amerika's nieuwe president: Ronald Reagan. Jarenlang wordt er gespeculeerd dat Reagan en zijn "runningmate" George Bush, tijdens de verkiezingsstrijd met Iran, afspraken hebben gemaakt over het langer vasthouden van de gijzelaars. Om zo de zittende president Carter af te houden van een verkiezingszege. April dit jaar kwam een voormalig staflid van Jimmi Carter met nieuwe beschuldigingen aan het adres van Reagan. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden besloot samen met de Senaat gisteren uiteindelijk toch een onderzoek in te stellen. Oud-president Reagan heeft elke beschuldiging steeds ontkend. De uitkomst van het onderzoek is zeker ook in het belang van Amerika's huidige president, George Bush - Reagan's toenmalige tweede man. Als de beschuldigingen kloppen, komt mogelijk zijn herverkiezing als president - volgend jaar - in het geding.

In Japan wordt de druk op de regering steeds groter, om openlijk de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Azie. De gemeenteraad van Hiroshima heeft nu een motie aangenomen, waarin staat dat Japan de schuld op zich neemt voor die oorlog. Vandaag is het precies 46 geleden dat Hiroshima door een atoombom werd verwoest.

De explosie kostte 140-duizend mensen het leven en verwoestte de complete stad. Dagelijks wordt Japan nog herinnerd aan de tragedie. Dit jaar stierven 4800 burgers, die bij de aanval radio-actief besmet raakten. Vanmorgen kwamen vijftigduizend mensen naar het vredesmonument voor een korte, sobere plechtigheid. De burgemeester van Hiroshima bood in zijn speech de verontschuldigingen aan voor het leed, dat Japan gedurende de oorlog in heel Azie teweeg heeft gebracht. Voor het eerst in Japan komt in het openbaar de schuldvraag over de oorlog in Azie aan de orde. Over een paar maanden wordt in Pearl Harbor voor de 50ste maal de Japanse aanval op de haven herdacht. Vredesaktivisten in Japan vinden dat een goede gelegenheid om toe te geven, dat het lijden van talrijke Aziatische volken in de jaren '40 is begonnen met die plotselinge vernietiging van de Amerikaanse vloot door Japan.

Jaarlijks rapporten over mensenrechten-situaties, en een alarmlijn om in een vroeg stadium bloedige conflicten wereldkundig te maken. Dat zijn de voornaamste besluiten van de eerste officiele vergadering van de UNPO; een alternatieve Verenigde Naties.

De UNPO, een organisatie van landen en volken die niet vertegenwoordigd zijn in de Verenigde Naties besprak vandaag de snel slechter wordende situatie in Lithouwen, Irak, Indonesie en Yoegoslavie. Zevenenveertig delegaties waren in Den Haag aanwezig, waaronder ook de Molukkers. Allemaal vertegenwoordigers van volken wier stem via de officiele kanalen niet gehoord wordt. Terwijl aan de hofvijver de vlaggen van de aangesloten landen wapperen, vergaderen de vaak vergeten volkeren op hetzelfde moment als de officiele EG-vertegenwoordigers. De UNPO wil met de volkeren en deskundigen van buiten, op tijd konflikthaarden wereldkundig maken, zodat snel ingegrepen kan worden. Vanmiddag werd uit inzendingen van de aangesloten landen en volkeren de eigen vlag van UNPO gekozen. Uit de tientallen inzendigen is deze gekozen.

In augustus, tijdens de vergadering van de commissie voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, zullen de UNPO-resoluties besproken worden.

De politie heeft vanmorgen twee verdachten gearresteerd voor de moord op restauranthouder Gerard Fagel in 1989. De twee, afkomstig uit Nijmegen, zouden Fagel hebben doodgeschoten tijdens een uit de hand gelopen inbraak. Fagel was de eigenaar van restaurant 'De Hoefslag' in Bosch en Duin. Hij werd gedood in de slaapkamer van zijn woning boven het restaurant. De moord bleef eerst onopgelost, maar in mei van dit jaar begon de politie een onderzoek op grond van nieuwe informatie.

Succesvolle Afrikaanse musical in Nederland. De Zuid-Afrikaanse show Sikulu gaat vandaag in premiere in de Amsterdamse stadschouwburg. De muziek wordt gespeeld door een populaire Zuid Afrikaanse band en de dansers komen uit verschillende Zuid Afrikaanse stammen. De show, met .een mengsel van traditionele en moderne ASfrikaanse muziek en dans, is op tournee door Europa en had enorm succes in Duitsland.

In de Amerikaanse stad Milwaukee is een rassenrel ontstaan na de serie-moorden die daar hebben plaatsgevonden. De moeder van n van de zwarte slachtoffers van de blanke seriemoordenaar wil zo'n zes miljoen gulden schadevergoeding van de gemeente. De politie zou racistisch hebben gehandeld en niet genoeg hebben gedaan om de moorden te voorkOmen. Een jeugdig slachtoffer zou zelfs door de politie naar de dader zijn teruggestuurd, na ontsnapt te zijn. De politie meende dat het om een "homo-ruzie" ging. Zijn verminkte overblijfselen zijn teruggevonden in het huis van de dader.

In Oost-Turkije zijn leger en politie massaal op zoek naar tien vermiste Duitse toeristen. Ze werden vorige week donderdag ontvoerd door verzetsstrijders van de Koerdische Arbeiderspartij. De ontvoering heeft in zowel Turkije als Duitsland veel stof doen opwaaien. In Duitsland zitten veel leden van de Koerdische Arbeiderspartij gevangen wegens extremistische activiteiten.

Bijna alle Poolse verpleegkundigen die door het Academisch Ziekenhuis van de Vrije Universiteit Amsterdam waren aangesteld, kunnen voorlopig aan het werk. Het ministerie van Volksgezondheid heeft hun diploma's erkend.

Het weer nu met Peter Timofeef

Goeienavond, het nieuws van woensdag 7 augustus - PvdA-partijbestuur wil deze maand geen extra partijraad over WAO-plannen - bestand in Kroatie door Servische nationalisten alweer geschonden - NS wil schadevergoeding; taxi-chauffeurs plannen meer acties - reorganisatie bij VD kost deel bedrijfsleiders hun baan

Een extra partijraad van de Partij van de Arbeid over de WAO nog deze maand 't Partijbestuur van de PvdA vergadert er op dit moment over in Amersfoort. Het bestuur verzet zich met hand en tand tegen een extra partijraad op 24 augustus. Een aantal gewesten eist dat. Maar 't partijbestuur vindt die datum te vroeg voor een zinvolle discussie.

De vergaderplaats moest absoluut een geheim blijven. Maar in 't Amersfoortse cafe-restaurant De Eenhoorn vergadert 't PvdA-partijbestuur over de WAO-perikelen. De problemen groeien met de dag. 't PvdA-partijbureau in Amsterdam heeft al vijfhonderd opzeggingen van leden te verwerken gekregen. 't PvdA-partijbestuur vergadert zonder partijvoorzitter Sint. Die is nog op vakantie. 't Bestuur moet beslissen of en zo ja wanneer er een extra partijraad over de WAO moet worden gehouden. Een aantal gewesten eist dat zo'n partijraad op 24 augustus wordt gehouden. Maar tot dusver is er nog maar n handtekenig binnen gekomen van een partijraadslid dat die eis steunt. 't Partijbestuur heeft dus geprobeerd om de vergaderplaats geheim te houden. Net zoals de PvdA-fractietop afgelopen maandag, wilde 't bestuur ver weg van journalisten en camera's vergaderen. De opstelling van 't partijbestuur in de WAO-discussie is in eigen kring scherp aangevallen. PvdA-Kamerlid Middel verweet 't partijbestuur in HPDe Tijd 'bang en verkramp reageren'. PvdA-secretaris Beck heeft daar een korte reactie op: Acht PvdA-gewesten vinden met 't partijbestuur dat een extra partijraad op 24 augustus te vroeg is. Zoals 't gewest Amsterdam. Wat voor beslissing er ook wordt genomen, eerst wil 't bestuur met partijleider Kok overleggen. Die komt 't weekeinde terug van vakantie.

De kabinetsplannen rond de WAO leiden nu al tot een forse looneis. De Unie BLHP (de bond voor het middenkader in de bedrijven) wil bij de komende CAO-onderhandelingen een flinke loonsverhoging van zekerzeven procent. Om de plannen rond ziektewet en WAO te compenseren en vanwege lastenverzwaringen.

De Unie BLHP is kleiner dan de FNV of het CNV, maar geeft met deze looneis wel een richting aan. Behoud van koopkracht voor de werknemers ligt ten grondslag aan de gewenste loonsverhoging van zeven procent. Door tal van lastenverzwaringen ontstaat er flink koopkrachtverlies, Een hoge looneis is noodzakelijk. Er blijft, zo zegt de Unie geen geld meer over voor uitbreiding van werkgelegenheid. Loonmatiging, werk boven inkomen, wat het kabinet wil, is door de maatregelen van datzelfde kabinet onmogelijk, zo zegt de bond. De Unie BLHP wil ook compensatie voor de aangekondigde verslechteringen van de Ziektewet en de WAO. Die komen bovenop de looneis.

Een van de mogelijkheden om het aantal mensen in de WAO terug te brengen, is al met veel succes in de praktijk gebracht door het GAK. De Gemeentelijke Arbeids Kantoren hebben opmerkelijke resultaten bereikt met het op een andere manier begeleiden van zieke werknemers. Dat leverde minder ziekteverzuim op en daarmee minder mensen die in de WAO belanden. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het GAK.

Vorig jaar startte het GAK, de organisatie die de werknemersverzekeringen uitvoerd met de nieuwe manier van werken. De verzekeringsgeneeskundige van het GAK krijgt een bedrijf onder zijn hoede om de controle van zieke werknemers te doen. In 180 bedrijven wordt de nieuwe methode nu toegepast. Het projekt wordt dit jaar nog uitgebreid naar duizend bedrijven. Het GAK verwacht in de toekomst een besparing op de ziektekosten van honderden miljoenen guldens. Een van de bedrijven waar met de nieuwe persoonlijke begeleidinmgsmethode gewerkt wordt is de busonderneming Centraal Nederland. Vroeger hadden de 2000werknemers te maken met de GAK-dokter bij hen in de buurt. En de werknemers wonen nogal verspreid. De besparing van honderden miljoenen guldens op ziektewet en WAO zal uiteindelijk tot premieverlaging leiden. Iets waar de politiek om zit te springen.

Het GAK moet voor de nieuwe manier van werken wel extra artsen aantrekken.

Volgens de Kroatische regering hebben Servische nationalisten het staakt-het-vuren geschonden. En daarmee staat het bestand in Kroatie staat op springen. De nationalisten zouden ook na het ingaan van het bestand, om zes uur vanmorgen, op Kroatische doelen hebben geschoten. De Kroaten zeggen dat ze nog niet hebben teruggevuurd, maar dat dat zeker zal gebeuren, als de aanvallen doorgaan. Op dit moment lijkt alles rustig in Kroatie.

Eenheden van het Joegoslavische leger gingen vanochtend vroeg terug naar de kazernes. De federale troepen hebben zich nog niet met de gevechten van vandaag bemoeid. Of ze mogen ingrijpen als de strijd tussen de Serviers en de Kroaten weer losbrandt, is onduidelijk. Het leger is er herhaaldelijk van beticht aan Servische kant mee te vechten. De terugtrekking duidt er voorlopig nog op dat de troepen zich aan het staakt-het-vuren houden. Kort VOOR het ingaan van het bestand werd er nog heftig gevochten in Slavonia, de grensstreek van Kroatie, waar veel Serviers wonen. De gevechten vonden vooral plaats in de omgeving van Osijek. De gevechten in Osijek gingen ook vanmorgen nog door. Kroatische troepen proberen hier een Servische sluipschutter te pakken te nemen. Bij de Servische beschietingen ontsnapten deze man en zijn gezin aan de dood toen een mortiergranaat hun auto trof. Ook het plaatsje Vukovar is doelwit van Servisch mortiervuur geweest. Er vielen geen gewonden. Wel raakte een aantal woningen zwaar beaschadigd. Tijdens de beschietingen, werden in het regionale hospitaal zieken en pasgeborenen overgebracht naar veiliger ruimten in het gebouw.

07-08-1991

Eenheden van het Joegoslavische leger gingen vanochtend vroeg terug naar de kazernes. De federale troepen hebben zich nog niet met de gevechten van vandaag bemoeid. Of ze mogen ingrijpen als de strijd tussen de Serviers en de Kroaten weer losbrandt, is onduidelijk. Het leger is er herhaaldelijk van beticht aan Servische kant mee te vechten. De terugtrekking duidt er voorlopig nog op dat de troepen zich aan het staakt-het-vuren houden. Kort VOOR het ingaan van het bestand werd er nog heftig gevochten in Slavonia, de grensstreek van Kroatie, waar veel Serviers wonen. De gevechten vonden vooral plaats in de omgeving van Osijek. De gevechten in Osijek gingen ook vanmorgen nog door. Kroatische troepen proberen hier een Servische sluipschutter te pakken te nemen. Bij de Servische beschietingen ontsnapten deze man en zijn gezin aan de dood toen een mortiergranaat hun auto trof. Ook het plaatsje Vukovar is doelwit van Servisch mortiervuur geweest. Er vielen geen gewonden. Wel raakte een aantal woningen zwaar beaschadigd. Tijdens de beschietingen, werden in het regionale hospitaal zieken en pasgeborenen overgebracht naar veiliger ruimten in het gebouw.

In Bonn heeft kanselier Helmuth Kohl nogmaals gedreigd dat Servie met economische sancties gestraft zal worden als de Serviers het bestand schenden.

In Londen sprak de West-Europese Unie over Joegoslavie. De ambassadeurs van de negen lidstaten namen nog geen beslissing over een WEU-bijdrage aan het staakt-het-vuren. In Joegoslavie zelf, bemiddelt een pauselijke delegatie in het conflict tussen Kroaten en Serviers. In Zagreb heeft de delegatie een ontmoeting gehad met de Joegoslavische minister van buitenlandse zaken, Loncar.

De regering van Zuid-Afrika zal hard moeten werken om het vertrouwen van het ANC weer terug te winnen. Dat zei Nelson Mandela vanmiddag bij terugkeer van zijn reis door Zuid-Amerika en een aantal Caribische landen. De ANC-leider vindt, dat president De Klerk de affaire rond de geheime betalingen aan allerlei organisaties niet goed heeft afgehandeld.

Een hartelijk welkom voor Winnie en Nelson Mandela op het vliegveld van Johannesburg. Maar een half uur later was de sfeer heel anders, toen Mandela fel uithaalde naar president De Klerk. Hij verweet hem niets te hebben geleerd van de illegale betalingen aan onder meer Inkatha. Op hetzelfde moment, vijftig kilometer verder, in Pretoria, verbood de rechter een protestmars tegen de financiele steun van Inkatha door de regering. De politie stuurde de honderden demonstranten weg.

Vrijlating van de gijzelaars in Libanon lijkt dichterbij. Het Witte Huis heeft berichten ontvangen, dat een Amerikaan en een Brit hun vrijheid terugkrijgen van de Islamitische Jihad. De ontvoerders kondigden een belangrijke boodschap aan voor de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Perez de Cuellar. Zeker 13 westerlingen worden in Libanon nog in gijzeling gehouden.

In het gijzelingsdrama lijkt voor het eerst een prominente rol voor de Verenigde Naties weggelegd. En voor secretaris-generaal Perez de Cuellar, die achter de schermen al zo'n 4 jaar met de kwestie bezig is. Hij is hoopvol over de vrijlating: Komend weekeinde is Perez in Geneve, waar de Jihad vermoedelijk contact zal leggen. De aankondiging van de speciale boodschap door de ondergrondse Libanese organisatie ging vergezeld van een foto van 1 van de 6 Amerikanen, de journalist Terry Anderson, met 6-en-een-half jaar de langst ontvoerde. De Amerikaanse president Bush was de voorzichtigheid zelve. Op weg naar zijn vakantiebestemming waarschuwde hij voor al te gespannen verwachtingen:

Sjiitische bronnen in Beiroet vermoeden dat gijzelaars vrijgelaten worden omdat de ontvoerders bang zijn voor ingrijpen van het Syrische leger, dat een eind wil maken aan het optreden van allerlei milities in Libanon.

Een gruwelijke vondst in Belgie. Aan de kant van een weg vlakbij de Franse grens zijn de lijken van 5 mensen aangetroffen, onder wie 3 kinderen. Allen zijn met een schot door het hoofd vermoord. De vijf waren afkomstig uit Noord-Frankrijk en zijn waarschijnlijk na de moord naar Belgie vervoerd. De slachtoffers zijn een echtpaar, hun dochterje van 3 en twee neefjes van 8 en 13. Over daders of motief is niets bekend.

Een Turkse bufferzone in Irak. Turkije gaat een zone van 5 kilometer breed in het noorden van Irak bezetten. De strook is bedoeld om een eind te maken aan aanvallen van Koerdische guerillastrijders vanuit Irak. De laatste dagen heeft het Turkse leger in noord-Irak uitgebreid jacht gemaakt op leden van de Koerdische verzetsorganisatie PKK. Vliegtuigen van de Turkse luchtmacht hebben al 92 aanvallen uitgevoerd op Koerdische doelen in Irak. De Iraakse regering heeft nog niet gereageerd op de Turkse acties.

Veertig dagen zal het goudtransport duren. Dan heeft Koeweit zijn goudstaven die Irak tijdens de Golfoorlog heeft gestolen, weer terug. Afgelopen maandag heeft Irak - onder VN-toezicht - de eerste lading overgedragen aan het buurland. De gestolen goudvoorraad vertegenwoordigt een waarde van ruim anderhalf miljard gulden. Irak moet van de VN ook buitgemaakt geld en museumstukken teruggeven. Volgens sommigen zou Koeweit overwegen het goud te verkopen, omdat de export van "het ZWARTE goud" - olie - nog niet op peil is en de wederopbouw veel geld kost.

Protest tegen stierengevecht in Polen. In de stad Chorzow gingen leden van de milieu-partij de Groenen in de arena op de grond zitten om het stierengevecht te verhinderen. Maar de stier trok zich daar niet veel van aan pauze van ongeveer 5", verder lezen bij shotwissel op 19" De toeschouwers waren razend op de demonstranten en na een handgemeen werden de de Groenen over het hek gesmeten. Stierenvechten is een nieuw verschijnsel in Polen en wordt steeds populairder.

De NS vindt dat aktievoerende taxichauffeurs moeten opdraaien voor de schade die de Spoorwegen maandag heeft geleden door de akties tegen de treintaxi. Taxichauffeurs uit Amsterdam en Den Haag maakten toen urenlang treinverkeer van en naar Utrecht onmogelijk. De NS schat de totale schade 1 miljoen gulden en onderzoekt of ze de organisatoren, de Samenwerkende Haagse Taxi Ondernemers, aansprakelijk kan stellen.

Tijdens de aktie tegen de komst van de treintaxi vernielden de aktievoerders een perronwagen van de NS. Ook moesten de Spoorwegen extra personeel inzetten. Maar de grootste schadepost verwacht de NS van gedupeerde reizigers. Een kwart miljoen passagiers liep maandag als gevolg van de akties vertraging op. In de regel dient een tiende een schadeclaim in bij de NS. Resultaat van de aktie was dat het Haagse taxibedrijf Citytax zich terugtrok uit het treintaxiproject. VOF Treintaxi wil alsnog proberen de treintaxi ook in Den haag in te voeren. Maar ze wil dan garanties van de gemeente Den Haag.

De treintaxi moet overal verdwijnen. Dat vindt de Vereniging Taxibelangen Nederland. De vereniging wil dat de treintaxi ook weg gaat in steden waar ie al rijdt.

Een unieke overeenkomst tussen Rotterdam en ruim 30 Duitse chemiebedrijven, waaronder Bayer, BASF en Hoechst. De lozing van zware metalen als zink, lood en kwik in de Rijn zal in de toekomst fors worden verminderd.

De grootscheepse reorganisatie van noodlijdende Vroom en Dreesmann-warenhuizen gaat in hoog tempo en met harde hand. Een op de drie bedrijfsleiders moet weg. En voor een aantal filialen is de toekomst uiterst onzeker.

Nadat winkelspecialist Kessels was weggestuurd bij V en D zette Hamming als nieuwe directeur alles op alles om de reorganisatie en modernisering van het zwaar verliesgevende en nogal ouderwetse warenhuis concern nog dit jaar te doen slagen.Twintig van de bijna zestig bedrijfsleiders moeten iets anders zoeken.Met hulp van een outplacementburo.De bonden zeggen dat V en D de bezem haalt door de top en het middenkader. n.De toekomst van de bestaaNDE vestigingen is kritiesch bekeken.De twee filialen in Amsterdam en verder in Den Haag,Valkenswaard,Kerkrade,Geleen,Tiel en Sneek voldoen niet aan de normen. Dat wil zeggen,te weinig verkoop vierkante meters en te lage omzet. Nast sluitingen ziet de V en D directie mogelijkheden voor elf nieuwe vestigingen,winkels nieuwe stijl.al eerder een sociaal plan overeengekomen.

Tijdelijk wordt het warme weer verstoord. En niet alleen bij ons. Morgenmiddag ligt een zone met bewolking en buien in deze omgeving. Vrijdag ligt het nog wat oostelijker. Er vooruit is het zonnig, op een enkele onweersbui na en erachter herstelt de zon zich, door het dichterbij komen van dit hogedrukgebied. De gevolgen voor de temperatuur zijn dat de 25 graden grens tot ver in europa wordt teruggedrongen. Maar het grootste deel blijft warm. Het noordwesten en noordenkoel. Maar in west europa wordt het vanaf vrijdag weer wat warmer. Die buien trekken vannacht over ons land. Vandaag ontwikkelde die storing zich boven de oceaan. geleidelijk ontstonden er steeds meer buien die onze kant op trokken. Maar er vooruit ontstonden al enkele onweersbuien en het is goed mogelijk dat die vanavond al over het zuidoosten trekken. Dat kan gepaard gaan met zware windstoten. Vannacht komen de andere regen en onweersbuien, die van west naar oost over ons land trekken, zodat ze morgenochtend over het oosten van ons land liggen. In het westen is het droog en breekt de zon door. Morgenmiddag zijn er overal stapelwolken en zon. Met een stevige noordelijke wind wordt het ongeveer 20 graden. De herstel gaat door, zodat het vrijdag en het weekeinde zonniger is en warmer.

08-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 2 augustus. EG-ministers weer naar Joegoslavie. Palestijnen oneens met Baker over vertegenwoordiging. Koeweit EEN jaar na Iraakse invasie. Magneetkaart voor betere controle asielzoekers.

Op Schiphol zei minister van den Broek VOOR zijn vertrek naar Joegoslavie niet optimistisch te zijn over zijn vierde missie. Toch vindt hij diskussies over een militair ingrijpen op dit moment voorbarig. Na Frankrijk heeft ook Duitsland zich uitgesproken voor het zenden van een vredesmacht van de EG of de WEU, als alle partijen het daarmee eens zijn. Dat de EG-ministers een uiterst moeilijke taak wacht werd bevestigd door van den Broek's Luxemburgse collega Poos. Hij dreigde in een televisie-interview dat de EG haar bemiddeling zal staken als de betrokken partijen het akkoord van Brioni niet erkennen en de overheid het leger en de milities niet in de hand kan houden.

Zeker 80 man van de Kroatische troepen zijn gedood bij de gevechten gisteren in het dorp Dalj. In een naburig dorp vielen nog eens 36 doden. Ook vandaag zijn bij nieuwe gevechten 5 doden gevallen en 15 gewonden.

Troepen van het nationale leger en Servische guerillastrijders zouden het Kroatische dorp Dalj van de buitenwereld hebben afgesloten. Bij de gevechten gisteren werden in het dorp grote vernielingen aangericht. Het gebouw van de plaatselijke politie werd beschoten door tanks van het leger en totaal vernield. Ook andere gebouwen in het dorp werden zwaar beschadigd. Een woordvoerder van de politie in het nabijgelegen Osijek zei van dorpsbewoners gehoord te hebben dat groepen Serviers in het dorp rondtrekken en iedere jonge Kroaat die ze vinden executeren. De stad Kostajnica,die eerder door Servische nationalisten was ingenomen, zou weer in handen van de Kroatische veiligheidstroepen zijn. Het geweld van de afgelopen dagen heeft in Kroatie tot een politieke crisis geleid. Een groep hardliners binnen de partij van president Tudjman wil dat hij de oorlogstoestand uitroept. Tot nu toe weigert Tudjman dat te doen. Het parlement komt morgen in spoedzitting bijeen om maatregelen te nemen tegen het federale leger. Zo wil men de kazernes afsluiten van water, elektriciteit en levensmiddelen

Is het inzetten van een militaire macht van de WEU, de West-Europese Unie, een reeele mogelijkheid. Deze vraag stellen we aan de secretaris-generaal van de WEU, de heer van Eekelen ,nu in de studio in Londen. G.A. Het kan niet om een STRIJDmacht gaan, maar als de opdracht een VREDESmacht voor het scheiden van de partijen zou zijn, dan zou dat kunnen Moet die macht dan een mandaat hebben van de WEU, of misschien van de EG of zelfs de VN of misschien de CVSE, de Conferentie voor Veiligheid en samenwerking Is een verzoek uit dat gebied nodig Van Zagreb enof Belgrado Wie doen er mee Ook Nederlanders Wie heeft dan de leiding (Hr.v.E. noemt dan Engeland,dat een Rapid Reaction Corps heeft, de snelle reaktiemacht van de NAVO. Volgens een tweepettensysteem zou dat ook kunnen opereren voor een Europees scenario.Zo kan het snel.)

Een volgende stap op weg naar een vredesconferentie over het Midden-oosten. Minister Baker kreeg van de Palestijnen in de bezette gebieden te horen dat ze positief staan tegenover zo'n conferentie. Een definitief antwoord volgt over enkele dagen.

De Amerikaanse minister Baker, nu in Amman, onderhandelt over de samenstelling van een gemengd Jordaans-Palestijnse delegatie voor de vredes-conferentie. De Israeli's weigeren in de eerste ronde aan tafel te gaan zitten met PLO-vertegenwoordigers en met Palestijnen uit Oost-Jeruzalem. Want dat zou de Israelische claim op hl Jeruzalem te veel verzwakken. Maar voor veel Palestijnen zijn die beperkende voorwaarden onverteerbaar: De PLO gaat alleen akkoord met de vredes- conferentie als men zelf de delegatie kan samenstellen. Ook eist de PLO op voorhand de terugtrekking van Israel uit alle bezette gebieden, inclusief Oost-Jeruzalem, waar met name Arabieren wonen. Op het Amerikaans consulaat in West-Jeruzalem ontmoette James Baker eerder vandaag Faisal Al Husseini, een Palestijnse leider uit Oost-Jeruzalem, en voor Israel dus ongewenst persoon bij de vredes-conferentie. Voor het oog van de camera straalde Baker een ijzeren geloof uit in zijn missie: Na afloop van het gesprek meldde Al Husseini, dat de Palestijnen in de bezette gebieden positief staan tegenover de vredes- conferentie. Maar volledige instemming van de PLO is nog niet binnen. Volgens de Israelische Minister van Defensie, Arens, kunnen de Palestijnen geen nee zeggen tegen een vredesconferentie: Zijn collega Sharon noemt de vredes-confreentie een 'historische vergissing'. Hij dreigt met aftreden.

President Bush, terug in Washington, heeft de Israeli's en de Palestijnen opgeroepen deze 'historische kans op vrede' niet te missen en snel een oplossing te vinden voor de Palestijnse vertegenwoordiging bij de vredes-conferentie.

President Bush heeft aangekondigd dat er in september een conferentie over de kwestie Cyprus wordt gehouden. Het eiland Cyprus bestaat uit een Turks en een Grieks deel. Turkije heeft het noordelijk deel van Cyprus in 1974 bezet. Bush bezocht twee weken geleden zowel Turkije als Griekenland en besprak de kwestie Cyprus. De conferentie over Cyprus zal worden gehouden in de Verenigde Staten. De conferentie wordt voorgezeten door de secretaris - generaal van de Verenigde Naties, Perez de Cuellar.

Het tanktoerisme is flink toegenomen. Uit een enquete blijkt, dat maar liefst 69 van de Limburgers naar Belgie of Duitsland rijdt om benzine te tanken. Dat is twee keer zo veel als voor de accijnsverhoging op 5 juli. Van de Brabanders die niet verder dan 20 kilometer van de grens wonen tankt nu 30 regelmatig in Belgie. De pomphouders in Limburg en de Brabantse grensstreek raken hierdoor 740 miljoen gulden omzet per jaar kwijt.

Grote overstromingen in Oostenrijk en Zuid-Duitsland door hevige regenval. Twee mensen zijn omgekomen en tientallen mensen raakten gewond. De ravage is enorm. Heel Oostenrijk heeft last van wateroverlast , . In Wenen en Salzburg staan veel straten onder water. De rivier De Salzach, in het noorden van Oostenrijk is buiten haar oevers getreden. Voorspeld is dat de regenval zeker tot morgenvroeg zal aanhouden.

ER is een stormloop ontstaan op toegangskaarten voor de tentoonstelling "Rembrandt, de Meester en zijn Werkplaats". Op de eerste dag van de kaartverkoop zijn al 18.000 kaarten verkocht. Vanaf 4 december zullen in het Rijksmuseum in Amsterdam 50 schilderijen van Rembrandt te zien zijn, die een goed overzicht geven van zijn werk. Daarnaast komen er ook 33 schilderijen van zijn leerlingen. Wie niet tot december wil wachten kan de tentoonstelling vanaf september in Berlijn bezoeken.

Er is EN feest En rouw in Koeweit. Het is vandaag precies een jaar geleden ,dat het land door de troepen van Saddam Hussein onder de voet gelopen werd.

De afgelopen nacht, om twaalf uur precies, was het feest in Koeweit-Stad. Duizenden Koeweiti's kwamen hun huizen uit en schoten hun pistolen en geweren met lichtspoor-munitie leeg. De Koeweitse regering vindt dat er voorlopig weinig te vieren valt, en heeft daarom geen officiele festiviteiten georganiseerd. Het is vandaag, vrijdag, de wekelijkse Moslim-gebedsdag. In de moskeeen werden bijeenkomsten gehouden om de doden te herdenken die tijdens de bezetting vielen.

Saddam Hussein heeft EEN grote fout gemaakt, toen hij zich waagde aan de bezetting van Koeweit. Hij had het idee, dat de internationale gemeenschap, en in ieder geval de Arabische landen, hem rustig zouden laten zitten. Maar de Iraakse actie draaide uit op een totale mislukking.

In de vroege ochtend van de tweede augustus rollen Iraakse tanks en pantservoertuigen Koeweit binnen. Een paar uur later is vrijwel het hele land, inclusief Koeweit-stad veroverd. De overmacht van Irak is zo groot dat het betrekkelijk kleine Koeweitse leger geen schijn van kans heeft. Op n augustus, de dag voor de inval, wordt er nog gepraat tussen Koeweit en Irak. Het gaat over een oude ruzie: Irak wil een fikse schadevergoeding, omdat Koeweit in het grensgebied een Iraaks olieveld leeg zou pompen. De Koeweitse regering weigert te betalen. Saddam Hussein heeft weinig plezier van zijn nieuwe provincie. Begin dit jaar wordt hij door een coalitie onder aanvoering van de Amerikanen hardhandig uit Koeweit gezet. De prijs is hoog: het eens schatrijke Koeweit is nu een geblakerd en leeggeplunderd land. En van het Iraakse leger is nog maar weinig over. Maar Saddam Hoessein is niet uitgeschakeld en zit, ogenschijnlijk, nog steeds stevig in het zadel.

-5 maanden na de bevrijding,- In het Koeweit van vandaag is het nog altijd te merken dat er oorlog is geweest. De opbouw IS op gang gekomen, maar de ravage die de Irakezen hebben achtergelaten is zo groot, dat het nog lang zal duren voordat de toestand weer een beetje normaal is.

Vijf maanden na de bevrijding is Koeweit nog steeds een slagveld. Van de 750 brandende oliebronnen moeten er nog 500 gedoofd worden. Het blussen gaat langzaam omdat de bronnen door het terugtrekkende Iraakse leger van explosieven zijn voorzien die al veel slachtoffers hebben gemaakt onder de blustechnici. Het terrein om de bronnen heen ligt bezaaid met Iraakse mijnen en niet ontplofte geallieerde bommen die eerst onschadelijke moeten worden gemaakt. De Koeweiti zelf denken dat in maart alle branden zijn geblust, experts denken daar vijf jaar voor nodig te hebben. De olieindustrie heeft door de oorlog 75 miljard gulden schade opgelopen maar de export is kortgeleden voorzichtig hervat. Het schatrijke land zal voor de wederopbouw enkele tientallen miljarden guldens lenen . De oppositie in Koeweit is tijdens de bezetting mentaal gegroeid. De roep om terugkeer naar de democratie van voor l965 is sterker dan ooit. De toezegging van de Emir , sjeik el-Sabah, dat er in oktober van volgend jaar vrije verkiezingen worden gehouden vindt de oppositie onvoldoende, ze hadden nu al verkiezingen gewild. Vanuit de hele wereld kwam er veel kritiek op de processen tegen vermeende collaborateurs met de Iraakse bezetters. De verdachten, vooral Palestijnen konden zich niet goed verdedigen en beroep tegen het vonnis was niet mogelijk. Inmiddels is die situatie verbeterd en zijn 29 doodvonnissen omgezet in levenslange gevangenisstraffen. Er is een uittocht op gang gekomen van de in Koeweit wonende Palestijnen. Een deel had het land tijdens de bezetting al verlaten, een ander deel is nu gedwongen te vertrekken. Toch stromen er vooral gastarbeiders uit Azie het land weer binnen om het werk te verrichten dat de Koeweiti's zelf niet willen doen.

De Kurdische leider Jalal Talabani vraagt opnieuw hulp van de regeringen van Nederland,Groot Brittannnie,Duitsland en Frankrijk. Hulp voor de Kurdische vluchtelingen in Irak EN Iran,die nog steeds dakloos zijn .

Jalal Talabani even in Amsterdam.De leider van de Kurdische Patriottische Unie die in mei dit jaar bij Sadam Hoesein de toekomst van zijn volk probeerde veilig te stellen.Volgens Talabani is zeker een miljard dollar nodig om de totaal verwoeste economie in Kurdistan te herstellen.De iraakse troepen hebben huizen verwoest,het vee gestolen en de landbouw is vernbietigd.Ruim een miljoen Kurden leven in tenten.Het ziet er niet naar uit dat deze mensen nog dit jaar weer in een huis zullen wonen.Een nieuwe ramp dreigt. Jalal Talabani heeft van Nederland morele politieke steun gekregen en steun in de strijd voor democratisering en autonomie.De harde dollars hoopt hij via de de Europese Gemeenschap binnen te halen.

Een magneetkaart die registreert of een asielzoeker wel of niet in een opvangcentrum is. Als het aan 't kabinet ligt krijgen per 1 oktober alle asielzoekers zo'n kaart. Voor meer controle en meer efficiency. De PvdA vindt de maatregel te ver gaan.

De magneetkaart moet WVC en justitie helpen om de komst van jaarlijks ongeveer twintigduizend asielzoekers sneller te verwerken. En efficienter. De magneetkaart gaat worden gebruikt in de vier nieuwe opvang- en onderzoekcentra die het kabinet per 1 oktober wil oprichten. Als de Kamer akkoord gaat, komen die centra in Amsterdam, Zeewolde, Eindhoven en een nog onbekende vierde gemeente. De asielzoeker moet de magneetkaart gebruiken als hij of zij zo'n centrum verlaat en binnenkomt. Op die manier, zegt 't kabinet, kunnen ambtenaren van justitie snel zien of iemand aanwezig is om te worden verhoord. Ook voor 't krijgen van zak- en kleedgeld moet de magneetkaart worden gebruikt. Maar de magneetkaart kan volgens justitie ook dienen als mogelijke vervanging van de huidige meldingsplicht. Veel asielzoekers moeten zich nu om de zoveel tijd op een politiebureau melden. Met de magneetkaart zou dat niet meer hoeven De magneetkaart voor meer controle en voor een efficientere bedrijfsvoering. De PvdA-Kamerfractie aarzelt sterk. 't CDA vindt de magneetkaart wel een goed idee. Eind deze maand praat de Kamer over de plannen van 't kabinet.

Het weer,met Erwin Kroll.

Voor de vierde keer probeert de EG via diplomatiek overleg een burgeroorlog in Joegoslavie te voorkomen. Minister Van den Broek is opnieuw, met zijn Luxemburgse en Portugese collega's, in Joegoslavie om te praten met de strijdende partijen. Lukt deze bemiddelingspoging niet, dan zal volgens Van den Broek de druk toenemen om een vredesmacht daarheen te sturen, mogelijk onder de vlag van de West-Europese Unie.

12-08-1991

GOEDEN AVOND.HET NIEUWS VAN MAANDAG 12 AUGUSTUS. Vakbeweging begint aktie op prinsjesdag. Koningin opent milieurechtconferentie. Italie wil alle oproerige Albanezen het land uit. Perez de Cuellar optimistisch over gijzelaars.

De hele vakbeweging loopt te hoop tegen de WAO-plannen van het kabinet.Er zijn grote akties te verwachten van de drie vakcentrales in ons land, de FNV, het CNV en de MHP voor het middelbaar en hoger personeel.

De drie vakcentrales gaven vandaag in Amsterdam het startsein voor de omvangrijke acties, die de komende tijd gevoerd gaan worden. Uiteenlopend van manifestaties tot stakingen. Ze willen zo maximale druk uitoefenen op het kabinet.

Het is nog niet eerder voorgekomen,dat de gezamenlijke vakbeweging op deze wijze de handen ineensloeg: in een aktie tegen de regering

De vakbeweging wil de acties dus doorzetten, ondanks de veranderingen van de kabinetsplannen die vice-premier Kok gisteren beloofde. PvdA-fractievoorzitter Woltgens hoopt dat zijn partij de acties nog kan voorKOMEN.

Vice-premier Kok zei gisteravond na intern PvdA-beraad nog eens dat hij wil kijken of ook de mensen die nu in de WAO zitten, jonger zijn dan 50 jaar en geen kans meer hebben op werk hun uitkering kunnen blijven houden. Met dat soort tegemoetkomingen hoopt de PvdA-leiding vooral de onrust in de eigen partij te bezweren. De meeste gewestelijke bestuurders van de PvdA lieten vandaag weten blij te zijn met de uitspraken van Kok. Het gewest Noord-Holland zuid van de PvdA ging de afgelopen weken voorop in het verzet. Veel gewesten zijn ook blij dat Kok een bijzonder partijcongres wil om over de WAO te praten, maar een aantal gewesten wil dat wel voor prinsjesdag, om - zoals sommigen zeiden - de inhoud van de Troonrede te kunnen beinvloeden. Hoe dan ook, de PvdA-leiding is eindelijk begonnen aan crisisbeheersing. De vraag blijft hoe de discussie binnen de PvdA toch zo uit de hand kon lopen, maar Woltgens vindt dat eigenlijk al niet meer zo interessant. De oppositie in de Tweede Kamer heeft intussen genoeg van alle onduidelijkheid. Snel een brief van het kabinet, of de kamercommissie van sociale zaken moet nog deze week van vakantie terugkomen voor overleg, zo dreigt vandaag de VVD.

De vakbond wikt, het kabinet beschikt Maar nog niet. En de WERKgevers weigeren de WAO-kwestie op hun bordje geschoven te krijgen In de studio werkgeversvoorzitter Rinnooy Kan. De vakbonden willen MEER dan alleen wat scherpere kantjes eraf, wat is Uw eerste reaktie. Het gaat om een nationaal probleem, waarom zouden de werkgevers geen bijdrage leveren Bij reorganisatie kunnen de werkgevers de werknemers de laan uitsturen met een WAO-uitkering naar believen waarom geen wat langere verantwoordelijkheid Het politiek draagvlak valt weg, het maatschappelijke draagvlak staat op barsten kan dit kabinet in Uw ogen blijven

praktijk tamelijk nutteloos. Er moet eigenlijk een soort internationale milieuraad komen, zoiets als de Veiligheidsraad met dezelfde soort bevoegdheden. De conferentie over milieurecht in Den Haag doet daarover aanbevelingen.

Honderdvijftig milieurechtdeskundigen uit de hele wereld buigen zich in het Vredespaleis in Den Haag over de handhaving van het milieurecht. Verdragen zijn er al heel wat, maar hoe kun je naleving afdwingen. Staten zijn souverein maar milieu overschrijdt grenzen. De conferentie in Den Haag moet aanbevelingen doen voor de wereldwijde bijeenkomst in Brazilie volgend jaar over milieu en ontwikkeling. Een mogelijkheid is een soort veiligheidsraad voor milieubescherming. Een aparte milieurechtkamer als onderdeel van het Internationale Hof van Justitie dus. De conferentie over milieurecht werd geopend door koningin Beatrix. Op haar eerste werkdag na de vakantie en met haar been in het gips.

De Europese Gemeenschap heeft - onder Italiaanse druk - besloten de hulp aan Albanie te verdubbelen tot tien miljoen gulden. Italie wil ook, dat de laatste Albanese vluchteling vanavond nog het land uit is. Maar de overgebleven vluchtelingen in Bari verzetten zich met hand en tand tegen repatriering naar Albanie.

Het eerste Italiaanse vliegtuig met voedselhulp is intussen in Tirana aangekomen. Daar bereikte minister De Michelis van Buitenlandse Zaken een akkoord over noodhulp. Italie levert de komende drie maanden in totaal honderdvijftig miljoen gulden voedselhulp en honderd miljoen gulden ineens voor de verbetering van de industrie in Albanie.

Duizenden Litouwers demonstreren tegen Sovjet troepen. De menigte omringde het gebouw van de 'zwarte baretten'. Dat zijn de speciale troepen van het Sovjet-ministerie van binnenlandse zaken. Deze worden verdacht van aanvallen op de grensposten die Litouwen heeft opgezet aan de grens met andere republieken. Veel Litouwers denken dat ze verantwoordelijk zijn voor de aanval vorige maand waarbij zeven grenswachten om het leven kwamen. De demonstranten willen dat de zwarte baretten uit Litouwen worden teruggetrokken.

Aardverschuiving bij Inzell. De modder stroomt van de bergen af bij het Zuid Duitse vakantieoord. Een aantal huizen wordt door de modderstroom bedreigd. Oorzaken zijn de harde regens en het kappen van bomen in het gebied. Om de stroom te stoppen wordt geprobeerd het regenwater op te vangen en af te voeren. Daardoor moet de modder uitdrogen en de stroom tot stilstand komen.

Soldaten van het verslagen Ethiopische regeringsleger komen om van honger en ziekte. Zo'n 150.000 zitten in kampen waar ze naar toe zijn gevlucht na de nederlaag. Er is weinig te eten en een gebrekkige medische opvang voor de toch al verzwakte soldaten. De nieuwe regering kan niet veel doen. Er heerst ook hongersnood onder de burgerbevolking. De regering heeft het Rode Kruis gevraagd om de kampen over te nemen en de soldaten weer naar huis te krijgen.

Twee homosexuele vrienden hebben zich in de gemeente Giessenlanden laten inschrijven in het zogenaamde 'partner-register'. Tot woede van demonstranten, die erop wezen dat God indertijd Adam Eva heeft geschapen, en niet tw Adams. Het huwelijk is, in ons land, voorbehouden aan man en vrouw. De 'partner-registratie' is een compromis, waarvan onlangs als eersten twee vrouwen in Deventer gebruik maakten. De twee bruidegommen van vandaag, Gerard Kuipers en Frans Stello, hebben jaren lang aktie gevoerd om te mogen trouwen.

Voor de tien westerse gijzelaars,die nog in Libanon zitten, is er weer wat hoop. Dat is het voorzichtige oordeel van VN secretaris generaal Perez de Cuellar. Hij heeft inmiddels kennis genomen van de brief van de Islamitische Jihad,die hem gisteren werd overhandigd. Daarin wordt zijn bemiddeling gevraagd voor de vrijlating van gevangenen over de hele wereld. Als dat gebeurt, kunnen de westerse gijzelaars ook worden vrijgelaten:

De secretaris-generaal van de VN deed zijn uitspraak nadat de letterlijke tekst bekend was geworden van de brief die hij gisteren van ex-gijzelaar McCarthy kreeg. In de brief van de ontvoerders staan geen concrete voorstellen, maar er staat wel: 'ACTIE IS NODIG OM ALLE VRIJHEIDSSTRIJDERS IN BEZET PALESTINA EN EUROPA VRIJ TE LATEN. DAAROM DOEN WIJ EEN BEROEP OP U, DE VRIJLATING VAN ALLE GEVANGENEN TER WERELD TE BEWERKSTELLIGEN. IN DAT GEVAL ZIJN WIJ BEREID ALLE PERSONEN DIE WIJ GEVANGEN HOUDEN, BINNEN 24 UUR VRIJ TE LATEN.' Volgens deze brief is nu vooral Israel aan zet. Daar zitten immers zo'n 400 Arabieren gevangen. Maar de Israelische regering wil hen slechts vrijlaten in ruil voor zeven vermiste Israelische militairen. Perez de Cuellar heeft gezegd dat hij wil proberen informatie los te krijgen over de zeven vermiste Israelische soldaten.

Servie en Kroatie zouden zeventig gevangenen vrijlaten. Maar voor Servie zou het niet mogelijk zijn geweest snel genoeg Kroatische gevangenen te verzamelen en die naar het afgesproken punt van vrijlating te krijgen.

In Belgrado sprak president Milosevic van Servie met de leiders van de republieken Bosnie-Herzegovina en Montenegro. Milosevic heeft voorgesteld een nieuwe grondwet te maken voor de drie republieken. Bosnie is voor Servie een belangrijke medestander in het conflict, omdat het eveneens grenzen heeft met Kroatie. Het overleg is door tegenstanders met argusogen gevolgd. Ze menen dat Milosevic uit is op het stichten van een nieuwe, groot Servische staat. Na een geweldadig weekeinde in Kroatie, met acht doden en vele gewonden, is het vandaag betrekkelijk rustig gebleven. Beide partijen houden een wankel bestand in evenwicht. Een van de leiders van de Servische nationalisten is kapitein Dragan. Hij wordt ervan verdacht betaald te worden door Servie. In Kostajnica, een dorpje op de grens tussen Kroatie en Bosnie, liepen honderden mensen mee in een mars voor de vrede. Bij het gebouw van de militie reikten demonstranten bloemen uit. Maar terwijl de burgers opriepen tot vrede, verslapte de aandacht van de militie voor de omgeving niet.

"Wij gaan weer naar school". Dat is het motto van een actie die weggebruikers laat merken, dat de vakanties ten einde lopen. En de scholieren dus terug zijn in het verkeer.

In het noorden van het land zijn vandaag de eerste scholen weer begonnen. En Veilig Verkeer grijpt dat aan om zowel scholieren als andere weggebruikers op de risico's van het verkeer te wijzen. In deze periode raken jaarlijks bijna twintig procent meer kinderen bij ongelukken betrokken dan anders. Scholieren in Assen kregen vanmorgen eerst verkeersles. Daarna ging de campagne echt van start met een balonnenwedstrijd. Op zo'n tweeduizend scholen zullen de komende tijd speciale lespakketen worden behandeld. En ook op tv wordt aandacht aan de actie besteed.

Het weer,met Peter Timofeeff

1. weer Europa 2. weerkaart Europa 3. satellietloop 4. Nederland vannacht 5. Nederland morgen Na morgen neemt kans ro-bui weer toe.

13-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 13 augustus. De Vries vindt WAO-ingreep onvermijdelijk. Volgens Perez is gijzelaarsruil stapje dichterby. Fokker doet vliegtuig in de aanbieding. Zeilevenement wordt miljoenenzaak.

Mensen, die nu in de WAO zitten buiten schot laten dat zal buitengewoon moeilijk zijn. Dat is het oordeel van minister De Vries van Sociale Zaken. Daarmee zet hij de PVDA onder grote druk, want die heeft juist gevraagd om belangrijke wijzigingen in de WAO-voorstellen van het kabinet.

Terwijl de PvdA-top probeert om de WAO-voorstellen zoveel mogelijk te veranderen, komt minister De Vries dus vertellen dat zij zich maar niet al te veel illusies moeten maken. Rene Went in Den Haag.

De Partij van de Arbeid is gewaarschuwd. De Vries ziet heel weinig ruimte om de WAO-voorstellen van het kabinet nog te verzachten. De PvdA fractie en de PvdA-ministers willen -onder grote druk van hun eigen partij - dat in ieder geval de mensen die nu al in de WAO zitten er niet op achteruit gaan. De Vries is dus erg somber over de mogelijkheden om de plannen bij te stellen. Bovendien denkt De Vries dat als het kabinet nu te weinig doet aan de WAO straks de koppeling tussen lonen en uitkeringen niet meer te betalen is. En dat kan er voor de PvdA ook nog wel bij. De koppeling staat natuurlijk al langer onder druk, maar de boodschap van De Vries is duidelijk: hoe meer je morrelt aan de WAO-afspraken, hoe groter de kans op die door de PvdA gevreesde ontkoppeling. Er is voor de PvdA ook nog een meevaller. Vandaag heeft zich de eerste CDA-afdeling gemeld die tegen de WAO-plannen is. CDA-Zoetermeer komt in verzet. Zoetermeer laat weten dat intussen ook de afdeling Maasland van het CDA tegen is. En als het aan Zoetermeer ligt, zal het daar niet bij blijven.

Een uur geleden is in Utrecht een extra vergadering begonnen van de PvdA-top en de bestuurders van de zeventien PvdA-gewesten. Onderwerp van gesprek: de problemen binnen de PvdA over de WAO-voorstellen van het kabinet. Verder moet worden beslist of er een extra partijcongres komt. In Utrecht politiek verslaggever Tim Dekkers:

De gijzelaarskwestie lijkt zijn ontknoping te naderen. De pro-Iraanse Hezbollah wil twee Israelische soldaten vrijlaten. En een andere pro-Iraanse groepering zegt het stoffelijk overschot van een Israelier over te willen dragen. Gebeurtenissen die tot gevolg kunnen hebben dat Israel honderden van zijn Palestijnse en Shi'itische gevangenen vrijlaat. Wat weer kan leiden tot het loslaten van de 10 westerse gijzelaars.

VN-secretaris Perez de Cuellar is bijzonder optimistisch over het verloop van de gijzelaarskwestie: Morgen krijgt hij in Geneve te horen of Israel zijn Palestijnse en Shi'itische gevangenen vrij wil laten. Volgens de Israelische minister van defensie Arens vormen die gevangenen de sleutel tot een sucesvolle oplossing van de gijzelaarskwestie.

De pro-Iraanse Islamitsche Jihad wil, dat er een grootscheepse en wereldwijde ruil op gang komt: westerse gijzelaars en Israelische militairen, in ruil voor Shi'iten en Palestijnen in Israelische gevangenschap en in westerse handen.

Op dit moment zitten er in Europa negentien terroristen - vrijheidsstrijders zegt de Jihad zelf - gevangen. In Duitsland bij voorbeeld Mohammad Hamadi. Hij kppate in 1985 een TWA-toestel. Daarbij kwam een Amerikaanse marine-duiker om het leven. In Italie zitten vijf terroristen vast, zoals de kapers van het cruise-schip de Achille Lauro. Bij die kaping, in 1985, werd de Amerikaan Leon Klinghoffer vermoord. Daar zit ook de de Palestijn vast die betrokken was bij het bloedblad op het vliegveld van Rome, waarbij in 1985 17 mensen omkwamen. Israel houdt ongeveer 375 Palestijnen en Shi'iten gevangen. Daaronder sjeik Obeid, de Herzbollah-voorman. Volgens islamitische bronnen in Beiroet zou Obeid zaterdag al vrij komen. Of de Europese landen bereid zijn hun gevangenen vrij te laten, is nog maar de vraag

Prijsverlaging voor de Fokker 50. De vliegtuigbouwer snakt naar nieuwe klanten voor dit type toestel en hoopt nu -door de prijzen te laten zakken- de concurrentie beter de baas te blijven

Het is Fokker tot nu toe niet gelukt om grote orders binnen te halen voor de Fokker 50. Er worden wel toestellen verkocht maar daarbij gaat het de laatste tijd om orders van 1 of twee stuks. En dat is te weinig. De amerikaanse markt is belangrijk voor het concern. Maar Fokker greep naast een grote order uit de VS omdat het toestel van het Frans Italiaanse ATR drie miljoen dollar goedkoper was. Begin volgend jaar treden er problemen op als er geen substantiele order binnenkomt. Daarom gaat Fokker de prijs van zijn 50 toestel aanzienlijk verlagen . Voor het eind van dit jaar moet er een grote order zijn. Gebeurt dat niet dan moet Fokker maatregelen nemen in de produktie. Met de prijsverlaging gaat het wel langer duren voordat het break even point wordt bereikt. Het moment waarop Fokker winst maakt op de produktie van deze toestellen. Maar dat neemt de directie op de koop toe.

Door financieel succes met de andere activiteiten heeft Fokker dit halfjaar een winst geboekt van 42 miljoen gulden. Volgens de directie kunnen de aandeelhouders dit jaar, na lange tijd, weer rekenen op een dividend-uitkering.

In de vervuilde Coupe-polder bij Alphen aan de Rijn is een begin gemaakt met de sanering. Hekken eromheen, begroeiing wordt weggehaald en er verrijzen bouwketen voor de mensen, die de grond moeten afgraven. Eerst zal aan de randen van het terrein de verontreiniging worden weggehaald. Ook wordt het grondwater afgeschermd voor verdere vervuiling. Het karwei kost 22 miljoen en wordt betaald door de provincie en het ministerie van VROM.

De Italiaanse president Cossiga bespreekt in Tirana het probleem van de Albanese vluchtelingen. In het Italiaanse Bari zijn nog maar een paar honderd vluchtelingen overgebleven. Zij weigeren voorlopig terug te keren, ondanks de aanbieding van 75 gulden en wat kleren. Bijna vijftienduizend Albanezen vluchtten vorige week naar Italie, weg van hun zo goed als failliete land. Italie heeft miljoenen toegezegd voor voedselhulp en verbetering van de industrie.

De Verenigde Naties gebruiken Amerikaanse spionage-vliegtuigen om Irak in de gaten te houden. De U-2 werd tijdens de koude oorlog gebruikt voor vluchten boven de Sovjet Unie. VN-waarnemers op de grond hebben een Iraaks superkanon gezien. Het zou tijdens de Golfoorlog al zowat klaar zijn geweest om te vuren. De geallieerden wisten dat Irak bezig was met een superkanon, maar niet dat het al bijna klaar was. Sinds het einde van de Golfoorlog mag Irak geen massa vernietigingswapens meer hebben.

De jaarlijkse Scheveningen Cabaret-prijs is toegekend aan de groep "Zak en As" voor het programma "Zak en As ontkent alles". Justus van Oel, Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten vormen -volgens de jury- de top van het Nederlandse cabaret in het afgelopen seizoen. Hier zijn ze te zien in hun programma "Nationaal kampioen" in het vorig seizoen. De Scheveningen cabaret-prijs werd in 1983 ingesteld ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Louis Davids.

Noodtoestand in een Amerikaanse Kerncentrale. In de staat New York is de op-n-na-hoogste alarm-fase ingesteld in een kerncentrale,toen daar de controle-meters van de reactor tijdelijk uitvielen.

De NINE-MILE-POINT kerncentrale moest met de hand worden uitgeschakeld. De noodtoestand is alleen maar een formaliteit, volgens woordvoerders. De defecte meters zouden later weer hersteld zijn. In het gebied rond de kerncentrale, in het noorden van de staat New York heeft geen 'abnormale uitstoot van straling' plaatsgevonden, volgens de woordvoerders. Evacuatie van het nabijgelegen stadje Scriba, aan de oevers van het Ontario-meer, was daarom niet nodig. Het personeel van de centrale is nog bezig de hitte en de druk in de reactor te verminderen. In 1979 beleefden de Verenigde Staten een ernstige kernramp. Toen onstnapte er wel straling, uit de THREE-MILE-ISLAND centrale bij het stadje Harrisburg. Tot op kilometers in de omtrek moesten toen mensen en dieren worden geevacueerd.

Bondskanselier Helmut Kohl wil dat de vroegere Oostduitse machthebbers die verantwoordelijk zijn voor het doodschieten van vluchtelingen, worden berecht. Kohl zei dat, bij de herdenking van de bouw van de Berlijnse Muur, nu precies dertig jaar geleden.

Het gaat om zeefzand dat overblijft na verwerking van bouw-en sloopafval. De afnemer ervan Recycling Kampen ontdekte dat deze partij veel erger vervuild is dan normaal. Het bedrijf kreeg voor elkaar dat de Provincie Zuid-Holland een deel van de partij terugnam, maar de overige 2800 ton bleef achter. De officier van Justitie had vanwege de vervuilingsgraad van het zand het bedrijf inmiddels stil gelegd. In een kort-geding eiste de eigenaar vervolgens dat leverancier BFI de overige 2800 ton zou terugnemen. Vandaag deed de Zwolse rechtbank president Van Dijk uitspraak. BFI moet de partij terugemen en opdraaien voor de kosten. BFI moet binnen een week beginnen met het terughalen van het afval.Recycling Kampen is blij met de uitspraak maar heeft wel schade opgelopen. In de zeefzand zaak loopt ook nog een strafrechterlijk onderzoek.

Sail wordt steeds commercieler. Eigenaars van windjammers eisen grote geldbedragen van havens die zo'n martitiem evenement organiseren. Zoals bijvoorbeeld nu van Delfzijl, dat tot en met zaterdag in het teken staat van "DELFSAIL".

Het weer Peter Timofeeff

Aan het touwtrekken om een partij zwaarvervuild bouw- en sloopafval in Kampen is voorlopig een eind gekomen. De rechter in Zwolle bepaalde in kort geding dat afvalgigant BFI de partij moet terug nemen van het bedrijf Recycling Kampen. Al eerder nam de provincie Zuid-Holland een deel van het afval terug omdat het zonder vergunning in de provincie Overijssel terecht was gekomen.

14-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 14 augustus. Israel wil zekerheid over vermiste militairen. oorlogsslachtoffers zien zelf toe op verloop kranslegging Bestand in Joegoslavie ernstig geschonden. Vogel-waddeneiland blijft behouden.

Nieuw optimisme in de gijzelaarskwestie natopoverleg in Geneve. Israel zou daar een twee fasen-plan hebben aangeboden aan VN-secretaris Perez de Cuellar. Een plan dat moet leiden tot de vrijlating van alle gijzelaars en gevangenen in het midden-oosten. In de eerste fase zou Israel een aantal Arabische gevangen vrijlaten. Wat de weg vrij moet maken voor verdere onderhandelingen over de gijzelaars. Pas daarna wil Israel al zijn arabische gevangenen - 375 in totaal - overdragen.

In Geneve heeft de Israelische onderhandelaar Uri Lubrani benadrukt, dat het eerste gebaar WEL van de pro-Iraanse strijdgroepen moet komen. Lubrani is optimistisch over de uitkomst van de bemiddeling van VN-secretaris Perez de Cuellar, met wie hij in Geneve anderhalf uur heeft gesproken. Perez de Cuellar is iets voorzichtiger in zijn optimisme. De VN-secretaris heeft van de Israeliers te horen gekregen dat-ie toch vooral door moet gaan met zijn diplomatieke inspanningen.

Wie zal nu - onder druk van de VN-bemiddeling - als eerste de goede wil tonen Een van de Libanese strijdgroepen, of uiteindelijk toch Israel. Het land heeft voor een van zijn vermiste militairen 50 shi'itische gevangenen over.

Ron Arad, piloot bij de Israelische luchtmacht, wordt sinds 1986 vermist als zijn vliegtuig wordt neergehaald boven de Libanese kust. Het laatste bewijs dat hij in leven is, dateert uit 1987 als de Hezbollah een foto van de piloot vrijgeeft. Volgens de Israelische regering zou Arad nog steeds in leven zijn. Ook de echtgenote van Arad gelooft daar nog steeds in. De Israelische regering, die voorafgaand aan het beraad in Geneve, vanochtend in een speciale zitting bijeenkwam, wil dat -behalve Arad- nog zes andere vermiste militairen worden overgedragen door de pro-Iraanse strijdgroepen in Libanon. Vermoedt wordt dat een aantal van hen dood is. Maar ook dan heeft Israel er shi'itische gevangen voor over, om de lichamen alsnog in Israel te krijgen. Strijdpunt in de gevangenruil is de vrijlating van de Libanese Hammadi broers, die beiden in Duitsland vastziten. Volgens Perez de Cuellar vallen zij buiten de gevangenruil. Maar de familie van de Hammadi's heeft twee Duitsers in handen en wil die alleen laten gaan als de Hammadi-broers vrijkomen.

Volgens Libanese bron is de Italiaanse gijzelaar Alberto Molinari dood. Molinari zou kort na zijn ontvoering in Beiroet - zes jaar geleden - zijn gedood door zijn kidnappers.

Slachtoffers van de Japanse onderdrukking gaan morgen zelf opletten dat de herdenking van de Japanse capitulatie ordelijk verloopt. Ze willen zo ongeregeldheden vermijden als Lubbers, ondanks protesten, een krans zal leggen.

Vooruitlopend op de herdenking van de Japanse overgave, morgen 46 jaar geleden, herdachten de Indische organisaties de capitulatie vandaag al in de hal van de Tweede Kamer. De plechtigheid van morgen heeft voor velen die onder de Japanse overheersing hebben geleden, dit jaar een extra emotionele lading. Dat is een gevolg van het bezoek dat de Japanse premier Kaifu vorige maand aan ons land bracht. Kaifu sprak toen zijn berouw uit over de wandaden die zijn landgenoten tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben begaan. Voor premier Lubbers is er na dat berouw geen reden meer om bij de Japanse regering aan te dringen op een schadeloosstelling voor de Nederlandse slachtoffers van de Jappenkampen. Dat tot grote woede van die slachtoffers, die toch al veel moeite hadden met de kranslegging door de Japanse premier. Ondanks felle protesten van de Indische gemeenschap heeft de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, de premier gevraagd morgen toch te komen. Schriftelijk heeft Lubbers laten weten dat hij morgen te komen. Dat dus tot genoegen van de organisatie. Maar die heeft de premier toch nog per kerende post gewaarschuwd: "Het is u reeds bekend dat een aantal aangesloten organisaties op 12 augustus j.l. bezwaar heeft aangetekend tegen uw deelname aan deze bijeenkomst", zo schreef de stichting aan de premier. De organisatie zal er zelf op toezien dat er geen problemen komen. De Indische gemeenschap is uitgenodigd om later deze maand met de premier over de problematiek te komen praten. Met, zoals Lubbers dat noemt, open oor aan twee kanten.

Het conflict binnen de partij van de arbeid over de WAO lijkt voorlopig gesust. Nu de partijleiding heeft beloofd met alternatieven voor de kabinetsplannen te komen. Maar in Friesland zijn ze er niet gerust op en heeft het gewest vanavond toch een bijeenkomst belegd. In de Friesche hoofdstad verslaggever Paul Grijpma. Paul zijn de Friese socialisten het eens met de uitleg van hun partijleiding

De voorzitter van de PvdA, mevrouw Sint, denkt dat haar partij er in zal slagen om betaalbare alternatieven te vinden voor de WAO-plannen van het kabinet.

De alternatieven van de Partij van de Arbeid moeten in ieder geval 4,4 miljard gulden opleveren, zo is afgesproken in het kabinet. Tegelijkertijd wil de PvdA proberen om in ieder geval de mensen die nu in de WAO zitten, helemaal te ontzien. Volgens Sint is dat haalbaar. In NRC Handelsblad zegt zij vandaag: 'ik heb voorlopige alternatieven van de fractie gezien die aardig in de richting van 4,4 miljard lijken te gaan'. Maar vooral bij het CDA vraagt men zich af je wel echt onderscheid kunt maken tussen oude en nieuwe gevallen. Want -zeggen ze bij het CDA - stel dat in zo'n systeem een oude WAO'er zo ver opknapt dat ie weer kan gaan werken, maar na een maand ziet dat het toch niet gaat. Dan is ie ineens een nieuw geval en krijgt ie dus een veel lagere uitkering. Vanavond komt CDA-fractieleider Brinkman terug van vakantie en vermoedelijk zal hij meteen morgen met zijn collega Woltgens, de fractievoorzitter van de PvdA, te praten. De PvdA wilde vandaag verder niets over de alternatieven loslaten. Tot zover Den Haag.

Albanese vluchtelingen mogen voorlopig in Italie blijven. Het gaat om een groep van ongeveer vijfhonderd man, die vastbesloten weigert zich naar Albanie terug te laten sturen. De mannen kunnen nu politiek asiel aanvragen, waarna ze een voorlopige verblijfsvergunning krijgen. Volgens de Italiaanse politie zijn het merendeels deserteurs, of mensen die vervolgd zijn door het voormalige communistische regime in Albanie. Daarom wordt voor hen een uitzondering gemaakt. De vluchtelingen zijn per bus naar opvangkampen in het Noorden van Italie gebracht.

Een kostbare Rubens is weer terug in ons land. De olieverfschets van 25 bij 19 centimeter werd in de 2e Wereldoorlog door de Duitsers onrechtmatig verworven. Het schilderij dook onlangs op bij een veilinghuis in Wenen.

De elektrische treintaxi is een succes. Dit voorjaar is de auto gaan rijden in Sneek en daarna in Delfzijl en Eindhoven. Tegen het einde van het jaar moeten er tussen de 20 en 30 in ons land rijden. De elektriche treintaxi is milieu-vriendelijk, omdat-ie geen schadelijke stoffen uitstoot. Bovendien is het een goedkoop vervoer. De energie-kosten zijn slechts drie cent per kilometer.

Steeds meer mensen zijn vorig jaar gaan roken. Samen gebruikten ze 34 miljard sigaren,sigaretten en sjekkies. Volgens de Stichting Volksgezondheid en Roken rookte 35 procent van de bevolking. Twee procent meer dan in 1989. Vooral onder jongeren vanaf 15 jaar is het gebruik van tabak gestegen. Maar in de eerste helft van dit jaar is het aantal rokers weer gedaald. Volgens de stichting komt dat door anti-rook-campagnes op de televisie.

SCHAKEN- In Brussel is vanmiddag de derde wedstrijd in het kandidaten-toernooi gespeeld tussen onze landgenoot Jan Timman en Viktor Kortsnoi, die voor Zwitserland uitkomt. Jan Timman won de derde partij en hij leidt nu in de tweekamp met 2 en een half tegen een half. Kortsnoi staakte de strijd op de 38e zet.

Het bestand in Joegoslavie wankelt. In Kroatie is het staakt-het-vuren vannacht ernstig geschonden. Bij zware gevechten tussen Servische minderheden en Kroatische rebellen vielen minstens 5 doden. Waarnemers van de federale regering -eerst door Kroatie geweigerd- mogen er nu heen om erger te voorkomen.

De nacht begon hoopvol in Kroatie. In Krajina werden 75 gevangenen uitgewisseld. Serviers en Kroaten. Onder toezicht van het federale leger. Op datzelfde moment juichte het presidium net te vroeg, dat het staakt-het-vuren zo goed stand hield. Want prompt barstte het geweld los Kanongebulder en explosies maakten abrupt een einde aan de nachtrust in Vukovar en nog wat Kroatische dorpjes. De bevolking moest weer de schuilkelders in en de ziekenhuizen stroomden vol. De strijd smeult nog tussen de Kroaten en Servische minderheid, die hier in de streek Slavonie, sterk vertegenwoordigd is. Het Joegoslavische leger moest zwaar geschut inzetten om de vechtende partijen te scheiden. Zelfs oorlogsschepen, die op de Donau voeren, werden ingezet: Servische guerillaleiders hebben al gezegd, dat het bestand zijn langste tijd heeft gehad. Al na n week van betrekkelijke rust. Voor echte rust vluchten honderden Kroatische gezinnen naar de kust. Lege hotels genoeg om ze op te vangen, want toeristen zijn er dit jaar niet. Problemen des te meer.

In Parijs is de vroegere Iraanse premier Bakhtiar begraven. Hij werd begin vorige week vermoord. Maar de Franse politie is in verlegenheid gebracht, omdat ze enige tijd de vermoedelijke daders in handen heeft gehad, maar ze weer heeft vrijgelaten. Aan de Franse grenzen wordt nu scherp opgelet om te voorKOmen, dat ze het land uit gaan.

De Iraanse ex-premier Bakhtiar is vandaag in Parijs begraven. Er was grote belangstelling voor de begrafenis. De politie had uitgebreide veiligheids-maatregelen getroffen. Bakhtiar werd vorige week donderdag met zijn secretaris vermoord gevonden in z'n Parijse woning, waar hij in ballingschap leefde. Drie Iraniers worden ervan verdacht ze twee dagen eerder om het leven te hebben gebracht. Voordat de moord bekend werd, waren twee van hen betrokken bij een incident aan de Frans-Zwitserse grens. Met een vals Zwitsers visum werden ze aangehouden en verhoord. De Zwitserse grens-autoriteiten stuurden ze terug naar Frankrijk, waarvoor ze WEL een geldig visum hadden: De Franse politie liet de twee na een kort verhoor lopen, omdat hun papieren in orde waren. De auto van de derde verdachte Iranier is met bloedsporen teruggevonden in het centrum van Parijs. De eigenaar is vermoedelijk uit de weg geruimd. Inmiddels kwamen tips binnen, dat het duo in Valence op het station was gezien en ook in een trein, met bestemming Nice. De politie is er vrijwel zeker van, dat de twee inmiddels snorloze Iraniers, Bakhtiar hebben vermoord en hoopt met extra grensbewaking te verhinderen, dat ze nog 'ns ontkomen.

Een reddingsactie in 1988 om het vogeleiland Griend te behouden is geslaagd. Volgens natuurmonumenten kan dat nu, twee jaar na de aanleg van een zandversterking, met zekerheid worden gezegd

In het Feyenoord-stadion in Rotterdam spelen op dit moment PSV en Feijenoord in de eerste helft van de wedstrijd om de Super-cup: de landskampioen tegen de bekerwinnaar.

Na een kwartier spelen is de stand 1-0 in het voordeel van Feyenoord Het doelpunt werd gemaakt door damaskin

Het weer Peter Timofeeff

1. weerkaart Europa 2. satellietloop 3. kaart "weer" Europa 4. Nederland vannacht 5. Nederland morgen 6. vooruitzichten

15-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 15 augustus. Weinig of geen speelruimte voor WAO-oplossing Herdenking Japanse overheersing met incident. Nederland volgt Duitse renteverhoging van kwart procent Beschadigd schilderij weer op Amsterdamse plek

Hoe kunnen de WAO-voorstellen van 't kabinet worden verzacht Het kabinet zelf zal de komende dagen opnieuw de voorstellen intensief bespreken. Premier Lubbers vindt met PvdA-leider Kok dat de ministerraad moet bekijken welke verzachtingen mogelijk zijn. Maar CDA-fractievoorzitter Brinkman waarschuwt dat de problemen niet vooruit mogen worden geschoven. Brinkman blijft erbij dat er 4,4 miljard gulden bespaard moet worden op de kosten van arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim.

Terwijl buiten op 't Binnenhof massa's toeristen van de politiek een dagje uit maken, wordt binnen geprobeerd een politieke crisis te bezweren. De CDA-fractiecommissie sociale zaken heeft de WAO-problematiek besproken. Met CDA-fractieleider Brinkman, die net van vakantie terug is. Iedereen geeft toe dat de coalitie voor een zware opgave staat. PvdA-leider Kok heeft z'n achterban beloofd om de duur van de WAO-uitkering zoveel mogelijk te ontzien. En in een interview met de Volkskrant voert PvdA-partijvoorzitter Sint de druk verder op. "Als dit niks wordt, dan is er voor de PvdA geen kabinet meer", zegt Sint over Koks inzet. Op 't CDA-partijbureau in Den Haag heeft Brinkman 's middags een gesprek onder vier ogen met PvdA-fractievoorzitter Woltgens. Beide fractievoorzitters willen na afloop niets zeggen over 't twee uur durende gesprek. Ook op 't Torentje van premier Lubbers wordt er verder gewerkt aan alternatieven. 't Ministerie van sociale zaken stelt een stuk op, waarin de diverse mogelijkheden worden doorberekend.

Bij de herdenking van de Japanse capitulatie. Het incident gebeurde bij het Indisch monument in Den Haag.

Premier Lubbers is net opgestaan om een krans te leggen, als een man uit het publiek naar voren komt en een ei gooit. De demonstrant wordt afgevoerd door medewerkers van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945. En de premier ontdoet zich van het struif. De eenmans-actie wordt door de meeste van de ruim 2000 aanwezigen afgekeurd. Samen met minister d'Ancona legt de premier alsnogeen krans En dan komt de demonstrant weer naar voren, om een kamerplant in de krans te hangen. De man is zeer gekwetst door de wijze waarop premier Lubbers zich tijdens het bezoek van premier Kaifu van Japan heeft opgesteld. Premier Lubbers nam vorige maand genoegen met het berouw dat de Japanse premiertoonde over de wandaden die zijn landgenoten tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden begaan. Dat wekte de woede van grote delen van de Indische gemeenschap en gaf de herdenking van vandaag bij voorbaat een emotionele lading. Bij het begin van de herdenking, in het Haagse Congresgebouw, wordt opgeroepen om later bij de kranslegging de rug naar de premier te keren. Maar de voorzitter van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 roept op tot waardigheid. Hij krijgt veel steun, ondanks dat 16 van de 28 bij de stichting aangesloten organisaties tegen de komst van Lubbers zijn. Bij het Indisch monument wordt daarna toch nog een ander advies gegeven. Maar het is slechts een enkeling die daaraan uiteindelijk gehoor geeft. Het defile langs het monument verloopt zonder verdere problemen. De organisatie betreurt het incident, maar is van mening dat de herdenking desondanks waardig is verlopen.

De rente in ons land gaat omhoog. De Nederlansche Bank verhoogt al haar disconto-tarieven met een kwart procent. De Bank doet dat in navolging van een renteverhoging in Duitsland. Het heeft geen directe gevolgen voor de hypotheekrente. Wel voor het rood staan bij de banken. Dat wordt duurder.

Het belangrijkste tarief, het promessedisconto wordt nu negen en een kwart procent. Dit tarief dient als basis voor de rente die de banken aan hun clienten rekenen. Sinds 1982 is deze rente niet meer zo hoog geweest. Nederland moest Duitsland volgen. Zegt bankpresident Duisenberg. Maar er is nog een reden: ( regie: hard eruit)

Het inflatietempo ligt volgens de Nederlandsche Bank te hoog. De rente wordt verhoogd om snelle prijsstijgingen in de hand te kunnen houden.

Nederland heeft lange tijd het laagste inflatiecijfer in de EG gehad. Die tijd is voorbij. Vooral de laatste maanden is de inflatie, de geldontwaarding, flink aan het toenemen. En dat heeft gevolgen voor de koopkracht. Je krijgt steeds minder voor een gulden. In deze grafiek is dat goed te zien. In 1986 was de inflatie nog nihil, mede door de sterke loonmatiging in ons land. Na '86 nam de geldontwaarding weer toe. In '89 komt-ie weer boven de een procent. En in de periode juli '90 tot juli dit jaar schiet-ie door naar viereneenhalf procent. De belangrijkste veroorzaker van de inflatie is momenteel de overheid. Door tal van lastenverzwaringen. Een paar voorbeelden: Wonen is duurder geworden. De huren zijn met vijfeneenhalf procent omhoog gegaan en het huurwaardeforfait is gestegen. En het "kwartje van Kok" joeg de benzineprijs naar de 2 gulden per liter. Die sterke prijsstijgingen hebben gevolgen voor de koopkracht. Ging de koopkracht van de werknemers er de afgelopen jaren ondanks de loonmatiging er op vooruit. Dankzij de lage inflatie. Nu dreigt er een hele andere situatie. In de afgeronde CAO onderhandelingen is een loonstijging afgesproken die lager komt te liggen dan de dan de voor dit jaar voorspelde inflatie. Wat gaat betekenen dat veel werknemers er in koopkracht op achteruit zullen gaan. Ondanks een hoger loon kunnen ze minder besteden. De Unie BLHP, de vakbond voor midden- en hoger personeel, heeft daarom als eerste voor volgend jaar een looneis van zeven procent. De ondernemers zullen die kosten doorberekenen in hun prijzen. Anders gezgd: de rente te verhogen.

Iedere tegenvallende economische ontwikkeling heeft meteen gevolgen voor de Nederlandse schatkist. En net vandaag heeft minister Kok het kabinet laten weten dat er voor volgend jaar weer een tegenvaller inzit - en die zou wel eens kunnen oplopen tot meer dan 1 miljard gulden.

Omdat de economische ontwikkeling wat tegenvalt, kost het meer moeite om het tekort van de overheid volgens plan te verlagen. Om dat tekort in de hand te houden, moet het kabinet nog eens proberen ergens tegen de 2 miljard gulden vandaan te halen. Minister Kok zit voor een dilemma, want waar valt er nog wat te halen Er is tenslotte de afgelopen maanden al vier keer eerder afgesproken dat er in 1992 extra moet worden bezuinigd. Nog een keer de bedrijven aanspreken of de belastingen voor particulieren verhogen kan eigenlijk niet meer en ook de departementen zelf hebben al de ene na de andere bezuiniging opgelegd gekregen. Op het ministerie van financien ziet men nog niet waar het geld dan wel vandaan moet komen. Het kabinet begint morgenochtend aan het afronden van de begroting voor volgend jaar. En dan gaat het de komende weken weer over alles tegelijk: over het snijden in de WAO, over het handhaven van de koppeling en - als het kabinet daar uit is - dus ook nog over de vraag wat er gebeurt met het nieuwe gat van 2 miljard.

Vanavond overleggen de CDA-ministers met de top van de CDA-fractie op het Catshuis. Ze spreken daar ondermeer over de nieuwe financiele tegenvaller voor het kabinet. En uiteraard zal dan ook de aanpassing van de WAO-voorstellen aan de orde komen.

Er komt teveel kwik uit de schoorsteen van de vuilverbrandingsoven in Dordrecht. Dat blijkt uit een onderzoek van de Regionale Milieu-Inspectie. Ook wordt er MEER koolmonoxyde uitgestoten dan eigenlijk mag. Volgens een woordvoerder komt er een nieuwe rookgas-reinigingsinstallatie. Volgend jaar november voldoet de oven dan aan de strenge eisen van het ministerie van Milieubeheer.

Binnen twee jaar komen er 14 duizend openbare telefoons bij. Daarvan zullen de meeste kaarttelefoons zijn. Volgens de PTT wordt de kaarttelefoon snel populairder. Vandalen zullen hier niet zo gauw een slag proberen te slaan,want er zit geen geld in, dus blijven ze langer heel Ieder jaar neemt het telefoongebruik toe. Vooral omdat mensen vaker bellen als ze onderweg zijn. Daarom komen er meer telefoons langs de snelwegen. Telefoonkaarten zijn geliefd bij verzamelaars. Vandaag heeft de PTT een nieuwe serie kaarten uitgebracht.

Een scheepsramp in de Zuid Chinese Zee, op 100 kilometer ten oosten van HongKong. Een onderzoekschip van een olie-maatschappij kwam terecht in een typhoon en zonk. Twaalf opvarenden zijn verdronken. Reddingswerkers wisten met boten en helicopters 156 mensen van boord te halen. Meer dan twintig opvarenden worden vermist. Op het schip zitten ook nog vier zeelui gevangen in een duikersklok. Er zijn deskundigen onderweg vanuit Singapore om de duikers te redden.

Weer een omstreden olifantenjacht in het Paul Krugerpark, Zuid-Afrika. In dit enorme natuurreservaat worden elk jaar ongeveer zeshonderd olifanten gedood. Volgens de beheerders van het park om het aantal olifanten in de hand te houden. Er kunnen er maximaal 7500 rondlopen, het park zou er niet meer kunnen herbergen. Verkoop van ivoor levert bovendien geld op voor de financiering van de natuurbescherming in Zuid-Afrika, zeggen de parkbeheerders. Maar tegen de jacht worden ook nu weer protesten gehoord.

van mensen met een ernstige erfelijke afweerstoornis.

De onderzoekers van TNO zeggen zeker nog vijf jaar nodig te hebben voordat de nieuwe vinding ook kan worden gebruikt bij de behandeling van de ziekte van Parkison en AIDS. Voorlopig richten de experimenten zich op patienten die afweerstoornissen hebben. Een zeldzame ziekte die wordt aangeduid met ADA-SCID. In Europa zijn maar enkele tientallen van deze patienten. Die worden geholpen door middel van beenmergtransplantatie, een gevaarlijke operatie en niet altijd succesvol. In het experiment van TNO is geen donor nodig. Uit een enquete blijkt dat meer dan de helft van de Nederlanders vindt dat genethische therapie een belangrijke rol speelt in de geneeskunde. Slechts zeven procent is tegenstander. De vraag blijft hoeveel patienten in toekomst door genetische experimenten echt zullen worden geholpen.

De onderzoekers van TNO moeten officieel nog toestemming van de overheid voor de experimenten krijgen. Maar ze denken dat dit geen problemen zal opleveren.

Nog geen doorbraak in de zaak van de 10 Westerse gijzelaars die nog worden vastgehouden in Libanon. Maar, VN-Secretaris Generaal Perez de Cuellar is wel optimisch. Na vier dagen van intensief overleg in Geneve, met vertegenwoordigers van een aantal partijen in de gijzelaars-kwestie, verwacht Perez dat de tien nu snel vrij zullen komen.

Een van die partijen is de Israelische regering. Als Israel een aantal Arabische gevangenen vrijlaat, zijn de Libanese ontvoerders bereid meer Westerse gijzelaars te laten gaan. Maar premier Shamir van Israel wil pas meewerken als er duidelijkheid is over het lot van 7 Israelische krijgsgevangenen in Libanon. De onderhandelingen over de gijzelaars tussen de VN, Israel en de andere partijen zullen achter de schermen worden voortgezet.

Een nieuwe EG-bemiddelingspoging in Joegoslavie. De Nederlandse ambassadeur Henry Wijnaendts is namens de Europese Gemeenschap naar Belgrado gestuurd. Wijnaendts moet druk uitoefenen op alle partijen om direkt met onderhandelingen te beginnen over de toekomst van Joegoslavie.

De nieuwste bemiddelingspoging gebeurt op het moment dat het bestand tussen Kroatie en Servie steeds vaker en gewelddadiger wordt geschonden. Bij nieuwe gevechten vandaag is minstens n Kroatische gardist gedood. Toch blijft de voorzitter van de bestandscommissie optimistisch. Hij zei dat tijdens een bezoek aan een Servisch dorp in Kroatie. Maar het uitwisselen van gevangen loopt niet erg vlot. Vandaag werden vijf Serviers vrijgelaten. Overigens voor het eerst zonder toezicht van het Rode Kruis.

"Who's afraid of Red, Yellow and Blue", Wie is er bang voor Rood, Geel en Blauw is weer terug. Het reusachtige schilderij, van de Amerikaan Barnett Newman, werd in l986 in het Stedelijk Museum in Amsterdam zwaar beschadigd door een gestoorde man. Na een langdurige en moeilijke restauratie in New York is het doek sinds gisteren weer waar het hoort: in Amsterdam en morgen mag het publiek er weer bij.

Het Stedelijk in Amsterdam verkeerde vandaag in een opgewonden stemming. Alsof een verloren zoon was teruggekeerd en de beste plek aan tafel had gekregen. Deze foto laat zien hoe ernstig Who's afraid of Red Yellow and Blue in l986 werd beschadigd. Een gestoorde man had met een stanleymes 8 kerven aangebracht. Volgens de advokaat van de dader had deze zich al een tijd aan het schilderij geergerd. Het doek is door een New Yorkse restaurateur hersteld die er meer dan een jaar aan werkte. Het eindresultaat werd door verschillende deskundigen gekritiseerd, maar het Stedelijk Museum is tevreden. De restauratie heeft een half miljoen gulden gekost. Uit dank voor de vele aandacht die het Stedelijk aan Newman heeft gegeven, schonk zijn weduwe dit schilderij. Het heet Right Here.

Een laatste bericht nog. De Nederlandse Ingrid Haringa heeft op de wereldkampioenschappen wielrennen in Stuttgart goud gewonnen. Ze werd eerste op het onderdeel sprint.

En dan nu het weer met Peter Timofeeff.

16-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 16 augustus. Kok bijt van zich af over koppeling." Nederlandse heli beschoten in Joegoslavie. Tienduizenden ballingen terug naar Zuid-Afrika. Van Goghs Zonnebloemen in de Schotse velden.

Het Centraal Planbureau, de rekenmeester van het kabinet, is somber over de koppeling. De vooruitzichten voor volgend jaar vallen zo tegen, dat het CPB denkt dat als de lonen omhoog gaan, de uitkeringen niet automatisch kunnen volgen. Daarvoor is bijvoorbeeld de verhouding tussen mensen-met-een-baan en mensen-met-een- uitkering teveel verslechterd. Maar minister van financien Kok vindt het nu nog te vroeg om te zeggen dat de koppeling moet worden losgelaten.

Het CPB schetst een somber beeld van de Nederlandse economie volgend jaar. De economische groei bedroeg in 1990 nog 4 procent. Dit jaar wordt die geraamd op 2,5 procent en zal volgend jaar 1,1 procent zijn. Vorig jaar steeg het aantal volledige banen nog met 93.000. Voor dit jaar wordt een stijging verwacht van 38.000 banen. En volgend jaar neemt het aantal volledige banen af met 8000. Volgens het CPB dreigt er een koopkrachtverlies voor de laagste inkomens. In het kabinet was afgesproken dat de koppeling tussen lonen en uitkeringen gehandhaafd kan blijven als er op iedere 100 werkenden niet meer dan 86 niet-werkenden zijn. Die verhouding wordt volgend jaar 100 werkenden en bijna 87 niet-werkenden.

De cijfers van het Centraal Planbureau zijn een tegenvaller voor het kabinet. Ze maken de discussie over de begroting voor volgend jaar alleen maar moeilijker.

Die tegenvaller zit vooral het feit dat het aantal banen voor het eerst sinds jaren zal verminderen. Want hoe minder mensen een baan hebben, hoe groter de kans wordt dat de koppeling van de uitkeringen aan de lonen van mensen in de bedrijven moet worden losgelaten. Dat de mensen zonder baan er volgend jaar dus minder op vooruit gaan dan de mensen met een baan. Vice premier Kok was vandaag na afloop van het kabinetsberaad opvallend duidelijk over de koppeling. De inzet van Kok is duidelijk: de beslissing die het kabinet over de WAO moet nemen, zal hoe dan ook erg ingrijpend zijn. Dan ook nog eens de koppeling afschaffen, dat is hem eigenlijk te veel. Probleem voor Kok is wel dat in het kabinet eerder is afgesproken dat zo gauw het aantal mensen zonder baan teveel stijgt - en volgens de CPB-cijfers gebeurt dat -, die koppeling niet kan doorgaan. Als Kok dus zijn zin wil krijgen, moet hij die oude afspraak proberen open te breken. Het CDA twijfelt al veel langer over de houdbaarheid van de koppeling. Het is de vraag of het CDA het aandurft om naast de WAO-maatregelen ook nog de ontkoppeling van de PvdA te eisen. Het kabinet vergadert dinsdag verder.

Het kabinet zoekt nog altijd naar mogelijkheden om de WAO-voorstellen te verzachten. Maar volgens premier Lubbers ontkomt 't kabinet er bijna niet aan om de duur van de WAO-uitkering in te korten.

De ministerraad heeft vandaag maar heel even over de WAO vergaderd. Volgende week gaat de discussie in alle hevigheid verder. Gisteravond laat kwam de complete top van 't CDA en de PvdA op 't Catshuis bijeen om een oplossing te zoeken voor de WAO-problemen. Een moeizaam overleg, werd er na afloop verteld. Premier Lubbers zei vandaag dat er altijd 'pijnpunten' blijven bestaan. Als je de de duur van de WAO-uitkeringen niet wilt aantasten, dan moet je de hoogte van de uitkeringen aanpakken. Voor de PvdA wordt 't dus steeds moeilijk om de gewenste verzachtingen tot stand te brengen. Maar dreigen met een kabinetscrisis, zoals PvdA-partijvoorzitter Sint gisteren deed, vindt PvdA-leider Kok onverstandig. En zo blijft de coalitie zoeken naar een uitweg in deze kritieke fase.

De WAO-kwestie leidt tot 'dramatische schade' aan de verhouding tussen vakbeweging en kabinet. Dat schrijft de christelijke vakcentrale CNV in een brandbrief aan de Tweede Kamerfractie van het CDA. Het "diep geschokte" CNV doet een dringend beroep op de CDA-kamerleden om niet akkoord te gaan met de kabinetsplannen. Ook kritiek uit medische hoek tegen de WAO-plannen van het kabinet. Het artsen-blad Medisch Contact roept de artsen op tot verzet.

In het hoofdartikel van Medisch Contact wordt gesteld dat het kabinet niet zorgvuldig omgaat met de langdurig zieken in de samenleving. De oplossing voor het WAO-probleem ligt niet in het "het opentrekken van een blik dokters" of het strenger keurenDe nadruk moet, volgens Medisch Contact,liggen op betere ziektepreventie,

Een groep artsen uit Oss en Zoetermeer wil een actiecomitee tegen de WAO-plannen oprichten. De Landelijke Huisartsen Vereniging heeft nog geen standpunt naar buiten gebracht.

Een Nederlandse helikopter met Europese waarnemers is vanmiddag boven Kroatie beschoten. Dat gebeurde 90 kilometer ten zuidoosten van Zagreb.

Volgens de Kroatische radio is de Nederlandse helikopter door Servische guerrillastrijders onder vuur genomen. Het toestel is door drie kogels getroffen, maar er werd niemand gewond. De piloot werd niet tot landing gedwongen, maar zette de helikopter aan de grond, omdat de radio bleek te zijn geraakt. De EG-waarnemers zijn tot nu toe alleen ingeschakeld in Slovenie; hun officiele missie als waarnemer van het staakt-het-vuren strekt zich nog niet uit tot Kroatie. Namens de Europese Gemeenschap is de Nederlandse ambassadeur Wijnaendts besprekingen begonnen met het Joegoslavische staatspresidium. Kort na het incident met de helikopter sprak Wijnaendts met president Mesic. Hij onderzoekt op welke wijze de EG en de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa , behulpzaam kunnen zijn bij de vredesonderhandelingen. Ondanks het bestand dat 7 augustus is ingegaan, komen in Kroatie nog steeds gruweldaden aan het licht. Kroatische vluchtelingen die terugkeerden naar hun dorp, troffen de verminkte lijken aan van vijf burgers. Deze beelden zijn heimelijk gemaakt door een amateur. Het Joegoslavische leger verbood aan buitenlandse cameraploegen om hier opnamen te maken.

Zo'n veertigduizend Zuid-Afrikaanse ballingen kunnen terug naar hun geboorteland. Zonder bang te hoeven zijn dat ze meteen worden opgepakt.

Met de handtekening van de Zuid-Afrikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties en die van een vertegenwoordiger van de VN, is dat in Geneve geregeld. Volgens de ambassadeur is het nog maar een eerste stap van president De Klerk. Tegenstanders van het bewind die in Zuid-Afrika zelf gevangen zitten, vallen buiten de regeling

De amnestie-overeenkomst is zowel in als buiten Zuid-Afrika met enthousiasme ontvangen. Maar de terugkeer van tienduizenden landgenoten brengt ook problemen met zich mee.

Darius Dhlomo woont al 34 jaar in Nederland. Omdat hij op de zwarte lijst van de Zuidafrikaanse politie stond, kon hij al die tijd niet terug naar zijn land: Of hij definitief terugkeert hangt af van de mogelijkheden voor hem om in Zuid-Afrika een bijdrage te leveren aan de democratie: Voor de ballingen is een niet-racistisch Zuid-Afrika alleen mogelijk met hulp en controle van buitenaf.

Om de terugkeer van de ballingen mogelijk te maken, heeft de Verenigde Naties al enkele miljoenen guldens ontvangen van verscheidene lidstaten.

Weinig hoop voor tien vermisten na de scheepsramp in de Zuidchinese Zee. Maar de reddingspogingen gaan door, hoewel het schip inmiddels diep gezonken is. Er zijn dertien doden geborgen, en honderd twee-en-zeventig opvarenden zijn levend uit het water gehaald. De meesten hebben wel een shock, maar hun verwondingen vallen mee. Het ongeluk gebeurde woensdag. Het schip kapseisde, toen het in een tyfoon terecht kwam. De omgekomen kapitein zou de stormwaarschuwing genegeerd hebben. De bemanning werkte aan een Amerikaans-Chinees olieproject.

Vliegramp in India. Een Boeing 737 van Indian Airlines met 68 mensen aan boord, is even even voor de landing neergestort. Mogelijk door een defect aan de hoogtemeters. Het vliegtuig was op weg van Calcutta naar Imphal in Noordoost India Op een heuvel - 45 kilometer voor Imphal - zijn de wrakstukken teruggevonden. Het toestel is in brand gevlogen. Reddingswerkers vermoeden dat niemand de ramp heeft overleefd.

Asregens in Argentinie, door een vulkaanuitbarsting in Chili. Stadjes in het zuiden van Argentinie zijn bedekt met een dikke laag grijze sneeuw van wel tien centimeter dik. Het is as, afkomstig van twee actieve vulkanen in Chili, en dat door de wind is meegevoerd. In de geplaagde Argentijnse provincie SantaCruz is de noodtoestand uitgeroepen. 1400 mensen zijn al geevacueerd. Ook in Chili zelf valt de as met bakken uit de hemel. Vooral de boerenbevolking wordt hierdoor economisch getroffen: het vee lust het gras niet meer.

De politie van Almelo beschikt over een nieuw wapen: bedoeld om de binnenstad veiliger te maken. Een weer en wind bestendige nepagent. Het is een manshoge, van gegalvaniseerd staal gemaakte pop. Met een ingebouwd cassettebandje waarop waarschuwingen staan. Het is een experiment van twee weken. Als de nepagent succes heeft kan-ie rekenen op een vaste aanstelling in Almelo.

hulp-organisaties willen nu daarvoor geld gaan inzamelen. Die organisaties zijn o.a.de stichting Mensen in Nood, Memisa,Oecumenische Hulpverlening en het Rode Kruis.

Hoe distribueer je in Albanie de hulp. Dat vragen de gezamenlijke nederlandse hulp organisaties zich af. In Albanie beheersen paard en wagen het beeld op straat.De paarden verzorgen van belangrijkste deel van het vrachtvervoer in dit land.De nederlandse hulp organisaties onderzoeken nu welke auto's in Albanie kunnen worden gebruikt.De hulp wagens moeten onder meer bij de bakkers meel gaan afleveren.Op dit moment is brood niet meer te krijgen. archief beelden is in de winkels nog bijvoorbeeld jam te krijgen.Maar volgens het Albanese Rode Kruis is die situatie verleden tijd.Het Albanese Rode Kruis heeft bij het internationale Rode Kruis in Geneve om hulp gevraagd.Met name om voedsel en medicijnenDe Albaniers hebben een lijst gestuurd van 50.000 landgenoten die aan directe hulp toe zijn. Het nederlandse rode kruis stelt 800.000 gulden beschikbaar voor opslag en transport van voedsel.

Briesend van woede heeft Irak gereageerd op de resolutie van de Veiligheidsraad. Met een stem tegen en een onthouding gaf de raad Irak weliswaar toestemming weer wat olie te verkopen. Maar het was een toestemming met voor Irak moeilijk te slikken voorwaarden.

Het is vooral de voorwaarde dat Irak niet zelf mag beschikken over verdiende miljarden, die de VN-gezant van Irak geirriteerd deed reageren op de resolutie. Vrijwel alle handen van afgevaardigden gingen de lucht in toen de resolutie in stemming werd gebracht. Alleen de afgevaardigde uit Cuba was tegen; Jemen onthield zich. Met de stemming besliste de veiligheidsraad dat Irak voor 3,2 miljard gulden olie mag verkopen dat met het verdiende geld voedsel en humanitaire hulpgoederen moeten worden gekocht. en dat die operatie moet worden uitgevoerd onder een volledige controle van de Verenigde Naties. Volgens De Ambassadeur van Koeweit is vooral die laatste voorwaarde van belang. Voedselhulp aan de door golfoorlog getroffen Irakese bevolking is hard nodig. Het schaarse voedsel wordt gedistribueerd. Veel mensen lijden honger. De toestemming van de VN om olie te verkopen is wel een eerste versoepeling van het handelsembargo tegen Irak.

Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zegt aanwijzingen te hebben dat Irak een aanval voorbereidt op de Koerden. Bij gevechten tussen Koerden en het Turkse leger zijn 16 mensen om het leven gekomen.

Een van Gogh, waar die thuis hoort. Op de velden,die de schilder zo vaak op zijn doeken herschiep. Een Schotse kweker ontfermde zich over van Goghs Zonnebloemen.

De enorme Zonnebloemen tussen de Schotse korenvelden kunnen zelfs door satellieten worden waargenomen. De afbeelding meet 60 bij 75 meter. Kweker Andrew Scott gebruikte een kwart miljoen planten om zijn bewondering voor Van Gogh uit te drukken. Een leger vrijwilligers heeft 6 soorten afrikaantjes voor de zonnebloemen gekweekt. Het oorspronkelijke schilderij werd vier jaar geleden voor 74 miljoen gulden geveild: De reusachtige zonnebloemen zijn nog wekenlang te zien. Tenminste, als je bschikt over een vervoermiddel door de lucht.

Het weer,met Peter Timofeeff.

17-08-1991

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 17 augustus - spoedberaad Joegoslavisch presidium na oplaaiend geweld in Kroatie - Albanese vluchtelingen alsnog Italie uitgezet - Pruisische koning Frederik de Grote herbegraven in Potsdam - wielrenner Frans Maassen wint profronde van Nederland

De burgeroorlog in Joegoslavie laait op. De gevechten tussen Kroaten en Serviers zijn zo hevig, dat het federale Joegoslavische leger tussenbeide is gekomen. Federale straaljagers hebben volgens het Joegoslavische persbureau Kroatische stellingen bestookt. Zojuist is in Belgrado het presidium in spoedzitting bijeengekomen. Dat zal beslissen waar de federale troepen verder worden ingezet.

Volgens de Kroatische radio is onder andere een politieburo vanuit de lucht bestookt. De luchtaanval vond op 120 kilometer ten oosten van Zagreb plaats. Een federaal konvooi is intussen in het Kroatische Okucani aangekomen. In het dorp is vandaag hevig gevochten tussen Kroatische gardisten en Servische nationalisten. Reden voor de Kroatische regering om een spoedberaad van het presidium te vragen. In het Kroatische dorp Rajic werd gisteren slag geleverd, nadat Kroatische gardisten waren gestuit op een Servische wegversperring. De Kroatische gardisten werden zwaar bestookt met Servische mortiergranaten en mitrailleurvuur. Een Kroatische gardist raakte bij het gevecht zwaar gewond. Hij werd onder Servisch vuur afgevoerd. De gevechten tussen gardisten en nationalisten vinden met name plaats in de streek waar gisteren een helikopter met twee EG-waarnemers werd geraakt door kogels. Of dat met opzet is gebeurd, is nog steeds onduidelijk. De Kroatische televisie sprak met de twee piloten van de heli, de eerste luitenants Roy Pijffers en Gerrit Ouwerkerk .

De Kroatische televisie liet vandaag verder de gruwelijk verminkte lijken van vijf dorpelingen uit Sisak zien. Volgens Zagreb het werk van Servische nationalisten. Toch doet Kroatie dinsdag mee aan een vredesconferentie over het lot van Joegoslavie. Een conferentie waar ook Servie aanzit. De deelname van Kroatie is een diplomatieke doorbraak, bereikt door een bezoek aan Zagreb van de EG-delegatie van de Nederlandse ambassadeur Wijnaendts.

TEMPO Naast Tudjman doen de presidenten van de andere deelrepublieken en de leden van het staatspresidium mee aan de conferentie over de toekomst van Joegoslavie.

De Kroatische televisie liet vandaag verder de gruwelijk verminkte lijken van vijf dorpelingen uit Sisak zien. Volgens Zagreb het werk van Servische nationalisten. Toch doet Kroatie dinsdag mee aan een vredesconferentie over het lot van Joegoslavie. Een conferentie waar ook de Servie aanzit.

EG-delegatieleider Wijnaendts is op dit moment in Sarajevo, voor overleg met de president van Bosnie-Herzegowina. De ambassadeur is op dit moment aan de telefoon. Mijnheer Wijnaendts: Het Joegoslavisch presidium in spoedberaad bijeen torpedeert dat nu uw bemiddelingspogingen Kroatische president Tudjman nu wel bereid tot conferentie over toekomst Joegoslavie: waarom is er nog steeds een rol voor de EG weggelegd nu het geweld alsmaar toeneemt

De Paus staat achter Kroatie. Tijdens een bezoek aan de Hongaarse grensstad Pecs heeft Paus Johannes Paulus de Tweede gezegd, dat hij het Kroatische onafhankelijkheidsstreven steunt.

Een paar duizend Kroaten waren bij de bijeenkomst, net aan de andere kant van de grens. Paus Johannes Paulus sprak hen in hun landstaal toe. De Paus beloofde zijn Kroatische toehoorders dat hij binnen afzienbare tijd een bezoek aan de opstandige deelrepubliek brengt.

Blij met een dooie mus. Ruim 2000 Albanezen, die eerst van Italie de belofte kregen dat ze mochten blijven, zijn vandaag alsnog zonder pardon het land uitgezet. Ze waren de laatste van de 18-duizend vluchtelingen, die deze maand naar de Italiaanse havenstad Bari kwamen. Met de meest wanhopige en hardvochtige Albanezen had Italie clementie heel even maar.

Niets te verliezen, behalve een illusie. En nu zijn ze die ook nog kwijt. Duizenden Albanezen zochten het paradijs in Italie, maar kwamen niet verder dan de poort. Berooid als ze kwamen, gingen de Albanese vluchtelingen nu weer terug. Naar een failliet land, waar over een paar maanden het eten op is.

De Albanese havens, met als grootste die van Durres, zijn afgegrendeld om een nieuwe exodus te voorkOmen. De autoriteiten hebben toegegeven dat ze de massale vlucht van maart en die van deze maand niet konden stoppen. En daarom zijn Italiaanse militairen te hulp gekomen voor controles in de havens en patrouilles in de Albanese wateren. Teruggekeerde vluchtelingen zijn vaak makkelijk te herkennen aan verwondingen. Het verzet tegen de gedwongen terugkeer was zo groot als de wanhoop, maar het mocht niet baten. In sommige dorpen is de bevolking weer verdubbeld nu iedereen terug is. Hele families waren gevlucht. Nu zijn ze terug bij af. Hongerig en veelal werkloos. Met het weinige geld wordt gegokt, want te koop is er toch bijna niets. De wrange vruchten van een halve eeuw Albanees Stalinisme. Kijken naar de welvaart op de Italiaanse televisie biedt nu geen troost meer, maar een bittere herinnering. Een enkele snuisterij uit de havenstad Bari is alles wat de vluchtelingen mee terugnamen. Alle hoop bleef achter.

Hans van Mierlo, de fractieleider van D66, vindt dat na de WAO-voorstellen van het kabinet, de bestaansgronden voor het kabinet zijn weggevallen. Dat zegt Van Mierlo vanavond in Achter het Nieuws van de VARA. D66 is tegen de WAO-plannen van het kabinet en vindt, dat eerst gezocht moet worden naar maatregelen om het aantal mensen in de WAO te verminderen. Volumebeleid, heet dat.

De Partij van de Arbeid bereidt haar achterban slecht voor op pijnlijke maatregelen. Dat zegt partijvoorzitter Sint vandaag in het dagblad Het Binnenhof.

Sint doelt hierbij niet alleen op de WAO-plannen van het kabinet maar ook op het mogelijk ontkoppelen van lonen en uitkeringen. Sint zegt: "Hou er rekening mee dat de koppeling niet per definitie zal lukken." Vice-premier Kok zei gisteren in het Journaal nog helemaal niet te willen praten over een eventueel ontkoppelingsbesluit.

In de vakbeweging is verdeeldheid ontstaan over hoe hard de acties tegen de WAO moeten worden. De Vervoersbond CNV is niet bereid op Prinsjesdag mee te doen aan een algehele havenstaking. De Vervoersbond FNV is dit wel van plan. De christelijke vakbond wil haar protesten tegen de WAO-plannen van het kabinet beperken tot een korte werkonderbreking.

Een gasexplosie in Culemborg. In n klap werd een nauwelijks twee maanden oud huis met de grond gelijk gemaakt. Dat er geen persoonlijke ongelukken waren, was puur toeval. De bewoners van het huis (een echtpaar van in de zeventig) waren voor het eerst in hun leven een weekend op vakantie. De politie is nog bezig de oorzaak van het gaslek te achterhalen. Het echtpaar was juist op vakantie gegaan om bij te komen van de beslommeringen rond de bouw van hun nieuwe huis. Het was niet verzekerd.

Nederlanders hoeven geen aparte identiteitskaart voor gebruik in eigen land als de legitimatieplicht wordt ingevoerd. Staatssecretaris De Graaff van Binnenlandse Zaken schrijft dat in een brief aan de Tweede Kamer. Wel zullen een nieuw paspoort en een Europese reiskaart worden ontwikkeld en ingevoerd. Die kunnen ook als identiteitsbewijs in het binnenland gebruikt worden.

Bloedbad in een winkelcentrum bij Sydney, Australie. Zes mensen werden gedood en zeven gewond, toen een man met een machinegeweer in het wilde weg om zich heen begon te schieten. In de drukke coffeeshop waar de schietpartij begon, doodde hij vijf mensen. Op zijn vlucht trof de 33-jarige man een zesde slachtoffer. Op het parkeerdak pleegde hij vervolgens zelfmoord. De politie heeft geen verklaring voor het gebeurde. De man had geen crimineel verleden, en kende geen van zijn slachtoffers.

Volgens Alexander Jakovlev beramen Stalinisten in de Sovjetunie een coup, zodat ze zowel de Communistische Partij als de Staat in handen krijgen. Jakovlev was de steun en toeverlaat van president Gorbatsjov. Hij wordt wel de vader van het nieuwe denken genoemd. Gisteren stapte hij zelf uit de communistische partij, die aanstalten maakte hem als lid te royeren. Volgens Jakovlev zijn de partij-haviken aan de winnende hand:

De Pruisische koning Frederik de Grote is naar zijn laatste rustplaats gebracht. 205 jaar na zijn overlijden wordt hij bijgezet in een graftombe in Potsdam. De herbegrafenis is bijgewoond door bondskanselier Kohl. En dat heeft tot verhitte discussies en demonstraties geleid. Want Frederik de Grote was een militaristisch vorst met oorlogszuchtige neigingen.

Het mestoverschot wordt steeds meer teruggedrongen. De mestbanken in ons land hebben dit jaar een record-hoeveelheid mest verdeeld over gebieden waar geen overschot is. Dat betekent nog niet dat het probleem helemaal is opgelost: omdat de normen voor mestververking strenger worden, zal het overschot verder toenemen.

logumestbanken zorgen ervoor dat de enorme mestoverschotten in bepaalde gebieden in Nederland worden overgeheveld naar mestarme gebieden met akkerbouw. Die overheveling van het ene naar het andere gebied met tankwagens is dit jaar fors toegenomen. Mest veroorzaakt verzuring van het milieu door ammoniakuitstoot en door het uitrijden over het land raakt de grond verzadigd en het grondwater vervuild. Vandaar dat de overheid de normen elk jaar verscherpt om de schade aan het milieu te beperken. Door de toename van de distributie wordt dit jaar die norm gehaald. Dat wil helemaal niet zeggen dat het mestprobleem is opgelost. Mestverwerking in fabrieken die er droge korrels voor de export van maken is duur. De overheid wil dat er in l994 voldoende fabrieken zijn om 6 miljoen ton mest in te verwerken, maar die doelstelling wordt waarschijnlijk niet gehaald , waardoor het mestoverschot verder toeneemt.

Het ministerie van milieu heeft het Landbouwschap gevraagd om met alternatieven te komen. Als die er niet komen, overweegt het departement hogere heffingen op te leggen aan de mestproducenten.

Voor het sportnieuws is in de studio Griselda Visser.

Frans Maassen is de winnaar van de profronde van Nederland. Vandaag werd in Limburg de zesde en laatste etappe gereden. Het werd een spannende koninginnerit.

Vanmorgen de start. 169 kilometer, van Heythuisen naar Gulpen. Maassen ziet er ontspannen uit. Hij leidt het klassement, gevolgd door Olaf Ludwig op 18 seconden. Niet veel, EEN lekke band en weg oranjetrui. Maar Maassen heeft na een slechte Tour weer veel zelfvertouwen. Hij verliest Ludwig - hier voor hem in de groene trui - niet uit het oog. Op drie kwart van de koers zetten Maassen en Ludwig de achtervolging in op Rob Harmeling, die dan al kilometers alleen op kop heeft gereden. Bij de beklimming van de Keuterberg wordt-ie ingehaald. En dan is het een open koers. Demarages, nieuwe kopgroepen en jagende achtervolgers. Op drie kilometer voor de finish sprint de Belg Eddy Schurer hier weg van de kopgroep en hij is het die de laatste etappe zal winnen. kleine pauze. En dat doet ie hier. Ludwig finisht tien seconden later als tweede met Maassen er vlak achter als vierde. Zodat de man uit de ploeg van Jan Raas de oranje trui om zijn schouders krijgt, de eerste keer dat ie de profronde op zijn naam schrijft.

Schaker Jan Timman is weer een halve punt dichterbij de overwinning op tegenstander Kortsnoj.

Hun vijfde partij in de kwartfinales van het kandidatentoernooi eindigde in remise. De stand is nu drieeeneenhalf voor Timman tegen anderhalf voor Korstnoj. Met nog drie partijen te spelen heeft Timman aan een punt voldoende om door te gaan naar de halve finale.

Een tegenslag voor de tennisser Richard Krajicek. In de halve finale van het toernooi in het Amerikaanse New Haven moest ie vanwege een knieblessure opgeven Krajicek had de eerste set al gewonnen van de Amerikaan Rostagno. Maar in het begin van de tweede set stapte hij uit de baan. Krajicek zorgde eerder voor een sensatie , door de Zweed Stefan Edberg te verslaan.

Een kleine vier kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en dan nog eens een hele marathon lopen. De Triathlon dus. Vandaag zijn de de Europese kampioenschappen in Almere gehouden, voor mannen en vrouwen. Twee Nederlandse winnaars. Ben van Zelst, en Thea Sybesma.

Kwart voor zeven vanmorgen. Zo'n 200 deelnemers duiken het water in. De temperatuur van het water is lekker. Zo'n 20 graden. De buitenlandse deelnemers komen aanvankelijk goed mee. Maar later bij het fietsen en het lopen slaat de wind toe. De Nederlanders weten zich beter te handhaven in het vlakke polderlandschap. Van Zelst slaat zijn grote slag in de marathon. Hij wint de wedstrijd. Zijn tijd: 8 uur, 25 minuten en 30 seconden. Thea Sybesma finisht als eerste bij de dames. Daarmee krijgt Nederland dus twee Europees kampioenenen. Een uitgebreid verslag kunt u vanavond zien bij de AVRO om tien voor negen.

En nog even terug naar Joegoslavie. Ook de sport daar heeft te lijden onder de burgeroorlog. Kroatische atleten mogen niet meedoen aan de Olympische winter en zomerspelen volgend jaar. Ze mogen niet langer voor de nationale ploeg uitkomen.

Delfsail zit erop. Het weer was op deze laatste dag spelbreker, maar stond het grote succes van de maritieme manifestatie niet in de weg: ruim 350-duizend bezoekers kwamen naar Delfzijl, 100-duizend meer dan verwacht.

Verslag Harmen Roeland standupper laatste woorden:

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

1. weerkaart west-Europa vandaag 2. weerkaart Europa morgen 3. kaart Nederland vannacht 4. kaart Nederland morgen 5. vooruitzichten

18-08-1991

Het huis van VVD-fractievoorzitter Bolkestein was vanmiddag de plaats van 't liberale topberaad. VVD-Kamerlid Linschoten had 't kabinet vorige week om opheldering gevraagd. Met welk WAO-voorstel heeft de Tweede Kamer nu te maken PvdA-partijleider en vice-premier Kok had immers aangekondigd de kabinetsvoorstellen te willen veranderen. De VVD eiste helderheid. Vormalig vice-premier De Korte was er ook bij. Maar opvallend genoeg steunde hij 't huidige kabinet in de WAO-discussie. Maar na 't anderhalve uur durende overleg, had VVD-leider Bolkestein weinig goeds meer over voor 't kabinet Lubbers III. Het kabinet is volgens hem met de WAO-discussie ontspoord. In overleg met Kamervoorzitter Deetman wordt nu gezocht naar een datum voor 't spoeddebat.

Goedenavond, het nieuws van zondag 18 augustus, - De VVD wil dat het kabinet opstapt. - Kroaten blokkeren opmars Joegoslavisch leger. - Albanese deserteurs alsnog Italie uitgezet.

Het kabinet maakt er met de WAO-voorstellen een bende van. Het moet daarom opstappen. Die harde uitspraak doet VVD-fractievoorzitter Bolkestein. De VVD wil dat de Tweede Kamer zo snel mogelijk van vakantie terugkomt om een spoeddebat over de WAO-voorstellen te houden.

Voor President Mesic van Joegoslavie is de maat vol. Ondanks het bestand wordt er hevig gevochten, en ook het Joegoslavische leger doet daaraan mee. Mesic dreigt met aftreden als het leger niet naar hem luistert:

Het Joegoslavische leger probeert vanuit Bosnie op te rukken, over de Sava. Kroatische troepen hebben zich ingegraven bij de strategische stad Okucani, op het kruispunt van twee belangrijke wegen. Als Okucani in Servische handen valt, dreigt Kroatie in tweeen te worden gespleten.

Kroatische soldaten proberen Servische strijdgroepen de voet dwars te zetten. De Serviers rukken op uit het zuiden, vanuit Bosnie, maar de moeten daarbij de rivier de Sava oversteken. De Kroaten hebben de bruggen versperd. Kroatische posities zijn onder vuur genomen door het Joegoslavische leger en de luchtmacht, omdat Joegoslavische vliegtuigen door de Kroaten zouden zijn beschoten. De Kroaten hebben een brug over de Sava opgeblazen om de legertanks de toegang tot Kroatie te beletten. De beschietingen door het federale leger zien de Kroaten als bewijs dat dat leger aan de kant van de Serviers staat. Daarom doen zij alles om het leger bij de Sava tegen te houden: Bij de gevechten van vandaag zijn al 25 mensen omgekomen.

De Spaanse politie zegt een belangrijk commando van de Baskische bevrijdingsbeweging ETA te hebben uitgeschakeld. Bij een inval in een woning in San Sebastian zijn drie ETA-activisten gedood.

De Pruisische koning Frederik de Grote is na 205 jaar herbegraven in Potsdam, in het voormalige Oost-Duitsland. Precies volgens zijn laatste wens werden klokslag middernacht zijn stoffelijke resten in een tombe bijgezet in zijn vroegere zomerpaleis Sans Souci. De ceremonie werd bijgewoond door bondskanselier Kohl. Tegenstanders vonden dat teveel eer voor de militaristische vorst, die bekend stond om zijn oorlogszucht.

Het ANC heeft al de gevangenen vrijgelaten die ervan worden verdacht spionnen te zijn van de Zuidafrikaanse regering. Het gaat om 32 man. Zij zijn overgedragen aan het Internationale Rode Kruis en vanuit verschillende Afrikaanse landen teruggevlogen naar Zuidafrika. Sommige vrijgelatenen verklaarden door het ANC ten onrechte gevangen te zijn genomen: Na hun aankomst in Zuidafrika zeiden meerdere ex-gevangenen ook door het ANC systematisch gefolterd te zijn.

Het Goalkeeper-snelvuurkanon dat het fregat Philips van Almonde tijdens de Golfoorlog moest beschermen tegen Iraakse raketten, is drie weken defect geweest. De bevelhebber van de marine heeft dat vandaag voor de AVRO-radio toegegeven. Vice-admiraal Van Foreest zegt bewust besloten te hebben het Goalkeeper-mankement geheim te houden om de marinemensen en het thuisfront niet nodeloos ongerust te maken.

List en bedrog. Opnieuw heeft Italie zich hiervan bediend om Albanese vluchtelingen het land uit te zetten. Nu 500 deserteurs

De Mexicaanse regerings, de PRI, stevent af op een grote overwinning in de parlementsverkiezingen die vandaag worden gehouden. Dat is vooral te danken aan de populariteit van president Salinas.

Die populariteit berust vooral op de geslaagde economisch hervormingen van de afgelopen paar jaar. Maar die zijn niet gepaard gegaan met grotere politieke vrijheid. Veel Mexicanen geloven niet dat het zin heeft om te stemmen omdat echt vrije verkiezingen niet mogelijk zouden zijn. De PRI is al 62 jaar aan de macht in Mexico. Bij de verkiezingen in 1988 leek het bijna afgelopen te zijn met het machtsmonopolie. Salinas zou door fraude hebben gewonnen. Deze keer heeft de president eerlijke verkiezingen beloofd. Dat is vooral belangrijk voor de verhouding met Amerika. Daarmee wil Salinas een vrije handels-overeenkomst sluiten. Verkiezingsfraude zou koren op de molen zijn van Amerikaanse tegenstanders van die overeenkomst.

Ingrid Haringa heeft bij het WK wielrennen in Stuttgart opnieuw een gouden medaille gewonnen. De 27-jarige politie-agente won de puntenkoers. Eerder deze week werd ze al wereldkampioen op de sprint.

Het weer tot slot. Morgen zijn er perioden met zon. Vanavond valt in het noordoosten nog een enkele bui. Vannacht daalt de temperatuur naar 10 graden. Morgenmiddag wordt het ongeveer 21 graden. De wind is west tot noordwest -matig- aan de kust en in het waddengebied eerst af en toe krachtig. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: vrij warm tot warm en overwegend zonnig. Vanaf donderdag mogelijk een onweersbui. Dit was het journaal van acht uur. Om 10 uur zijn we er weer. Een prettige avond.

19-08-1991

Goedenavond, het nieuws van maandag 19 augustus - Dramatisch verzet tegen staatsgreep in Moskou met harde hand aangepakt - Janajev neemt taken van afgezette Gorbatsjov waar. - Jeltsin roept Russen op niet te wijken en wil staking - Geschokte Bush noemt staatsgreep on-grondwettelijk.

De staatsgreep in de Sovjetunie, waarbij president Gorbatsjov is afgezet, lijkt geslaagd. Met harde hand proberen de nieuwe machthebbers het resterende verzet de kop in te drukken. In Moskou en Leningrad is de noodtoestand afgekondigd en de twee steden zijn onder militair gezag geplaatst. Volgende week maandag moet het Sovjetparlement de ingrepen van vandaag goedkeuren. Vice-president Janajev heeft - althans naar buiten toe - de touwtjes in handen genomen. "Michail Gorbatsjov", zei hij "is moe - en rust uit. Hij wordt in het zuiden van ons land behandeld". Waarschijnlijk is Gorbatsjov in zijn vakantiehuis op de Krim onder huisarrest geplaatst. Duitsland heeft om een bewijs gevraagd dat hij nog in leven is. Dat bewijs is nog niet geleverd, al heeft Janajev in een brief aan bondskanselier Kohl geschreven dat Gorbatsjov in veiligheid is.

Fel en dramatisch verzet in Moskou tegen de staatsgreep. Maar door de censuur is niet te peilen hoe groot het verzet landelijk gezien nog is. Dit zijn beelden uit Moskou waar duizenden mensen tegen de staatsgreep en de tanks in de straten demonstreren. De spil van dat verzet is Boris Jeltsin, de president van de grootste republiek de Russische Federatie.

Boris Jeltsin zelf klom onverschrokken op een tank om een menigte demonstranten voor het Russische parlement toe te spreken. Jeltsin groette de bemanning van de tank vriendelijk en noemde vervolgens het afzetten van Gorbatsjov in strijd met de grondwet. Maar het is de vraag of de oproep van Jeltsin veel effect heeft. Want door de censuur zijn deze beelden nergens in de Sovjet-Unie zelf te zien. De aanwezigheid van het leger heeft in Moskou tot woedende reakties geleid. Met gevaar voor eigen leven werd geprobeerd de tanks tegen te houden. Op andere plaatsen riepen mensen leuzen tegen het 'Comite voor de noodtoestand' en voor Boris Jeltsin.

In naam leidt Gennadi Janajev dat "Comite voor de noodtoestand in de Sovjetunie". Maar waarschijnlijk is hij niet de nieuwe sterke man. Janajev (die sinds acht maanden vice-president van de Sovjetunie is) wordt gezien als een conservatieve, maar kleurloze partijbureaucraat. In het comite zitten verder onder meer: de minister van defensie, Dimitri Jazov premier Valentin Pavlov minister van binnenlandse zaken Boris Pugo en het hoofd van de geheime dienst KGB, VlaDImir KroetsjKOV

In naam leidt Gennadi Janajev dat "Comite voor de noodtoestand in de Sovjetunie". Maar waarschijnlijk is hij niet de nieuwe sterke man. Janajev (die sinds acht maanden vice-president van de Sovjetunie is) wordt gezien als een conservatieve, maar kleurloze partijbureaucraat. In het comite zitten verder onder meer: de minister van defensie, Dimitri Jazov premier Valentin Pavlov minister van binnenlandse zaken Boris Pugo en het hoofd van de geheime dienst KGB, VlaDImir KroetsjKOV

Volgens waarnemend president Janajev, wil van alle leiders alleen Boris Jeltsin de chaos en verval laten voortduren, al noemde hij hem niet met name. In een decreet dat het Comite voor de noodtoestand eerder had uitgevaardigd, zijn strenge maatregelen afgekondigd, maar ook beloften gedaan.

Elke vorm van demonstratie en verzet is verboden. Organisaties en partijen die toch protesteren worden ontbonden. KGB en speciale ordetroepen krijgen grote macht om (zoals het heet) "broedermoord en burgeroorlog" te voorkomen. Zo nodig komt er een uitgaansverbod. De perscensuur is totaal. De meeste kranten zijn verboden. De resterende negen - en ook radio en tv zijn volledig onder controle van het noodcomite geplaatst Om de steun van de bevolking te krijgen zijn prijsverlagingen beloofd en loonsverhogingen. Voorlopig zijn lonen en prijzen bevroren. "De democratische en economische hervormingen gaan door", is verder beloofd. Het is niet de bedoeling dat de bedrijven weer helemaal onder staatscontrole komen.

Op deze beelden (van 3 augustus) verscheen Michail Gorbatsjov voorzover bekend voor het laatst voor de tv-camera's. Toen kondigde hij aan dat morgen, 20 augustus, negen van de vijftien Sovjetrepublieken een nieuw Unieverdrag zouden tekenen. Met minder macht voor Moskou - en meer voor de afzonderlijke republieken. Dat verdrag is hem misschien noodlottig geworden. Gorbatsjov ging met vakantie naar zijn buitenhuis op de Krim - en vermoedelijk zit hij daar dus vast.

Hoe de stand van zaken op dit moment in Moskou is, hoort u van onze correspondent Peter d'Hamecourt. Van hem kregen we zojuist een bijdrage via de satelliet binnen uit de Russische hoofdstad.

Standupper Peter d'Hamecourt of Sjifra laatste woorden: en rust in de samenleving te herstellen.

De wereld spreekt van een staatsgreep, maar volgens het Comite onder leiding van de nieuwe machthebber Janajev is gewoon keurig de Sovjetgrondwet toegepast. "Als de president ziek is,", zegt een artikel, "valt de vice-president voor hem in". De Sovjetbevolking kreeg dat vanmorgen rond kwart voor zeven op zakelijke toon via de tv te horen.

GELUID NIEUWSLEZERES Vlak na de bekendmaking: pantserwagens in het centrum van Moskou. Het eerste machtsvertoon van de nieuwe leiders. Even later wordt al duidelijk dat de beperkte persvrijheid in de Sovjet-Unie niet meer wordt geduld. Troepen van het ministerie van binnenlandse zaken, de zogenaamde zwarte baretten, bezetten een lokaal televisiestation. Ook een buitenlandse cameraploeg wordt het werken onmogelijk gemaakt. Het eind van de ochtend. Tientallen tanks rukken op. Onder andere naar het parlement van de de grootste Sovjet-republiek, de Russische Federatie. De angst voor een gewelddadig ingrijpen neemt toe, maar voor het parlement komen de tanks tot stilstand. Binnen zit de president van de Russische Federatie, Boris Jeltsin. Tijdens een geimproviseerde persconferentie tart hij de nieuwe machthebbers. GELUID JELTSIN In de Baltische republieken, die naar onafhankelijkheid streven, zou het leger de belangrijkste strategische plaatsen bezetten. President Landsbergis van Litouwen heeft de bevolking tot een vreedzaam protest tegen de militaire aanwezigheid opgeroepen.

Toch heeft niet iedereen de staatsgreep veroordeeld. Op straat wordt verschillend gereageerd op het nieuws. Moskou vanmiddag. Het Rode Plein lijkt een militaire vesting. Het machtsvertoon van het leger wordt steeds groter. Maar ook het verzet. Demonstraties breiden zich uit en de akties worden grimmiger, emotioneler. Sommige soldaten verontschuldigen zich en zeggen dat ze alleen maar hun opdracht uitvoeren. Er zijn geen berichten dat troepeneenheden geweigerd hebben de orders uit te voeren van defensieminister Jazov, die ook deel uitmaakt van het Noodcomite. De beelden die het westen hebben bereikt laten alleen emotioneel verzet in Moskou zien. Maar bijvoorbeeld ook in Leningrad legt niet iedereen het hoofd in de schoot. Ook daar zouden barricades zijn opgeworpen - en ook in de Baltische republieken wordt verzet gepleegd.

Verontrust, maar ook uiterst behoedzaam reageren politici over heel de wereld op de staatsgreep in Moskou. President Bush heeft elke Amerikaanse hulp aan de Sovjetunie bevroren en is van zijn buiten-verblijf teruggekeerd naar het Witte Huis. Op zijn vakantie-adres in Kennebunkport toonde hij zich volledig verrast door de coup, die hij 'on-grondwettelijk' noemde:

Bush prees de rol van Gorbatsjov bij de internationale ontspanning en riep de Sovjetunie op met name de ontwapenings-verdragen te blijven eerbiedigen:

De EG-ministers van Buitenlandse Zaken komen morgen voor spoedoverleg bijeen in Den Haag. Daar is nu minister van den Broek - waar wilt u naar toe in die spoedzitting, wat moet er uitkomen (- wat betekent de machtsovername voor de hulpprogramma's aan de Sovjetunie) - gevolgen voor ondermeer middenoostenkwestie - zijn het niet een beetje 'krokodilletranen" die het westen nu huilt Zou veel meer financiele en technische steun Gorbatsjov niet geholpen hebben tegen de havikken

Minister Van den Broek heeft, als voorzitter van de EG-Ministerraad, met zijn collega's een extra vergadering belegd, morgenochtend in Den Haag. Dan moet de Gemeenschap met een eensluidend standpunt naar buiten komen:

Vooruitlopend op het gezamenlijke EG-standpunt, - morgen dus - waren er in verschillende Europese hoofdsteden nu al bedroefde geluiden te horen. De Britse premier John Major reageerde als eerste:

Major raadpleegde in Downing Street zijn voorgangster, Margareth Thatcher, die persoonlijk bevriend is met Gorbatsjov. Duitsland maakt zich zorgen over de 370-duizend Sovjet-soldaten, die nog in de vroegere DDR gelegerd zijn. Al heeft het nieuwe bewind in Moskou beloofd, dat de terugtrekking van deze troepen gewoon doorgaat. Bondskanselier Kohl sprak al in begrafenis-termen over de afgezette Sovjet-president: Ook de vroegere Oosteuropese satellieten treuren over het verdwijnen van de man, die het hen mogelijk maakte zich uit de communistische greep te bevrijden. De Tsjechoslowaakse president Havel benadrukte, dat de oude tijden nooit kunnen weerkeren: De NAVO heeft de hele dag in Brussel vergaderd. Keren de oude tijden van de Koude Oorlog nu terug - vraagt het Bondgenootschap zich af. Al heeft de KGB, de Sovjet-veiligheidsdienst, geruststellend laten weten dat de bereikte ontwapenings-akkoorden zullen worden gerespecteerd. Later deze week houdt de NAVO nog een extra ministers-vergadering.

Michail Gorbatsjov. In 1985 werd hij secretaris-generaal van de communistische Partij. Maar hij voorzag toen al, dat hem als hervormer in die functie alleen geen lang leven beschoren zou zijn.

Michail Sergejevitsj Gorbatsjov, de man met het andere gezicht. Anders dan Brezjnev en Chernenko wilde hij de Sovjet Unie in een andere richting te sturen. De buitenwereld maakte pas in 1984 kennis met Gorbatsjov, toen op bezoek bij Margaret Thatcher. Enkele maanden later werd Gorbatsjov -met zijn 54 jaar de Benjamin van het Politburo- aangewezen als opvolger van de overleden Tjsernienko. Vrijwel onmiddellijk zette hij een nieuwe politiek uit, die rustte op twee pijlers: perestroika (hervormingen) en glasnost (openheid). Doel was een einde te maken aan de al tientallen jaren durende stagnatie. Daarvoor gold tenminste n voorwaarde: bezuinigen op de defensie-sector. Het zou Gorbatsjov talloze vijanden opleveren. Nieuwe betrekkingen met de VS waren ook nodig. Baanbrekende onderhandelingen met president resulteerden in het INF-verdrag, als gevolg waarvan duizenden raketten konden worden vernietigd. Bij de VN kondigde Gorbatsjov de eenzijdige terugtrekking aan van grote aantallen troepen en tanks uit Oost-Europa. Woorden gevolgd door daden. Ook in Afghanistan, waar een lange oorlog eerloos werd beeindigd. De in het buitenland immens populaire Gorbatsjov kondigde ook het einde van de Breznev-doctrine aan: Oost Europa mocht op eigen manier hervormen. En starre partijleiders als Erich Honecker werd door Gorbatsjov de wacht aangezegd. Met onbedoeld gevolg. Want korte tijd later zou Centraal Europa met het Oostblok breken. De Koude Oorlog leek daarmee voorbij. Met kanselier Kohl kwam de Kremlinchef overeen dat de twee Duitslanden herenigd konden worden. Aanmerkelijk slechter ging het aan het thuisfront. De economische hervormingen bleven steken in goede bedoelingen. Of werden gefrustreerd door de conservatieve burocratie. Met de schappen leeg daalde de populariteit van Gorbatsjov tot een dieptepunt. De hervormingen leiden ook tot herleving van nationalistische ambities in Georgie, Armenie en de Baltische Staten. De opstanden werden in de kiem gesmoord. Maar n ding was duidelijk: de Sovjet Unie stond op springen. Een man profiteerde van de onvrede: Boris Jeltsin; de laan uit gestuurd door de conservatieven stapte Jeltsin ook op als lid van de partij. Niet lang daarna werd hij gekozen tot president van de grootste republiek: Rusland. De conservatieven zaten niet stil en eisten actie tegen het dreigende uiteenvallen van de Sovjet Unie. Voor Sjevarnadze was dat reden om af te treden als minister van buitenlandse zaken. En te waarschuwen voor een dreigende staatsgreep. Met moeite kon Gorbatsjov zich bevrijden uit de verstikkende klem van de conservatieven. In het voorjaar bekeerde hij zich weer tot zijn hervormingskoers. Maar als gevangene van de conservatieven kon Gorbatsjov niet vermijden dat hij politiek en fysiek in een isolement geraakte. Wel slaagde hij er nog in om samen met Jeltsin het akkoord te sluiten over grotere zelfstandigheid van de republieken, een doorn in het oog van KGB en leger. Het verdrag zou morgen ondertekend worden. En vorige maand nog kon hij met Bush het Start-verdrag ondertekenen. Maar ook dat verdrag moet vooral toegeschreven worden aan de politieke wil van Gorbatsjov persoonlijk, niet aan de instemming van de conservatieven in de Communistische Partij en al helemaal niet aan de maarschalken, generaals en officieren in het Rode Leger.

Uithangbord van het nieuwe reactionaire regime is Gennady Yanayev. En hij weet zich gesteund door een formidabele coalitie van KGB, leger, binnenlandse zaken en niet te vergeten, de conservatieve sleutelfunctionadrissen binnen de communistische partij.

Yanayev, 54 jaar oud, is een typische apparatsjik, uitvoerder van partijbesluiten. Hij staat bekend als een uitermate rechtlijnige communist; hij heeft de spotnaam "De Rhinoceros". Yanayev werd afgelopen zomer gepromoveerd tot lid van het Politburo. Maar in december weigerde het Sovjetparlement hem nog te kiezen tot plaatsvervanger van Gorbatsjov. De president moest toen zelf al zijn gewicht in de schaal leggen om Yanayev toch gekozen te krijgen. Gorbatsjov deed dat met de woorden: "Ik heb iemand naast me nodig die ik kan vertrouwen". Woorden die hem nu noodlottig lijken te zijn geworden. Direct na zijn uitverkiezing bevestigde Yanayev een man van het ware communisme te zijn. Letterlijk zei hij: "Tot in het diepst van mijn hart ben ik een overtuigde communist. En niemand die dat kan veranderen." Ook de andere mannen achter de staatsgreep stammen uit de orthodoxe school. In de eerste plaats is dat Vladimir Krjoetskov, van wie lange tijd is aangenomen dat hij loyaal was aan Gorbatsjov. Maar vooral in het laatste jaar heeft hij zich kritisch uitgelaten over de buitenlandse politiek van Gorbatsjov. In het komplot zit ook de huidige premier, Valentin Pavlov. Hij heeft het westen er de laatste maanden van beschuldigd de Sovjet Unie economisch te chanteren en op de knieen te dwingen. Dan is er natuurlijk Dmitri Yazov, de minister van defensie. Hij heeft zich vooral gestoord aan het gestage verval van de militaire betekenis van de Sovjet Unie, vooral na de teloorgang van Oost-Europa. Nog een belangrijke steunpilaar in het nieuwe staatcomite is Boris Pugo. Tot voor kort hoofd van de KGB in Letland en sinds afgelopen jaar minister van binnenlandse zaken. Tenslotte heeft de staatsgreep ook de expliciete steun van de Partij zelf. Dat blijkt uit de betrokkenheid bij de coup van Oleg Baklanov, die secretaris is van het Centraal Comite en plaatsvervanger was van Gorbatsjov als voorzitter van de uitermate machtige Defensieraad.

Een krachtige staatsgreep dus, op de dag dat Gorbatsjov terug zou keren van zijn vakantie. Naast mij Sovjet-deskundige Andre Gerrits. - Wat nu, terug naar het conservatieve communisme

- wat nu: terug naar het oude, conservatieve communisme - Maar Janajev probeert er toch een mooie draai aan te geven: daar kijken we even naar: instart - niks aan de hand dus, volgens Janajev, maar kunnen de nieuwe machthebbers nog rekenen op internationale steun, m.a.w. hoe geloofwaardig - zien we Gorbatsjov niet meer terug

Wereldwijd zeer heftige reacties op de effectenbeurzen na het afzetten van Gorbatsjov. Dollar en goud schoten omhoog, maar de aandelenkoersen kelderden overal met procenten tegelijk. Op de beurs van New York, Wall Street, ging de koersbarometer, de Dow Jones Index in het eerste uur ruim honderd punten naar beneden. Later krabbelden de koersen weer wat bij. Enkele ogenblikken geleden stond de index op een verlies van punten. In Tokyo daalden de koersen vanmorgen vroeg direkt na het bekend worden van het nieuws zes procent. In Amsterdam was de koersdaling gemiddeld vier-en-een-half procent. En op de belangrijke beurs van Londen bleef het verlies beperkt tot 3-en-een-half procent. In Frankfurt werd gemiddeld maar liefst 9-viertiende procent op de aandelen verloren.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

1. weerkaart Europa vandaag 2. weerkaart Europa woensdag 3. kaart Nederland vannacht 4. kaart Nederland morgen 5. vooruitzichten

20-08-1991

Volgens het staatsjournaal van de sovjetunie is behalve premier pavlov ook m,inister Jazov van defensie ziek en daarom uit het noodcomite gestapt.

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 20 augustus Jeltsin verwacht snel ingrijpen Sovjet-leger verzet tegen nieuwe machthebbers nu overal in 't land krachtige veroordeling en maatregelen tegen Sovjetunie van de EG minister de Vries wil af van de koppeling tuusen lonen en uitkeringen

Angstige spanning in de Sovjetunie. De Russen die zich verzetten tegen de nieuwe machthebbers, bereiden zich voor op een aanval van het Sovjet-leger. Volgens Boris Jelstin zijn er tanks op weg naar het Russische parlement, het centrum van het verzet. Jeltsin zit daar binnen. Buiten hebben ongeveer 20.000 Moskovieten zich verschanst. Veelal achter barricades. In een telefoongesprek met de Britse premier Major zei Jeltsin dat hij de tanks al kon horen en dat er een uitgaansverbod in Moskou is uitgevaardigd. Ook uit andere bronnen komen steeds meer aanwijzingen voor een aanval. Vermoedelijk vanavond of vannacht. Jeltsin heeft n van zijn ministers al naar het buitenland gestuurd om een regering in ballingschap te vormen voor het geval het verzet wordt neergeslagen. Het verzet tegen de staatsgreep heeft zich over grote delen van de Sovjet-Unie uitgebreid. In verschillende republieken zijn massademonstraties gehouden.

Aan de telefoon nu rechstreeks vanuit Moskou onze correspondent Peter D'Hamecourt - Peter, hoe groot is de dreiging dat vanavond nog wordt ingegrepen - overal verzet, waarom hebben de nieuwe machthebbers zoalng gewacht. is dat strategie of onmacht - de aanhang van Jelstin lijkt groot, is dat ook zo; heeft-ie daar wat aan - is een omkering van de situatie denkbaar: Jeltsin die de macht overneemt

Moskou vanmiddag. Meer dan 150.000 demonstranten hebben de waarschuwingen en dreigementen van de nieuwe machthebbers in de wind geslagen. Voor het parlement van de Russische Federatie wordt het steeds drukker. De stemming: rustig en vastberaden. Het wachten is op Boris Jeltsin, de voorman van het verzet. Jeltsin overlegt binnen met de andere democratisch gekozen leiders van de Russische Federatie. Even later verschijnt hij op het balkon. In een felle rede veroordeelt hij de nieuwe machthebbers ondubbelzinnig. Bijval voor Jeltsin, die onverwacht steun krijgt van oud-minister van buitenlandse zaken Eduardo Shevernadze. Shevernadze trad in december vrijwillig af en waarschuwde toen al voor een staatsgreep. Later op de dag wordt de stemming grimmiger. Het gonst van de geruchten dat het parlement bestormd gaat worden. Nieuwe barricades worden opgeworpen en oude worden versterkt. Binnen in het parlement krijgen vrouwen en kinderen te horen dat ze moeten vertrekken.

Moskou vanmiddag. Meer dan 150.000 demonstranten hebben de waarschuwingen en dreigementen van de nieuwe machthebbers in de wind geslagen. Voor het parlement van de Russische Federatie wordt het steeds drukker. De stemming: rustig en vastberaden. Het wachten is op Boris Jeltsin, de voorman van het verzet. Jeltsin overlegt binnen met de andere democratisch gekozen leiders van de Russische Federatie. Even later verschijnt hij op het balkon. In een felle rede veroordeelt hij de nieuwe machthebbers ondubbelzinnig. Bijval voor Jeltsin, die onverwacht steun krijgt van oud-minister van buitenlandse zaken Eduardo Shevernadze. Shevernadze trad in december vrijwillig af en waarschuwde toen al voor een staatsgreep. Later op de dag wordt de stemming grimmiger. Het gonst van de geruchten dat het parlement bestormd gaat worden. Nieuwe barricades worden opgeworpen en oude worden versterkt. Binnen in het parlement krijgen vrouwen en kinderen te horen dat ze moeten vertrekken.

Eerder op de dag maakte Jeltsin opnieuw zijn eisen bekend: de belangrijkste is de ontbinding van het noodcomite, dat volgens hem onwettig aan de macht is gekomen. Verder eist Jeltsin de opheffing van de noodtoestand, die onder andere in Moskou en Leningrad van kracht is. en de afschaffing van de nieuwe perscensuur. Door die censuur wordt ondermeer Jeltsin's oproep tot verzet niet overal in de Sovjet-Unie gehoord. bovendien moeten vertegenwoordigers van de Russische Federatie binnen 24 uur een ontmoeting met Gorbatsjov krijgen, zodat ze zijn versie van de machtsomwenteling kunnen horen. Ook moet Gorbatsjov een onafhankelijk medisch onderzoek ondergaan. Om te kijken om hij echt ziek is.

In Leningrad, trekt de radicale burgemeester Sobtsjak n lijn met Boris Jeltsin in het verzet tegen de staatsgreep. Tienduizenden mensen waren vanmiddag op de been in de tweede stad van de Sovjetunie, waar gehoor is gegeven aan de stakingsoproep van Yeltsin. 20 fabrieken liggen er stil. Sobtsjak weet zich gesteund door overgelopen bevelhebbers van het Rode Leger. Collones tanks van het Rode Leger waren vanochtend op weg naar Leningrad, maar staan nu ver buiten de stad stil. (ruimte voor cross naar beta bush).

De Amerikaanse president Bush steunt het verzet van de Sovjetbevolking tegen de nieuwe leiders. Hij zei dat vanmiddag op een persconferentie in Washington, kort nadat hij had gebeld met de Russische president Boris Jeltsin: Bush zei ook dat hij, tevergeefs, met zijn collega Gorbatsjov heeft geprobeerd te bellen. Volgens Boris Jeltsin zit Gorbatsjov nog steeds ergens op de Krim gevangen. Het Amerikaanse TV-station ABC heeft gemeld, dat een aantal KGB-officieren gisteren een mislukte poging heeft gedaan om Gorbastjov daar vrij te krijgen.

Centrum van de protesten in Moskou is, het zogenoemde Witte Huis, het Russische parlementsgebouw. Vannacht waren er al duizenden mensen.

Het parlementsgebouw van de Russische federatie is sinds vannacht een waar crisiscentrum, een verzamelpunt voor het verzet. De eerste illegale krant wordt gemaakt, nu de censuur een feit is. Ook journalisten van de Russische radio hebben er onderdak gevonden. Vanuit het gebouw worden eisen van Jeltsin de ether ingestuurd. Militairen scharen zich na Jeltsins oproep spontaan aan de zijde van de Russische president. Volgens de voormalige KGB agent Kalugin is er een arrestatiegolf op handen. In zijn ogen had Gorbatsjov het allemaal kunnen zien aankomen: De militairen die in opdracht van de legerleiding gestationeerd zijn bij het parlementsgebouw lopen massaal over. Tien tankbemanningen keren zich tegen het nieuwe bewind. later rijden nog eens dertig tanks het parlementsterrein op. (beeld tank die tot aan gebouw rijdt)

Het verzet tegen de machtswisseling in het Kremlin bereid zich dus uit over de hele Sovjetunie. Zojuist is bekend geworden dat de Oekraine, na de Russische Federatie de machtigste republiek, de staatsgreep heeft veroordeeld en alle decreten van het noordcomite onwettig heeft genoemd. De invloedrijke partriarch van de Russisch- orthodoxe kerk eist dat president Gorbatsjov het volk toe kan spreken. Hij trekt de wettigheid van het nieuwe bewind in twijfel. Berichten van verzet komen (behalve uit Moskou, Leningrad en de Oekraine) onder meer uit de Baltische Staten, Georgie, Moldavie en Kazachstan. Het parlement van Estland wil vanavond zelfs de onafhankelijkheid van de republiek uitroepen.

Estland is daarmee van de Baltische republieken het felst in zijn verzet. Vanmorgen vroeg trokken militaire kolonnes de hoofdstad van Estland, Tallinn, in. In de stad worden alle belangrijke gebouwen en strategische punten bewaakt door tanks. Het vliegveld werd direct bezet. Niet alleen de wegen rond de hoofdstad zijn afgesloten, maar ook de haven is geblokkeerd met oorlogsschepen. In het centrum van Tallin is een massa-demonstratie gehouden. De mensen riepen leuzen tegen de dictatuur, en betuigden hun solidariteit aan het verzet in andere steden in de Sovjetunie. Het Estse parlement had tot de demonstratie opgeroepen.

In Riga, de hoofstad van Letland, hebben elite-troepen het radiostation en het televisie-gebouw bezet. Riga is door tientallen tanks en pantservoertuigen van de buitenwereld afgesloten. Het telefoonverkeer ligt stil . De gebouwen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en van het Volksfront zijn bezet. Het Volksfront is de beweging die naar onafhankelijkheid van Letland streeft. Vanmorgen viel een dode; Sovjetsoldaten schoten een man dood die een verboden zone in wilde rijden met een autobusje.

In Vilnius, de hoofdstad van Litouwen, staan duizenden mensen rond het parlementsgebouw. Het parlementsgebouw wordt met man en macht versterkt. Met allerlei materialen wordt geprobeerd van het gebouw een onneembare vesting te maken. Vanmorgen vroeg hebben de Sovjettroepen de omsingeling van het parlementsgebouw opgeheven, ze zijn teruggekeerd naar hun kazernes. Volgens een lid van het parlement in Litouwen wordt gewacht met de grote demonstraties:

Ook verzet in de deelrepubliek Georgie, die zich dit voorjaar onafhankelijk heeft verklaard. In Georgie is nog geen melding gemaakt van machtsvertoon van het Rode Leger. In de hoofdstad Tbilisi zijn duizenden mensen naar het parlementsgebouw gekomen. Daar wordt heftig gediscussieerd over de machtswisseling in het Kremlin. Orthodoxe christenen gingen naar de Sint Georgius -kerk om kaarsen te branden. Via de televisie heeft de president van Georgie, Gamsakhurdia, de bevolking opgeroepen om kalm te blijven.

De EG-ministers van buitenlandse zaken zetten de nieuwe machthebbers in de Sovjet-Unie onder druk. De EG veroordeelt krachtig de staatsgreep en eist dat Gorbatsjov terugkomt. Uit protest tegen de machtswisseling staakt de EG een deel van haar hulp aan de Sovjet-Unie. Bovendien zullen de regeringsleiders van de twaalf vrijdag vergaderen over de situatie. Hoogstwaarschijnlijk weer in Den Haag.

Voor de derde keer binnen twee maanden komen de EG-ministers van buitenlandse zaken naar Den Haag voor een spoedoverleg. En niet voor de eerste keer hebben de ministers verschillende eisen op zak. De Britse minister Hurd wil een brede handelsboycot tegen 't nieuwe Sovjet-bewind. Maar dat gaat Duitsland te ver. Minister Genscher wil 't accent leggen op een intensievere samenwerking met de andere Oosteuropese landen. Het compromis wordt deze keer snel gevonden op 't ministerie. De EG schort de technische hulp op en blokkeert de kredieten voor de aankoop van levensmiddelen. Daar is een bedrag van rond de twee miljard gulden mee gemoeid. De EG eist dat de situatie van voor de staatsgreep moet worden hersteld. Gorbatsjov moet dus al z'n functies terugkrijgen. . Nederland moet als voorzitter van de EG proberen uit te zoeken hoe het met Gorbatsjov is. De EG maakt zich zorgen over 't lot van de verdreven president. Premier Lubbers moet nu proberen om via de nieuwe machthebbers in contact te komen met Gorbatsjov. Uit protest tegen de 'klassieke staatsgreep' in de Sovjet-Unie, zal de EG niet deelnemen aan de mensenrechten-conferentie in Moskou.

De Amerikaanse president George Bush vindt het nog te vroeg voor een topberaad met de andere politieke leiders over de crisis in de Sovjetunie. Maar hij houdt wel voortdurend telefonisch contact met hen.

Bush heeft ook regelmatig telefonisch contact met Boris Jeltsin. Ze bespraken ondermeer de mededeling van de nieuwe machthebbers dat Gorbatsjov ziek is: Bush heeft een nieuwe ambassadeur in Moskou benoemd, Robert Strauss. Hij vertrekt zo spoedig mogelijk naar de Sovjethoofdstad, maar zonder geloofsbrieven. Strauss zal dus niet officieel in functie treden, maar zich op de hoogte stellen van de situatie in de Sovjetunie.

De Nederlandse reisorganisaties zien nog geen reden om toeristen terug te halen uit de Sovjet-Unie. Wel zullen er tot eind augustus geen nieuwe reizen meer worden ondernomen. Er zijn op dit moment ongeveer duizend Nederlanders op reis in de Sovjet-Unie. Vanmorgen zijn drie leden van Pax Christi vanuit Moskou aangekomen op het vliegveld van Brussel. Ze waren voor een internationale conferentie over vrede en veiligheid in de Sovjet-Unie en maakten de staatsgreep mee.

Door de crisis in de Sovjetunie worden benzine en diesel duurder. Morgen gaat de prijs van een liter benzine drie cent omhoog, diesel zes cent. De effectenbeurzen zijn in herstel. Na de diepe val van gisteren, trokken de koersen vandaag weer aan. Maar het zware verlies na de schrikreactie op het afzetten van Gorbatsjov kon nog niet worden goedgemaakt. In Tokyo gingen de koersen gemiddeld 1 procent omhoog. Gisteren gingen ze 6 procent omlaag. Frankfurt, dat een recordverlies van 9-viertiende procent leed, herstelde licht: bijna twee procent. In Amsterdam stegen de koersen na het gemiddelde verlies van 4-en-een-half procent, vandaag met anderhalf procent. In Londen, dat een relatief lichte teruggang kende, ging het koersgemiddelde n procent omhoog.

Handelaren zijn ervan overtuigd dat de schrikreactie op het afzetten van Gorbatsjov gisteren de koersen teveel omlaag heeft gedrukt. De paniek maakte plaats voor het besef dat de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie geen al te grote invloed hebben op de westerse financiele wereld. De dollar, maandag weer eens gebruikt als vluchthaven in onzekere tijden, kon de stijging van bijna zes cent niet vasthouden. In Amsterdam moest de Amerikaanse munt twee cent terug, naar bijna 2-gulden-drie.

Er dreigt een conflict in het kabinet over de koppeling. Minister De Vries van sociale zaken vreest dat ontkoppelen onvermijdelijk wordt. Dat brengt 'm in aanvaring met PvdA-leider Kok.

Er is hier in den haag niemand te vinden die zegt dat-ie uit is op een crisis. Maar tegelijkertijd houdt iedereen rekening met de val van het kabinet. De problemen waar de ministers mee kampen zijn zo groot, dat een ongeluk niet wordt uitgesloten. Het gaat vooral om de WAO, en om de koppeling. De ministers, vandaag bijeen voor beraad dat beslissend is voor de toekomst van het kabinet, proberen zo snel mogelijk een oplossing te vinden voor de WAO, nu de PvdA de oude voorstellen afwijst. Maar 't staat nog allerminst vast dat die oplossing wordt gevonden. Ook de koppeling kan snel een groot politiek probleem opleveren. PvdA-leider Kok wil de koppeling absoluut handhaven, maar het CDA twijfelt: Dat besluit over de kopeling komt dus ook snel. En gezien de opstelling van Kok en de rest van de PvdA is er al wel een vergaande conclusie te trekken: dit kabinet valt, als er niet gekoppeld wordt.

Het laatste nieuws uit de Sovjet-Unie. Zojuist heeft een hoge militair in het nieuws gezegd, dat er geen aanval wordt geopend op het parlementsgebouw van de Russische federatie, en ook niet op andere overheidsgebouwen. Hij zei wel, dat het leger ervoor zal zorgen, dat de overheidsdiensten binnen korte tijd weer normaal zullen funktioneren.

In Belgrado doen de Joegoslavische leiders weer een poging om een einde te maken aan de crisis in Kroatie. Het geweld blijft daar toenemen: sinds vanmorgen zijn er al zeker tien doden gevallen.

Vooral Osijek, in Oost-Kroatie, is zwaar getroffen door de gevechten tussen Serviers en Kroaten. Twee mensen kwamen om het leven toen een tram werd getroffen door een granaat. Ook in Pakrac is hevig gevochten. Kroatische milities slaagden er vannacht in de stad weer helemaal in handen te krijgen. Volgens de Kroatische televisie zijn daarbij veel slachtoffers gevallen. Volgens een Servische guerilla-leider zouden de Serviers samen met het federale leger een aanval voorbereiden op de kustplaats Zadar. Ook in Novska, honderd kilometer ten zuiden van Zagreb bereiden de Kroaten zich voor op een aan- val van Servische nationalisten.

Schaker Jan Timman heeft zich geplaatst voor de halve finale van het kandidatentoernooi. De winnaar van het toernooi mag wereldkampioen KaspArov uitdagen.

Timman speelde in zijn zevende partij in de kwartfinale tegen de Zwitser Kortsnoj remise. Voldoende voor de eindoverwinning. Kortsnoj had moeten winnen om nog een kans te houden. De eindstand van de match is 4-en-eenhalf tegen twee-en-een-half. Timman is de eerste van de acht overgebleven kandidaten die zich plaatst voor de halve finale.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

1. weerkaart Europa 1 2. weerkaart Europa 2 3. satellietfoto 4. kaart Nederland vannacht 5. kaart Nederland morgen

21-08-1991

Goeienavond, het nieuws van woensdag 21 augustus Staatsgreep mislukt, - Gorbatsjov per vliegtuig onderweg naar Moskou coupeplegers en troepen - troepen trekken zich terug uit Moskou - Jeltsin neemt opperbevel over Sovjetleger over - vreugde bij Sovjetbevolking maar ook nog bezorgdheid

De staatsgreep in de Sovjetunie is mislukt. Michail Gorbatsjov is ongedeerd en op weg terug naar Moskou (is zojuist geland in Moskou). Hoewel hij officieel nooit uit zijn functie is ontheven, heeft het Sovjet-parlement hem vanavond weer in zijn ambt bevestigd. Zeven leden van de junta die drie dagen de dienst uitmaakten, zouden zijn gearresteerd. Het achtste lid, minister van defensie Jazov, heeft volgens steeds sterker wordende geruchten, zelfmoord gepleegd. De conservatieven zijn uiteindelijk toch gezwicht onder de massale druk van Boris Jeltsin en zijn vele honderdduizenden aanhangers. In Moskou heerst naast vreugde, ook bezorgdheid over de toekomst. Hoewel alle noodmaatregelen van de junta zijn ingetrokken, zijn de Moskovieten er niet helemaal gerust op.

Moskou staat klaar voor de terugkeer van Gorbatsjov. Voor het parlement van de Russische Federatie hebben zich tienduizenden aanhangers van Jeltsin verzameld. De sfeer is vrolijk, maar niet uitbundig. Veel mensen zijn nog niet gerustgesteld, omdat niet precies duidelijk is hoe het nu verder gaat. Onder de demonstranten zijn ook militairen, die hartelijk worden begroet en toegejuicht. Het verzet verbroederd met het leger. Ook vreugde bij de patriarch van de Russisch Orthodoxe kerk. Op het balkon van het Russische parlement houdt hij een gebedsdienst voor 15.000 gelovigen. De patriarch was opgelucht dat een bloedbad is uitgebleven, maar ook bedroefd dat het de afgelopen nacht toch nog tot gewelddadigheden is gekomen. Daarbij kwamen minstens vier mensen om het leven. Met gebeden en gezang werden zij herdacht.

Moskou vanmiddag. De tanks rondom het Kremlin verlaten het centrum en gaan terug naar de kazernes. Een nieuwe aanwijzing dat het leger niet langer achter het noodcomite staat. In lange konvooien verlaten de militairen de stad. Daarbij worden ook limousines gesignaleerd. Het vermoeden is dat hier de leden van het noodcomite in zitten. Op weg naar het vliegveld. Om half vier komt de bevestiging van het ministerie van defensie dat alle troepen Moskou zullen verlaten. Op de ringweg rondom Moskou rijden intussen honderden tanks, pantserwagens en andere militaire voertuigen. De soldaten - veelal jonge dienstplichtigen - lijken opgelucht. De meesten hoefden in Moskou niet in aktie te komen. Opluchting ook bij de Moskovieten. Op verschillende plaatsen staan mensen langs de kant van de weg om de militairen uit te zwaaien. En het eind van de staatsgreep te verwelkomen. Iedereen maakt zich nu op voor de terugkeer van Gorbatsjov. Een delegatie van het Russische parlement is vanmiddag naar de Krim gevlogen om hem op te halen. Begin van de avond is Gorbatsjov met hen naar Moskou vertrokken.

Vannacht al bleek dat het staatscomite en de legerleiding geen controle meer hadden over hun eigen staatsgreep. De bestorming van het Russische parlementsgebouw lukte maar half.

Rond middernacht komen tanks vanaf de rondweg af op de barricades rond het parlementsgbouw, HET centrum van het Moskous verzet. De eerste schoten klinken en de sfeer is grimmig onder de 20.000 Jeltsin-aanhangers die zich achter de barricades hebben verschanst. Het leger lijkt vastbesloten het terrein te bezetten. De chaos en de woede is compleet als de eerste demonstrant wordt gedood. Onduidelijk is of de tanks het parlementsgebouw gaan bestormen. Later zou blijken dat de ingezette tanks te licht zijn voor een aanval. Wel proberen ze door de busbarricades heen te breken. De demonstranten gooien doeken over de tanks, zodat ze onbestuurbaar worden. De demonstranten proberen de militairen over te halen om zich aan de zijde van Jeltsin te scharen. De dreiging van de massa blijkt groot en de verdeeldheid binnen het leger wordt duidelijk: Later in de nacht keren de meeste militairen zich tegen de coup-plegers in het kremlin. Terwijl de demonstranten bussen in brand steken duikt elders op het terrein Eduard Shevarnadze op. In de loop van de nacht wordt duidelijk dat het verzet onder leiding van Boris Jeltsin sterk genoeg is gebleken.

Na een bange nacht, vieren de demonstranten bij het Russische parlementsgebouw in de regen hun overwinning. De ravage op het terrein is groot. Overal uitgebrandde bussen en troep. De strijd van de afgelopen nacht heeft zeker vier demonstranten het leven gekost. Op de plaats waar de doden zijn gevallen, wordt gerouwd. Pas vanmorgen blijkt dat de leiders van de Russiche federatie vannacht kontakt hebben gehad met het staatscomite. Volgens een mededeling van het Kremlin hoefde er niet gevreesd worden voor bloedvergieten Terwijl buiten de overgelopen militairen het parlementsgebouw beschermen - er is nog steeds angst voor een aanval - wordt de Russische president Yelstin binnen met een staande ovatie onthaald. Vanaf de spoedzitting van het Russisch parlement raakt in Moskou alles in een stroomversnelling. De coup lijkt voorbij, het leger blaast de aftocht.

Hoezeer de coup-plegers geisoleerd waren geraakt, werd vanmorgen goed duidelijk toen in alle windstreken van het uitgestrekte Sovjet-rijk het verzet opnieuw oplaaide. En de Baltische staat Letland deed wat de nieuwe machthebbers juist hadden willen voorkOmen: het verklaarde zich - met onmiddellijke ingang - onafhankelijk.

Ook voor het stadhuis in Leningrad verzamelden zich vanmorgen weer tien-duizenden mensen. Leger-commandanten, ordetroepen en KGB-ers hadden toen al de zijde van de hervormers gekozen. Drukkerijen en het televisie-station werden heroverd en burgemeester Sobtsjak kon een televisie-toespraak houden. De gemeenteraad van Leningrad schaarde zich unaniem achter Boris Jeltsin, als leider van het verzet tegen het 'Comite van de Noodtoestand'.

Estland kondigde vanochtend aan, een 'regering in ballingschap' te vormen, nadat het Estse parlement gisteren al de onafhankelijkheid had uitgeroepen. Soldaten en tanks hadden op dat moment in de hoofdstad Tallinn de televisie-toren omsingeld en de directeur van het station gearresteerd. In de middag braken honderd para-troepers door een cordon van Esten, dat rondom het omroep-centrum lag. Tot woede van de burgers, die de Sovjet-troepen probeerden te provoceren.

Ook de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken vormde in Polen voor alle zekerheid een 'regering in ballingschap'. In de Litouwse hoofdstad Vilnius bezetten para-commando's van het Sovjet-leger vanmorgen vroeg eveneens het radio- en televisie-station. Daarbij zouden 14 doden zijn gevallen. Het omroep-centrum in Vilnius is inmiddels weer in handen van de Litouwers.

De republiek Moldavie was 't toneel van stakingen en massale demonstraties. als vandaag de grootste massa's sinds mensenheugnis op de been. De betogers protesteerden tegen een dreigende bezetting van het parlementsgebouw door Sovjet-troepen. Op de invalswegen van de stad wierpen burgers barricades op.

Een mislukte staatsgreep van conservatieve communisten. De ontwikkelingen gingen zo snel en vaak onverwacht, dat het moeilijk is precies te duiden wat er allemaal aan de hand is. Met Sovjetdeskundige Andre Gerrits proberen we het: Jeltsin heeft het opperbevel overgenomen: heeft hij nou verkapt een staatsgreep gepleegd

- heeft Jeltsin nu een greep naar de macht gedaan, een tegencoup gepleegd - wat wordt de positie van Gorbatsjov na terugkeer - ook overwinning voor de baltische staten: nu snel univerdrag tekenen - wat betekent het dat de communistische partij coup niet steunde, kwamen ze wel laat mee. (rol communisten uitgespeeld) - gevaar voor nieuwe staatsgreep conservatieven nu geweken

De vergadering van de NAVO-ministers in Brussel werd vandaag ongeveer elk uur ingehaald door de werkelijkheid. De spoedzitting van de NAVO ging over de vraag of er een nieuw Rood Gevaar is opgestaan en wat voor antwoord het Bondgenootschap daarop moest geven. Maar ook de NAVO-ministers hadden niet verwacht dat de coup zo snel zou mislukken.

President Bush heeft, na dat dagenlang tevergeefs geprobeerd te hebben, vavavond met zijn collega Gorbatsjov getelefoneerd. Hij deed daarvan zojuist verslag, tijdens een geimproviseerde persconferentie op zijn vakantie-adres.

Op een andere persconferentie, eerder vandaag, zei president Bush optimistisch te zijn over de verdere ontwikkelingen in de Sovjetunie. Hij was hij zeer lovend over de rol die Boris Jeltsin de afgelopen dagen heeft gespeeld. De twee hebben vandaag telefonisch contact gehad om de nu ontstane situatie te bespreken.

Bush zei dat hij niet van plan is de Sovjetunie nu opeens meer economische hulp te gaan geven.

De extra bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders van de EG - aanstaande vrijdag - gaat niet door, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Met zijn collega-regeringsleiders haalt premier Lubbers opgelucht adem, nu Gorbatsjov waarschijnlijk vanavond nog als president terugkeert naar het Kremlin: ( )

En met de aandelen is het ook weer bijna hetzelfde als voor maandag. Op de effectenbeurzen is het verlies vrijwel goedgemaakt. De aandelenkoersen schoten omhoog na het nieuws, dat de staatsgreep in de Sovjet-Unie is mislukt. En de dollar (in trek in onrustige tijden) is weer terug naar onder de twee gulden.

Op dit moment vergadert het partijbestuur van het CDA over de WAO en over de problemen in het kabinet. Volgens vice-premier Kok zijn de ministers vandaag wel iets opgeschoten met de discussies over WAO en koppeling van de uitkeringen aan de lonen. Daarover Hans Laroes in Den Haag.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

1. weerkaart Europa 2. satellietfoto 3. kaart Nederland morgen 4. vooruitzichten

1. weerkaart Europa Boven het Europese vasteland vinden we hogedruk. Boven de Oceaan lagedrukgebieden. Er tussen een hele warme zuidelijke stroming. Maar voor ons gaat het ook om deze typisch zomerse onweersstoring in de Golf van Biskaje. 2. satellietfoto Vanuit de satelliet zien we die storing heel fraai liggen. In die zuidelijke stroming komt eerst die storing en daarna deze strook bewolking naar ons toe en dat bereikt ons in de avond en nacht. 3. kaart Nederland morgen. Vanavond en vannacht is het helder en daalt de temperatuur tot een graad of 14. Morgen is er volop zon. In de loop van de dag neemt de bewolking wat toe. Tegen de avond kan er eerst in het zuidwesten en later ook in de rest van het land een onweersbui vallen. De temperatuur loopt op tot rond 30 graden. De zuid tot zuidoosten wind is matig en aan de kust en op het IJsselmeer af en toe krachtig, windkracht 6. 4. vooruitzichten. Vrijdag kan er ook nog een onweersbui vallen. Daarna komt de zon weer terug, maar met wat lagere temperaturen.

Het weer tot slot met Peter Timofeef.

22-08-1991

Goeienavond, het nieuws van donderdag 22 augustus - Gorbatsjov blijft achter Communistische Partij staan, maar wil zuivering - Massale Jeltsin-aanhang op het Rode Plein roept om aftreden Gorbatsjov - Jeltsin breidt zijn macht verder uit - kabinet in beslissende fase in WAO-onderhandelingen

De staatsgreep is voorbij, het politieke gevecht gaat door. De Russische president Boris Jeltsin heeft de strijd aangebonden met Sovjet-leider Michail Gorbatsjov. Inzet: de zeggenschap over de Sovjetunie. Jeltsin heeft een aantal bevoegdheden naar zich toegetrokken. Zo heeft hij - zonder dat hij daar het recht toe heeft - Sovjet-functionarissen benoemd en ontslagen. Verder heeft hij de communistische cellen in het Rode Leger op Russisch grondgebied, met onmiddellijke ingang verboden. Gorbatsjov wil niet verder gaan dan de communistische partij zuiveren van reactionaire elementen. De Sovjet-president stond tot voor twee uur geleden nog in de schaduw van zijn rivaal. Na een dag van stilte, gaf hij tegen zes uur de ware toedracht van de staatsgreep prijs aan de internationale pers.

Gorbatsjov heeft, enkele uren voor zijn persconferentie, per decreet al enige wijzigingen in zijn onmiddellijke omgeving aangebracht. De twee ministers en de vice-president die deel uitmaakten van de junta, zijn vervangen door nieuwe getrouwen.

Een duidelijk vermoeide Michail Gorbatsjov kwam afgelopen nacht aan in Moskou, na een gevangenschap van drie dagen op de Krim. De uitgeputte president liet zich vervolgens tot kwart voor zes vanmiddag niet meer in het openbaar zien. Boris Jeltsin nam in de tussentijd allerlei besluiten, die buiten zijn feitelijke bevoegheden liggen. Zo riep hij voor het front van zijn aanhangers uit, dat de oude Tsaristische vlag de communistische vlag van Rusland gaat vervangen. Die aanhang heeft de mislukte staatsgreep aangegrepen om definitief af te rekenen met het verleden. Tienduizenden Moskovieten zijn de straat op gegaan, en trokken naar de communistische bolwerken in de hoofdstad. Meer dan twintigduizend Russen verzamelden zich vanmiddag bij het Kremlin, waar zij leuzen riepen tegen Gorbatsjov. Die mag permanent op vakantie, aldus de menigte. Ook voor de gebouwen van de communistische partij verzamelden zich mensen. 'Weg met de communistische partij' luidde de slogan. Voor de gebouwen van de KGB liepen de Moskovieten ook te hoop. Doel was het standbeeld van de oprichter van de gevreesde geheime dienst, Dzerzhinsky, omver te halen. Er moest een kraanwagen aan te pas komen om het symbool van communmistische onderdrukking omver te halen.

In de Russische Federatie van Boris Jeltsin heeft Michail Gorbatsjov, president van alle Sovjet-republieken SAMEN, een tegenstander van formaat. Jeltsin staat aan het hoofd van de Russische Federatie, kortweg Rusland. Een MACHTIGE positie, want dat is veruit de grootste van de vijftien Sovjet-republieken. En heeft economisch veruit het MEEST te betekenen.

"We hebben gewonnen". Zo begon Boris Jeltsin vanmorgen zijn toespraak tot zijn aanhangers op het plein voor het Russische parlementsgebouw. Een zege die door de tienduizenden werd bejubeld.

Feest was het vanmorgen voor het balkon van het parlement van de Russische Federatie. Een echt Russisch feest, met als stralend middelpunt Boris Jeltsin, de onverschrokken Rus die eigenhandig een einde had gemaakt aan de staatsgreep die heel de Sovjetunie jaren terug zou hebnben geworpen in het democratiseringsproces. De nederlaag van de coup-plegers werd gevierd als een Russische overwinning, niet in de laatste plaats door Boris Jeltsin zelf: De Russische president maakte van de gelegenheid gebruik een aantal zaken in de Sovjetunie recht te zetten. Jeltsin deed een bittere aanval op de Communistische Partij, hierin bijgestaan door de burgemeester van Moskou, Popov, de volgende spreker op het balkon van Witte Huis. Popov noemde Jeltsin een held, een benaming die de Russische president even uit zijn evenwicht leek te brengen. Ook de voormalige Sovjet-minister van buitenlandse zaken, Eduard Shevardnadze, kwam het Russische feest meevieren. Samen met de tienduizenden voor hem, betreurde hij de slachtoffers van de staatsgreep. Zij moeten met de grootst mogelijke eer worden begraven.

De afrekening is begonnen in de Sovjet-Unie. 7 hoofdrolspelers van de coupe zijn gearresteerd en 1 van hen, Pugo, heeft zelfmoord gepleegd. En een arrestatiegolf onder handlangers is ophanden. Want zonder hulp van velen in het leger, de KGB en het staatsapparaat, zegt Boris Jeltsin, de Russische president, was er nooit een staatsgreep geweest.

Jeltsin zei dat in het Russische parlement, waar zijn victorie vanmorgen begon. De reacties logen er niet om toen ie een eind maakte aan alle geruchten en speculaties over de plegers van de staatsgreep: Maar Pugo is dood, weet Jeltsin dan al. Zelfmoord. Jeltsin wilde voorkomen, dat daarvoor zou worden geapplaudiseerd. De overige 2 leden van het noodcomite, Baklanov en Starodoebtsjev, van wie gisteren nog werd gedacht dat zij met de anderen in limousines op de vlucht sloegen, zijn niet aangehouden. Zij zijn als parlementsleden voorlopig onschendbaar. De Russische premier Silajev, aanwezig bij Gorbatsjov's terugkomst, kwam met een keiharde beschuldiging aan het adres van de voorzitter van het Sovjet-parlement Loekjanov. Hier in betere tijden naast Gorbatsjov. Hoewel geen lid van het noodcomite, zou deze Loekjanov de drijvende kracht achter de couppoging zijn geweest.

De terugkeer van Michail Gorbatsjov en het mislukken van de staatsgreep was voor de Moskovieten reden om de hel nacht door feest te vieren.

In de ochtendschemering was het plein voor het Russische parlemenstgebouw nog vol met mensen. Tanks van het Rode Leger met Russische vlaggen verlaten het terrein op weg naar de kazernes. Het feest begint al ver voor middernacht. Het uitgaansverbod van de coup-plegers is ingetrokken. Tienduizenden mensen zijn op straat om urenlang de overwinning te vieren. Gorbatsjov is dan onderweg vanaf het vliegveld naar Moskou. Een generaal van het leger roept in Moskou onder luid gejuich de overwinning van het volk uit.

Opgelucht, en bereid de hulp op te voeren. Dat was de reactie van westerse regeringsleiders op het machtsherstel. De EG herstelde de hulp, die meteen na de coup werd opgeschort. EG-voorzitter minister Van den Broek hoopt op een ontmoeting tussen Europese leiders en Gorbatsjov, want het gaat niet alleen om geld

De Litouwse president Landsbergis en de Letse premier Jurkans hebben vandaag het westen opgeroepen om een gebaar te maken. Erkenning van hun soevereiniteit. Het mislukken van de staatsgreep en de nieuwe machtsstructuur geeft de Baltische republieken hoop op die erkenning.

Net als in Moskou, zijn ook in de Baltsiche republieken de soviettroepen op weg naar hun kazernes. De staatsgreep heeft in Letland slachtoffers gemaakt. Een medewerker van de Letse omroep - het gebouw werd maandag bestormd door paratroepen - is vandaag overleden. Letland, dat zich tijdens de staatsgreep onafhankelijk heeft verklaard, hoopt op spoedige erkenning vanuit het buitenland. Denemarken staat als een van de eerste Europese landen welwillend tegenover de stap van Letland. De Letse regeringspartij wil dat ook andere westerse landen nu volgen. In Estland is de terugtocht vanochtend ook begonnen. Maar daar moest de premier er zelf aan te pas komen om de Sovjettroepen uit de televisietoren van Tallin te krijgen. De troepen trokken pas na lang aarzelen uit de Estse hoofdstad, boos nagestaard door de bevolking. Ook Estland wil los van Moskou. Het verklaarde zich dinsdag onafhankelijk en heeft vandaag de Europese gemeenschap en de VS gevraagd om snelle erkenning.

Aan de telefoon onze correspondent in Moskou Peter D'Hamecourt - machtsstrijd tussen Gorbatsjov en Jeltsin: Gorbatsjov spreekt lovende woorden over zijn oude rivaal heeft-ie zich in zijn persconferentie weer wat positie kunnen geven ten opzichte van zijn 'tegenstanders'. - is het toch weer het oude liedje: Jeltsin wil veel verder gaan dan Gorbatsjov - Jeltsin heeft overduidelijk het vertrouwen van in ieder geval het Russische volk. Heeft Gorbatsjov dat nog ergens

Door het mislukken van de staatsgreep in de Sovjetunie zijn de olieprijzen gezakt naar het niveau van eind vorige week. Daardoor worden morgen benzine en diesel in prijs verlaagd, met drie en vijf cent per liter. De financiele markten zijn vandaag tot rust gekomen.

De Arnhemse politie heeft vanmiddag het stoffelijk overschot gevonden van een meisje. Vrijwel zeker gaat het om de driejarige peuter die sinds dinsdagmiddag wordt vermist. Na een uitgebreide zoekactie vond een duiker van de brandweer het stoffelijk overschot in een sloot. Volgens de politie is er sprake van een misdrijf. Eergisteren raakte in Arnhem een driejarig meisje zoek toen zij aan het fietsen was in haar woonwijk. Het recherche bijstandsteam Gelderland is bijeen geroepen om onderzoek te doen naar het misdrijf.

Blanco cassettebandjes worden fors duurder. De meest verkochte cassette - met een speelduur van 90 minuten - gaat per 1 oktober met ruim twee kwartjes omhoog. Volgend jaar volgt nog eens eenzelfde verhoging. De extra heffingen zijn een vergoeding voor de componisten, tekstdichters en artiesten. Door de vele kopieen die gemaakt worden van CD's of LP's lopen ze inkomsten mis. De fabrikanten en importeurs zijn niet blij met de prijsverhoging. Hierdoor, zeggen ze, zullen meer blanco cassettes gekocht worden in Belgie en Duitsland, waar ze goedkoper zijn.

Rassenrellen in Brooklyn, New York, tussen orthodoxe Joden en zwarten. Boze zwarten hebben Joden bedreigd en hun eigendommen vernield, nadat drie dagen geleden een zwart kind werd doodgereden door een Joodse chauffeur. Sindsdien is de New Yorkse wijk het toneel van raciale onlusten. EEN orthodoxe jood is uit wraak doodgestoken. Zeker veertig politieagenten zijn tijdens gevechten gewond geraakt. De New Yorkse burgemeester Dinkins riep in Brooklyn op tot kalmte, maar hij werd ontvangen op boe-geroep. Er zijn al lang spanningen tussen de twee groepen.

De Kroatische president Tudjman heeft een ultimatum gesteld aan de federale troepn in zijn gebied. Voor het eind van deze maand moeten ze weg zijn, anders zal hij geen enkele maatregel schuwen om een eind te maken aan de bezetting.

Enkele dorpen in de omgeving van Osijek werden met mortieren aangevallen. Er zou een onbekend aantal mensen zijn gedood en gewond geraakt. Ook vliegtuigen van het Joegoslavische leger voerden verscheidene keren een aanval uit op stellingen van de Kroaten. De minister van Binnenlandse Zaken van Kroatie heeft geeist, dat leden van de federale commissie naar Osijek gaan om de wapenstilstand te controleren. De strijd tussen de Kroaten en de Serviers in Slavonie is hevig en bloedig. Volgens een Kroatische regeringswoordvoerder zijn in de afgelopen dagen bij gevechten in het dorp Pakrac minstens 60 Servische nationalisten gedood en 100 gewond. De Serviers probeerden het dorp te veroveren, maar werden teruggeslagen door de Kroatische militie.

Den Haag. Op dit moment proberen de ministers een uitweg te vinden uit twee grote problemen. De WAO. En de koppeling. Ze proberen zo mogelijk nog vandaag een akkoord te sluiten.

Vrachtautofabrikant DAF zit diep in de rode cijfers. De eerste helft van dit jaar leed het bedrijf een verlies van 179 miljoen gulden. Dat is bijna zes keer zoveel als het verlies over de eerste helft van vorig jaar.

Het enorme verlies komt vooral door de slechte economische situatie in Engeland. Daf heeft daar een groot deel van de vrachtwagenmarkt in handen, maar kan er nauwelijks trucks verkopen. Bovendien zijn, door de heftige concurrentie, de winstmarges in dat land nu erg laag. Ook de produktiebeperking, begin dit jaar, om de vooraden weg te werken, leverde het bedrijf fors verlies op. In de tweede helft van dit jaar moet het, volgens de raad van bestuur, een stuk beter gaan. Bij de presentatie van de halfjaarcijfers maakte de raad van bestuur bekend dat er binnenkort voor ruim tweehonderd miljoen gulden bijzondere aandelen zullen worden uitgegeven. De vrachtwagenfabrikant heeft die miljoenen hard nodig na de verliezen van de afgelopen tijd.

1. satellietfoto gisteren. 2. satellietloop 3. kaart Nederland vannacht 4. kaart Nederland morgen 5. vooruitzichten weekeinde

1. satellietfoto gisteren. Gisteren liet ik U deze plaat zien. Boven de Golf van Biskaje die storing met daarachter nog een band bewolking. 2. satellietloop. Als we de beelden van vandaag laten bewegen zien we dat allemaal naar ons toekomen.Die voorste ligt inmiddels boven ons land, maar daar is niet al te veel van over. Die tweede passeert vooral vannacht ons land. Daarna krijgen we dan nog met een deel van die buien daarachter te maken. 3. kaart Nederland vannacht. Vanavond valt er eerst in het zuidwesten en in de loop van de avond en nacht ook in de rest van het land een regen- of onweersbui. Met minimumtemperaturen van een graad of 17 wordt het een warme nacht. De zuiden wind is in het algemeen matig. 4. kaart Nederland morgen. Ook morgen vallen er nog wat buien. In de loop van de dag breekt ook nu en dan de zon door. Maar waarschijnlijk is het pas tegen de avond overal droog. Het wordt ongeveer 23 graden. De wind draait naar zuidwest en neemt toe, aan de kust en op het IJsselmeer tot krachtig of hard, kracht 6 a 7. 5. vooruitzichten. Tijdens het weekeinde krijgen we steeds meer zon. Deze temperaturen zijn normaal voor de tweede helft van augustus.

23-08-1991

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 23 augustus Gorbatsjov politiek gezien overvleugeld door Jeltsin Jeltsin verbiedt Russische Communistische Partij en haar organen volkswoede richt zich ook op Communistische Partij kabinet is het bijna eens over compromis WAO-maatregelen

Afrekening in Moskou. Bijna twee dagen na na het einde van de mislukte staatsgreep, vereffent de hoofdstad zijn oude rekeningen met het communisme. Buiten protesteren duizenden Moskovieten bij de symbolen van het communisme: de gebouwen van de Partij en de KGB. Binnen - in de vergaderzaal van het Russische parlement - overvleugelde Boris Jeltsin zijn oude rivaal Michail Gorbatsjov. In weerwil van de stemming in het gehele land (en met name Moskou) bleef de Sovjet-president zich vastklampen aan de Communistische Partij. Een houding die door Jeltsin voor de ogen van miljoenen televisiekijkers is afgestraft. Gorbatsjov kondigde wel enkele ingrijpende wijzigingen aan.

De volkswoede in Moskou richtte zich vanmiddag op het hoofdkwartier van de Communistische Partij van Rusland. Een boze menigte riep om het hoofd van Ljoekjanov, de voorzitter van het Sovjet-parlement en volgens de Russen het brein achter de staatsgreep. "Arresteer de mafia, arresteer de varkens", werd er geschreeuwd.

Vanmiddag om drie uur maakte Michail Gorbatsjov zijn opwachting in het Russische parlement. Het zou een dramatische zitting worden voor de president van de Sovjet-Unie.

Zwarte Felix moest weg van de Moskovieten. Het standbeeld van de oprichter van de KGB, Felix Dzerzjinski. Ze willen helemaal niets meer weten van de communistische partij. En daarom moeten de symbolen verdwijnen. Dus ook het standbeeld voor het gebouw van de KGB, de gehate geheime dienst.

L E Z E N O P 6 SEC. Er moest vannacht een kraanwagen aan te pas komen om het stevig verankerde standbeeld van zijn sokkel te trekken. Wat uiteindelijk -tot grote vreugde van de Moskovieten- lukte. De beroemde cellist Rostropovich woonde de ontluistering van Zwarte Felix bij. Hij deed de vrolijke menigte een suggestie: Boris Jeltsin had precies deze plaats uitgekozen om zijn aanhangers een groot aantal besluiten mee te delen. Met enige moeite drong Jeltsin zich naar de plek waar Zwarte Felix had gestaan. Daar vertelde hij, dat de communisten die de staatsgreep hebben gesteund, uit hun functies zijn ontheven.

Voor de Sovjet-top is het bijltjesdag vandaag. De n na de ander wordt vervangen. Is het niet door Gorbatsjov dan is het door Jeltsin. Bekendste slachtoffer vandaag is de minister van buitenlandse zaken Bessmertnych, nog maar net acht maanden in functie.

Gisteren nog, haalde Bessmertnych Gorbatsjov van het vliegtuig. Toen al waren er twijfels over zijn rol bij de staatsgreep. Ook bij Gorbatsjov. De Pravda, vanaf de revolutie spreekbuis van de communistische partij, heeft spijt betuigd voor de berichtgeving tijdens de staatsgreep. Een ommekeer die weinig heeft geholpen. Boris Jeltsin verbiedt verdere verschijning van de krant. De voormalige junta-leden Kjroetsjkov en Jazov hebben ook spijt. Jazov wilde perse buiten beeld blijven.

Ook in Letland en Litouwen is de Communistische Partij verboden. Dat hebben de naar onafhankelijkheid strevende regeringen verklaard. In de derde Baltsiche republiek - Estland - gaan ook stemmen op om het communisme uit te bannen.

In de Letste hoofdstad Riga is het gebouw van de Communistische partij vanmiddag bestormd en leeggehaald door eenheden van het eigen Letste leger. Het parlement had vanochtend - in navolging van Litouwen - besloten de communistische partij uit te bannen. Kort daarop volgde de arrestatie van Alfred Roebiks, de leider van de Letse communistische partij, die gisteren forse kritiek heeft gekregen van president Gorbatsjov. Letland verklaarde zich tijdens de coup onafhankelijk en ziet nu mogelijkheden voor snelle erkenning ervan. Ook Estland riep tijdens de staatsgreep de onafhankelijkheid uit. Samen met de twee andere Baltische staten is er bij Amerika een officieel verzoek tot erkenning ingediend. In Estland is de communistische partij nog niet verboden verklaard, maar ook daar wordt de roep om maatregelen steeds luider.

Aan de telefoon Peter d'Hamecourt in Moskou. - zojuist is de vergadering begonnen over het unieverdrag, dat de macht teruggeeft aan de republieken. Maakt ook daar Jeltsin nu de dienst uit - nu voorgoed gedaan met de macht vanGorbatsjov - de Communistische Partij heeft meer dan volledig afgedaan voor de Russische bevolking. Hoe is de situatie bij het hoofdkwartier van de Partij - verwacht je voor vanavond nog ernstige rellen

Reizen naar de Sovjet-Unie kan weer. De gezamenlijke reisorganisaties hebben hun NEGATIEVE REISADVIES vandaag ingetrokken.

De ministerraad lijkt bijna uit de discussie over de WAO. Sinds zeven uur vanavond vergadert het kabinet over een voorstel van minister De Vries en staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken. Kern daarvan is: iedereen die nu in de WAO zit, houdt zijn uitkering. Voor de Treveszaal op het Binnenhof, politiek redacteur Hans Laroes.

Los van de problemen met WAO en koppeling moet het kabinet de komende dagen ook nog een oplossing vinden voor het tekort van 1,2 miljard voor volgend jaar.

T E M P O L E Z E N Prins Claus is er de komende Prinsjesdag niet bij. Anders dan voorgaande jaren zal Koningin Beatrix de troonrede voorlezen zonder de prins aan haar zijde. Op dokters-advies neemt prins Claus nog geen verplichtingen op zich. De drie zonen van het koninklijk paar en prinses Margriet en haar man zijn er wel bij.

Rassenonlusten in Brooklyn, een voorstad van New York. In een wijk, waar veel joden en zwarten samenwonen, is het al de hele week onrustig. Aanleiding voor de uitbarsting van het raciaal geweld was een auto-ongeluk. Een zwart kind werd door een Joodse automobilist overreden. Uit wraak werd later een Joodse student door een zwarte man doodgestoken. De politie arresteerde 61 relschoppers. Meer dan honderd personen werden gewond. Burgemeester Dinkins van New York werd weggehoond, toen ie probeerde de gemoederen in Brooklyn te sussen.

De Vereniging VluchtelingenWerk vindt dat er meer capaciteit moet komen voor de eerste opvang van asielzoekers. De organisatie vindt de manier waarop het kabinet de problemen op dit punt wil aanpakken, onzorgvuldig en onrealistisch. In plaats van de voorgestelde vier centra voor de eerste opvang, zouden er tien moeten komen, vindt Vluchtelingenwerk. De Nederlandse orde van Advocaten is het met de kritiek eens. De Tweede Kamer buigt zich volgende week over het asielbeleid.

Prinsjesdag ZONDER prins Claus. Hij zal niet aanwezig zijn op dinsdag 17 september bij het uitspreken van de Troonrede. Op medisch advies neemt de prins nog geen werkzaamheden en verplichtingen op zich. Koningin Beatrix wordt op Prinsjesdag vergezeld door haar drie zonen, en door prinses Margriet en haar man.

Waarnemers in de Joegoslavische deelrepubliek Kroatie zien geen heil meer in het controleren van het staakt-het-vuren. Niemand trekt zich iets van het bestand aan, vindt de Federale Commissie, die toeziet op de naleving van de wapenstilstand. Daarom overweegt de Commissie er mee op te houden.

Vooral rond de stad Osijek wordt steeds hevig gevochten. De opgelaaide strijd in dit Kroatische gebied, waarin veel Serven wonen, heeft de afgelopen dagen aan minstens twintig mensen het leven gekost. Volgens de bestandscommissie is het onbegonnen werk om de naleving van de wapenstilstand te controleren. De gevechten blijven gewoon door gaan. In Bilje, vlakbij Osijek, komt een Kroatische patrouille plotseling eenheden van het Joegoslavische leger tegen. Sinds de onafhankelijksverklaring van Kroatie, eind juni, zijn in deze Republiek meer dan 300 mensen gedood. De gevechten tussen de Kroatische en Servische milities richtten bovndien grote economische schade aan. In Belgrado vergaderde het collectieve presidentschap over de crisis. Kroatie heeft geeist dat het presidentschap een einde maakt aan aanvallen op Kroatie door het federale leger en Servische nationalisten.

De Lucht Mobiele Brigade, de nieuwe snelle interventie-eenheid van het nederlandse leger, staat morgen in het middelpunt van de belangstelling, op een "Open Dag" van de Koninklijke Landmacht in Ede. Kardinale vraag voor de politiek is op dit moment: welke gevechtshelicopter moet ervoor worden besteld. Het gaat om een miljardenorder.

Helicopters uit de Verenigde Staten en Europa.Als transportmiddel en als bewapend gevechtstoestel.Te zien morgen in Ede.Waar de "Open Dag" van de Koninklijke Landmacht in het teken staat van de Defensienota van minister Ter Beek.Kern van die nota is een vernieuwde krijgsmacht in het licht van de gewijzigde politieke verhoudingen.De Tweede Kamer is akkoord gegaan met het voorstel uit de defensie nota om een Lucht Mobiele Brtigade op te richten.Bestaande uit transport en gevechtsheli's.De high tech gevechtsheli's kunnen op zes kilometer afstand de vijandelijke radar uitschakelen en bovendien met raketten vijandelijke tanks opblazen. Generaal-majoor Couzy,plaatsvervangend bevelhebber der Landstrijdkrachten ,ziet voor de heli's die Nederland wil aanschaffen in eerste instantie vredes taken weggelegd. De totale aanschafkosten van een Nederlandse Lucht Mobiele Brigade - veertig gevechts en veertig transport heli's-bedragen vier miljard gulden. De keuze voor het type helicopter moet nog worden gemaakt.

24-08-1991

1. Gisteren nog verdedigde Gorbatsjov de communistische partij te vuur en te zwaard. Hoe verklaar jij zijn ommezwaai 2. Heeft Gorbatsjov met deze stap zijn positie als president van de Sovjetunie gered 3. Wat betekent het verdwijnen van de communistische partij voor de Sovjetunie

Goedenavond. Het nieuws van zaterdag 24 augustus: Kabinet op rand van crisis door wao-kwestie. Persbureau meldt aftreden partijleider Gorbatsjov. Slachtoffers staatsgreep in Moskou begraven. en Leontien van Moorsel wereldkampioene op de weg.

Crisis in den Haag. Het voortbestaan van het kabinet is serieus in gevaar, nu het conflict tussen CDA en PvdA over de koppeling de afgelopen nacht hoog is opgelopen. Gisteren aan het begin van de avond was er tussen de twee partijen bijna een akkoord over de WAO. Ook CDA-fractieleider Brinkman kon daarmee leven. Maar hij liet tegelijkertijd weten dat het CDA ervan uitgaat dat dan volgend jaar de koppeling van de uitkeringen aan de lonen zal worden geschrapt. Voor de PvdA-ministers in het kabinet, vice-premier Kok voorop, een onaanvaardbare eis.

De PvdA-fractie gaf Kok vandaag tijdens een bijzondere fractievergadering in Doorn volledige steun voor zijn verdediging van de koppeling. Bij het begin van die vergadering zei Kok duidelijk dat een kabinet dat de koppeling schrapt, niet meer zijn kabinet is.

Hoe groot de spanning is, werd afgelopen nacht tegen vier uur duidelijk, na urenlang politiek beraad.

Het Haagse Binnenhof, vrijdagavond elf uur. 'Unheimisch' wordt de sfeer binnen de ministerraad genoemd. Premier Lubbers heeft z'n raad geschorst. Er is irritatie en verwarring over de berichten dat 't CDA per se de koppeling tussen lonen en uitkering in '92 wil loslaten. De PvdA-ministers zouden er door zijn verrast. Want CDA-fractievoorzitter Brinkman heeft volgens vice-premier Kok 's middags nog gezegd dat er geen blokkades zijn. Vijf over twaalf. Premier Lubbers komt naar buiten om mee te delen dat er maandag wordt verder vergaderd. Half n. De bewindslieden zoeken hun auto's op. Over de bijna-crisis in 't kabinet wordt weinig gezegd. Een uur. In 't Torentje van premier Lubbers gaat 't crisisberaad door. PvdA-fractievoorzitter Woltgens is er voor uit Doorn gekomen. 'Het CDA stuurt aan op een crisis", wordt er in de PvdA gezegd. Drie uur. De eerste ochtendkranten arriveren. De berichten over een WAO-akkoord zijn alweer achterhaald door de gebeurtenissen binnen. Een kwartier later. Het beraad is voorbij. CDA-fractieleider Brinkman snelt z'n auto in. Minister De Vries van sociale zaken volgt korte tijd later. Ook premier Lubbers vertrekt. Volgens hem is er geen sprake van een crisis. Bij de uitgang van de ministerraad is een bittere vice-premier Kok te horen. Toch wil hij verder praten. Maandag weer verder. Maar de nacht heeft duidelijk gemaakt dat 't kabinet Lubbers III wankelt als nooit tevoren.

In de studio politiek redacteur Hans Laroes over dat wankelende kabinet:

Sinds gisteravond koerst het kabinet Lubbers-Kok in de richting van een crisis. Vice premier Kok dacht dat hij de koppeling gered had, met de zegen van CDA-fractieleider Brinkman. Maar toen Kok de ministerraad voorstelde te koppelen, hoorde hij dat Brinkman juist het tegenovergestelde eiste . Kok zei verbijsterd te zijn: In rond Nederlands: Kok dacht dat-ie een afspraak had, en voeldde zich verraden. Brinkman op zijn beurt is ook verbaasd: hij was, is en blijft tegen koppelen en had dat Kok ook gezegd. Die standpunten zijn vandaag niet verzacht. De PvdA-fractie staat volledig achter Kok, zei fractievoorzitter Woltgens vandaag: Voor Woltgens is de koppeling niet heilig. Hij wil een rechtvaardige inkomensverdeling; daarvoor is de koppeling volgens hem verreweg de beste manier. Premier Lubbers werkt op de achtergrond aan een compromis. Er is dus die kleine kans dat het kabinet nog gered wordt, net op tijd. Dat lijkt alleen te kunnen, als een voorstel van minister de vries gevolgd wordt: wel ontkoppelen, maar dan de inflatiecorrectie gebruiken om de koopkracht van de mensen met een uitkering weer wat te repareren. De PvdA gaat er van uit dat Brinkman ook die oplossing blokkeert, maar er zijn signalen dat Brinkman daar nu wel over wil praten. Het is tegelijkertijd moeilijk voorstelbaar dat het zo zal gaan: er is een nauwelijks te overbruggen inhoudelijk verschil. De hoofdrolspelers Brinkman en Kok hebben zich sterk vastgelegd op hun eigen standpunten. Er is dus prestige in het geding. En dat is de kern: is er de politieke wil om uit de crisis te komen. Als die politieke wil er niet is, als Kok en Brinkman aan hun standpunten vasthouden, dan kan 't haast niet anders dan dat het kabinet valt, maandag.

De vakbeweging en het Verbond van Nederlandse Ondernemingen houden ernstig rekening met een kabinetscrisis. Bovendien verwerpt de vakbeweging de nieuwe kabinetsplannen over de Ziektewet en de WAO.

De vakcentrales van CNV, FNV en die voor het middelbaar en hoger personeel, de MHP, hebben hun krachten gebundeld. Ze willen dat de kabinetsplannen om te besparen op de Ziektewet en de WAO niet doorgaan. Ook het Verbond van Nederlandse Ondernemingen maakt zich grote zorgen.

Dit weekend vindt het politiek overleg tussen CDA en PvdA vooral telefonisch plaats. Maandagochtend om 9 uur komt de ministerraad weer bijeen.

Weer opzienbarende ontwikkelingen in de Sovjetunie. Volgens het doorgaans zeer betrouwbare, onafhankelijke persburo Interfax in Moskou zal president Gorbatsjov vandaag nog bekend maken dat hij de Communistsche Partij van de Sovjetunie vandaag nog zal opheffen, en dat betekent dan vanzelfsprekend dat hij ook niet langer secretaris generaal van de partij zal zijn. Naaste medewerkers van de Russische president Jeltsin hebben het bericht bevestigd. Boris Jeltsin zelf kondigde aan de Baltische republieken Estland en Letland te erkennen als onafhankelijke staten. En ook de Oekraine heeft zichzelf met direkte ingang uitgeroepen tot soevereine staat.

Oud-minister Shevardnadze, ziet de toekomst voor Gorbatsjov somber in: De nieuwe ontwikkelingen komen op de dag dat tienduizenden Russen de begrafenis bijwoonden van de drie slachtoffers die in Moskou tijdens de coup vielen.

Vele tienduizenden Moskovieten woonden de begrafenis van de drie slachtoffers bij. President Gorbatsjov gaf hun, posthuum, de hoogst mogelijke onderscheiding die een Sovjetburger kan krijgen: "Held van de Sovjetunie".

Officieel is er nog geen besluit over het al dan niet voortbestaan van de communistische partij. Maar in grote delen van de Sovjet-Unie wordt daar niet meer op gewacht. Met woede en haat worden overal in het land de symbolen van het communisme aangevallen.

In de Litouwse hoofdstad Vilnius wordt de ontmanteling van de communistische partij niet afgewacht. Vladimir Iljitsch Lenin, de stichter van de communistische partij in de Sovjet-Unie, is onder grote bijval van zijn sokkel gelicht en roemloos afgevoerd. Meer dan 70 jaar lang stond kritiek op zijn persoon gelijk aan landverraad. Estland heeft in navolging van Letland en Litouwen de aktiviteiten van de communistische partij vandaag verboden. President Jeltsin heeft intussen de onafhankelijkheid van de drie Baltische republieken erkend. Overal in de Sovjet-Unie worden de communistische symbolen in snel tempo vervangen of gesloopt In Leningrad is de nieuwe wit-blauw-rode vlag van de Russische Federatie ingezegend door de Russisch Orthodoxe kerk. De oude vlag, met hamer en sikkel, is van alle officiele gebouwen weggehaald. Zelfs als souvenir is hij niet meer in trek. Militairen en burgers. Allen kijken trots toe als de nieuwe vlag wordt gehesen In steeds meer plaatsen worden de gebouwen van de communistische partij verzegeld. Zoals het Smolny instituut in Leningrad, dat als hoofdkwartier diende voor de Russische Revolutie in 1917. De hervormingsgezinde burgemeester wil voorkomen dat belastend materiaal over de steun aan de mislukte coup wordt vernietigd. Ook in de republiek Modavie is het hoofdgebouw van de communistische partij hermetisch afgesloten. De haat tegen het communisme wordt later verwoord door een nieuwslezer. Buiten wordt de woede intussen gekoeld op standbeelden van Karl Marx en Friedrich Engels, de grondleggers van het communisme. Ook in Moskou moet Karl Marx het ontgelden. Op de sokkel van een bortsbeeld heeft een demonstrant 'Vergeef me' geschreven. Vlak daarvoor heeft het gemeentebestuur een reusachtig beeld van Yavkov Sverdlov weggehaald. Sverdlov was verantwoordelijk voor de executie van de tsaar en zijn familie.

Vanmorgen bij de begrafenisplechtigheid onthulde Boris Jeltsin, dat de plegers van de staatsgreep een lijst hadden met 12 mensen, die moesten worden gedood.

De vroegere premier Valentin Pavlov, een van de coup-plegers, heeft voor het oog van de camera vandaag zijn eigen arrestatie-bevel getekend. Pavlov lag tot vandaag met hartklachten in het ziekenhuis.

De partij-krant Pravda - wat 'waarheid' betekent - is vandaag niet verschenen. En dat is voor het eerst sinds de Russische revolutie. Boris Jeltsin heeft de Pravda persoonlijk verboden. Jeltsin beschuldigt de Pravda van steun aan de mislukte staatsgreep. P.M;.:VERWIJZEN NAAR 10 UUR

Uitmarkt in Amsterdam. Voor de veertiende keer. Maar liefst 120 gezelschappen - verzameld rond de Stopera - presenteren zich aan het grote publiek. Op verschillende podia buiten en binnen worden ook morgen nog voorstellingen gegeven om een indruk te geven van wat er in het komende seizoen wordt geboden. Grote belangstelling ook voor de talloze informatie-kraampjes die bij elkaar de grootste cultuuretalage van Nederland vormen.

Grote drukte op de open dag van de Koninklijke Landmacht. Het kazerne-terrein in Ede werd bezocht door vijfenzestig duizend mensen. Er waren niet alleen spectaculaire demonstraties met een helicopter te zien. Ook legervoertuigen van het Sovjet-leger stonden te kijk. Vooral de jeugd had daar belangstelling voor. De open dag stond in het teken van de veranderde politieke en militaire verhoudingen. In Ede voorts materieel, dat gebruikt kan worden voor de Lucht Mobiele Brigade, de snelle interventie-macht van het Nederlandse leger.

Schippersprotest op het Noord-Hollands Kanaal. Ruim honderd plezier- en binnenvaartschippers demonstreerden tegen het voornemen van de Rijksoverheid, om een deel van dit kanaal en zes andere vaarwegen af te sluiten. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat overlegt nog met de lagere overheden, of die het beheer kunnen overnemen. De sluiswachters bij Purmerend hadden het vandaag extra druk, maar toonden zich solidair met de actievoerders.

Sport op zaterdag: Dan hebben we het over de wereldkampioenschappen wielrennen, atletiek en roeien. Naast mij Griselda Visser die u er meer over gaat vertellen.

Een succesvolle dag vandaag voor de Nederlandse sportwereld. Het begon vanmorgen vroeg in Stuttgart bij de WK-wielrennen op de weg voor vrouwen. Leontien van Moorsel pakte daar de titel. Ze startte als grote favoriet en maakte die rol helemaal waar.

In de derde ronde ontsnapte een Italiaanse maar de Nederlandse Astrid Schop bracht het peleton terug. Direct daarna opende Van Moorsel de aanval en reed in n ruk door naar de finish. Inga Thompson, uit Amerika ging er achteraan en eindigde als tweede, op 2 minuten achter Van Moorsel. Alison Syda uit Canada, won de sprint van het peleton.

In de Japanse hoofdstad Tokio is het wereldkampioenschap atletiek begonnen. De Nederlandse ploeg kreeg direct al de eerste teleurstelling te verwerken. Ellen van Langen wist zich op de 800 meter niet te plaatsen voor de halve eindstrijd.

Beter nieuws over Marti ten Kate op de tien kilometer. De Twentenaar drong door tot de finale. Hij plaatste zich gemakkelijk in een tijd van 28 minuten en 31 en 66 honderdste seconde.

In Wenen, bij het WK roeien, wist de Nederlandse ploeg vijf finaleplaatsen af te dwingen. Tegen het einde van de middag stond Oranje met een handvol ere-metaal: Brons voor de lichte dubbeltwee van Daan Boddeke en Jan van Bekkum. Zilver voor Laurine Vermulst in de lichte skiff en goud voor de dubbeltwee.

Henk Jan Zwolle en Nico Rienks, een gouden combinatie. Dit jaar roeien ze voor het eerst samen in de dubbeltwee en winnen meteen het belangrijkste roei-evenement van het jaar. Met een halve bootlengte voorsprong gaan ze voor de Russen en de Duitsers over de finish. Voor Nico Rienks is dit niet de eerste gouden medaille op dit onderdeel. Drie jaar geleden roeide hij met zijn vorige partner Ronald Florijn, ook al naar goud. Dat was op de Olympische Spelen, in Seoul.

Het weer. Peter Timofeeff.

U zag het journaal van acht uur. Ons volgende bulletin is om tien uur. Goedenavond.

25-08-1991

Michail Gorbachov heeft de videoband vrijgegeven, die afgelopen dinsdag is gemaakt. Hij zat toen gevangen, in zijn vakantiehuis op de Krim. Zijn schoonzoon was cameraman, en smokkelde de band naar buiten, nog voor de staatsgreep was mislukt. De band is van slechte kwaliteit.

Gorbachov maakte de opnamen uit voorzorg, voor als de staatsgreep zou slagen. Om de buitenwereld te laten zien, dat-ie niet ziek was, zoals de leiders van de staatsgreep beweerden.

Een grote schoonmaak in het Sovjet-leger. De nieuwe minister van defensie, Sha-POS-nikov, wil het grootste deel van de legertop vervangen.

De Baltische Republieken ruiken de volledige onafhankelijkheid, nu steeds meer westerse regeringen op het punt staan, ze als zelfstandige naties te erkennen. De Amerikanen noemen volledige erkenning: "nog maar een kwestie van tijd". De Europese Gemeenschap wijdt er dinsdag in Brussel een speciale ministers-vergadering aan.

Denemarken, Noorwegen, Finland en ook Hongarije zullen deze week al diplomaten sturen naar de hoofdstad Vilnius van Litouwen, en naar de twee zuster-republieken. In Vilnius hebben de Litouwers opgelucht afscheid genomen van de geheime dienst, de KGB. Die pakte haar biezen, toen Jeltsin in de republiek Rusland, beslag liet leggen op alle KGB-archieven.

Van de 15 republieken, die samen de Sovjet-unie vormen, hebben zich al 6 onafhankelijk verklaard. Het parlement van Wit-Rusland, een van de meest orthodoxe republieken, deed dat begin deze avond. Moldavieheeft aangekondigd, om zich dinsdag als 7e republiek onafhankelijk te verklaren.

Voor het gebouw van de KGB in Moskou, werd de vrijlating ge-eist van politieke gevangenen. De menigte werd aangevoerd door een politieke gevangene, die deze week is vrijgelaten. Vandaag ging het gerucht over een nieuwe aanval op het parlementsgebouw. Loos alarm. Kort ervoor had Jeltsin onthuld, dat de KGB dinsdagnacht het bevel had, om het gebouw te bestormen, dwars door de menigte heen, om hem te arresteren. Maar oog in oog met de massa's, wilden de KGB-soldaten niet meer in aktie komen.

In bijna heel Kroatie wordt gevochten. Het federale leger bombardeert stellingen van de Kroatische troepen. Ook de marine is ingezet, op de Donau. Er is een voortdurende stroom van berichten, over aanvallen, plunderingen, vernielingen en verminkingen.

In en rond Osi-jek, wordt al dagen gevochten. In Vuko-var zijn vanmiddag zeer zware gevechten uitgebroken nadat een federaal vliegtuig was neergeschoten. Zowel aan de Servische, als aan de Kroatische kant, zijn tientallen doden gevallen. Meer dan 100-duizend mensen zijn gevlucht De materiele schade is enorm. Kroatie dreigt alle mogelijke middelen in te zetten, als het leger van Joegoslavie, niet meteen ophoudt met vechten. Maar het federale leger heeft laten weten dat elke aanval beantwoord zal worden.

Goeden avond, het nieuws van zondag, 25 augustus: - Baltische republieken krijgen steeds meer erkenning van hun onafhankelijkheid, - Moskou bereidt zich voor op spoedzitting van het Sovjet-parlement, - de houding van Brinkman, in dreigende crisis, wordt iets soepeler,

Het onafhankelijkheids-streven van Estland, Letland en Litouwen, is in een stroomversnelling gekomen. Nu Gorbatsjov is afgetreden als leider van de Communistische Partij, en het Centraal Gezag in Moskou is weggevallen, staan westerse landen in de rij, om de onafhankelijkheid van de Baltische Republieken te erkennen. Ook de Amerikanen zijn bijna zover. Dat blijkt uit de woorden van defensie-minister, Cheney:

De Duitse minister Genscher dringt, evenals Belgie, bij de EG aan, op snelle erkenning: Denemarken, Noorwegen en ook Hongarije zullen zeer snel hun diplomatieke relaties herstellen, met de 3 Baltische Republieken. Daarmee stelt de Deense minister van Buitenlandse Zaken, hier met zijn collega uit Letland, de Europese Gemeenschap voor 'n voldongen feit: In Riga, de hoofdstad van Letland, heeft Lenin, de aartsvader van de Sovjetunie, het ook moeten ontgelden. Totale onafhankelijkheid en niets minder, dat eisen de Letten nu. hier 3" geen commentaar: gejuich te horen crossje Ook Estland bereidt zich voor op volledige zelfstandigheid. Sovjet-militairen wandelen nog rustig door de hoofdstad, Tallin. In het vervolg zullen ze worden beschouwd als buitenlanders. Zo heeft de minister van Buitenlandse Zaken van Estland laten weten. crossje De Litouwers hebben in hun hoofdstad Vilnius de KGB uitgezwaaid. De geheime dienst heeft zich vrijwillig uit Litouwen teruggetrokken, nadat Boris Jeltsin in Rusland, al beslag heeft laten leggen op de archieven van de gevreesde organisatie. Litouwen gaat vanaf morgen zelf haar grens met Polen controleren. Helemaal gerust zijn de Litouwers nog niet: het parlement wordt dag en nacht bewaakt.

Ook andere republieken willen zich afscheiden. Moldavie zal bijvoorbeeld dinsdag de onafhankelijkheid uitroepen. De politieke crisis heeft zich uitgebreid tot Wit-Rusland. Daar is de president afgetreden. Hij had zich niet openlijk tegen de staatsgreep verzet. Moskou bereidt zich voor op de spoedzitting van het Sovjet-parlement, morgen.

En dan binnenlands nieuws. CDA-fractieleider Brinkman, heeft zijn houding in de crisis die het kabinet bedreigt, iets versoepeld. Hier in de studio, politiek redacteur Hans Laroes.

Brinkman koos vrijdag voor een harde houding: geen koppeling van de uitkeringen aan de lonen. Die houding verbijsterde PvdA-leider Kok, en irriteerde CDA-minister De Vries. Want de koers van Brinkman leek maar een doel te hebben: een crisis. Dat stond voor Kok vast. Omdat Brinkman volgens Kok wil ontkoppelen, EN helemaal niets wil doen om de ko[pkracht van de minima ook maar een beetjete ontzien. Brinkman verzette zich ook tegen het plan van De Vries om toch iets voor de mensen met een uitkering te doen. Vandaag kwam er een ander signaal. Brinkman laat nu weten: ik sta volledig achter het plan De Vries Daarmee is er op z'n minst een nuancering gekomen in Brinkmans standpunt. Een hele kleine kans op een oplossing. Het voorstel van De Vries houdt in dat er ontkoppeld wordt, maar het koopkrachtverlies wordt weer goedgemaakt door de belastingen iets omlaag te doen; mensen met hogere inkomens raken de inflatiecorrectie daarvoor kwijt. Het staat wel vast dat de PvdA dit voorstel te mager vindt. Maar er is weer een basis voor onderhandelingen: Volgens PvdA-fractievoorzitter Woltgens, was er met Brinkman tot nu toe niet te praten over de inflatiecorrectie. Woltgens vindt de koppeling nog steeds de beste methode, maar hij staat open voor alternatieven; als de koopkrachteffecten maar gelijk zijn. Het zijn kleine stapjes. Absoluut te klein om zonder meer een kabinetscrisis te voorkomen. Want tegelijkertijd blijven de standpunten hard: Brinkman wil absoluut dat het kabinet met zoveel woorden tot ontkoppelen besluit. Maar Kok zei gister nog dat-ie zo'n besluit niet zal meemaken. Morgen om 9 uur komen de ministers weer bijeen. Pas dan blijkt of dat kleine stapje van nu het begin is van een oplossing. Of een klein oponthoud op weg naar een crisis.

Het federale leger van Joegoslavie, bombardeert stellingen van het Kroatische leger. Doelen worden beschoten bij de stad Osi-jek, en op de Donau is de marine is ingezet. Een toestel van de Joegoslavische luchtmacht, is neergehaald. De Serven en de Kroaten zijn opgeroepen, tot algehele mobilisatie.

In en rond Osi-jek, wordt al dagen gevochten. In Vuko-var zijn vanmiddag zware gevechten uitgebroken, nadat een federaal toestel was neergeschoten. De luchtaanvallen van het federale leger, worden ondersteund door marine-schepen op de Donau, die langs Vuko-var loopt. Ondermeer het radiostation en een fabriek, zijn door bombardementen verwoest. Bij de gevechten zijn zeker 3 doden gevallen, maar onder het puin zouden nog mr doden liggen. Kroatie dreigt alle mogelijk middelen in te zetten, als het federale leger de aanvallen niet onmiddellijk stopt. De Kroatische president Tudjman vertoonde zich in militair uniform. Samen met de minister van defensie, bezocht hij z'n troepen in Zuid-Kroatie De gevechten breiden zich uit over heel Kroatie. Meer dan 100-duizend burgers zijn op de vlucht.

Carl Lewis is in Tokio wereldkampioen geworden, op de 100 meter. De Amerikaan liep een wereldrecord.

Nooit eerder kwamen zulke top-sprinters in n wedstrijd aan de start. Lewis begon slecht, maar in het tweede deel, maakte hij z'n achterstand, ruimschoots goed: 9 seconden en 86-honderdste, werd het nieuwe wereld-record.

Het laatste nieuws over de Sovjet-Unie: Ook de republiek Wit-Rusland heeft zich onafhankelijk verklaard. Het parlement heeft daar vanavond met grote meerderheid voor gestemd.

Het weer tot slot: Vannacht kans op mistbanken. Het koelt af tot een graad of 11. Morgen is het droog. We krijgen perioden met zon. Het wordt 20 graden aan zee, tot 23 landinwaarts. De wind is zwak tot matig. De vooruitzichten van dinsdag tot en met vrijdag: flinke perioden met zon, en droog. De middagtemperaturen varieren van 20 graden op de Wadden, tot 25 graden in het zuiden. Om 10-uur zijn we d'r weer, een prettige avond.

26-08-1991

Goeden avond. Het nieuws van maandag 26 augustus. Politieke crisis in den Haag lijkt bezworen. Van Gorbatsjov mogen republieken eigen weg gaan. Jeltsin stelt grenzen ter discussie. MistTE hard rijdenkettingbotsingen.

De politieke crisis in Den Haag lijkt te zijn bezworen. De patstelling tussen twee partijen, een minister en een fraktieleider over WAO en koppeling zou zijn doorbroken. Dat zou kunnen blijken uit het laatste nieuws van het Binnenhof, hierover Hans Laroes.

Na een weekend van politiek overleg in kleine kring kwam de ministerraad vanmorgen dus weer voltallig bijeen. Voor misschien wel de laatste poging om het voortbestaan te redden.

Over de overlevingskansen van 't kabinet Lubbers III wil vice-premier en PvdA-partijleider Kok weinig zeggen als 'ie 's ochtends naar de ministerraad gaat. Minister De Vries van sociale zaken zegt dat 'ie niet met lege handen naar de ministerraad is gekomen. Maar een echt nieuw plan ligt niet op tafel. De Vries zou de koppeling willen afschaffen. Maar de koopkracht voor de laagstbetaalden op een andere manier willen zeker stellen. Vraag is of de PvdA daarmee kan leven. Staattsecretaris Ter Veld. Op 't Binnenhof begint dan 't lange wachten. Rond 't middaguur wordt de ministerraad even geschorst. Maar voor de rest blijft het gissen en filosoferen over de ontwikkelingen. Binnen de PvdA klinkt 't verwijt dat 't CDA aanstuurt op een crisis. Maar CDA-fractievoorzitter Brinkman verwerpt alle beschuldigingen. 's Middags komt de CDA-fractie voor 't eerst na 't zomerreces bijeen. Over de crisis wordt naar buiten toe weinig gezegd. Die kans ligt tussen de 0 en 100 procent, zegt een CDA-Kamerlid.

Het hoge woord is eruit: De Sovjetrepublieken die onafhankelijk willen zijn, mogen hun eigen weg gaan. Dat is de belangrijkste toezegging van president Gorbatsjov, op de vergadering vandaag van het Sovjetparlement. En ook verder zal het tempo van de hervormingen in de Sovjetunie opgevoerd worden: -zo snel mogelijk vrije verkiezingen voor opperste Sovjet en president, -het opruimen van alle hindernissen naar een vrije-markteconomie. -en een nieuwe wet die de bevoegdheden van de KGB regelt. Kortom: toezeggingen, waarmee President Gorbatsjov vecht voor zijn politieke overleven.

Gorbatsjov stond voor het eerst sinds de staatsgreep van vorige week, weer oog in oog met het Sovjetparlement. In een korte speech gaf hij een opsomming van het grote aantal hervormingen, dat hij nu snel wil doorvoeren:

Negen van de 15 Sovjet-republieken hebben zich nu onafhankelijk verklaard of zullen dat binnenkort doen: Het zijn Estland, Letland en LItouwen, Wit-Rusland, Moldavie, de Oekraine, Georgie en Armenie. En vandaag heeft ook Oezbekistan, als eerste Aziatische Sovjetrepubliek gezegd zelfstandig te willen worden. Maar na de toezeggingen van Gorbatsjov over de eigen weg van de Sovjet-republieken, duikt er een nieuw probleem op:

De Russische president Jeltsin, die vanmiddag een mis bijwoonde in de kapel van het Kremlin, neemt niet zonder meer genoegen met de grenzen tussen de Russische Federatie en andere Sovjetrepublieken. Jeltsin wil de mogelijkheid dan ook openhouden om die grenzen te wijzigen. Het zou vooral gaan om de oostelijke Oekraine, waar veel Russen wonen.

De Russische president Jeltsin, die vanmiddag een mis bijwoonde in de kapel van het Kremlin, neemt niet zonder meer genoegen met de grenzen tussen de Russische Federatie en andere Sovjetrepublieken. Jeltsin wil de mogelijkheid dan ook openhouden om die grenzen te wijzigen. Het zou vooral gaan om de oostelijke Oekraine, waar veel Russen wonen.

Feitelijk hadden degenen, die vorige week een greep naar de macht probeerden te doen, de zitting van de Opperste Sovjet al vorige week vastgesteld. Die wilden met deze zitting van vandaag hun gezag laten erkennen door de parlement. Maar Janajev en zijn comite verdwenen van het toneel en de parlementszitting ging door, met een totaal andere agenda.

De republieken intussen hebben niet gewacht op wat Gorbatsjov zou aankondigen. De heersende machtsverhoudingen leiden al naar een snellere zelfstandigheid. Vooral de Baltische republieken profiteren van het mislukken van de COUP om definitief uit de greep van Moskou te komen.

De Baltische landen laten er geen gras over groeien. Estland, Letland en Litouwen willen snel volledige controle over de eigen grenzen Litouwen is zelfs al begonnen met eigen douane-beambten en het uitgeven van eigen visa. Aan de grens met Polen zijn al duizenden Sovjet-burgers gepasseerd. Op naar het rijke westen. Ook Sovjet-burgers, die alleen een paspoort voor gebruik binnen de Sovjet-Unie hebben, krijgen een uitreisvisum van de Litouwse grenswachten. Hier wordt al voorzichtig rekening gehouden met een massale volksverhuizing van tienduizenden als er geen tegenmaatregelen komen. In de Litouwse hoofdstad Vilnius hebben de gehate communistische commando's, de Zwarte Baretten, eieren voor hun geld gekozen. Halsoverkop verlieten ze hun kamp. Het eten zat nog in pannen en uit de puinhoop sprak paniek. De Zwarte Baretten worden verantwoordelijk gehouden voor grove gewelddadigheden tegen Baltische nationalisten. Zoals het bloedbad, dat werd aangericht onder Litouwse soldaten bij een grenspost, tijdens de top Bush-Gorbatsjov in juli. De onafhankelijkheidsverklaring gisteravond van Wit-Rusland, een van de meest orthodox-communistische staten, heeft in de hele Sovjet-Unie veel opzien gebaard. In de hoofdstad Minsk waren de communisten blijkbaar minder geliefd dan gedacht. Het volk kwam massaal op de been bij een demonstratie, waarbij de hele communistische top ter verantwoording werd geroepen. En in het parlement waren er taferelen, die een paar weken geleden ondenkbaar waren. De secretaris-generaal van de lokale communistische partij werd door een woedende meute uit de banken gejaagd, omdat ie openlijk de staatsgreep tegen Gorbatsjov had gesteund. De Oekraine riep zaterdag de onafhankelijkheid uit. De 50 miljoen inwoners mogen zich later in een volksstemming uitspreken. In Kiev verzamelde zich een boze massa voor het gebouw van het Centraal Comite van de communistische partij. De rode vlag werd neergehaald en er ging instemmend gejoel op voor de onafhankelijkheidsverklaring Binnen in het gebouw werden op last van het Oekrainse ministerie van Binnenlandse Zaken alle kamers en eigendommen verzegeld. De communistische partij wordt beschuldigd van steun aan de coupplegers. Al haar activiteiten zijn vandaag verboden en banktegoeden zijn bevroren.

De internationale gemeenschap sluit de Baltische Staten in de armen. Een aantal landen heeft ze al erkend, veel landen staan op het punt dat te doen. Nederland wacht nog af. Het CDA wil spoedige erkenning en vraagt minister Van den Broek in Europees verband het voortouw te nemen. Morgen spreekt Van den Broek zijn EG-collega's over de Baltische kwestie. Als eerste grote land heeft Canada de drie Baltische republieken erkend.

Mulroney is op bezoek bij president Bush. Amerika is nog niet toe aan erkenning. Een kwestie van tijd, aldus Bush. De eerste westerse ambassadeur in de Baltische republieken komt uit Denemarken. Hij is vandaag naar de Letse hoofdstad Riga vertrokken. Van daaruit zal hij Denemarken ook in Litouwen en Estland vertegenwoordigen. In Reykjavik heeft de IJslandse minister van buitenlandse zaken een diplomatiek verdrag gesloten met zijn collega's uit Letland, Litouwen en Estland. De drie Baltische ministers tekenen morgen in het Noorse Oslo een soortgelijk verdrag.

Hoewel de afbraak van het Communisnme in de Sovjetunie nu vrijwel totaal is, blijft het protest tegen de de partij doorgaan. Het is een golf van wraak, die waarschijnlijk pas ophoudt als alle communisten van het politieke toneel verdwenen zijn.

Demonstraties op het Rode Plein. Tot voor kort onmogelijk. De Russen genieten er nu elke dag van. Verderop staan lange rijen voor het gebouw, waarin Lenin, na zijn dood in 1924, werd begraven. Toeristen en Moskovieten, ze willen Vladimir Iljitsj nog een keer zien. Want niet ondenkbaar is dat het mausoleum wordt gesloten en dat de mummie van Lenin wordt weggehaald. De burgemeester van Leningrad heeft al voorgesteld Lenin over te brengen naar zijn stad. Vladimir Iljitsj heeft daar zelf ook altijd begraven willen worden.

De ontwikkelingen in de Sovjet Unie hebben waarschijnlijk ook gevolgen voor Erich Honecker -voormalig staatshoofd van de DDR. Hij moet zo goed als zeker terug naar Duitsland. Daar zal-ie terecht staan. De Sovjet-Unie levert hem waarschijnlijk al snel uit. Honecker -79 jaar- vluchtte een half jaar geleden naar de Sovjet-Unie. Waar hij en zijn vrouw precies zijn is niet bekend.

Nu westerse erkenning van de Baltische republieken zo snel afkomt, begint ook in Kroatie en Slovenie de hoop te gloren, dat de onafhankelijkheid spoedig erkend zal worden. Kroatie is in zware gevechten gewikkeld met het federale leger van Joegoslavie.

De federale luchtmacht bombardeert dorpen in Noord-oost-Kroatie, rond Vukovar. Federale troepen hebben dat stadje van 50.000 inwoners omsingeld en van de buitenwereld afgesloten. Kroatie zegt vannacht tijdens gevechten negen tanks van het federale leger uitgeschakeld te hebben. De Nederlandse diplomaat Wijnaendts is opnieuw naar Joegoslavie, om te zien of er nog bemiddeld kan worden door de EG. De inwoners van Kroatie zijn wanhopig:

Duitsland zal morgen de ministers van buitenlandse zaken van de EG in Brussel vragen Kroatie en Slovenie te erkennen, als de gevechten in Kroatie niet ophouden. Italie steunt dat voorstel.

Premier Lubbers heeft spijt betuigd over zijn uitlatingen in de pers, tijdens het bezoek van de Japanse premier Kaifu. Hij deed zijn spijtbetuiging in een gesprek met vertegenwoordigers van de Indische gemeenschap.

Dichte mist vanmorgen en flinke kettingbotsingen. Zo'n hondervijfentwintig voertuigen gingen in de ochtendspits -veelal "total loss"- ten onder. Oorzaak"te hard rijden".

1. weerkaart west-Europa. 2. satellietloop 3. kaart Nederland vannacht 4. kaart Nederland morgen 5. vooruitzichten

De zwaarste aanrijdingen vonden plaats op de A7 tussen Hoorn en Amsterdam. Tachtig auto's vlogen daar op elkaar. Daardat de vakanties zijn afgelopen was het vanmorgen weer ouderwets druk op de autosnelwegen. En ondanks de mist, hier was het zicht nog geen tien meter, is er volgens de politie veel te hard gereden. Twintig auto's zijn volledig uitgebrand. Op de A7 vielen elf gewonden waarvan een ernstig. Politie en brandweer zijn tot ver in de middag bezig geweest om de ravage op te ruimen. Ook tussen de Velsertunnel en het Rottepolderplein waren ongevallen. Daar reden vijfentwintig auto's op elkaar. De Algemene Verkeersdienst van de Rijkspolitie telde vanmorgen ruim honderd kilometer files. Ook de komende dagen wordt ochtendmist verwacht.

27-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 27 augustus. Aftreden Gorbatsjov by verdere afbrokkeling Unie. EG erkent de Baltische republieken. Kroatie bereidt zich voor op een totale oorlog. Volgens Lubbers komt kabinet versterkt uit crisis.

Zonder Sovjetunie geen president Gorbatsjov. Michail Gorbatsjov heeft zijn lot verbonden met dat van de Sovjetunie. Na dagenlang van lijdzaam toezien, is hij dan uiteindelijk het gevecht aangegaan. De teloorgang van de Sovjetunie is on-aan-vaardbaar, zei een strijdvaardige president. Maar het onafhankelijkheidsproces lijkt onomkeerbaar. De drie Baltische staten zijn al een eind op weg. Vijf andere republieken hebben ook al laten weten de Sovjetunie voor gezien te houden. De acht afvalligen lijken dus niet erg gevoelig voor Gorbatsjovs dreigement.

In de Opperste Sovjet, het parlement van de Sovjetunie, liet Gorbatsjov weer ouderwets zijn tanden zien: op soms felle toon probeerde hij de onttakeling van de Sovjetunie tegen te gaan.

Gorbatsjov is dus begonnen met een tegen-offensief. Vanmorgen, voordat hij het parlement toesprak, sloot hij een economisch verdrag met drie republieken, waaronder Rusland. De anderen zijn welkom, of ze nu uit de Unie stappen, of niet.

De ene na de andere republiek in de Sovjetunie verklaart zichzelf onafhankelijk. In totaal zijn dat nu acht van de 15 republieken, want Moldavie besloot vandaag zijn eigen weg te zullen gaan, 51 jaar nadat het,door een afspraak tussen Stalin en Hitler bij de Sovjetunie werd gevoegd.

Honderdduizenden mensen vierden vandaag uitbundig feest in de Moldavische hoofdstad Kisjinjov. Net als de Baltische staten werd Moldavie in 1940 door Stalin geannexeerd. En nu zag ook deze republiek zijn kans schoon de geschiedenis en het gevoelde onrecht terug te draaien. Roemenie heeft het zelfstandige Moldavie als eerste erkend. Geen verrassing, want Moldavie is overwegend Roemeens georienteerd. De taal is vrijwel identiek en van de 4-en-een half miljoen Moldaviers zijn meer dan de helft Roemenen. De president van Moldavie heeft de onafhankelijkheid dan ook een tussenstap genoemd. Hij zinspeelde op aansluiting bij Roemenie. Dat zou alweer een drastische wijziging van de kaart van Europa inhouden.

Voor Litouwen en de andere Baltische staten geldt de kaart van 51 jaar geleden weer, van vr Stalin's annexatie. En ook het paspoort van toen, waarmee nu de eerste immigranten en vluchtelingen terugkeren naar hun vaderland. Opgewacht door blije familie en vrienden

Gorbatsjov en Jeltsin zullen door de EG worden uitgenodigd om, waarschijnlijk half september, voor een top-ontmoeting naar Den Haag te komen. De 12 landen van de Europese Gemeenschap, die vandaag in Brussel vergaderden, hebben unaniem besloten de Baltische republieken te zullen erkennen. Morgen komt het Nederlandse Koninkrijks Kabinet bijeen om die stap officieel te zetten. Vandaag is dat al gedaan door ondermeer Groot Brittannie, Australie en Noorwegen. President Gorbatsjov betreurt de Westerse steun voor de Baltsche republieken. Hij noemt die besluiten te overhaast genomen.

Behalve de Baltische staten, staat in Brussel ook de crisis in Joegoslavie op de agenda van de EG. De twaalf zullen naar verwachting vanavond met een krachtige verklaring komen, waarin Servie verantwoordelijk wordt gesteld voor de strijd in Kroatie. De EG overweegt om een arbitragecommissie te sturen, die twee maanden de tijd krijgt om een oplossing te zoeken.

Volgens de Franse minister van buitenlandse zaken Dumas - hij kwam met het idee - moet naast de EG, ook Kroatie, Servie en de federale regering in de arbitragecommissie vertegenwoordigd zijn. Het instellen van een dergelijk team zou meer gewicht in de schaal moeten leggen dan de individuele afgezanten die de EG tot nog toe heeft gestuurd. Of het voorstel het ook haalt, is nog niet duidelijk. De EG zou wel steeds meer gaan voelen voor erkenning van Kroatie en Slovenie. Vooral Duitsland ziet EG erkenning als een ideaal drukmiddel om een oplossing te vinden voor de strijd.

De EG mag dan voor de zoveelste keer proberen -op afstand- de crisis in Joegoslavie te bezweren, de strijdende partijen zelf lijken definitief op weg naar een bloedige burgeroorlog. In Kroatie is vanaf morgen een algehele mobilisatie van kracht.

- 15 sek. Vukovar in Oost-Kroatie is een spookstad. Dagenlang ligt de stad - nu nog in handen van Kroatische milities - al onder vuur van Servische troepen, geholpen door de federale luchtmacht. Het leger zegt in actie te komen om "aanvallen te neutraliseren en af te slaan". Er wordt in Kroatie in steeds meer plaatsen gevochten. Behalve in de omgeving van Vukovar, ook ten Zuiden van de hoofdstad Zagreb in Tupusko, en aan de kust in Karlovac en Sibenik. Ten zuiden van de kustplaats Sibenik, bij het eiland Vis, liggen sinds gisteren oorlogsschepen van het federale leger. Het is niet duidelijk met welke opdracht de federale marine erheen is gestuurd. Duidelijk is wel,dat het een aanval op Kroatie vanuit westelijke richting mogelijk maakt. De strijd in Joegoslavie dijdt steeds meer uit. Nog steeds is Kroatie het belangrijkste strijdgebied, maar sinds vandaag wordt er ook gevochten in de republiek Bosnie-Herzogovina gevochten. Tot woede van ouders van jonge militairen. Parlementsleden van overwegend islamitische republiek - waar ook Serviers en Kroaten wonen - werd bedolven onder kritiek van de bevolking. Hoeveel slachtoffers er in Kroatie vandaag zijn gevallen is niet duidelijk. De plaatsen waar de Serviers en Kroaten elkaar bestoken, zijn afgesloten van de buitenwereld. Communicatie is er niet meer mogelijk.

Ofschoon het eerst werd uitgesteld, is er in Jeogoslavie zelf toch overleg gevoerd over de crisis. De Kroatische president Tudjman heeft vanmiddag op het eiland brioni gepraat met generaals van het federale leger. De uitkomst van de gesprekken is nog onbekend.

Het kabinet Lubbers-Kok bestaat nog. De crisisdreiging is weg en volgens premier Lubbers is het kabinet de afgelopen dagen zelfs sterker geworden. De doorbraak kwam gisteravond laat: de ministers Kok en De Vries werden het eens over de koppeling. Die gaat volgend jaar niet door. En hoewel PvdA-partijleider Kok zaterdag nog zei dat hij zo'n besluit niet zou meemaken, steunt hij het nu van harte:

Het kabinet kwam eind vorige week al met een oplossing voor de WAO-problemen en vandaag dus werd de koppeling geregeld. Twee problemen verder, en een crisis minder was premier Lubbers vanmorgen zelfs trots op het resultaat.

Premier Lubbers noemde het bereikte akkoord 'een klein wonder'."Het is de laatste dagen wat ruw geweest in de publiciteit. Maar er is een mooi kind geboren", zei Lubbers. De premier gaf toe dat 't kabinet met 't vorige WAO-voorstel niet goed was. 't Nieuwe WAO-akkoord is volgens hem beter. Per ingang van 1 januari volgend jaar gaat de WAO er zo uit zien: Voor de WAO'ers van 50 jaar en ouder is er geen verandering. Tot hun 65ste jaar blijven ze recht houden op 70 van het laatsverdiende loon. Voor de andere WAO'ers geldt een bevriezing van hun uitkering. De mensen die straks in de WAO komen krijgen een lagere uitkering, afhankelijk van hun leeftijd. De werkgevers worden scherper aangepakt: het kost ze voortaan maximaal een jaarsalaris boete als zij een werknemer in de WAO willen doen. En dan is er natuurlijk nog de koppeling tussen lonen en uitkering. Een probleem dat bijna de val van 't kabinet veroorzaakte. Op voorstel van minister De Vries wordt die koppeling volgend jaar losgelaten. Maar de mensen met een minimum-uitkering gaan er door een belastingverlaging niet op achteruit. Reden voor vice-premier Kok om 't akkoord met 'opgeheven hoofd' te verdedigen. Ook PvdA-staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken probeerde mensen gerust te stellen. Op verzoek van de VVD vergadert de Tweede Kamer morgen over 't bereikte akkoord in 't kabinet.

De afgelopen dagen betekenden bijna het einde van het kabinet. Daarover Hans Laroes, in Den Haag.

De voorstellen van het kabinet zijn door de vakbeweging aan de ene, en de WERKgevers aan de andere kant naar de prullemand verwezen. Ook al heeft premier Lubbers met nadruk gevraagd om instemming. Met de voorgestelde maatregelen, voor zowel de WAO en de ziektewet, als het inkomensbeleid zijn ze het niet eens.

Het kabinet heeft eerst onze portomonnaie gerold, en komt nu nog even langs met de collectebus voor wat extra's. Zo kenschetste Vice voorzitter van de FNV Adelmund de kabinetsmaatregelen voor de wao, de ziektewet en de koppeling. We zullen er dan ook niet mee akkoord gaan zo zei ze. Voor het indringende gesprek met de sociale partners hierover waar premier Lubbers om vraagt voelen de drie vakcentrales weinig. Als het een dictaat wordt, en dat vermoedden we,zo verklaarden FNV, CNV en MHP, dan zijn we binnen een paar minuten weg. Intussen is besloten de acties die op prinsjesdag beginnen te verscherpen. Het kabinet vindt ook de werkgevers tegenover zich. Niet alleen over de WAO maar ook over het inkomensbeleid.

Het kabinet heeft eerst onze portomonnaie gerold, en komt nu nog even langs met de collectebus voor wat extra's. Zo kenschetste Vice voorzitter van de FNV Adelmund de kabinetsmaatregelen voor de wao, de ziektewet en de koppeling. We zullen er dan ook niet mee akkoord gaan zo zei ze. Voor het indringende gesprek met de sociale partners hierover waar premier Lubbers om vraagt voelen de drie vakcentrales weinig. Als het een dictaat wordt, en dat vermoedden we,zo verklaarden FNV, CNV en MHP, dan zijn we binnen een paar minuten weg. Intussen is besloten de acties die op prinsjesdag beginnen te verscherpen. Het kabinet vindt ook de werkgevers tegenover zich. Niet alleen over de WAO maar ook over het inkomensbeleid.

Hoe hard de WERKgevers zich zullen opstellen in het najaarsoverleg met het kabinetzal pas blijken na Prinsjesdag. Want de werkgevers willen hun definitieve oordeel uitstellen tot de hele miljoenennota bekend is.

Nederland heeft op de wereldkampioenschappen atletiek in Tokio een zilveren medaille gewonnen. Diskuswerpen.

Erik de Bruin gooide de discus in zijn laatste poging 65 meter 82 centimeter, goed voor een tweede plaats. De Nederlandse kolonie in Tokio had het goede resultaat al snel door, maar de Bruin zelf wachtte eerst gespannen op de officiele uitslag. Toen die op het scorebord verscheen begon hij aan zijn rondedans. Het discuswerpen werd gewonnen door de Duitser Riedel die 38 centimeter verder gooide dan onze landgenoot.

En dan het weer met Peter Timofeeff.

En dan het weer met Peter Timofeeff.

28-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 28 augustus. Tegenstelling CDAPvdA blijft kabinet bedreigen. Lubbers stapt op als lonen teveel stijgen. Stroom vluchtelingen westwaarts vanuit Litouwen. En ook Kroatiers ontvluchten hun republiek.

Het kabinet Lubbers-Kok heeft de crisisdreiging van het weekend overleefd, maar het volgende grote conflict komt er al weer aan. Dat is vanmiddag gebleken in het debat dat de Tweede Kamer houdt over de WAO, de ziektewet en andere uitkeringen. De PvdA wil eventueel nog iets extra's doen voor mensen met een uitkering, maar het CDA is daar fel tegen.

Premier Lubbers wond zich in de Kamer erg op over vragen van de oppositiepartijen VVD en D66. Die wilden weten wat er met de uitkeringen gebeurt als de lonen van de mensen in de bedrijven volgend jaar teveel stijgen.

Het debat verliep vandaag zo nu en dan opvallend fel, ook al bleek er op hoofdlijnen steun voor de kabinetsplannen.

Er zijn dus opvallende verschillen tussen CDA en PvdA, op zeer belangrijke onderdelen van het kabinetsbeleid. Daarover in den Haag politiek redacteur, Hans Laroes.

Het debat hier maakt alle tegenstellingen tussen CDA en PvdA helder. Woltgens eist dat de uitkering extra omhoog gaan als de lonen met meerf dan de 3 dreikwart procent stijgen waar het kabinet me rekent. Dat brengt 'm in conflict met Brinkman. Het akkoord over WAO en koppeling, dat ligt aan de grenzen van wat Brinkman nog kan meemaken. Wat Woltgens wil, ligt duidelijk over die grens. Opmerkelijk ook is het optreden van minister Kok. Hij vecht, getergd en getekend door 't afgelopen weekend, voor z'n besluiten. En voor z'n politieke leven. Hij zou ontkoppeling niet meemaken; Kok bood nu excuus aan voor de verwarring: Kok verdedigde voluit dat-ie half juli akkoord was gegaan met de toen genomen WAO-maatregelen. En dat-ie snel daarna een bijgesteld pakket wilde. Oppositieleider Bolkestein vond dat Kok noch de PvdA, noch de anderen, goed had voorbereid op wat er ging komen: De helderheid van de hoofdrolspelers is fascinerend, maar toont aan dat PvdA en CDA hun grenzen en wensen volstrekt verschillend leggen. En dat het kabinetsakkoord van gister de bijna-crisis heeft opgelost, maar een toekomstige crisis allerminst uitsluit.

tot spanning tussen de republieken onderling. Jeltsins dreiging de grenzen van Rusland te herzien is de buurrepubliek Oekraine in het verkeerde keelgat geschoten. De opperste Sovjet heeft, in een poging de ruzie te sussen, een delegatie naar de Oekraine gestuurd. En, tekenend voor de nieuwe machtsverhoudingen: ook het Russische parlement stuurde een eigen afvaardiging naar de Oekrainse hoofdstad Kiev.

Jeltsin mag dan het politieke spel bepalen, het weerhoudt president Gorbatsjov er niet van om vandaag toch zijn Russische collega aan te vallen. Gorbatsjov vindt dat Jeltsin de afgelopen week te veel Sovjet-bevoegheden naar Rusland toegetrokken heeft. Net als Rusland, gaan ook de Baltische republieken hun eigen weg, op weg naar onafhankelijkheid. Dertig landen hebben Estland, Letland en Litouwen inmiddels erkend. En ook Nederland heeft dat vandaag gedaan. De Baltische Staten willen nu, dat de Sovjet-troepen zo snel mogelijk van hun grondgebied verdwijnen. Vertegenwoordigers van de KGB en het leger voeren in Letland en Litouwen besprekingen met de regering over de terugtrekking van de Sovjet-troepen.

Volgens de Letse president Gorbunov zullen de gevreesde veiligheidstroepen van het Sovjet-ministerie van binnenlandse zaken binnen twee dagen vertrekken. Over de terugtrekking van de andere troepen wordt onderhandeld. In Estland heeft een regeringsdelegatie eerste besprekingen gevoerd met de leiding van de uiterst geheime marinebasis "Rode Oktober'. De Esten willen de controle over de basis overnemen van Moskou. Het is echter zeer de vraag of de Sovjets de basis zonder meer zullen overdragen omdat er geheime installaties staan Niet iedereen ziet voor zichzelf een toekomst weggelegd in de onafhankelijke Baltische landen. Aan de grens tussen Litouwen en Polen staan honderden auto's en bussen met Russen en burgers uit Estland, Letland en Litouwen, die de Sovjetunie willen verlaten. Dat levert grote problemen op. De Litouwse douane-beambten hebben wel een kantoor aan de grens maar de Sovjet-troepen zijn nog steeds de baas. Zij eisen van iedereen een geldig visum en blijven op hun post tot ze uit Moskou opdracht krijgen de controle over te dragen aan Litouwen. Sommige reizigers wachten al vijf dagen en dat leidt soms tot problemen. Volgens de Sovjets zijn de vertragingen te wijten aan de onervarenheid van de Litouwse ambtenaren.

Opnieuw pakt Gorbatsjov de oude, gevestigde macht aan. De lange arm van de KGB-bazen aan de top wordt gekortwiekt. Het kader is beschuldigd van medeplichtigheid aan de staatsgreep. En de honderdduizenden geuniformeerde KGB-manschappen komen onder commando van het ministerie van Defensie te staan.

De KGB wil snel schoon schip maken. En daarom gaf het machtige en gevreesde bolwerk zichzelf bloot. Voor de allereerste keer gingen de deuren open van het hoofdkwartier Lu-byanka. Voor westerse ogen nog wel. Zij zagen de kamers, van waaruit het gigantische apparaat van militairen, spionnen en veiligheidsagenten al tientallen jaren wordt geleid. De reputatie is door de coup te grabbel gegooid. De public relations-man van de KGB weet wel door wie: De KGB gaat zijn leven beteren, maar voorlopig lopen Sovjet-burgers nog met een wijde boog om de gehate burcht aan het Djerzinski-plein heen

13 hoofdrolspelers van de coup is vandaag officieel hoogverraad ten laste gelegd. Ze kunnen de doodstraf krijgen. Onder de aangeklaagden zijn de 7 leden van het noodcomite. De 8-ste, minister Pugo, pleegde vorige week zelfmoord. De afgetreden voorzitter van de Opperste Sovjet, Loekjanov, noemde zichzelf geen couppleger, maar juist een verzetspleger. Jeltsin had hem ervan beticht het brein achter de staatsgreep te zijn en Gorbatsjov had hem een verrader genoemd.

enigszins achterwege gebleven, -in verhouding tot de afgelopen dagen- , maar sinds het middaguur zijn de gevechten weer opgelaaid.

Het aantal vluchtelingen wordt op zo'n 100 duizend geschat. Vanochtend maakten de burgers meteen gebruik van de betrekkelijke rust. Vrouwen, kinderen en bejaarden vluchtten in grote groepen naar aangrenzende republieken, maar ook naar buurlanden. Italie controleert heel streng de Joegoslaven, die daar binnen willen. Joegoslaven hebben geen visum nodig voor Italie. Maar op deze boot in de haven van Pescara met ruim 400, merendeels welgestelde Kroaten aan boord, zijn de passagiers enkele uren vastgehouden voor controle. Ruim 40 Kroaten zijn teruggestuurd omdat ze niet voldoende geld bij zich hadden, of omdat ze niemand in Italie kenden. Rondom de oostelijke grensplaats Vukovar wordt weer zwaar gevochten. Het federale leger van Joegoslavie en de luchtmacht steunen daarbij de Serviers, ondanks de laatste afspraken van gisteravond over een staakt-het-vuren. Ook rondom Osijek en langs de Adriatische kust wordt gevochten. Een camera-man van de Kroatische Televisie is doodgeschoten. Zijn geluidsman werd zwaargewond. Exacte gegevens over het dodental ontbreken, omdat de zware gevechten veel gebieden ontoegankelijk maken. De Kroatische president Tudjman verklaarde na een gesprek met de Franse president Mitterrand zich voorstander van een vredesconferentie. Tudjman noemt het conflict een gevaar voor heel Europa. Mitterand overlegt binnenkort ook met de Servische president Milosevic.

De Europese Gemeenschap heeft met maatregelen gedreigd. De EG wil,dat de strijdende partijen zich uiterlijk aanstaande zondag bereid hebben verklaard om mee te doen aan een EG-vredesconferentie

Drie en vijftig mensen zijn om het leven gekomen bij een busongeluk in het oosten van Turkije. Het ongeluk gebeurde op 18 kilometer van de plaats Dogu-beya-zit aan de Iraans-Turkse grens.De chauffeur verloor in een bocht de macht over het stuur. In de bus zaten Libanese shi'itische pelgrims die op weg waren naar een aantal heilige plaatsen. Een passagier overleefde het ongeluk. Turkije telde vorig jaar zesduizend verkeersdoden, het hoogste aantal in de wereld.

Zes doden en meer dan 200 gewonden bij een ongeluk met de metro in New York. Op n van de drukste ondergrondse lijnen in Manhattan ontspoorde een metrotrein met tien wagons. Het eerste rijtuig werd doormidden gesneden toen de trein op een pilaar inreed. Het duurde uren voordat de doden waren geborgen en de gewonden naar ziekenhuizen overgebracht. Twintig van hen zijn er ernstig aan toe. De bestuurder van de metro zou onder invloed van verdovende middelen zijn geweest.

Minister d'Ancona geeft de omroepen de komende jaren 220 miljoen gulden extra uit de omroepreserves. De omroepen zelf zullen jaarlijks met 50 miljoen gulden bijspringen. Door deze financiele injecties zal het niet nodig zijn om programma's voor reclame te onderbreken. En ook kan worden afgezien van de voorgenomen verhoging van contributies van omroepleden. De minister houdt er aan vast dat tien procent van de programma's aan kunst moet worden besteed. Kunstprogrmma's op prime-time tellen dubbel, en ook documentaires worden tot de categorie kunst gerekend.

Weer protest van taxichauffeurs tegen de treintaxi. Zo'n driehonderd Amsterdamse taxichauffeurs demonstreerden vandaag tegen de manier waarop in de hoofdstad een treintaxi-project wordt opgezet.

Bijna de helft van de Amsterdamse taxichauffeurs deed mee aan de actie. In een kilometerslange stoet trokken ze door Amsterdam en Amstelveen. De chauffeurs voelen zich gepasseerd, omdat voor de treintaxi alleen een klein Amstelveens taxi-bedrijf wordt ingeschakeld. Bij de Amstelveense ondernemer werd halt gehouden. En een kleine delegatie van de chauffeurs probeerde de directie op andere gedachten te brengen. Maar die poging was vergeefs. De introductie van de treintaxi is overigens uitgesteld. Eerst wordt onderzocht wat de komst van zo'n taxi voor financiele gevolgen heeft voor gewone taxi's. Als dat negatief uitvalt ziet Amsterdam af van de treintaxi. Maar de chauffeurs verwachten weinig heil van dat onderzoek.

En dan het weer met Peter Timofeeff.

29-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 29 augustus. Voorzichtig begin westerse hulp aan Sowjet-Unie. Opperste Sovjet stelt communistische partij buiten werking. Kabinet moet plannen met asielzoekers bijstellen. Spoedberaad van EG over strijd in Joegoslavie.

Meer voedselhulp aan de Sovjetunie. Maar geen uitgebreide financiele steun voor de noodlijdende Sovjet-economie. Dat hebben president Bush en de Britse premier Major besloten tijdens overleg in de Verenigde Staten. De twee regeringleiders eisen van de Sovjetunie eerst een duidelijk hervormingsplan, VOOR er sprake kan zijn van grootschalige hulp.

Premier Major bezoekt president Bush als voorzitter van de G-7, de organisatie van de zeven belangrijkste industriele landen. Volgende week gaat Major naar Moskou. Structurele hulp heeft het westen dan niet te bieden. Daarvoor moeten de Sovjets eerst zelf schoon schip maken. De G-7 landen bieden alleen hulp om de ergste nood te lenigen. major

Hulp aan de Sovjet Unie . Daar draait het morgen om, op een bijeenkomst in Londen van de G 7 , de groep van zeven rijkste industrielanden. Een vergadering op uitnodiging van de Britse premier. Met als inzet : WAT is er het hardste nodig in de Sovjet Unie, en HOE organiseren we dat dat er KOMT.

De bijeenkomst op het Britse ministerie van buitenlandse zaken heeft een orienterend karakter. De ambtenaren hebben geen bevoegdheid om beslissingen te nemen. Wel moeten ze een vergadering van de onderministers van financien voorbereiden, die morgen in Parijs begint. President Gorbatsjov zelf heeft tot nu toe weinig profijt van de G-7 gehad. Tijdens een topontmoeting met de 7 regeringsleiders - anderhalve maand geleden - werd Gorbatsjov met een hoop goede raad, maar zonder geld naar huis gestuurd. De Sovjet-bevolking schoot dan ook niet veel op met het bezoek van Gorbatsjov aan de G - 7 . In grote delen van de Sovjet-Unie dreigt met de winter voor de deur een hongersnood. De oogst is de slechtste van de afgelopen zeven jaar. De opbrengst is zo rampzalig, dat er sprake is van een achteruitgang van de economie. Met als gevolg een bloeiende zwarte markt, waar de boeren tegen woekerprijzen hun produkten verkopen. Bovendien bereiken de weinige voorraden die er nog zijn, niet of nauwelijks hun eindbestemming; de winkel. En dat komt vooral door de wrakke infrastructuur. Het goederenvervoer is chaotisch. Bijna niemand weet of en wanneer er iets vervoerd wordt. Verder houden talloze criminele organisaties goederen achter, om de prijs op te drijven. Het gevolg: lege vitrines en ontevreden mensen, die al lang niet meer in de hervormingspolitiek van Gorbatsjov geloven.

De westerse landen verenigd in de G-7 willen dus eerst dat de Sovjetunie een duidelijke economische koers uitstippelt. In washington onze correspondent Paul Sneijder. Paul, Bush is terughoudend met steun aan de sovjets. een lijn die afwijkt van Europa. Italie en Duitsland willen wel snel forse hulp geven. Bush is ook terughoudend als het gaat om de erkenning van de Baltische Staten. vanwaar die voorzichtigheid Waar iedereen bang voor is, nu de Sovjetunie uiteenvalt, zijn de kernwapens. In welke handen komen ze. Hoe kijkt Bush daar tegen aan

Het Sovjetparlement heeft alle activiteiten van de Communistische partij verboden. In afwachting van een gerechtelijk onderzoek. Soviet-president Gorbatjsov probeerde ook vandaag weer zijn verzwakte machtspositie terug te winnen. Hij is er in ieder geval in geslaagd zijn volmachten te behouden. Maar zijn voorstel een nieuwe veiligheidsraad te benoemen stuitte op kritiek van de Opperste Sovjet: de leiders van de republieken moeten eerst worden geraadpleegd.

Na de ontslagen komen dan nu de benoemingen. 9 nieuwe veiligheidsadviseurs. Louter progressieven. Gorbatsjov wil ook de vroegere minister Shevardnadze vragen om terug te komen als topadviseur. Maar die wil niet, zegt een van diens medewerkers. De oude, voornamelijk conservatieve topadviseurs zijn op twee na gearresteerd of de laan uitgestuurd vanwege de coup. Gorbatsjov maakt haast met een nieuwe veiligheidsraad, om het land weer snel bestuurbaar te maken:

Boris Jeltsin deed vandaag een stap terug. Die had gisteren de zeggenschap over de buitenlandse handel in Russische grondstoffen opgeeist, maar nu trok ie dat weer in. De export blijft de verantwoordelijkheid van het centrale gezag in Moskou. Maar wat hem betreft moet dat centrale gezag wel flink worden ingekrompen: Jeltsin krabbelde nog verder terug, in Kiev, met de ondertekening van een overeenkomst tussen de Sovjet-republieken Rusland en Oekraine om elkaars grenzen te eerbiedigen. De Russische president wilde aan de grenzen tornen bij een mogelijk uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Er brak paniek uit bij de republieken. Maar de kou is nu uit de lucht, zegt Leningrad's burgemeester Sobtsjak, die deelnam aan de onderhandelingen: De Opperste Sovjet heeft ook de parlementaire onschendbaarheid van zijn vroegere voorzitter LoekJAnov opgeheven. Een grote meerderheid maakte zijn arrestatie mogelijk. Loekjanov trad af nadat Jeltsin hem het brein achter de coup had genoemd. Hoewel hij de beschuldiging steeds ontkend heeft.

De KGB agenten mogen de studio niet meer in. De Sovjet TV heeft sinds gisteren schoon schip gemaakt en is niet langer "in dienst van de dictatuur". De afbraak van het communisme lijkt definitief de weg voor de glasnost - openheid - in de media vrij te maken.

Het programma Vremja

De baltische Staten hebben voor het eerst een belangrijke zege geboekt in het Sovjet-parlement. Voor volgende week staat op de agenda de vraag of Estland, Letland en Litouwen erkend moeten worden. En dat is voor het eerst.

Geen aparte opvangcentra voor kansloze asielzoekers. Dat is de mening van bijna heel de Tweede Kamer. Door die stellingname moet 't kabinet z'n plannen bijstellen om de opvang van asielzoekers sneller en efficienter te regelen.

Voor minister d'Ancona van WVC is 't meerdaagse debat over de asielzoekers nu al een fikse tegenvaller. Het kabinet wil per 1 oktober de opvang van vluchtelingen beter en sneller regelen. Er moeten daarom vier nieuwe opvang- en onderzoekcentra komen, waar elke asielzoeker zich moet melden. Ambtenaren van justitie beslissen dan binnen een maand of een asielzoeker kansrijk- of kansarm is. De kansarmen, de asielzoekers dus die teruggestuurd moeten worden naar land van herkomst, verdienen volgens minister d'Ancona een aparte behandeling in aparte centra. Maar de Kamer wijst dat idee bijna unaniem van de hand. Op zo'n manier crer je 'kampen der uitzichtlozen', wordt er gezegd. Mogelijke gevolgen: spanningen en openbare orde-problemen. Het CDA wil daarom de kansloze asielzoekers in nu al bestaande opvangcentra plaatsen. Opsluiten of niet, voor 't kabinet zal er niets anders opzitten dan de plannen te wijzigen. De invoering van de 'snellere asielprocedure' loopt daardoor ongetwijfeld vertraging op.

Volgende week dinsdag zal duidelijk worden hoe 't kabinet reageert op de Kamerbrede kritiek. Dan antwoorden de bewindslieden van WVC en justitie.

Luciano Pavarotti is in Nederland aangekomen. De wereldberoemde Italiaanse tenor werd op het vliegveld Zestienhoven feestelijk verwelkomd, onder anderen door de Italiaanse ambassadeur . De kampioen van de opera was met een speciaal vliegtuig vol prominente Nederlanders opgehaald in Denemarken. Hij zal zondag in Rotterdam zijn Europese toernee afsluiten: zijn eerste optreden in Nederland sinds 1966. De toernee ter gelegenheid van zijn 30-jarig artiestenjubileum was begonnen in het Londense Hydepark.

Een nieuwe spoorbrug bij Hansweert, over het 'Kanaal door Zuid-Beveland'. Het 126 meter lange gevaarte is nodig om het kanaal te kunnen verbreden voor de vierbaks duwvaart. Onder grote belangstelling vanaf de kant en het water lieten drijvende kranen de enorme stalen boog langzaam zakken. Tot op de millimeter nauwkeurig kwam alles op z'n plaats. TOET TOET TOET VOOR 1993 moeten er nog twee bruggen over het kanaal vervangen worden.

President De Klerk van Zuid Afrika WEIGERT amnestie te verlenen aan drie blanke hongerstakers. Ze hebben bomaanslagen gepleegd waarbij EEN zwarte werd gedood en 13 gewond. De drie hongerstakers zijn VOORSTANDERS van de apartheid in Zuid- Afrika. Hun actie duurt al 5 weken. Zij eisen amnestie als politieke gevangenen. Die eis wordt GESTEUND door het ANC van Nelson Mandela. Niet zozeer om humanitaire redenen, maar vooral om te voorkomen dat de drie overlijden en zo martelaren worden van de voorstanders van de apartheid.

Water uit de Libische woestijn per pijplijn naar de kust. "Het achtste wereldwonder" zegt kolonel Gaddafi. In aanwezigheid van diverse staatshoofden, onder wie de Egyptische president Mubarak en de Marokkaanse koning Hassan, werd het eerste deel van de pijplijn opengesteld. Uit ondergrondse woestijnmeren in het zuiden wordt over tweeduizend kilometer zoet water aangevoerd. Dat water is negen dagen onderweg. Libie heeft Egypte minstens een miljoen arbeidskrachten gevraagd om de landbouwgebieden die nu ontstaan, te komen bewerken.

ernstig dat EG- beraad nodig is. Verder wordt er gedemonstreerd in Kroatie en in de Joegoslavische hoofdstad Belgrado. Zo'n tienduizend moeders van soldaten in het Federale Joegoslavische leger eisen de terugkeer van hun zonen.

In Osijek, waar gisteren nog hevig gevochten werd zijn duizenden moeders van Kroatische soldaten de straat opgegaan. Voor de gebouwen van het federale leger, eisten ze de terugkeer van hun zonen. En ook in de Kroatische hoofdstad Zagreb demonstreerden duizenden vrouwen. Ze staken kaarsen op voor de slachtoffers van de in hun ogen zinloze burgeroorlog. De vrouwen willen met hun betogingen steun betuigen aan een groep moeders uit Kroatie, Macedonie en Bosnie-Herzegowina, die met bussen naar de Joegoslavische hoofdstad Belgrado zijn gereisd. Ze hebben persoonlijk bij de legerleiding de terugkeer van hun zonen geeist. In de Kroatische stad Vukovar is vannacht hevig gevochten. Serviers en troepen van het federale leger houden de stad omsingeld. De Kroatische gardisten, die de stad met soms zelfgemaakte wapens verdedigen, zitten sinds vandaag zonder water en stroom. De Nederlandse EG-waarnemer in Kroatie, Wijnaendts, heeft het Joegoslavische leger ervan beschuldigd de kant te hebben gekozen van de Serviers. Wijnaendts vindt dat de Europese Gemeenschap snel in actie moet komen.

Die snelle actie van de EG moet gestuurd worden door minister Van de Broek van Buitenlandse Zaken. Nu voorzitter van de EG. Hij is in onze Haagse studio. -Mijnheer Van de Broek, goedenavond. Spoedoverleg van de EG aanstaande dinsdag. Waarom - Is er nog wel een rol voor de EG. De Franse president is op dit moment ook al druk aan het bemiddelen - Wat moet de uitkomst zijn van het beraad dinsdag - Zullen de partijen NU wel bereid zijn te luisteren. Eerdere pogingen zijn mislukt.

In de voormalige DDR zijn organen van mensen, die nog leefden, maar ten dode waren opgeschreven, weggenomen voor transplantatie. Dat gebeurde in Berlijn. De Duitse justitie stelt een onderzoek in.

Premier Lubbers heeft in de Tweede Kamer opnieuw spijt betuigd over het verdriet dat hij de slachtoffers van de Japanse bezetting heeft aangedaan. Lubbers zegt, dat het nooit zijn bedoeling geweest is, om de zaak van de Japanse ereschulden als afgedaan te beschouwen.

Het weer,met Peter Timofeeff.

30-08-1991

Alles aan hem is groot. Zijn stem, z'n eetlust, zijn honorarium en niet in de laatste plaats zijn inmense schare fans. Eergisteren moest ie een concert in Kopenhagen afzeggen. Problemen met zijn stem En dat was een duidelijke hint naar critici die hem verwijten dat ie meer een fenomeen is dan een zanger Pavarotti kreeg van Willem Duys de Edison die hij vorig jaar gewonnen heeft voor zijn concert in Rome. Hij had hem nog steeds niet in ontvangst genomen. Zijn zoveelste beloning. Voor een superster is er natuurlijk ook een echte society -ontvangst. In het Kurhaus in Scheveningen waar Paverotti logeert. Schilkderen die de maestro tussen haakjes ook. En dat alles moet eindigen in een super-concert zondagavond in Ahoy in Rotterdam. Kosten 6 miljoen gulden.

Goeden avond: het nieuws van vrijdag 30 augustus. Kok wil snel PvdA-congres over eigen positie. Hervormers wyzen Gorbatsjovs voorstellen af. Moederprotest tegen oorlog in Joegoslavie groeit. Drieentwintig jaar oud VERspringrecord verbeterd.

Vice-premier en partijleider Kok wil dat het congres van de PvdA zich snel uitspreekt over zijn eigen positie. Kok vindt die positie onduidelijk, nu er vanuit de achterban weer veel kritiek klinkt na de besluiten over de WAO en over de koppeling. Kok stelt vanavond het bestuur van de PvdA voor om het in oktober geplande partijcongres te vervroegen en snel te laten uitspreken of hij, als politiek leider, nog het vertrouwen van z'n eigen achterban krijgt:

Kok zegt graag te willen uitleggen waarom de besluiten over WAO en koppeling genomen zijn. Het stoort Kok wel dat zijn eigen achterban soms twijfelt aan zijn integriteit.

De kritiek op Kok komt dezer dagen vooral uit de gewesten van de PvdA. In Amsterdam vergadert het gewest NoordHolland-Zuid vanavond over de kabinetsplannen. Politiek verslaggever Tim Dekkers is in de hoofdstad.

Een behoorlijke tegenslag voor president burgemeester Popov, oud-minister Sjevardnadze en de economoom Jakovlev. Deze hebben geweigerd in de vernieuwde Veiligheidsraad te gaan zitten, en dat had Gorbatsjov hun gevraagd. En het uiteenvallen van de Sovjetunie gaat nog steeds door. Azerbeidzjan is de volgende republiek die er geen heil meer in ziet in de Sovjetunie te blijven.

Op een persconferentie zei burgemeester Popov dat Boris Jeltsin hem gevraagd heeft toezicht te houden op de onteigening van de bezittingen van de communistische partij. Voor de Veiligheidsraad hebben hij en zijn politieke vrienden geen tijd . In Azerbeidjan heeft het parlement de onafhankelijkheid uitgeroepen. Azerbeidzjan is de tiende republiek die zich los wil maken uit de Unie. Eerder riepen Estland, Letland, Litouwen, Wit-Rusland, Moldavie, de Oekraine, Georgie, Armenie en Oezbekistan al de onafhankelijkheid uit, of kondigden aan dat binnenkort te zullen doen. De republiek Kazachstan heeft een akkoord gesloten met de Russische Federatie dat beide de grenzen tussen de twee republieken respecteren. De Russische vice-president Roetskoj en de Kazachstaanse president Nazar-bajev ondertekenden het verdrag in Alma Ata, de hoofdstad van Kazachstan. Gisteren sloot de Oekraine al een dergelijk akkoord met de Russische Federatie. Daarmee is er een einde gekomen aan de opwinding die was ontstaan door opmerkingen van Boris Jeltsin. Die zei eerder dat de grenzen met de nabuur-republieken veranderd moeten worden ten gunste van de Russische Federatie.

Anatoli Loekjanov is van zijn voetstuk gevallen. Tot voor kort een goede vriend van president Gorbatsjov en vier dagen geleden nog voorzitter van de Opperste Sovjet. Loekjanov werd gearresteerd op verdenking van hoogverraad. De parlementsleden hebben zijn arrestatie gisteren geeist. En vandaag was er angst bij veel ex-communisten, die vrezen voor hun hachje in deze tijd van zuiveringen

1.35'

Leden van het elitekorps van "zwarte baretten" hebben uit angst voor de grote zuivering in de Sovjetunie, politiek asiel aangevraagd inLitouwen. Een opmerkelijke stap aangezien het korps in de republiek vaak met geweld het onafhankelijkheidsstreven heeft proberen te breken. De massale internationale erkenning van het Balticum heeft de EG overigens doen besluiten de drie republieken uit te nodigen voor een EG-vergadering volgende week.

het gaat allemaal zo snel in de Sowjet-Unie, dat de aardrijkskunde- en geschiedenisleraren de ontwikkelingen nauwelijks kunnen bijbenen. Landkaarten en leerboeken zijn op slag volkomen verouderd.

Op veel middelbare scholen neemt de Sovjetunie een belangrijke plaats in op het programma. Maar het lesmateriaal raakt letterlijk met de dag verder achterop. In veel klassen laten de leerlingen de boeken maar in de tas en doen een beroep op het improvisatietalent van hun docenten. Maar de meeste uitgeverijen menen dat hun boeken nog best meekunnen. In veel teksten wordt er namelijk toch al vanuit gegaan dat de geschiedenis van de Sovjetunie herschreven moet worden. Om de achterstand tot een minimum te beperken sturen verscheidene uitgeverijen aanvullend materiaal rond waarin de laatste ontwikkelingen verwerkt zijn.

Generaal Michel Aoun is uit Libanon naar Frankrijk gesmokkeld. De Franse regering biedt de voormalige christelijke militieleider asiel. De afgelopen tien maanden hield hij zich al schuil in de Franse ambassade in Beirut. Aoun krijgt onderdak in een zwaar bewaakte villa bij Marseille. Vijftig man bewaking moeten een moordaanslag, zoals onlangs op de Iraanse ex-premier Bakhtiar, voorkomen. Michel Aoun rebelleerde tot het uiterste tegen de door Syrie gesteunde Libanese regering. Oktober vorig jaar werd hij verslagen en op de vlucht gejaagd.

In Polen treedt de regering af. Premier Bielecki diende het ontslag van z'n regering in, omdat hij te weinig steun krijgt voor z'n drastische bezuinigingsplannen. Tot verbijstering van de parlementariers vlak voor een motie in stemming zou worden gebracht waarin z'n aftreden werd geeist. De ex-communisten -indieners van de motie- wilden Bielecki wel als waarnemend premier laten aanblijven tot de parlementsverkiezingen 27 oktober. Maar daar voelde hij niets voor. President Walesa heeft speciale bevoegdheden gevraagd om per decreet verder te kunnen regeren.

Extra geld voor de gezondheidszorg levert dit jaar 1800 arbeidsplaatsen op. Voor dit jaar is 150 miljoen gulden uitgetrokken om de werkdruk te verlichten. Het geld wordt -net- als vorig jaar vooral gebruikt voor het aantrekken van meer personeel. De instellingen mogen het geld zelf besteden. Voor volgend jaar stelt de overheid 120 miljoen gulden beschikbaar. De financiele overheidshulp is voor drie jaar afgesproken na de CAO-conflicten in de gezondheidszorg.

Nog geen duidelijkheid over wapenvondst in Alkmaar. De twee mannen, die gisteravond werden aangehouden, hebben de politie nog steeds niet verteld wat ze van plan waren met de pistolen, automatische wapens en handgranaten. Een deel lag in een huurauto, die geparkeerd stond bij motel Alkmaar. Het tweetal, dat de auto had gehuurd, heeft, volgens de politie, wel een strafblad. Maar daaruit blijkt geen direct verband met de wapens.

De schrijver Bert Schierbeek krijgt dit jaar de Constantijn Huygensprijs. De prijs van tienduizend gulden is een onderscheiding voor het totale letterkundige werk van de auteur. De 73-jarige Schierbeek begon na de Tweede Wereldoorlog met publiceren. In 1951 verscheen "Het boek ik", dat beschouwd wordt als het eerste Nederlandse EXPERIMENTELE prozawerk. Bert SchierbeekH geldt als een van de belangrijkste vijftigers van de Nederlandse literatuur.

Steeds luider worden de protesten van soldatenmoeders in Joegoslavie. Zij tonen hun afkeer van de burgeroorlog. En er zijn ook massa-bijeenkomsten ,waar geprotesteerd wordt tegen de ontslagen van een aantal journalisten, die bij de radio en de televisie in Belgrado werken. De Servische regering is daarvoor verantwoordelijk.

Duizenden moeders, van soldaten die vechten in de burgeroorlog, protesteren op verschillende plaatsen tegen de oorlog. Op dit spandoek staat: "Geef onze zonen terug". Deze vrouw is wanhopig omdat n zoon in het Kroatische leger vecht, en haar andere zoon in het Joegoslavische leger. Bij de radio en de televisie in Belgrado zijn verscheidene journalisten ontslagen, op gezag van de Servische regering. De journalisten protesteren tegen de censuur. Tijdens de journaal-uitzendingen lezen ontslagen journalisten op straat nieuwsberichten voor, die ze zelf geschreven hebben. Vandaag is de strijd rond de belegering van de stad Vukovar de zesde dag in gegaan. Ook aan de kust is weer hevig gevochten. Opnieuw heeft de burgeroorlog tientallen doden gekost.

Als we spreken van de Trechterbekercultuur, dan gaan we in de tijd 50 eeuwen terug 5.000 jaar Uit die cultuur is een nederzetting gevonden in het Noordhollandse Slootdorp. En het meest opmerkelijke is, dat alles er nog zo gaaf bij ligt

Dat hier in de akkervelden van de Wieringermeer een nederzetting uit de Trechterbekercultuur blootgelegd zou worden, had geen archeoloog gedacht. Voor het eerst kan er een plattegrond worden gemaakt van zo'n nederzetting. De vondsten hier geven veel informatie over de mens van 5000 jaar geleden:

Het is toch nog goed gekomen met Luciano Pavarotti. Althans met zijn stem, want daar mankeerde dezer dagen in Kopenhagen iets aan. De tenor ontvangt zondag in het Rotterdamse Ahoy allerlei rangen en standen voor even gedifferentieerde prijzen.

van 8 meter 90, dus met 5 centimeter overtroffen. Niet door de favoriet voor de wereldtitel, Carl Lewis, maar door de, tot dan in sprongkracht, derde Amerikaan, Mike Powell.

De 27-jarige Mike Powell sprong kort tevoren al een record-afstand. Maar tot z'n ontzetting ONgeldig, wegens een voetfout op de afzetbalk. Eerder sprong Carl Lewis - al meer dan zestig wedstrijden ongeslagen - officieus verder dan het wereldrecord: 8 meter 91, een verbetering met EEN centimeter. Maar Lewis had teveel rugwind tijdens z'n sprong. Toen was het de beurt aan Powell 8 meter 95. Het wereldrecord was gebroken In 1968 was het de Amerikaan Bob Beamon, die in Mexico, op grote hoogte, het langst bestaande atletiek-record tot nu toe, vestigde met 8 meter 90 In Tokio sprong Mike Powell dus vijf centimeter verder en werd daarmee ook wereldkampioen.

Het weer,met Peter Timofeeff.

1. kaart met zomercijfers. 2. grafiek neerslag. 3. satellietfoto. 4. kaart Nederland vannacht 5. kaart Nederland zaterdag. 6. kaart Nederland zondag.

1. kaart met zomercijfers. Voor de meteorologen loopt de zomer van juni tot en met augustus. Alles bij elkaar was de zomer van 1991 heel gewoon. Deze cijfers zijn gemiddelde waarden voor De Bilt. Het normale aantal uren zon is 576, we kregen 553. De gemiddelde temperatuur is iets hoger dan normaal. De hoeveelheid neerslag is ongeveer normaal. Maar met name die neerslag is heel gek over de zomer verdeeld. 2. grafiek neerslag. Juni was met 155 mm tegen 69 mm normaal een hele natte maand. Dat was zelfs de natste maand van de eeuw. Juli was ongeveer normaal. En augustus was met maar 6 mm tegen 88 mm normaal zelfs de droogste maand van de eeuw. 3. satellietfoto. Droog blijft het ook de komende dagen nog. Vandaag was er geen wolk te zien. Maar dit zou net zo goed de satellietfoto van morgen kunnen zijn. 4. kaart Nederland vannacht. Vannacht wordt weer tamelijk fris. Hier en daar zou er een mistbank kunnen ontstaan. 5. kaart Nederland zaterdag. Morgen dus opnieuw heel veel zon. De temperatuur loopt op tot ongeveer 25 graden. Er waait een zwakke tot matige oosten wind. 6. kaart Nederland zondag. Zondag wordt het zelfs nog wat warmer. Maar in de loop van de dag verschijnt er van het zuiden uit wat hoge sluierbewolking. Het blijft dan ook nog gewoon droog. Pas maandag neemt de kans op een bui weer toe en wordt het ook wat koeler.

31-08-1991

Goeden avond.Het nieuws van zaterdag, de laatste dag van augustus. Surinaamse drugshandel infiltreert in Nederlandse overheid. PvdA-Partijbestuur achter Kok. Gevechten op het vliegveld van Zagreb. Nederlands-Zweedse autofabriek nu OOK Japans.

Binnen het Nederlandse overheidsapparaat zijn infiltranten van de Surinaamse cocainehandel binnengedrongen. Dat blijkt uit een onderzoek van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie. En binnen het kabinet is men daarover behoorlijk ongerust. De Tweede Kamer zal hierover -op korte termijn- VERTROUWELIJK worden ingelicht.

Onder leiding van mensen uit de legertop worden in Suriname netwerken opgezet die in Nederland opereren. Infiltranten zijn ondergebracht bij Nederlandseoverheidsdiensten zoals ministeries, gemeentekantoren en het politieapparaat. Ze doen ook dienst op de luchthaven Schiphol. Opsporings- en inlichtingendiensten spreken van professionele netwerken die zouden vallen onder de Surinaamse inlichtingendienst. In een gemeenschappelijke reactie erkennen deministers van Binnenlandse Zaken Dales en de minister van justitie Hirsch Ballin de infiltraties. "Afgelopen maanden is uit onderzoek gebleken dat er sprake is van enkele gevallen van infiltratie door de drugshandel uit Suriname. In die gevallen zijn personele maatregelen genomen. Het onderzoek loopt gedeeltelijk nog door". Verder willen de beide bewindslieden niet op de zaak ingaan. Sommigen Kamerleden zijn al op de hoogte en zijn bezorgd. Zorg is er ook over het witwassen van de honderden miljoenen guldens aan zwart geld die met de Surinaamse cocainehandel worden verdiend.Dit jaar is er beslag gelegd op 882 kilo Surinaamse cocaine. Maar dat is nog geen tien procent van wat er werkelijk wordt ingevoerd. De politie neemt aan dat tot 1 augustus dit jaar ongeveer 8000 kilo Surinaamse cocaine binnenkwam. Straatwaarde 800 miljoen gulden. Ook zijn militaire commando's uit Suriname in Nederland actief. Ze intimiderenmensen die informatie over de cocainesmokkel laten lekken. Onlangs is een rechercheteam van de politie in Den Haag dat onderzoek deed in een Surinaamse cocainezaak met de dood bedreigd. De minister van justitie zal binnenkort in een vertrouwelijk overleg de Kamer inlichten. Maar in een reactie zeggen de politie-specialisten van de drie grootste partijen dat ze al op korte termijn maatregelen willen. Kamerlid Dijkstal sluit daarbij militair ingrijpen niet uit.

NRC-Handelsblad meldt vandaag dat de Centrale Recherche Informatiedienst al in 1985 wist van de betrokkenheid van de Surinaamse legerleiding bij de handel in cocaine. Het ministerie van Justitie is toen ingelicht. De toenmalige minister van Justitie, Korthals Altes, zegt dat hij daarvan pas drie jaar later op de hoogte was.

Steun voor Wim Kok uit eigen gelederen. Het partijbestuur van de PvdA heeft het vertrouwen in de WAO-politiek van Kok uitgesproken. Een schouderklopje dat de vice-premier hard nodig heeft, na alle kritiek op zijn beleid. Ook zijn voorstel voor een vervroegd partijcongres is aangenomen. Dat wordt nu half september. Dan wil Kok van de PvdA-aanhang weten of hij als leider nog geloofwaardig is. Marianne Sint is dat niet. Tenminste, dat vindt ze zelf. Gisteravond trad ze vrijwillig af als als partijvoorzitter.

"Als ik opstap" zei Marianne Sint zo'n twee weken geleden in de Volkskrant, " dan zou mijn aftreden geen jota veranderen aan het kabinetsbesluit over de WAO'. Nu is ze vrijwillig opgestapt, na een voorzitterschap van vier-en-een-half jaar.

April 1987. De tot dan toe vrij onbekende Marianne Sint volgt Max van den Berg op als voorzitter. Ze ziet het als haar belangrijkste taak de PvdA drastisch te vernieuwen. De partij moet volgens haar toegankelijker worden en dichter bij de mensen staan. Dat levert weliswaar een stroom van discussies en rapporten op, maar het enige wat verandert, is de populariteit: die neemt af. Sint krijgt dan ook op speelse wijze van de achterban het verwijt dat de PvdA stuurloos is. Toch stond haar positie nooit ter discussie. Tot de WAO-voorstellen van het kabinet Lubbers-Kok. De storm van kritiek die de PvdA te verduren kreeg, ging aan Marianne Sint voorbij. Zij was op vakantie en onbereikbaar. En dat was onverstandig, zei ze later bij NOS-Laat.

Het aftreden van Marianne Sint is verstandig. Dat zegt de VVD. De grootste oppositiepartij ergert zich aan de discussies over de WAO binnen het kabinet al maandenlang groen en geel.

Op de partijraad van de VVD in Nieuwegein trok fractievoorzitter Bolkestein weer fel van leer tegen het kabinet. Het CDA noemde hij vleugellam en de PvdA niet in staat tot regeren. Het opstappen van Sint vindt hij daarentegen wijs. Bolkestein had ook kritiek op D'66. Die partij, aldus de VVD-leider, is veel te onduidelijk over de WAO-problematiek.

Servie gaat alsnog akkoord met het vredes-voorstel van de Europese Gemeenschap. dat heeft Televisie Belgrado zojuist gemeld. Voorwaarde is wel, dat de EG-waarnemers burgers zijn en geen militairen. Ook vandaag is er weer zwaar gevochten in Kroatie: Anarchie en de macht van wapens regeren de deel-republiek.

Bij het vliegveld van Zagreb braken vanmiddag felle gevechten uit, nadat een vliegtuig uit Oeganda door de federale luchtmacht gedwongen werd te landen. Het toestel was met 19 ton wapens en munitie, bestemd voor Kroatie, op weg naar Ljubljana. Kroaten barricadeerden vervolgens de toegangswegen tot het vliegveld. In Zagreb-Stad worden op dit moment wapens uitgedeeld, ter voorbereiding van de algehele mobilisatie. President Tudjman beslist vandaag, of er zo'n mobilisatie komt. Hij eist, dat het federale leger uiterlijk vandaag elke hulp aan de Serviers stop zet. Maar het leger is klaar voor een nieuwe confrontatie: crossje De stad Vukovar, in het oosten van Kroatie, werd in de nacht en in de ochtend opnieuw bestookt door granaatwerpers. Daarbij zijn, volgens Kroatische bronnen, minstens drie doden gevallen. Het stadje ligt al dagen zwaar onder vuur, nog slechts een enkel huis staat overeind. Ook in Osijek, eveneens Oost-Kroatie, levert de Kroatische Nationale Garde slag tegen Servische nationalisten en tegen het federale leger van Joegoslavie. Ook elders in Kroatie wordt hevig gevochten. In de Joegoslavische hoofdstad Belgrado heeft de de Servische regering van president Milosevic de hele dag overlegd over het laatste vredes-voorstel van de Europese Gemeenschap. Die eist vanaf 12 uur vannacht een door de EG te controleren wapenstilstand in Kroatie, gevolgd door een vredesconferentie. Maar voor de inmiddels honderden gedode Kroatiers en Serviers is elke bemiddeling al te laat.

Nu Servie akkoord is met het vredes-plan akkoord is, zijn de dreigende sancties van de EG tegen Servie waarschijnlijk van de baan.

Justitie verdenkt Wenneker (-producent van jenevers en whiskies)- van belastingontduiking. Het bedrijf zou verkoop van drank buiten de boeken hebben gehouden. De staat heeft daardoor mogelijk miljoenen guldens accijnsverlies geleden. In veel drank van Wenneker zit, volgens de Keuringsdienst van Waren, 8 mililiter minder alcohol dan op de fles staat vermeldt. Justitie heeft aanwijzingen dat deze alcohol is verwerkt in de zwart verkochte drank.

Een regeringscrisis in Polen is bezworen. Het Poolse parlement heeft het aftreden van premier Bielecki en zijn regering verworpen. Een meerderheid stemde tegen het aanbod van Bielecki op te stappen. Gisteren liet de premier weten niet langer samen te kunnen werken met het parlement omdat de ex-communisten en hun bondgenoten daarin een ruime meerderheid hebben. Zij zouden volgens de premier belangrijke politieke en economische hervormingen tegenhouden. Bielecki blijft nu waarschijnlijk aan tot 27 oktober. Dan worden voor het eerst vrije parlementsverkiezingen gehouden.

Een weekend vol festiviteiten in Rotterdam. Daar is vandaag het nieuwe theaterseizoen geopend. Met veel muziek, dans en cabaret. Bezoekers van de Rotterdamse uitmarkt kregen alvast voorproefje van het nieuwe theateraanbod. Voor een blusbootdemonstratie of voor een rondvaart met een loodsboot kon men terecht in de haven. De open havendag daar trok ook dit jaar weer duizenden bezoekers.

De Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely is op 66 jarige leeftijd overleden. Tinguely stak de draak met de consumptiemaatschappij door van oud roest allerlei uitbundige, maar verder nutteloze machinerieen te vervaardigen. Als het maar bewoog. Hij creeerde chaos, ook voor kinderen, want die houden van georganiseerde wanorde, zei Tinguely. In de zestiger jaren waren zijn scheppingen van vrolijk-prikkelende aard, die tot in het Amsterdamse Stedelijk Museum tot een relletje leidden. Latere thema's van Tinquely werden het leven en de dood.

In het Aziatische deel van de Sowjet-Unie begint nu ook de ene republiek na de andere zichzelf onafhankelijk te verklaren. Aldus deden vandaag Oezbekistan en Kirgizie. Al die Sovjet-republieken,die nu onafhankelijk zijn, willen dat de gehate veiligheidstroepen van het Sovjet-ministerie van binnenlandse zaken zo snel mogelijk van hun grondgebied verdwijnen.

In Litouwen en Letland zijn de zwarte baretten, de elitetroepen van het Sovjet-leger, al begonnen aan hun terugtrekking. De Zwarte Baretten hadden zich deze week in hun kazernes verschanst, nadat de Litouwse regering om de uitlevering had gevraagd van leden die betrokken waren geweest bij gewelddadige acties in de Baltische republiek. De elitetroepen waren onder andere verantwoordelijk voor de bestorming van de televisiestudio's in Vilnius, in januari dit jaar, waarbij 14 mensen om het leven kwamen. Sommige leden hebben amnestie gevraagd, maar anderen zien daar de noodzaak niet van in. .,-.-.-.-. Ook in Letland worden de naar schatting 100 tot 150 zwarte baretten door het Sovjet-leger ontwapend en naar huis gestuurd. Ze hadden een vrijgeleide geeist, uit angst voor de woedende Letse bevolking. Maar in Moskou was het vandaag feest: een speciale feestdag die sinds vijf jaar wordt gevierd om de nieuwe vrijheid te herdenken. Met massale popconcerten in verschillende parken, (kapel) maar ook de wat traditionelere militaire kapel Feest was er vandaag ook bij de Pravda, eens de klakkeloze spreekbuis van de communistische partij, nu een onafhankelijk dagblad. Het portret van Lenin is verdwenen uit de kop evenals de oproep aan de proletariers aller landen om zich te verenigen. Officieel is de krant nog steeds verboden en daarom geeft de redactie het blad in eigen beheer uit. Vijf kopeken duurder dan twee weken geleden maar desondanks vond de krant gretig aftrek.

Verbijsterd en verontwaardigd reageren de onderwijsvakbonden, scholieren- en studentenorganisaties op weer nieuwe, uitgelekte bezuinigingsmaatregelen van onderwijsminister Ritzen.

Op verschillende fronten heeft Ritzen ingrijpende bezuinigingsplannen. Zo gaat het lesgeld voor middelbare scholieren ouder dan 16 niet 100, maar 300 gulden omhoog. En voor wie meer dan een keer blijft zitten nog meer. Compensatie voor de lagere inkomens moet dan uit de studiefinanciering komen. Maar tegelijkertijd gaat de basisbeurs voor havo- en vwo-leerlingen meer dan 100 gulden omlaag. Het Landelijk actiecomite scholieren snapt niet waarom: De onderwijsvakbonden hebben al acties aangekondigd, want Ritzen wil ook de wachtgelden voor leerkrachten flink verlagen. Verder zal er in de toekomst gesnoeid worden bij de academische ziekenhuizen en internationale instituten. De onderwijsbegroting wordt op prinsjesdag pas openbaar.

Toen Volvo. Nu gaat de fabriek NETCAR B.V. heten Een nieuwe naam,nieuwe bazen. De Staat der Nederlanden Volvo uit Zweden

In Den Haag vroeg iedereen waar de nederlandse delegatie toch bleef. Nakamura - president van Mitsubishi,een van de belangrijkste economische pijlers van Japan en Fujita,ambassadeur van Japan in Nederland waren stipt op de afgesproken tijd aanwezig.Evenals Jeansson de president van Volvo Zweden.Een uur te laat kwam de nederlandse delegatie opdagen voor de aandelenoverdacht. r.Deelname van Mitsubishi in de nederlandse volvo fabriek is een strategische zet in het kader van europa 92. De volvo fabriek in Born in Limburg krijgt een niuewe naam Netcar bv .Mitsubishi,Volvo Zweden en de nederlandse Staat zijn de aandeelhouders.Mitsubishi wil met name de efficiency in de produktie verhogenDe eerste nieuwe modellen zullen vanaf 1996 de fabriek verlaten. Mitsubishi,Volvo Zweden en de nedrlandse Staat investeren totaal 3,2 miljard gulden in de fabriek.Waarvoor de gebroerders van Doorne ooit de basis hebben gelegd.Meneer Wim en meneer Huub van Doorne,de ontwerpers en bouwers van de eerste automatiwsch geschakelde nederlandse gezinswagen.Na de dafjes van vroeger en de volvo's van nu zullen straks in Limburg ook de eerste japanners van de band rollen.

Nog een laatste spectaculair sportbericht. Een Nederlands succes op Fushing Meadows. De Nederlander Paul Haarhuis heeft daar de als eerste geplaatste Boris Becker verslagen.Met 6-3, 6-4 en 6-2.Becker had tegen de agressief spelende Haarhuis geen schijn van kans. De Nederlander liet de nummer een van de wereld alle hoeken van de baan zien.

Het weer,met Peter Timofeeff.

1. weerkaart Europa vandaag. 2. stromingkaart Europa. 3. kaart Nederland morgen. 4. vooruitzichten.

1. weerkaart Europa vandaag. Op dit moment ligt er een lagedrukgebied boven het zuidwesten van Frankrijk. Boven de Noordzee hebben we nog steeds dat hogedrukgebied. Daar tussen een warme en droge oostelijke stroming. Omdat dat hogedrukgebied eindelijk wat naar het oosten opschuift, kan dat lagedrukgebied langzaam naar ons toekomen. 2. stromingskaart Europa. Maar de koers van dat soort storingen wordt vooral bepaald door de stroming op een paar kilometer hoogte. En als we naar zo'n stromingskaart kijken, kunt U zien dat de meeste activiteit van die storing boven Frankrijk over Belgie naar Engeland moet lopen en maar heel moeilijk bij ons kan komen. 3. kaart Nederland morgen. Vanavond en vannacht is het helder. Het wordt met minimumtemperaturen rond 12 graden lang niet zo koud als de afgelopen nachten. Morgen is een warme zonnig dag. De temperaturen lopen op tot ongeveer 27 graden. Aan het einde van de dag zou er in het zuiden een lokale onweersbui kunnen ontstaan, maar die kans is niet groot. De zuidoosten wind is in het algemeen matig, maar aan de kust af en toe krachtig, windkracht 6. 4. vooruitzichten. Maandag dus nog zonnig en warm, met nog steeds een kleine kans op een onweersbui.Daarna meer bewolking, ook wat koeler. Maar regen van enige betekenis zit er eigenlijk nog steeds niet in.

01-09-1991

Goedenavond. Het nieuws van zondag 1 september. Van den Broek in Joegoslavie voor vredesakkoord. Gorbatsjov blijft als president. Massale belangstelling voor Italiaanse tenor.

Vanavond worden in Belgrado de handtekeningen verwacht onder het EG-vredesplan, dat een eind moet maken aan het bloedvergieten in Joegoslavie. Minister van den Broek is vanmiddag op stel en sprong naar de Joegoslavische hoofdstad vertrokken, om de lang betwiste overeenkomst alsnog uit het vuur te slepen. Namens de EG zal hij het akkoord bekrachtigen. (VERSLAG)

Servie mag dan hebben ingestemd met het EG-vredes-plan, de gevechten in Kroatie gaan gewoon door. (BETA)

Volgens de Kroatische televisie hebben het Federale leger en Servische nationalisten opnieuw granaten afgevuurd op Kroatische dorpen. Zoals hier in Gospic, vlakbij de Adriatische Kust. Daarbij zouden vier personen zijn gedood. crossje Vucovar, in Oost-Kroatie, is zwaar gebarricadeerd door Kroatische militairen. Ze zijn woedend over de zware aanvallen op het stadje, de laatste week: crossje Bij legerkampen in Zagreb melden zich tientallen Kroatische jongens als vrijwilliger. Zij hebben weinig vertrouwen in de zoveelste wapenstilstand, die gister-avond is bereikt: 2 s van 14" totaal Kroatische moeders zijn per bus naar Brussel vertrokken. Bij de EG gaan ze pleiten voor ontslag van hun zonen uit militaire dienst.

Michael Gorbatsjov is vastbesloten zijn positie als leider van de Sovjetunie te behouden en door te gaan met de hervormingen in zijn land. En alle republieken, dus ook de Baltische staten, hebben het recht onafhankelijk te worden. Die uitspraken deed de Sovjet-president in een interview met het Amerikaanse tv-station CNN. (VERSLAG)

De Amerikaanse President Bush komt morgen met een verklaring die, zo zegt hij zelf, van groot belang is voor de inwoners van die republieken. De Litouwse President Landsbergis twijfelt niet aan de inhoud. (QOUTE)

op 19 sec Duizenden Litouwers hebben in de hoofdstad Vilnius, het mislukken van de staatsgreep gevierd. President Landsbergis zei tegen de enthousiaste menigte, dat ze morgen echt onafhankelijk zullen zijn, en dat de Litouwse soldaten in het Sovjet-leger, thuis zullen komen.

Het zuidwesten van Frankrijk is getroffen door hevige storm en zware regenval. In de omgeving van Bordeaux moest de jonge wijnoogst het ontgelden. (BETA)

Door de aanhoudende slagregens en de storm kwamen de straten in Bordeaux blank te staan. En in de laag gelegen wijken van de stad liepen de huizen onder. De brandweer moest binnen 24 uur vijfhonderd keer uitrukken om kelders leeg te pompen. Buiten de stad waaiden de daken van de gebouwen. En de schade was groot voor de graan- en wijnboeren op het platteland. De druiven voor de Bordeaux-wijn worden doorgaans geplukt in de eerste weken van oktober. De strop wordt dit jaar dubbel zo groot, omdat in april, zware nachtvorst, ook veel schade aanrichtte in de jonge aanplant.

Hij is voor de tweede keer in zijn 30-jarige carriere in Nederland; de wereldvermaarde Italiaanse operazanger Luciano Pavarotti. Voor een 9000 koppig publiek, in Rotterdam; Het is het laatste optreden van zijn Europese tournee, die in Londen begon. (VERSLAG)

Een nieuw wereldrecord voor de Verenigde Staten op de laatste dag van het wereldkampioenschap atletiek in Tokio. (BETA)

De start van de vier maal honderd meter estafette. De Amerikanen hadden het wereldrecord op dit nummer al in hun bezit. Op 7 augustus gevestigd in Zurich. Nu, met een andere eerste loper, Cason, werd er 17- honderdste afgeknabbeld. De andere deelnemers voor de Verenigde Staten, Burrell, Mitchell en Lewis hadden wel meegewerkt aan het vorige wereldrecord, op de 4 x 100 meter. Voor Carl Lewis, die als laatste het stokje overnam, was het zijn tweede wereldrecord op dit kampioenschap. Na de honderd meter, won Lewis nu ook een gouden medaille op de vier maal honderd meter. Het nieuwe wereldrecord is niet 37.51 zoals hier staat, maar 37.50. even het volkslied laten horen de beta is 57.

Van onze verslaggever in Belgrado horen we zojuist dat de de ondertekening van het EG - vredes akkoord nog niet honderd procent zeker is. Vanuit de Nederlandse ambassade in Belgrado onderhandelen minister van den Broek en ambassadeur Wijnandts nog met de strijdende partijen over de definitieve tekst van het verdrag.

Het weer Het wordt morgen opnieuw een warme dag met veel zon. Morgen neemt in het zuiden van het land de bewolking wat toe, maar tot een bui komt het vrijwel zeker niet. De wind zwakt steeds verder af. De temperatuur loopt morgenmiddag op naar ongeveer 27 graden. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: Het blijft droog. Er zijn flinke perioden met zon, maar met een middagtemperatuur van ongeveer 22 graden wordt het minder warm. Tot zover het 8 uur journaal. Om 10 uur de volgende uitzending. Goedenavond.

02-09-1991

Goeienavond, het nieuws van maandag 2 september - steun voor plan Gorbatsjov voor radicale verandering Sovjetunie - Bush erkent onafhankelijkheid Baltische Staten - Van den Broek bereikt toch bestand in Joegoslavie - aanhoudende droogte bedreigt landbouw-oogsten

Op de resten van de oude Sovjetunie, bouwen we een nieuwe. Een Unie waaraan alle republieken, op vrijwillige basis, kunnen meedoen. Met dit plan heeft Sovjet-president Gorbatsjov vandaag het Congres van Afgevaardigden in Moskou overrompeld. Met de volle steun van de presidenten van tien van de Sovjet-republieken in zijn rug, heeft Gorbatsjov de nieuwe koers voor zijn land uitgezet.

Gorbatsjov heeft daarvoor het Congres van Volksafgevaardigden, de belangrijkste wetgevende vergadering van zijn land, niet nodig gehad. Hij stelde het Congres voor een voldongen feit met een plan dat wordt onderschreven door tien presidenten. Zodat het op de steun van tien van de vijftien republieken in de Sovjetunie kan rekenen. Volgens het plan van de presidenten wordt de nieuwe Unie een losse federatie. De republieken maken zelf uit hoeveel macht ze afstaan aan Moskou. Wel worden defensie en buitenlandse zaken centraal geregeld. Er komt een nieuwe grondwet die de basis moet vormen voor de nieuwe Unie. Tot die er is, wordt de Sovjetunie geregeerd door een staatsraad onder leiding van Gorbatsjov. Het enige gesputter in het Congres kwam van de leden van de conservatieve Sojoez-groep , wat Unie betekent. Gorbatsjov hoort morgen welke kant het Congres opwil: die van de nieuwe Unie of die van zijn ontslag. Volgens de Sovjet-president heeft het Congres overigens niet zo veel keus.

Tot in de vroege ochtenduren, sprak de sovjet-leider de nieuwe Unie door met elf republiekspresidenten. Tien gingen ermee akkoord. De elfde, die van Georgie, stelde zijn beslissing nog even uit.

Het was al langer verwacht en vanmiddag was het dan zover: ook de Verenigde Staten hebben de onafhankelijkheid van de drie Baltische Staten erkend. President Bush wilde die definitieve erkenning niet eerder aankondigen, zo zei ie op zijn persconferentie vanmiddag, om de Sovjetleiding niet voor de voeten te lopen.

Bush's verklaring werd in Litouwen met grote aandacht gevolgd. Volgens president Landsbergis van Litouwen is de Amerikaanse erkenning een garantie dat de Balten voortaan gevrijwaard zijn van militair geweld. Ook blijdschap vanmiddag bij de Letse president Gorbunov. Amerika vond het vorige week nog te vroeg om de drie republieken te erkennen. Omstandig legde Bush uit waarom.

De havens van de Baltische landen zijn voor de marinevloot van de Sovjet Unie uiterst belangrijk. Vice-admiraal Egorov, chef-staf van de Baltische Vloot van de Sovjet Marine, maakt zich dan ook ernstige zorgen over de bases in de Oostzeestaten. Egorov kwam vandaag met twee oorlogsschepen aan in Amsterdam. Voor een bezoek van vijf dagen.

Vanochtend vroeg deed de Sovjet Marine hartje Amsterdam opschriken met 21 kanons schoten: Vanaf een dekschuit antwoordde de Koninklijke Marine,ook met 21 saluutschoten. Voor het eerst sinds dertien jaar meerden oorlogsschepen van de Sovjet Unie af in de haven van Amsterdam.Ze behoren tot de Baltische vloot van de Sovjet Marine.De Sovjet Unie heeft via Moermansk en de russische enclave Kaliningrad toegang tot de wereldzee-en.Hoe moet het verder met het vlag vertoon als de onafhankelijke Baltische staten de sovjet marine bases sluiten Vice-admiraal Vladimir Egorov,chef staf van de Baltische Vloot van de Sovjet Unie werd in Amsterdam begroet door de commandant zeemacht Nederland,vice admiraal Haver Droeze.De Koninklijke Marine heeft voor de 462 bemanningsleden van de twee Sovjet schepen uitstapjes georganiseerd.Onder meer naar het Tsaar Peter huisje in Zaandam.De schepen zijn donderdagmiddag open voor het publiek en vertrekken vrijdag weer naar zee.

De verbrokkeling van de Sovjetunie treft nu ook de afzonderlijke republieken. Binnen de republiek Moldavie (dat zich onafhankelijk heeft verklaard) heeft de Russische minderheid zich op zijn beurt weer vandaag onafhankelijk verklaard.

De strijdende partijen in Joegoslavie lijken zich te houden aan het bestand, dat vannacht in Belgrado werd ondertekend. Alle republieken gingen uiteindelijk akkoord met de voorwaarden van de Europese Gemeenschap. Maar voor het zover was, moest de republiek Servie door minister Van den Broek onder grote druk worden gezet.

Nadat de speciale gezant Wijnandts aan minister Van den Broek had laten weten, dat er een goede kans op een wapenstilstand was, ging het duo gisteravond in Belgrado aan de slag. Maar al bij de eerste besprekingen bleken en problemen te zijn: Servie lag dwars. Dus gaat Van den Broek terug naar de Nederlandse ambassade om af te wachten, urenlang. De sfeer is gespannen omdat om middernacht het ultimatum van de EG afloopt en Servie zich blijft verzetten tegen controle op een bestand. Dat is een eis van de EG om de veiligheid van de waarnemers te waarborgen. Als het signaal komt dat Servie toch wil praten, vetrekt Van den Broek naar het federaal paleis. Maar Servie wil wijzigingen in de tekst, die onaanvaardbaar zijn voor van den Broek. Hij dreigt Servie politiek en economisch met een isolement. Om half twee s nachts lukt het- Servie gaat akkoord met de vastgelegde tekst - alle republieken willen tekenen. Er komt een vredesconferentie en 250 waarnemers gaan het bestand controleren. Voor deze waarnemers is dus een sleutelrol weggelegd. Morgen vergadert de EG in Den Haag over de vredesconferentie, die er nu z s m moet komen.

Vrede in Joegoslavie. Dat willen ook duizend moeders uit Kroatie, Macedonie en Bosnie-Herzegovina. Want ze wilen hun zoons terug. Vanmiddag demonstreerden de moeders voor het kantoor van de EG in Brussel.

Na een lange rit met 20 bussen vanuit Zagreb, kwamen de moeders vanmiddag bij de EG in Brussel aan. Hun zonen dienen in het leger van Joegoslavie. Vorige week eisten de moeders van de generaals dat ze hun zonen naar huis sturen. Maar de federale militaire staf wilden de moeders niet ontvangen. De publiciteit rondom deze aktie was groot. Vandaar ook dat de moeders Europa intrekken om hun aktie onder de aandacht te brengen. Morgen gaan ze naar Duitsland, dat het onafhankelijkheids-streven van Kroatie en Slovenie altijd krachtig heeft gesteund.

Een deel van de moeders wil morgen naar Den Haag, waar de ministers van buitenlandse zaken van de EG over Joegoslavie vergaderen.

De Britse premier Major is vanochtend in China aangekomen. Hij komt er de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie bespreken en de situatie rond Hongkong. Deze Britse kroonkolonie wordt in 1997 onderdeel van China. Major is de eerste westerse regeringsleider, die Peking bezoekt na de bloedig onderdrukte studenten-demonstraties voor democratie in 1989. Sindsdien verkeert China in een politiek isolement. In Peking ondertekent Major ook het bouwcontract voor een nieuw vliegveld bij Hongkong ter waarde van ruim dertig miljard gulden.

Grote belangstelling voor een baan bij Euro Disney. Vandaag was de inschrijving voor de 10.000 vacatures bij Euro Disney, het pretpark dat naar Amerikaans model in de buurt van Parijs wordt gebouwd. Duizenden belangstellenden kwamen opdagen. Ook vanuit Nederland is de belangstelling groot. Zo'n 80 Nederlandse managers zijn al geworven, en 600 Nederlanders maken een kans op een niet-managementfunctie. In april 1992 gaat Euro Disney open. Gerekend wordt op minstens 11 miljoen bezoekers per jaar.

Vanaf vandaag rijden er personen-auto's rond met nieuwe kentekens. De oude reeks was vol. DB-BB-01 is het allereerste in de nieuwe serie. Minister Maij van Verkeer overhandigde het bijzondere nummer aan burgemeester Apotheker van Veendam. Niet opmerkelijk, want daar is ook het bureau kenteken-registratie gevestigd. De reeks begint met DB, omdat de A-nummers voor het koninklijk huis bestemd zijn, de B-nummers voor vrachtwagens en de C-nummers voor het corps-diplomatique.

De jaarlijkse Theaterprijzen zijn uitgereikt. Peter Faber werd gekozen tot beste acteur en ontving de Louis d'Or voor zijn rol in Het Koekoeksnest van Dale Wasserman. De Theo d'Or, voor de beste vrouwelijke hoofdrol was voor Catharine ten Bruggencate als presidentsvrouw in De President van Thomas Bernhard. De Arlecchino, voor de beste mannelijke bijrol, was voor Victor Low en de Colombina, voor de beste vrouwelijke bijrol, ging naar Trudy de Jong.

Paul Haarhuis naar de kwartfinale op Flushing Meadow, de open Amerikaanse tenniskampioenschappen. Zaterdag versloeg Haarhuis nummer n van de wereld Boris Becker, vandaag diens landgenoot Carl Uwe Steeb. Waarvan hier de laatste slagen. De 25-jarige Brabander is tot nog toe de grote verrassing van het toernooi. Tegen Steeb kwam Haarhuis geen moment in gevaar. 6-2, 6-3 en 6-4 waren de setstanden. In de kwartfinale neemt Haarhuis het op tegen een Amerikaan. Jimmy Connors of Aaron Krickstein. Die 2 moeten het nog uitmaken.

Minister Ritzen van Onderwijs vindt dat zijn plannen om het lesgeld voor het voortgezet onderwijs flink te verhogen, geen problemen opleveren voor de lagere inkomens.

Ritzens plannen worden pas op Prinsjesdag bekend gemaakt, maar volgens uitgelekte cijfers gaat het lesgeld voor leerlingen vanaf 16 jaar volgend jaar driehonderd gulden omhoog en zou dan uitkomen op 1460 gulden. Minister Ritzen was vanmiddag bij de Hoge School Midden Nederland. Daar werd het Academisch Jaar geopend met een ronde tafelgesprek. Hier verdedigde hij onder meer zijn plannen om bij studenten die het eerste studiejaar niet goed doorkomen de studiefinanciering stop te zetten. Studenten moeten volgens Ritzen de propedeuse in een keer halen. Wil je net gaan studeren, wordt je ineens gemolken. Zo werd minister president Lubbers ontvangen bij de opening van het academisch jaar in Maastricht. Van studenten kreeg hij een melkfles aangeboden. Zij voelen zich uitgemolken door de nieuwe bezuinigingsplannen. Het academiegebouw in Maastricht wordt versierd met schilderingen van de Zuidafrikaanse prinses Ndimande. De muurschuilderingen zijn aangebracht in de stijl van Ndebele.

De provincie Zuid-Holland wil opnieuw gaan graven in de Alphense Coupe-polder. De politie in Alphen beschikt over nieuwe aanwijzingen, dat op de voormalige vuilnisbelt containers met gifgas zijn gestort. Dit meldt vanavond NOS-laat.

Twee weken geleden is de politie in Alphen aan de Rijn in opdracht van burgemeester Paats een nieuw onderzoek begonnen. Aanleiding vormen de berichten, dat in 1980 twee containers met gifgas illegaal in de Coupe-polder zijn gestort. De provincie Zuid-Holland en de politie in Alphen nemen de aanwijzingen serieus. Gedeputeerde Van der Vlist hoopt, dat de lokatie van de containers - waar nu een golf-baan ligt - op korte termijn wordt vastgesteld. Morgen bezoeken Tweede Kamerleden Alphen aan de Rijn, om zich persoonlijk op de hoogte te stellen.

Het tekort aan regen betekent voor sommige akkerbouwers de genadeklap. De aanhoudende droogte bedreigt de landbouw-oogsten. In verschillende delen van het land zijn maatregelen genomen: in de provincies Brabant en Limburg is plaatselijk een verbod ingesteld om oppervlaktewater te onttrekken en ook op de oost-Veluwe en in Drente geldt zo'n verbod. De uitgestrekte aardappel- en bietenvelden in de GroningsDrentse veenkolonien zijn kaal en geel.

Het rooien van de eerste aardappels is deze zomer een stoffig werk en vooral teleurstellend. Als het zo droog blijft wordt er twintig procent minder geoogst. De aardappels zijn veel te klein.Landbouwer Greven uit Vlagtwedde rekent op duizend gulden schade per hectare. Een verlies van veertigduizend gulden.De meeste bedrijven hebben zo'n schadepost.Ook de bieten zijn na de regen in juni en de droogte daarna volstrekt ondermaats. in het getroffen gebied hebben verschillende landbouwers de laatste tijd hun bedrijf gesloten. dat gebeurde , volgens de Christelijke Boeren en Tuindersbond ook bij goedlopende bedrijven. Het incasseringsvermogen van de vierduizend landbouwers hier is bijna op. Zo wachten ze nog steeds op een schaderegeling voor verleden jaar. Die in Brussel ligt voor goedkeuring. Er moet gezocht worden naar alternatieve gewassen. Droogtebestrijding door beregenen is geen oplossing. De installatie is voor de meeste landbouwers te duur.En er is onvoldoende water voorhanden.De aardappels worden bij zetmeelgigant de AVEBE verwerkt. Daar is de aanvoer beduidend minder. In het uiterste geval zal het bedrijf in het buitenland moeten kopen. Maar verwacht niet dat dat nodig is. De landbouwers kunnen de tegenslag nauwelijks aan.

1. weerkaart Europa vandaag. 2. weerkaart Europa morgen. 3. satellietloop. 4. kaart Nederland vannacht. 5. kaart Nederland morgen. 6. vooruitzichten.

1. weerkaart Europa vandaag. We zitten op dit moment tussen twee hogedrukgebieden in. Samen met dat lagedrukgebied boven Biskaje zorgt dit hogedrukgebied boven de Oostzee al dagen voor die hele warme oostelijke stroming. Maar die trekt weg naar Rusland. Maar vervolgens komt het volgende boven de Oceaan dichterbij. 2. weerkaart Europa woensdag. Woensdag ligt dat boven Schotland en het gevolg is dat wij uit een heel andere hoek wat koelere lucht gaan krijgen. Maar van die veranderingen merken we voorlopig nog weinig 3. satellietfoto of satellietloop Want ook als we naar de Noordzee en noordelijker kijken, zien we voorlopig nog weinig bewolking. Overigens zien we in de Golf van Biskaje nog steeds dat oude lagedrukgebied liggen met bijbehorende buien boven Frankrijk en Engeland. Maar daar krijgen wij niks mee te maken. 4. kaart Nederland vannacht. Vanavond en vannacht is het helder. De temperatuur daalt tot een graad of 14. Hier en daar kan er weer mist ontstaan. 5. kaart Nederland morgen. Morgenochtend verdwijnt die weer vrij snel. We krijgen dan weer volop zon. De teperaturen lopen weer op tot rond 27 graden, op de Wadden een paar graden minder warm. Er waait een zwakke tot matige noordoosten wind. 6. vooruitzichten. Na morgen krijgen we geleidelijk wat meer bewolking met wat lagere temperaturen. Maar regen zit er nog steeds niet in.

03-09-1991

Goeienavond, het nieuws van dinsdag 3 september - zaterdag al internationale vredesconferentie over Joegoslavie - bestand in Kroatie alweer gebroken - Gorbatsjov doet concessie: geen overgangsparlement - minister de Vries wil dat vakbonden looneisen beperkt houden

Veel vroeger dan verwacht, aanstaande zaterdag al, begint een internationale vredesconferentie over Joegoslavie. De 12 landen van de Europese Gemeenschap en vertegenwoordigers van alle zes Joegoslavische deelrepublieken komen dan bijeen in het vredespaleis in Den Haag. De EG heeft haast, want het zondagnacht door minister van den Broek bereikte bestand in Joegoslavie wordt voortdurend geschonden. De conferentie staat onder leiding van Lord Carrington, de voormalige secretaris-generaal van de NAVO en oud-minister van buitenlandse zaken van Groot-Brittannie.

Op aandrang van de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher en zijn Franse collega Dumas is de datum van de vredes- conferentie vervroegd naar aanstaande zaterdag. Van den Broek had eerder voorgesteld op 16 september te beginnen. Lord Carrington is gevraagd de conferentie voor te zitten vanwege zijn grote politieke ervaring en het internationale aanzien dat hij geniet.

Ondanks het topberaad in Den Haag en het bestand van zondagnacht gaan de gevechten in Kroatie gewoon door. De stad Osijek is urenlang gebombardeerd door de federale luchtmacht. Bij de gevechten zijn minstens drie mensen om het leven gekomen, onder wie een meisje van 13 jaar. Het aantal gewonden is onbekend. De meeste bewoners - Serviers en Kroaten - zijn de stad intussen ontvlucht. Osijek is een spookstad. Vroeger leefden de Kroaten en Serviers er samen, nu zijn de straten vrijwel uitgestorven. Maar een enkeling waagt zich voorzichtig buiten de deur.

Volgens de Joegoslavische televisie is er vandaag op 12 plaatsen in Kroatie gevochten. Onder andere in Petrinja. Daar zijn minstens twee mensen gedood. Kroaten en Serviers geven elkaar de schuld van het schenden van het bestand. Tijdens een gevechtspauze gingen de inwoners van Petrinja de straat op om de schade op te nemen. Die is enorm. Het openbare leven ligt bijna helemaal stil.

Een uur geleden is in Den Haag de vergadering van de EG-ministers van buitenlandse zaken afgesloten. Vrijdag komen ze weer bijeen in Brussel om de laatste details over de vredesconferentie te bespreken.

Direkt na de vergadering van de EG-ministers sprak ik met minister van den Broek op het ministerie van buitenlandse zaken. Ik vroeg hem of er reden is aan te nemen dat de vredesconferentie die zaterdag begint, meer zal opleveren dan eerdere bemiddelingspogingen: bijvoorbeeld een staakt-het-vuren dat wel wordt nageleefd. Tot zover Joegoslavie.

Niet een overgangsparlement - zoals Gorbatsjov graag wil - maar de Opperste Sovjet zal de Sovjetunie een nieuw tijdperk binnen leiden. Die concessie moest de Sovjet-president vandaag doen, op de tweede dag van het Congres van Volksafgevaardigden.

In Moskou wordt gewerkt aan een radikaal vernieuwde Sovjet-unie, maar in de onafhankelijke republieken zijn oude machtsstructuren veelal nog vrijwel onaangetast. De bevolking begint zich te roeren.

In de Oekrainse hoofdstad Kiev verzamelde zich een menigte van 20.000 mensen voor de deuren van het parlementsgebouw. De demonstranten eisten het ontslag van regeringsbeambten die de republiek door Moskou zijn opgedrongen. Parlemenstleden die tijdens de staatsgreep aan de goede kant stonden, werden toegejuicht. (als man handen begint te schudden verder lezen) Anderen werden uitgejouwd. Binnen koos het Oekrainse parlement voor het eerst een eigen minister van defensie: die beloofde een onmiddellijke hervorming van het Soviet-leger op Oekrainse bodem. In Tblisi, de hoofdstad van Georgie, zijn bij een anti-regeringsbetoging gisteravond vijf demonstranten gewond geraakt. -een amateurflimer maakte opnamen van de schietpartij. Bij huilende vrouw weer verder lezen De demonstranten in Georgie eisten het aftreden van president Gamsakhurdia. De oppositie zegt bewijzen in handen te hebben dat de president de leiders van de staatsgreep in Moskou heeft gesteund.

Naast alle politieke verwikkelingen hebben de Sovjetrepublieken te kampen met een enorm voedseltekort. Vandaag hebben elf vooraanstaande Nederlanders, op initiatief van politiek tekenaar Fritz Behrendt, de EG opgeroepen om zijn enorme voedselvoorraden onder de Sovjetbevolking te verdelen.

Het voedselprobleem heeft diverse oorzaken: zoals een gebrekkige distributie en een tekort aan arbeidskrachten. Bij Moskou zijn nu ongeveer veertigduizend militairen ingezet om te helpen bij de oogst van bieten en aardappelen. Het buitenland zal ook te hulp schieten. Maar in welke vorm is nog niet duidelijk, want daar zitten nogal wat haken en ogen aan. Het schenken van grote voedselvoorraden drukt de prijs voor de Sovjetboeren, die daarmee in de problemen raken. Daarom, menen sommige deskundigen, zou het beter zijn om te helpen de opslag en distributie van het aanwezige voedsel te verbeteren. Een idee dat president Bush en premier Major wel aanspreekt. Het huidige distributiesysteem werkt slecht. De pakhuizen zijn hopeloos verouderd, de produkten worden over grote afstanden vervoerd, en veel voedsel verdwijnt. Naar de zwarte handel en door grootschalige sabotage. Sabotage door criminelen en tegenstanders van de hervormingen, die er baat bij denken te hebben als de mensen honger lijden en de prijzen op de zwarte markt stijgen.

Ook de ruimtevaartindustrie van de Sovjetunie staat op instorten. De New York Times schrijft vandaag dat de Sovjetregering onderdelen van het ruimtevaartprogramma te koop aanbiedt aan de Amerikanen. Zelfs het ruimtestation Mir zou in de aanbieding zijn.

De Britse premier Major heeft in Peking de Chinese leiders gevraagd de mensenrechten te respecteren. Ook vroeg-ie informatie over studenten, die vastzitten sinds de demonstraties voor democratie in 1989. Toen Major enkele studenten op straat wilde aanspreken, verhinderden veiligheidsmensen dat. Vandaag hebben Major en de Chinese premier Li Peng het bouwcontract ondertekend voor een nieuw vliegveld bij Hongkong ter waarde van 30 miljard gulden. De Britse kroonkolonie wordt in 1997 bij China gevoegd.

In Winterswijk is op een spoorwegovergang een passagierstrein op een vrachtwagen gebotst en ontspoord . De chauffeur van de vrachtwagen kwam om het leven. DRIE passagiers van de trein raakten gewond. Het ongeluk veroorzaakte een enorme ravage. Het zal zeker tot morgenochtend duren voordat het treinverkeer kan worden hervat op het baanvak tussen Winterswijk en Aalten. De politie vermoedt, dat de chauffeur is verblind door de laagstaande ochtend-zon. Er rijden voorlopig bussen op het traject.

De N.O.S. mag de naam "PTT-Telecompetitie" gebruiken voor de hoogste betaalde voetbalcompetitie. Dat blijkt uit een uitspraak van de Raad van State. Die vindt de naams-aanduiding passen in het normale economische verkeer. Het Commissariaat voor de Media wilde de NOS ruim 150 duizend gulden boete opleggen, wegens overtreding van de Media-wet. Het Commissariaat zal zich voortaan terughoudender opstellen.

Minister De Vries van sociale zaken wil dat de vakbonden hun 'gezonde verstand' gebruiken. En volgend jaar hun looneisen beperkt houden. Maar volgens de vakbonden is dat een ijdele hoop. De WAO-voorstellen hebben 't sociale klimaat grondig verziekt, zeggen ze.

Het doet minister De Vries van sociale zaken 'buitengewoon veel verdriet' dat kabinet en vakbeweging zo tegenover elkaar staan. FNV, CNV en de bond voor middelbaar- en hoger personeel boden de minister 't eerste exemplaar aan van De Nederland Gezond Krant. Een gezamenlijk protest tegen de ziektewet- en WAO-plannen van 't kabinet. Ondanks al 't verzet rekent De Vries erop dat de vakbonden volgend jaar hun looneisen zullen matigen. Eerder presenteerde staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken de kabinetsplannen om 't aantal mensen in de WAO- en ziektewet te verminderen. De belangrijkste punten uit die WAO- en ziektewetvoorstellen: de ziektewetpremie die een bedrijf moet betalen, wordt afhankelijk van 't ziekteverzuim in dat bedrijf. Hoe meer mensen er ziek zijn, hoe hoger de premie. Mensen die licht ziek zijn, hebben recht op aangepast werk. Werkgevers lopen geen financieel risico meer als zij een gedeeltelijk arbeidsongeschikte in dienst nemen; de overheid neemt de kosten voor haar rekening als zo'n werknemer toch ziek wordt. Een werkgever betaalt een boete van maximaal 12 maanden salaris als 'ie een werknemer naar de WAO laat afvloeien. Al deze maatregelen moeten er voor zorgen dat er over drie jaar 42.000 mensen minder in de WAO en ziektewet zitten. De vakbeweging vindt dat de plannen van Ter Veld te laat komen. En in dat 'verziekte klimaat' zullen de vakbonden hun looneisen zeker niet beperkt houden tot 3,5 procent. Zoals ook minister De Vries vurig hoopt.

De kabinetsplannen over de WAO en de zieketewet hebben ook hun invloed op de werkgevers. Die maken maken een pas op de plaats bij het aannemen van personeel. Het aantal vacatures loopt fors terug, met 75 duizend. Het KNOV, het Koninklijk Nederlands ondernemersverbond, wijt dat ondermeer aan de omstreden kabinetsplannen.

Groot probleem voor de ondernemer is de malus-regeling. Als een werknemer in de WAO belandt, moet de werkgever een jaarsalaris als boete betalen. Het midden- en kleinbedrijf zit bovendien met een vakature-probleem. Er zijn nu 80-duizend banen waar moeilijk personeel voor te krijgen is. Sommige vacatures zijn na drie maanden nog steeds niet vervuld. En als er kandidaten zijn, hebben die meestal te weinig ervaring of stellen ze te hoge looneisen. Veel werkgevers plaatsen daarom geen personeelsadvertenties meer. Volgens de industriebond FNV is het laten overwerken van werknemers een slechte zaak. En met hetzelfde aantal mensen harder werken leidt tot een hoger ziekteverzuim. Omscholing van langdurig werklozen zou wel een oplossing zijn, zegt de industreibond FNV.

1. weerkaart Europa vandaag. 2. weerkaart Europa vrijdag. 3. satellietloop. 4. kaart Nederland vannacht. 5. kaart Nederland morgen. 6. vooruitzichten.

1. weerkaart Europa vandaag. Waarschijnlijk komt er aan het einde van de week een eind aan de droogte. Op dit moment gaat het voor ons nog om een hogedrukgebied boven de Britse eilanden met daarbij een vrij zwakke stroming vanaf de Noordzee. Lagedrukgebieden worden met al hun bewolking nog op flinke afstand gehouden. Maar in de loop van de week gaat die weerkaart er heel anders uitzien. 2. weerkaart Europa vrijdag. Want vanaf vrijdag ligt er een groot lagedrukgebied boven Scandinavie. De hoge druk heeft zich dan vooral naar de Oceaan teruggetrokken. Wij krijgen dan te maken met een noordelijke stroming met bewolking en veel koelere lucht. 3. satellietloop. Maar voorlopig is in ons deel van Europa nog niets aan de hand. De bewolking waar het om gaat zit nog heel ver weg. In het zuidwesten en zuiden van Europa is het nogal onbestendig. Daar vallen nogal wat onweersbuien. 4. kaart Nederland vannacht. Vannacht daalt de temeratuur tot een graad of 12. Er kunnen weer een paar mistbanken ontstaan. 5. kaart Nederland morgen. Ook morgenochtend kunnen er nog een paar zitten. Maar daarna wordt het weer gewoon een warme en zonnig dag. De temperatuur loopt weer op tot een graad of 28. Alleen vlak aan zee is het wat koeler. Er waait een zwakke tot matige noordoosten wind. 6. vooruitzichten. Na morgen dus meer bewolking, wat lagere temperaturen en vooral tijdens het weekeinde eindelijk kans op wat regen.

04-09-1991

Goeienavond, het nieuws van woensdag 4 september volkscongres in principe akkoord met radicaal andere Sovjetunie ambtenarenbonden woedend over aantasten wachtgeldregeling oorlog verdeelt Kroatie in twee delen Timmer reorganiseert top Philips ingrijpend

Een nieuwe stap op weg naar een Unie van soevereine Sovjet-republieken, voorheen de Sovjet-Unie. Het Congres van Volksafgevaardigden heeft (in een chaotische vergadering) in principe ingestemd met een nieuwe staatsstructuur. Een structuur waarbij de republieken - als ze dat willen - zich geheel van de Unie kunnen afscheiden. Eigenlijk hadden de voorstelen vandaag tot wet gemaakt moeten worden. maar dat is uitgesteld tot morgen. De afgevaardigden van het Volkscongres willen het principe-akkoord op bepaalde punten eerst nog wijzigen.

Met 1126 voor- en 289 tegenstemmen is het principe-voorstel van president Gorbatsjov aangenomen. Typerend voor het debat was de verwarring die meteen ontstond. Gorbatsjov haastte zich te zeggen dat er geen wet was aangenomen, alleen een basis voor verdere discussie. Een van de voorstemmers was Alexander Jakovlev. Volgens het persburo Interfax wordt hij de nieuwe vice-president. Jakovlev staat bekend als een radikaal hervormer.

Het debat van vandaag verliep in een rusteloze sfeer. De afgevaardigden waren rumoerig en ongeduldig. En dat zorgde voor levendige discussies.

Met een gewone meerderheid ging het congres in principe akkoord met de voorstellen van Gorbatsjov. Om er een wet van te maken is een tweederde meerderheid nodig, die er vandaag niet was. In Moskou onze correspondent Peter d'Hamecourt. - is er een kans dat die voorstellen morgen alsnog worden afgestemd (zo ja, wat betekent dat voor de SU) - er worden amendementen verwacht, kunnen die nog ingrijpende veranderingen betekenen - Gorbatsjov kreeg, ondanks de chaotische discussies weinig tegenstand. Terwijl het congres voor een groot deel bestaat uit conservatieve communisten. Hoe kan dat (wie waren tegen) - als de plannen morgen worden aangenomen, heeft gorbatsjov dan zijn eigen politieke graf gegraven want de macht ligt dan bij de republieken, niet bij hem.

Woedend zijn de ambtenarenbonden over de plannen van minister Dales. Zij wil bezuinigen op het wachtgeld voor het overheidspersoneel. Voor de bonden "onaanvaarbaar". De minister wil de wachtgeldregeling verlagen tot het niveau van de werkloosheidsuitkering in het bedrijfsleven, de WW.

Het bezuinigingsvoorstel komt op het moment dat de regering is begonnen met een grote efficiency- operatie. Ambtenaren moeten efficienter gaan werken. Meer werk verzetten met minder mensen. Daarvoor zullen ambtenaren om-,her- en bijscholing krijgen. En een nog onbekend aantal zal straks niet meer in overheidsdienst zijn. Ze moeten afvloeien, en zullen dus in de wachtgeldregeling terecht komen. De WW voor ambtenaren. De ACOP, Algemene centrale voor het overheidspersoneel, is bang dat het straks gemakkelijker wordt ambtenaren te ontslaan. Minister Dales, de werkgever van de ambtenaren, is nu 1,3 miljard gulden per jaar kwijt aan wachtgeld-uitkeringen. Uit het rapport Heroverweging Wachtgelden blijkt dat ze 300 miljoen gulden wil bezuinigen .Minister Ritzen van onderwijs maakte vorige week al duidelijk dat hij de wachtgeldregeling voor het onderwijzend personeel wil schrappen. gelijktrekken van de wachtgelden met de WW in de cao-onderhandelingen van volgend jaar aan de orde stellen. Ze heeft daarvoor de steun nodig van een meerderheid van de ambtenarencentrales.

Er mag dan een staakt-het-vuren zijn in Joegoslavie, in Kroatie zijn de gevechten heviger dan ooit. De republiek is in feite in twee delen uiteengevallen, na een succesvolle aanval van Servische strijders en eenheden van het Federale leger. Radio Belgrado noemde de aanval "het laatste antwoord op de aanhoudende provocaties door de Kroaten". Veertig procent van Kroatie zou nu in handen zijn van de Serviers.

Na zware gevechten heeft het Federale leger het strategisch belangrijke verkeersknooppunt in de buurt van Okucani - op de snelweg van Zagreb naar Belgrado - in handen gekregen. Daarmee is de oostelijke provincie van Kroatie, Slavonie, geheel in handen gekomen van de Serviers. De gevechten op de snelweg bij Okucani leken het verkeer volkomen te verrassen. Vrachtwagens en bussen zijn zwaar beschadigd. Westerse diplomaten noemen de gevechten in Okucani de zwaarste nederlaag van de Kroaten tot nog toe. Het belangrijke verkeersknooppunt is nu in handen van het Federale leger. In de richting van de Kroatische hoofdstad Zagreb patrouilleren leden van de Kroatische nationale garde. Een EG-waarnemer die van Zagreb onderweg was naar Belgrado wordt door de Kroaten teruggestuurd. De situatie lijkt symbolisch voor de onmacht van de EG. Ook in de stad Osijek, die nu dus door de Serviers is afgesloten van de rest van Kroatie, is vandaag hevig strijd geleverd. Het lokale ziekenhuis heeft vanmorgen al 14 doden naar het lijkenhuis moeten brengen, onder hen een jong meisje. De Kroaten hebben Servie ervan beschuldigd de aanvallen uit te voeren om voor de EG-vredesconferentie van aanstaande zaterdag nog zo veel mogelijk gebied in handen te krijgen. En de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher acht het federale leger verantwoordelijk voor de aanhoudende schendingen van het staakt-het-vuren. Hij dreigde opnieuw met erkenning van Kroatie

Door het geweld komt de geplande opening aanstaande zaterdag van de zogenaamde Joegoslavie-conferentie in Den Haag in gevaar. (Premier Lubbers gaat die plechtige opening verrichten, zo is de bedoeling.) In het akkoord dat minister Van den Broek in Belgrado afsloot, is een bestand waaraan alle partijen zich houden echter een voorwaarde voordat de conferentie kan beginnen.

Aanstaande vrijdag komen de EG-ministers weer bij elkaar, dit keer in Brussel. Ze besluiten dan definitief of de conferentie in Den Haag door kan gaan, of dat het geweld in Joegoslavie uitstel noodzakelijk maakt.

President de Klerk van Zuid-Afrika heeft een nieuwe grondwet voorgesteld, waarbij ook zwarten stemrecht krijgen. Maar het ANC heeft dit plan al een "recept voor een catastrofe" genoemd. De Klerk wil de regeringsmacht wel met meerdere - dus ook zwarte - partijen delen, maar blijft de rechten van de blanke minderheid sterk benadrukken. Zo kunnen zwarten op gemeentelijk niveau alleen gekozen worden als ze belasting betalen of onroerend goed hebben. Maar de meeste zwarte Zuidafrikanen wonen in krottenwijken en betalen geen belasting.

Staatssecretaris Simons van WVC wil geen forse loonsverhogingen voor verpleegkundigen. Hij zei dat vanmorgen op een congres van verpleegkundigen. Het congres werd gehouden in verband met de fusie van de VVIO (de Verpleegkundigen en Verzorgenden In Opstand) en de Nederlandse Maatschappij voor Verpleegkunde. Samen noemen ze zich Nieuwe Unie 91, kortweg NU 91. Volgens Simons zullen de verpleegkundigen volgend jaar genoegen moeten nemen met een gemiddelde loonstijging van rond de drie procent. NU 91 zet in op minstens vijf procent.

Opnieuw rellen in Oxford. Voor de derde achtereenvolgende nacht zijn er in de statige Universiteitstad gevechten uitgebroken - tussen Britse jongeren en de politie. Dertien jongeren zijn afgelopen nacht gearresteerd. De ongeregeldheden begonnen drie dagen geleden toen de politie een eind wilde maken aan een nieuwe rage: stuurmanskunsten vertonen in gestolen, liefst snelle auto's. Dezelfde taferelen waren er de laatste dagen ook in Birmingham en Cardiff. Het zijn vooral jongeren uit arme wijken die erbij zijn betrokken.

Greenpeace wil een grote internationale schoonmaakactie in de Perzische Golf. Het leven sterft door de olievervuiling als gevolg van de Golfoorlog. Dat zegt Greenpeace na een uitgebreid onderzoek. Sommige stukken van de kust van Saoudi-Arabie zijn zo ernstig beschadigd, dat daar nooit meer 'leven' kan voorkomen. Op sommige plekken is de olie tot op dertig centimeter in de grond gezakt, waardoor een kleverige en niet-doorlatende laag is ontstaan. Nog steeds sterven vissen en vogels door de vervuiling. Tot nu toe is er vrijwel niets gebeurd, zegt de milieu-organisatie.

Een aparte rijstrook voor autodelers (car-poolers). Op een deel van de A-1, Muiderberg richting Amsterdam, mogen auto's met 3 of meer personen en autobussen gebruik maken van deze extra baan, overigens alleen in de ochtendspits. Tijdens de avonddrukte mogen alle personenauto's vanuit Amsterdam er gebruik van maken. Rijkswaterstaat denkt dat bestuurders ook hier poppen in de auto zullen zetten om de baan te gebruiken, zoals in Amerika gebeurt. Binnekort start de bouw van de nieuwe middenbaan, die in september '93 klaar moet zijn.

Het kabinet zwicht voor de druk uit de Tweede Kamer: er komen GEEN aparte opvangcentra voor de kansloze asielzoekers. Het ministerie van WVC werkt nu hard aan een nieuw plan.

Minister d'Ancona van WVC noemde het vanmiddag onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer zo massaal haar plannen met kansloze asielzoekers afwees. Een aparte opvang van die asielzoekers die geen kans maken om in Nederland te blijven, was n van kernpunten van 't nieuwe beleid. Hoe kon de Kamer zo zelfverzekerd zijn dat die centra onrust en spanningen veroorzaken, vroeg d'Ancona zich af. Maar de Kamer bleef bij haar onverbiddelijke afwijzing. Zelfs een experiment voor twee jaar werd verworpen. d'Ancona zal daarom vanavond een ander plan presenteren. Nog steeds moet een asielzoeker binnen een maand te horen krijgen of 'ie in Nederland kan blijven of niet. Maar de afgewezen asielzoekers zullen nu samen met de asielzoekers die mogen blijven, worden ondergebracht in bestaande opvangcentra. Om die twee groepen uit elkaar te houden, zal gebruik worden gemaakt van een magneetkaart. Die persoons gebonden magneetkaart registreert wie aanwezig is en wie niet. Daarmee kan de overheid in de gaten houden of een kansloze asielzoeker zich houdt aan z'n meldingsplicht.

Philipstopman Timmer reorganiseert de top van zijn concern ingrijpend. Met nieuwe benoemingen. En hij ontheft de directeur van de divisie consumentenelectronica van zijn functie wegens slechte resulaten. Philips maakte dat vandaag bekend.

Het is voor het eerst dat philipspresident Timmer een divisiedirecteur aan de kant zet omdat hij onvoldoende heeft gepresteerd. De divisie consumentenelectronica waar Timmer voorheen met succes de scepter zwaaide, behaalde het afgelopen half jaar zeer magere resultaten. De winst halveerde ten opzichte van vorig jaar. Het lag aan het ontbreken, dit jaar, van een wereldsportevenement met veel televisieuitzendingen. Zo luidde het excuus bij de presentatie van de cijfers. Philipspresident Timmer heeft daar blijkbaar geen genoegen mee genomen en de verantwoordelijke directeur aan de kant geschoven. President Timmer gaf zelf eerder aan te zullen opstappen als Philips volgend jaar niet voldoende winst maakt. Zijn lot is eraan verbonden. Dat het meer is dan grootspraak blijkt uit het afzetten van een divisiedirecteur die onder de maat is gebleven. Het is hem blijkbaar ernst. Een andere maatregel die Timmer neemt is het benoemen van een nieuwe vice-president die van buiten het concern komt. Dat is voor het eerst. komt. Regie: na laatste woorden 1 sec laten staan tot 3'04" bij start op 2"00"

Vice-premier Kok trekt vanavond het land in om de kabinetsbesluiten over WAO en koppeling te verdedigen. Het is voor het eerst dat Kok de eigen achterban (die al veel kritiek heeft laten horen) opzoekt, na de besluiten van vorige week.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

Het was en is nog steeds prachtig zonnig weer. Die wolkenvelden die vanochtend op de noordzee lagen konden het weer niet echt bedreigen. Morgen trekken ze wel wat het land op maar de echte weersverandering die peter timofeeff al had aangekondigd komt van deze bewolking en die komt later. U ziet dat die in de loop van de dag wat naar het zuiden kwam. Maar vrijdagmiddag ligt die ten zuiden van ons land. Tussen dit hoge- en dit lagedrukgebied staat dan een koude noordelijke stroming die zo nu en dan buien aanvoert. Het weer verandert dus, maar niet vannacht, want vannacht kan weer mist ontstaan die met name in de spits problemen kan veroorzaken. Als die is opgelost blijft in het noorden wat bewolking hangen, de zon speelt ook nog wel een rol, en in de rest van het land is het zonnig. Er waait een zwakke tot matige noordelijke wind en wordt het in het noorden een graad of 21, in het zuiden kan het nog 25 graden worden. Zomerweer dus, maar vanaf vrijdag is er meer bewolking en neemt de kans op buien toe. Ik verwacht niet echt veel neerslag, zodat het grote verschil zit in de bewolking en de temperatuur. Want het wordt echt een stuk kouder.

05-09-1991

Goeienavond, het nieuws van donderdag 5 september conferentie in Vredespaleis ozeker door hevig geweld in Joegoslavie Volkscongres heft Sovjetunie in huidige vorm op peil in Nederlandse binnenwateren lager dan ooit proces tegen Panamese ex-dictator Noriega begonnen

Praten over vrede in Joegoslavie. Heeft dat zin nu in dat verdeelde land steeds heviger wordt gevochten. De twijfels of de vredesconferentie in Den Haag zaterdag doorgaat worden alsmaar groter. Geen enkele partij houdt zich aan de wapenstilstand. En dat was juist een van de voorwaarden voor het doorgaan van de conferentie. Een beslissing valt morgen in Brussel. Minister Van den Broek gaat er ondanks het geweld van uit dat de opening zaterdag zal doorgaan.

De speciale afgezant van van den Broek, Wijnaendts, probeert in Joegoslavie de vredesconferentie te redden. In Osijek waar zwaar wordt gevochten bezocht hij niet zonder gevaar het strijdtoneel. Wijnaendts waarschuwde de verschillende partijen dat het geduld van de EG begint op te raken. Hij benadrukte dat er voor zaterdag een einde aan de gevechten moeten komen. Anders komt de vredesconferentie in gevaar. Volgens Lord Carrington, de voormalige minister van buitenlandse zaken van Groot-Brittannie die de conferentie moet gaan voorzitten, heeft een conferentie geen zin als de strijdende partijen zo onverzoenlijk tegenover elkaar staan en doorvechten. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher heeft de Servische leiders in Belgrado nog eens gewaarschuwd dat het mislukken van de conferentie grote politieke gevolgen zal hebben.

Het vredesakkoord van de Europese Gemeenschap is dus niet in staat om de wapens in Joegoslavie te laten zwijgen. De EG heeft 150 extra waarnemers naar Kroatie gestuurd om de naleving van het akkoord te controleren. Van het Joegoslavische leger mogen ze overal kijken waar ze willen.

Ook Nederland stuurt waarnemers. Het ministerie van defensie heeft in totaal tien extra militairen beschikbaar gesteld, die in Kroatie deel gaan uitmaken van de internationale groep van waarnemers. Een dag later dan gepland, vertrok vanmorgen vanaf de vliegbasis Soesterberg een groepje van vijf waarnemers met een F-27 van de Koninklijke Luchtmacht naar Zagreb. Nederland levert ook drie extra Alouette-helicopters. Wit geschilderd en beplakt met het herkenningssymbool van de EG worden ze per transportvliegtuig naar Kroatie gebracht als ze ECHT nodig zijn.

Bosnie-Herzegovina is nog gevrijwaard van geweld. Maar vluchtelingen uit de gemeente Bratunac zijn bang, dat de gevechten snel overslaan naar hun republiek. Ze gingen op de vlucht nadat twee moslims in Bratunac werden vermoord. In Kroatie vielen vannacht Servische troepen en eenheden van het federale leger Osijek aan. De inwoners brachten de nacht door in schuilkelders. Osijek is de hoofdstad van Slavonie. Volgens Westerse waarnemers is de streek in feite afgesloten van de rest van Kroatie. Vanmiddag werd ook het televisie-station van Osijek aangevallen. Het personeel vluchtte naar een schuilkelder. De mortier-aanval richtte weinig schade aan. Door de gevechten bij de stad Okucani is de snelweg tussen Zagreb en Belgrado nog steeds afgesloten. Tientallen vrachtwagens zijn gestrand. In Zagreb vergaten gisteravond duizenden mensen voor een paar uurtjes hun zorgen over de oorlog. Ze haalden de moeders binnen, die terugkwamen van hun vredesreis door Europa. De Kroatische president Tudjman stak de menigte een hart onder het riem. Wij laten ons nooit verslaan, riep hij.

Het is dus nog maar zeer de vraag of de openingszitting van de vredesconferentie zaterdag in Den Haag doorgaat. Toch zijn ambtenaren koortsachtig bezig met de voorbereidingen voor de confertentie in het Vredespaleis. Hele kantoren worden ontruimd om plaats te maken voor de beraadslagingen.

Hoeveel politie agenten heb je nodig voor een vredesconferentie.Een tijdje terug,bij een ander top overleg had de politie gezegd dat 200 agenten voldoende warenPrompt belde een minister op die riep dat minstens 500 agenten nodig waren.Om nu bemoeienis van hogerhand te voorkomen zwijgt de politie liever over het gewenste aantal. Of dit tafereel van vrede en geluk op het platteland de conferentie deelnemers zal inspireren moet worden afgewacht.Een aantal zalen in het Vredes paleis is voor de deelnemers gereserveerd.De openingszitting vindt plaats in de grote zaal.Tal van ministers zullen hier aanschuiven.Voor een man zijn het allemaal oude bekenden,de portier . Hoeveel bloemen,welk protocol en wie komt naast wie te staan.Hier op de majestueuze marmeren trappen van het vredespaleis.Voor de groepsfoto die vooraf aan de opening van de EG vredesconferentie over wordt gemaakt.Veel Joegoslaven hopen op vrede.Maar ook anderen,zoals een nederlands toeringcarbedrijf dat in vredestijd met 35 bussen een pendel onderhoudt met Joegoslavie.Nu oorlogsgeweld de toeristencentra teistert probeert dit bedrijf het hoofd boven water te houden met onder meer sight seeing langs het Vredespaleis.

De Sovjetunie is verleden tijd. De huidige staatsstructuur wordt veranderd in een unie van soevereine staten. Dat heeft het Volkscongres op de laatste vergaderdag bij wet besloten. Moskou maakt niet langer de dienst uit, de macht ligt nu bij de afzonderlijke republieken. Die kunnen besluiten onafhankelijk te worden. Maar ze kunnen zich ook aansluiten bij een nieuwe unie, die nog gevormd moet worden.

Zonder wijzigingen heeft het Volkscongres met een tweederde meerderheid de voorstellen aangenomen. Volgens president Gorbatsjov heeft het congres hiermee een belangrijke tussenfase in de geschiedenis van de Sovjet-volken ingeluid. Een van de afspraken gaat over de instelling van een staatsraad, waarin naast president Gorbatsjov de presidenten van 10 republieken zitten. deze raad voert o.a. een gezamelijk buitenlands en defensiebeleid. Gorbatsjov zit ook in het economische comite, naast vertegenwoordigers van de republieken. deze commissie is belast met de omvorming van de geleide economie naar een vrije markteconomie. Het volkscongres en de opperste sovjet smelten samen tot n nieuw parlement, dat het nieuwe unieverdrag moet voorbereiden. De Russische Federatie heeft 53 afgevaardigden in dit parlement, de andere republieken 20.

Er is dus geen communistische eenheidsstaat meer. Die heeft zichzelf na vier dagen vergaderen opgeheven. Maar hoe nu verder. De toekomst is zowel voor de nieuwe unie, als voor de afgevaardigden van het volkscongres onzeker.

Minister van den Broek van Buitenlandse Zaken voelt er niets voor een Nederlandse ambassade te openen in een van de drie Baltische staten. Het grootste deel van de Tweede Kamer drong hier vanmiddag op aan. Volgens Van den Broek heeft Nederland geen geld voor een nieuwe ambassade. Bovendien vindt hij de verschillen tussen Estland, Letland en Litouwen te groot om er maar n ambassade te vestigen, zoals de Kamer had voorgesteld.

Het waterpeil in de binnenwateren wordt het komende weekeinde lager dan het ooit geweest is. Rijkswaterstaat voorspelt dat. Dat heeft met name gevolgen voor de binnenschippers: minder inkomen, maar meer werk.

De binnenschippers lijden onder het lage water- peil. Ze kunnen hun schepen voor nog maar eenderde beladen. Dat heeft tot gevolg dat er meer schepen moeten varen voor hetzelfde aanbod aan goederen. Rijkswaterstaat spreekt dan ook van enorme drukte op de vaarwegen, waarbij de schippers door een steeds smaller wordende vaargeul moeten varen. Het oude ondiepterecord staat op zeven meter drieenveertig boven Nieuw Amsterdams peil , gemeten op 11 december 1989. Dat record wordt komende dagen verbroken. Opslagterreinen raken steeds voller met goederen op die niet meer vervoerd kunnen worden. Omdat de schippers maar beperkt kunnen laden vliegen de vrachtprijzen omhoog. Vooral die van de bulkgoederen zoals steenkool, erts en sojabonen. De prijzen stijgen ook omdat veel goederen onder deze abnormale omstandigheden in kleine schepen worden overgeslagen. Het lage waterpeil kost de binnenschipper geld. Maar het lage water dupeert niet alleen binnenschippers. Ook woonboten liggen droog en krijgen schade.

De schade die de binnenschippers oplopen wordt deels gecompenseerd: door zogenaamde laag-watertoeslagen.

De Tweede Kamer wil opheldering over de Surinaamse cocaine-handel. De Kamer wil schriftelijk door de regering ingelicht worden over vermeende betrokkenheid van de Surinaamse legerleiding bij cocaine-handel en infiltratie door Surinaamse drugshandelaren in het Nederlandse overheidsapparaat. Daarna, op 12 september, wil de Kamer vertrouwelijk overleg met de betrokken ministers. Pas dan wil de Kamer een openbaar debat.

De Sovjet-inlichtingendienst KGB is bereid mee te werken aan het ophelderen van de zaak-Wallenberg. KGB-chef Bakatin heeft documenten over Wallenberg aan de Zweedse ambassadeur in Moskou overhandigd. De diplomaat Raoul Wallenberg redde vanuit de Zweedse ambassade in Boedapest duizenden Joden uit handen van de Nazi's. In 1945 werd hij door de Russen gearresteerd en sindsdien is hij spoorloos. Wel zou hij gesignaleerd zijn in Russische strafkampen. In de nu vrijgegeven archief-stukken staan alleen ooggetuige-verslagen van Wallenbergs arrestatie. Maar de KGB zal proberen nog meer documenten over Wallenberg boven water te krijgen.

De aanvoer van mosselen is gehalveerd. Dat betekent, dat tijdens dit vis-seizoen de prijs van mosselen met meer dan de helft zal stijgen. Ook het volgend seizoen wordt een dramatische daling van de mossel-aanvoer verwacht. Volgens het produktschap Vis en Vis-produkten wordt de terugval veroorzaakt, doordat er te weinig jonge mosselen bijkomen, de stormen van het afgelopen voorjaar en de enorme eetlust van eidereenden.

De actrice-regisseuse Elise Hoomans is op 76-jarige leeftijd overleden. Ze stierf, zondag, na een kort ziekbed, in haar woonplaats Amsterdam. Na een periode in het onderwijs, ging Elise Hoomans in 1938 naar de toneelschool. Drie jaar later maakte ze haar debuut bij het Nederlandsch Toneel. Ze was verder verbonden aan het Amsterdams Toneel Gezelschap, Theater en het Rotterdams Toneel. In 1957 ontving Elise Hoomans de zilveren Bouwmeester-penning als beste actrice van het jaar.

Manuel Antonio Noriega staat terecht. In de Verenigde Staten. De Panamese ex-dictator wordt beschuldigd van drugshandel en afpersing. Vier eerdere pogingen mislukten, maar vandaag begon het geruchtmakende proces dan echt met de samenstelling van de jury.

Een landelijke campagne moet jeugdige winkeldieven er toe brengen op te houden met hun voor winkeliers dure vrijetijdsbesteding. De detailhandel spreekt van een jaarlijkse schadepost van miljarden guldens door winkediefstal. De campagne startte vandaag.

Iedere winkelier kent het probleem. De produkten moeten aantrekkelijk worden uitgestald voor een betere verkoop. Maar als alles voor het grijpen ligt, trekt dat ook winkeldieven aan. Vooral jongeren tussen de 12 en 17 jaar. Uit onderzoek blijkt dat zij het stelen in een winkel vaak meer zien als een spannend spelletje dan als een vergrijp. Jongeren hebben het vooral gemunt op: sieraden, boeken, cosmetica, kleding en schrijfwaren. De campagne tegen winkeldiefstal wordt ondersteund met een tv-spotje. Drie ministeries: WVC, justitie en economische zaken namen het initiatief tot deze aktie. De publiciteitscampagne tegen winkeldiefstal door jongeren is een onderdeel van een omvangrijke aktie om de kleine criminaliteit in ons land terug te dringen.

vandaag niet veel terecht. Halverwege de middag was de bewolking al tot in het zuiden doorgedrongen. Het werd dan ook niet zo warm. Die wat lagere temperaturen sluiten goed aan bij wat gaat komen want de komende dagen is het fris. Dit hogedrukgebied houdt tot na het weekeinde een vrij noordelijke en dus koude stroming in stand. regen zal die niet erg veel geven. De buien rond dit lagedrukgebied trekken via scandinavie naar midden europa. Naast lage temperaturen brengt die stroming ook bewolking met zich mee. vandaag trok de voorste begrenzing over ons land en daarachter, al die grijze vlekken, zit dus nog veel meer bewolking. Toch zitten er wel wat gaten in, dus de zon verdwijnt niet helemaal. Morgen hebben we, na een frisse nacht, vrij veel bewolking, alhoewel het niet zo grijs wordt als vanmiddag. Ik denk vooral stapelwolken waar de zon regelmatig tussendoorbreekt. Misschien dat er soms wat regen uit valt, maar dat is echt maar heel weinig. Er waait een stevige noordelijke wind, op de wadden krachtig, windkracht 6, en het wordt 1920 graden. Na morgen houden we eigenlijk hetzelfde weer. Af en toe zon, weinig neerslag en temperaturen die voor begin september wat dichter bij de normale waarden liggen.

06-09-1991

Goedenavond, het nieuws van vrijdag 6 september Joegoslavische delegatie aangekomen voor nu zekere vredes-conferentie Eerste beslissing nieuwe Staatsraad: Baltische staten onafhankelijk Politie en justitie in actie tegen illegale groeihormonen voor vee en Potvis duikt op na vermissing bij Shetland-eilanden

De Europese gemeenschap houdt vast aan de geplande vredesconferentie over Joegoslavie, morgen in Den Haag; de voortdurende gevechten in Kroatie ten spijt. Want zoals het in Brussel heet: de trein is in gang gezet en er moet EENS een start gemaakt worden met het vredesoverleg. Duidelijk is wel dat de bijeenkomst morgen in het Vredespaleis vooral een ceremonie is; een opmaat naar overeenstemming. Want dat vrede in de Balkanstaten niet in EEN dag geregeld is, beseffen de twaalf in Brussel inmiddels maar al te goed.

snel gedaan zijn.

De eerste Joegoslavische deelnemers aan de vredesconferentie zijn vanmiddag in Nederland aangekomen, president Mesic en premier Markovic van de federale regering. Ook de Engelse Lord Carrington, die de conferentie zal voorzitten, kwam vandaag al in ons land aan. Vanavond spreekt Carrington met minister Van den Broek.

Even voor half zes kwamen de eerste Joegoslavische gasten aan op de marinevliegbasis Valkenburg bij Den Haag. De veiligheidsmaatregelen waren voor deze aankomst extra verscherpt door de vliegbasis. Premier Lubbers had kort daarvoor volmondig toegegeven dat 't bizar is om over vrede te praten, terwijl 't bloedvergieten doorgaat. President Mesic en premier Markovic van de Joegoslavische federale regering wilden niets kwijt over hun verwachtingen van de vredesconferentie, die morgen in 't Haagse Vredespaleis begint. Dat zien we morgen wel weer, antwoordde Lubbers voor en namens hen. Een paar uur eerder arriveerde op Schiphol lord Carrington, de Britse voorzitter van de vredesconferentie. Carrington had eerder gezegd dat onderhandelen over vrede weinig zin heeft als de oorlog nog doorgaat. Op weg naar z'n ontmoeting met minister Van den Broek in Den Haag, was de haast zo groot, dat Lord Carrington bijna vergat z'n paspoort vergat mee te nemen.

De wapenstilstand, die gisteravond overeengekomen werd in Kroatie, bleek van geen betekenis. Vrijwel direkt nadat de speciale afgezant van minister Van den Broek, Wijnaendts het bestand in Osijek wist te bereiken, werd er alweer gevochten.

Enkele minuten nadat Wijnaendts Osijek had verlaten, namen de Servische guerilla's de stad opnieuw onder vuur. De beschieting die de hele nacht doorging, richtte grote schade aan. Vooral de kathedraal moest het ontgelden. Door de wekenlange beschietingen zijn grote delen van de stad verwoest. Iedere dag vallen er slachtoffers. Ook vannacht werden zeker zes mensen gedood. In Okucani hebben Kroaten slag geleverd met Servische nationalisten en het federale leger om de controle over de snelweg tussen Zagreb en Belgrado. Dat was de laatste open toegangsweg naar het oosten van Kroatie. Na felle gevechten wist het federale leger de Kroaten terug te drijven, maar die zijn vastbesloten een nieuwe poging te wagen om de weg in handen te krijgen.

Eindelijk is het zover. Estland, Letland en Litouwen zijn onafhankelijk, nu ook de Sovjetunie ze heeft erkend als souvereine staten. Het was het allereerste besluit van de Staatsraad, het hoogste bestuurlijke orgaan van de nieuwe Sovjetunie. Boris Pankin, de Sovjet-minister van Buitenlandse Zaken, maakte na afloop van de vergadering bekend dat de Baltische landen, na 51 jaar, weer hun eigen weg mogen gaan.

Al een paar uur nadat Moskou de Baltische Staten had laten gaan, brachten de Ministers van Buitenlandse Zaken van de drie landen, een bezoek aan hun EG-collega's in Brussel.

Daar deden de Baltische Ministers een beroep op de EG om hulp bij de omschakeling naar een vrije- markteconomie. op Maar voor concrete beloften vinden de EG-ministers het nog te vroeg.

Het communistische model heeft de Sovjetunie uiteindelijk naar de afgrond gevoerd. Michail Gorbatsjov gaf dat toe in een televisie-programma van het Amerikaanse station ABC. Andere landen moeten daar hun les uit trekken, vond de Sovjetpresident, die samen met Boris Jeltsin in een rechtsreekse uitzending reageerde op vragen van kijkers.

op 32 sec. En Jeltsin zei nogmaals dat de machtstrijd met Gorbatsjov nu echt voorbij is. op 1.09

En weer is er een symbool van het communisme gesneuveld: De stad Lenin-Grad, genoemd naar de grondlegger van het Sovjet-communisme, heet vanaf vandaag weer Sint Petersburg. Dat is nu officieel besloten door het Presidium van het Russische Parlement.

Op 45 plaatsen zijn vandaag invallen gedaan in verband met een gerechtelijk onderzoek naar handel in illegale groeihormonen voor vee. De politie denkt de leider van de organisatie te hebben gearresteerd.

Een van de invallen vond plaats bij een pharmaceutisch bedrijf in Raamsdonksveer. Daar werd de administratie in beslag genomen. Er werden ook bij dierenartsen, veehandelaren en veehouders door heel Nederland invallen gedaan, waar monsters van urine en veevoer werden meegenomen. De politie heeft 2 mensen aangehouden, onder wie een directielid van dit bedrijf Die worden ervan verdacht veehouders en dierenartsen van verboden groeibevorderende geneesmiddelen te hebben voorzien. Daaronder clenbuterol dat minister Bukman in 1988 verbood. Dit middel wordt gebruikt voor kalveren, maar in kalfsvlees is het schadelijk voor de consument. De organisatie was ook actief in het buitenland. Ook daar zijn invallen gedaan. Het onderzoek duurt nog voort. De politie sluit nieuwe arrestaties daarbij niet uit. De invallen waren een gecombineerde actie van het Openbaar ministerie van Almelo en Breda, de Algemene Inspectiedienst, de Rijkspolitie en de FIOD.

Een aantal aangehoudenen wordt ook verdacht van valsheid in geschrifte.

Duizenden demonstranten in de Roemeense hoofdstad Boekarest eisen het aftreden van president Iliescu en een verbod op het communisme. Aangestoken door de radikale hervormingen in de Sovjet-unie verzamelden zo'n 6.000 Roemenen zich op het universiteitsplein in Boekarest. President Iliescu en zijn Nationale Bevrijdings Front, die zich socialistisch noemen, werden vergeleken met de communistische machthebbers ten tijde van dictator Ceaucescu. De Roemeense oppositie beschuldigt conservatieve krachten binnen de regering ervan een staatsgreep te hebben voorbereid, toen nog niet duidelijk was dat de coup in Moskou zou mislukken.

Lothar de Maiziere gaat uit de politiek. Hij stapt onder meer op als vice-voorzitter van de Duitse CDU van Helmut Kohl. Als eerste gekozen DDR-premier leidde hij zijn land oktober vorig jaar, samen met Kohl, naar de eenwording. Volgens de Maiziere wordt hij ten onrechte nog steeds achtervolgd door onbewezen geruchten over zijn medewerking aan de DDR-Stasi, de geheime politie. Maar waarschijnlijk heeft zijn ontslag ook te maken met interne ruzies in de CDU-top, met name tussen de Oost- en de Westduitse tak.

Prins Claus wordt vandaag 65 jaar. Hij viert zijn verjaardag temidden van zijn familie op paleis Huis ten Bosch. De prins, die aan depressies lijdt, pendelt nog naar het Haagse Ziekenhuis Bronovo. Zijn toestand is stabiel, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Hij golft en fietst veel Of prins Claus zijn werkzaamheden ook na zijn 65e zal voortzetten is nog onduidelijk en hangt af van zijn herstel. De prins is ondermeer bijzonder adviseur en inspecteur-generaal op het ministerie van ontwikkelingssamenwerking.

Paul Haarhuis verloor vannacht in de kwartfinale van de open Amerikaanse tenniskampioenschappen van Jimmy Connors. Nadat Haarhuis de eerste set met 6-4 had gewonnen en in de tweede set met 5-4 voor kwam te staan, kwam de 39-jarige Connors terug. Hij won de tweede set met 7-6 en bleef ook in de volgende sets onze landgenoot de baas. In de halve finale speelt Connors tegen zijn landgenoot Courier die titelhouder Sampras uitschakelde.

Een verrassing op Flushing Meadow zojuist van Martina Navratilova. Zij plaatste zich voor de dames-finale door een overwinning in drie sets op de als nummer 1 geplaatste Steffi Graf.

Alle leden van de PvdA krijgen een brief van hun politieke leider, vice-premier Kok. Hij vraagt hen om ondubbelzinnige steun. Om vertrouwen in hem. Maar hij wil ook dat de leden van de PvdA de omstreden kabinetsbesluiten over WAO en koppeling steunen.

Kok maakt in z'n open brief precies duidelijk waar z'n grenzen liggen. Hij kan alleen door-regeren als het speciale congres -eind september- het vertrouwen uitspreekt in hem, maar ook en vooral in de kabinetsbesluiten over WAO en koppeling. Dat valt niet te scheiden, zoals sommige gewesten in de afgelopen dagen wel deden Je kan volgens Kok niet kan zeggen: die man deugt wel, maar z'n beleid niet: Toch zijn sommige PvdA-gewesten tot nu toe opvallend stevig in hun oordelen. Daar is al een paar maal het 'onaanvaardbaar' over de kabinetsplannen uitgesproken. Als de achterban zich hard blijft verzetten, gaat de pvda een verscheurend conflict tegemoet. . Want ook het partijbestuur steunt Kok en de genomen besluiten onvoorwaardelijk. De concept-resolutie waarin dat vetrowuen wordtg uitgesproken, is vandaag gepubliceerd, samen met Koks open brief.

Even leek het erop dat er een ramp was gebeurd. Een onderzeeer van de Nederlandse marine was zoek. De Potvis met 70 opvarenden aan boord nam deel aan een Navo-oefening ten noorden van Schotland. Toen de onderzeeer vanmiddag om twee uur opdook, was er al meer dan zeven uur lang taal noch teken van vernomen.

De komende zes maanden worden voor de bevolking van Irak een absolute ramp, voorspelt het Rode Kruis. Er heerst hongersnood, op veel plaatsen is er geen elektriciteit, er zijn veel te weinig medicijnen en in sommige gebieden valt de kou binnenkort in. Twintig graden onder nul is dan geen uitzondering.

In de ziekenhuizen in Irak sterven kinderen van de honger. Kinderen kunnen niet onderzocht worden omdat er geen apparatuur is. Er zijn geen verdovingsmiddelen meer, waardoor opereren uitgesloten is. Er is niet genoeg te eten Zelf voedsel of medicijnen kopen kan Irak niet: Als gevolg van de boycot zijn de Iraakse banktegoeden bevroren, waardoor niemand voedsel of medicijnen wil leveren.Het Rode Kruis en Unicef hebben wel toegang in Irak, maar ze kunnen de nood absoluut niet lenigen. Vergeer is zes weken in Irak geweest. Hij is bang dat er opnieuw een volksverhuizing komt. In het Noorden wonen 350.000 Koerden, op een kale berghelling. Ze zijn uit Iran gekomen en kunnen niet terug naar hun huizen omdat het Iraakse leger ze tegenhoudt.

Het weer met Erwin Kroll.

Ook vandaag deed de zon niet veel en ik vrees voor de zonliefhebbers dat dit nog enkele dagen duurt. Deze bewolking trok gisteren al ons land binnen en vandaag ging dat door. Nu is die bewolking hier te zien als grijze vlekken, dat betekent dat het niet erg aktief is. We hadden ook nauwelijks regen vandaag. Maar hier is de bewolking aktiever en dit weekeinde is de stroming uit die richting. Pas na het weekeinde, wanneer het hogedrukgebied wat dichterbij komt, neemt de aanvoer van bewolking af. Nu klaart het op dit moment op, maar morgen is het tamelijk grijs weer. Alleen in het zuidwesten kan de zon even doorbreken. In de rest van het land regent het af en toe, maar erg grote hoeveelheden zullen dat niet zijn. Een beetje druilerig weer. De noord noordwesten wind is matig, op de wadden af en toe krachtig, windkracht 6. En de temperatuur wordt een graad of 17. Zondag krijgt de zon in het westen meer kans. De oostelijke helft van ons land blijft echter bewolkt en nog steeds kan het wat regenen. Er waait een matige noordwesten wind en het wordt een graad warmer dan zaterdag. Maar na het weekeinde neemt de heoveelheid zon toe en komt de temperatuur weer boven de 20 graden.

07-09-1991

Goeienavond, het nieuws van zaterdag 7 september harde en onverzoenlijke sfeer bij opening vredesconferentie over Joegoslavie massale demonstratie van met name Kroaten in Den Haag mogelijk tienduizenden bewoners van Kazachstan slachtoffer van radioactiviteit - FNV-voorzitter Stekelenburg woedend op Partij van de Arbeid

Geen eensgezindheid,en al helemaal geen verzoening tussen de Jeogoslavische leiders; Het heeft de EG bij de start van de vredesconferntie met de neus op de feiten gedrukt: Vrede in Jogeoslavie is nog lang niet in zicht. Beschuldigingen en verwijten gingen vanochtend in het haagse vredespaleis, in hoog tempo over tafel. Het voorzichtige optimisme van de EG-ministers om vandaag een stevige aanzet tot een oplossing te geven, is danig getemperd.

zal worden bepaald.

Tienduizend mensen hebben bij de conferentie gedemonstreerd. Vooral Kroaten en Albanezen waren uit verschillende Europese landen naar Den Haag gekomen. Ze willen dat Europa een eind maakt aan de Servische overheersing van de verschillende volkeren in Joegoslavie.

Demonstraties, harde taal, felle verwijten op de vredesconferentie in den Haag. En ook angst: de strijd in Joegoslavie kan katastrofale gevolgen hebben voor Europa, zei de Britse minister van buitenlandse zaken Hurd. In Den Haag onze EG-correspondent Haye Thomas: alles wordt op alles gezet om deze conferentie te laten lukken- wat is de grootste bedreiging voor Lord Carrington en wat als het mislukt INSTART VAN DEN BROEK de conferentie is nu geopend, is daarmee het gezag van Nederland weer een beetje opgepoetst hoe gaat het nu concreet verder

Terwijl de politieke leiders van Joegoslavie in Nederland op de EG-conferentie waren, leken de strijdende partijen in Kroatie een adempauze te nemen. Het was voor het eerst in weken, dat Serviers en Kroaten elkaar 's nachts met rust lieten.

Incidenteel is er nog wel gevcohten. Servische milities voerden vanochtend een mortieraanval uit op het centrum van het Kroatische dorpje Rajic. () De afgelopen week zijn vooral in het oosten van Kroatie steeds meer Gardisten ingesloten door de Servische guerilla's die gesteund worden door het federale leger. Er is dan mischien geen sprake van een gecoordineerd offensief door de Serviers en het federale leger - de Kroatische garde blijkt vaak te zwak, door gebrek aan groot militair materieel. Veel dorpjes in Kroatie zijn verlaten. Bewoners zijn gevlucht, of ze worden zoals deze vrouwen uit een bejaardentehuis in Gospic geevacueerd. Voor de tweede keer in een paar weken tijd is een EG-helicopter met waarnemers aan boord beschoten. Nederland en ook Duitsland hebben naar aanleiding van het incident officieel geprotesteerd bij de Jeogoslavische regering.

De gezondheid van mogelijk tienduizenden inwoners van de Sovjetrepubliek Kazachstan is aangetast door radio-actieve straling. Ze zijn besmet door de proeven met atoombommen, die het Sovjetleger jarenlang in het gebied deed. Het was al bekend, dat een deel van de bevolking daar bloot heeft gestaan aan radio-activiteit. Maar voor het eerst is er nu een buitenlandse TV-ploeg toegelaten, die mogelijke bewijzen daarvoor vast kon leggen.

Volgens artsen ter plaatse zijn er hier, sinds het begin van de kernproeven, aanzienlijk meer kinderen met aangeboren afwijkingen dan elders in het land. Tot op een afstand van maar 3 kilometer van de basis wonen mensen. Zij hebben een dosis radio-actieve straling gekregen, die vele duizenden malen boven de veilige marges ligt. De omwonenden hebben de indruk dat ze al die jaren gebruikt zijn als proefkonijn: De basis waar het leger de atoombommen test, ligt in het noordoosten van Kazachstan. Binnen een straal van 200 kilometer, waar de kans op besmetting het grootst is, wonen zo'n 300.000 mensen. Het merendeel in de stad Semipalatinsk. De eerste bovengrondse kernproef werd in 1949 genomen. Sindsdien zijn hier 124 atoombommem in de atmosfeer tot ontploffing gebracht. Sinds het midden van de jaren zestig worden er alleen nog maar ondergrondse nucleaire testen gedaan. Bij de ouderen komen de gevolgen, die te maken kunnen hebben met radioactieve besmetting, nu pas aan het licht. Het zijn ondermeer ziektes die het natuurlijke afweersysteem aantasten. De kans is groot dat er bij nog meer veel mensen deze en andere kwalen de kop opsteken. Professor Van Bekkum, expert op het gebied van radio-actieve straling, vindt de beelden veelzeggend, maar ze vertellen niet alles.

Boris Jeltsin, de president van de Russische Federatie, wil de rol van kernwapens terugdringen. De revolutionaire veranderingen van de afgelopen weken, hebben ook gevolgen voor de positie van de Sovjetunie als kernmacht.

Hij pleit voor een forse reductie van de totale voorraad vernietigingswapens. op 23 sec De overgebleven wapens wil Jeltsin op het grondgebied van zijn republiek bijeen brengen.

Georgie heeft nu alle betrekkingen met Moskou verbroken. De Georgische regering is tot die stap gekomen, omdat ze vond dat ze in Moskou niet serieus genomen werd bij haar onafhankelijkheids-streven.

Israel is boos over de weigering van de Verenigde Staten het land een kredietgarantie van bijna 20 miljard gulden te geven. "Als president Bush bij zijn weigering blijft, kan dat gevolgen hebben voor het vredesproces in het Midden-Oosten," zei premier Shamir. Israel heeft de Amerikaanse garantie nodig om geld te kunnen lenen voor de huisvesting van de ruim n miljoen Sovjet-joden die daar binnen vier jaar worden verwacht. Maar Washington is bang dat het geld wordt gebruikt voor de bouw van Joodse nederzettingen in de bezette Gebieden.

Kerncentrale Borssele tijdelijk buiten bedrijf. Oorzaak is een lek in een van de generatoren, waar de warmte van het reaktorsysteem wordt overgedragen. Hoewel de storing optreedt in het nucleaire deel van de centrale, is er geen gevaar voor de veiligheid, zegt de Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuidnederland, de beheerder van de centrale. Er kan pas woensdag naar het lek worden gezocht. Eerst moeten de druk en de temperatuur dalen. Borselle blijft ongeveer drie weken buiten bedrijf.

De Pier van Scheveningen is verkocht. Nieuwe eigenaar is het Van der Valk-concern. Dat wil de pier voor miljoenen guldens opknappen en er een vernieuwde toeristische attractie van maken. Ook wil het bedrijf er een restaurant, met uitzicht op de Noordzee, en eventueel een hotel op bouwen.

Stefan Edberg heeft zich vanavond geplaatst voor de finale op Flushing Meadow. De als tweede geplaatste Zweed was te sterk voor Ivan Lendl, die in drie sets onderuit ging. Tegenstander van Edberg morgen wordt n van de Amerikanen: Connors of Courier. Bij de dames plaatste Monica Seles zich voor de finale. De 17-jarige Joegoslavische won in de halve eindstrijd van de twee jaar jongere Amerikaanse Jennifer Capriati. Vanavond nog moet Seles het opnemen tegen de twee maal zo oude Martina Navratilova.

De opwinding rond de WAO en de ontkoppeling drijft de FNV en de PvdA steeds verder uit elkaar. FNV-voorzitter Stekelenburg vindt dat PvdA-fractieleider Woltgens zijn excuses moet maken voor z'n negatieve uitlatingen over de vakbeweging.

FNV-voorzitter Stekelenburg heeft zich bijzonder geergerd aan de uitspraken die Woltgens eerder deze week deed over de vakbeweging. De PvdA-voorman sprak toen op de technische universiteit in Eindhoven. Maar Woltgens vindt dat een politieke partij met heel wat meer rekening heeft te houden dan een vakbond. Die dient volgens hem maar een beperkt belang. Stekelenburg is kwaad over die uitspraak. Woltgens verweet de FNV alleen in opstand te komen als de PvdA in de regering zit. Volgens Stekelenburg lijdt de PvdA-voorman aan geheugenverlies. Stekelenburg, die vanmiddag in Bentveld een conferentieoord opende, ontkent dat de FNV erop uit is de PvdA een kopje kleiner te maken. Maar een partij die op sociaal gebied zoveel pretenties heeft, kan volgens hem verwachten dat zij daarop wordt beoordeeld.

In verband met de ingrepen in de WAO en ziektewet, gaat de Industriebond FNV onderzoeken of het mogelijk is een aanvullende verzekering tegen arbeidsongeschiktheid in het leven te roepen.

De gisteravond nieuwgekozen president van Suriname, Ronald Venetiaan, zal geen nieuwe militaire staatgreep dulden. Hij vraagt buitenlandse steun om dat te voorkomen. Hij wil van Nederland vooral 'overbruggingshulp' voor de Surinaamse economie.

Het weer met Erwin Kroll.

08-09-1991

Goedenavond. Het nieuws van zondag 8 september: Vakbeweging bereid tot sociaal overleg met kabinet. Joegoslavisch leger gaat door met aanvallen. politie Amsterdam arresteert vermoedelijke IRA-man.

Er komt waarschijnlijk een gesprek tussen het kabinet en de drie vakcentrales: FNV, CNV en MHP. Dat sociaal overleg zou komende week kunnen plaatsvinden. Vice-premier Kok nodigde de vakbeweging daarvoor vanmiddag uit, in het NOS-programma Het Capitool.

Voor de camera's van Het Capitool gingen ze vanmiddag de discussie aan: FNV-voorzitter Stekelenburg en vice-premier Kok. Met standpunten lijnrecht tegenover elkaar. Enigszins gespannen gingen de heren het gesprek in. De inmiddels bekende kritiek op de wao-plannen kwam op tafel. Kok haalde fel uit toen hij de indruk kreeg dat niet alleen die plannen werden gekritiseerd, maar het hele kabinetsbeleid. Op het extra PvdA-congres op 28 september is de vice-premier niet geinteresseerd in een motie "Steun Kok". Hij wil op zijn beleid worden beoordeeld. Stekelenburg herhaalde zijn plan om eerst eens twee jaar uit alle macht te proberen het aantal arbeidsongeschikten proberen terug te dringen. Hij vindt dat de PvdA dat alsnog van het CDA moet afdwingen. Kok wilde dat niet, maar aan het slot van het gesprek maakte hij wel een andere opening. Stekelenburg ging daar niet rechtstreeks op in, maar bleek na afloop toch bereid om te gaan praten. Ook de vakcentrales CNV en MHP zijn voor een overleg met het kabinet, maar zij willen er de werkgevers bijhebben.

Ondanks de internationale druk op Joegoslavie, om de oorlog in Kroatie te stoppen; en ondanks de waarschuwingen van president Mesic aan het adres van het federale leger, is de strijd in Kroatie weer opgelaaid.

In Kroatie lijken de papieren beloftes van de vredesconferntie gisteren in Den Haag, al bijna vergeten. Duizenden reservisten moesten zich vandaag in Zagreb komen melden om mee te vechten in de Kroatsiche Garde. Voor sommigen is het zeven jaar geleden dat ze een geweer vasthielden. De Kroatische garde heeft grote behoefte aan extra mankracht. De Gardisten zijn in feite geen partij voor de goed-bewapende Servische milities en de federale eenheden. De Kroaten rijden in sommige plaatsen rond in zelfgemaakte pantserwagens: vrachtauto's, bekleed met stalen platen. Ook aan wapens en munitie hebben de Kroaten gebrek. Maar het weerhoudt de Garde er niet van om langdurig strijd te leveren met de Serviers. Hier in het stadje Sunja is vandaag urenlang gevochten. Ook elders in Kroatie zijn er, na een korte adempauze, weer gevechten uitgebroken. In Pakrac, 90 kilometer van Zagreb, voerde het federale leger vanochtend een mortier-aanval uit op ingesloten Kroatische troepen. President Mesic heeft gewaarschuwd dat er sprake is van een militaire coup als het nationale leger niet onmiddellijk terugkeert naar de kazernes. De federale bevelhebbers willen wel gevolg geven aan die oproep, maar niet voordat de Kroaten ontwapend zijn. En daarmee blijft de patstelling in Joegoslavie bestaan, ondanks de vredesinspanningen van de internationale politiek.

In de republiek Macedonie is de bevolking vandaag naar de stembus gegaan om te beslissen over zijn onafhankelijkheid. De officiele uitslag wordt begin deze week bekend. Verwacht wordt dat 70 procent van de Macedoniers voor onafhankelijkheid is.

Macedonie is na Slovenie en Kroatie de derde Joegoslavische republiek die zelfbeschikking wil. Toch wil Macedonie, in tegenstelling tot de andere twee, voorlopig geen afscheiding van Joegoslavie. Er is dan ook geen enkele dreiging dat het Federale leger ook hier wil ingrijpen. Het stemmen is ondanks een boycot van de Albanese bevolking rustig verlopen. De Albanezen zijn bang dat ze als minderheid na de onafhankelijkheid overheerst worden door de andere volkeren in Macedonie. De Macedonische leiders zien het liefst dat Joegoslavie een federatie van onafhankelijke republieken wordt. Met Slovenie en Kroatie, anders zou de invloed van Servie te groot worden, vinden de Macedoniers.

In de Sovjetrepubliek Azerbeidzjan wordt vandaag een president gekozen. Het is al duidelijk dat de zittende president MutaLIbov die verkiezingen gaat winnen. Hij is namelijk de enige kandidaat, tot grote ergernis van de oppositie.

Weer Sovjet-tanks en -pantservoertuigen in de straten van Vilnius, hoofdstad van de nu onafhankelijke republiek Litouwen. Maar dit keer omdat het Sovjetleger de aftocht blaast.

Nu ook Moskou de Litouwse onafhankelijk heeft erkend, wordt het in Vilnius gestationeerde Sovjetleger teruggetrokken. Vanmorgen-vroeg verlieten de eerste voertuigen de kazerne, onder escorte van de Litouwse politie. De volledige terugtrekking zal nog maanden duren. (verder lezen bij geluidspaneel) In de TV-studio van Letland verzamelde zich gisteravond een bont gezelschap. Kopstukken uit de geschiedenis van het communisme waren daar bij elkaar om afscheid te nemen van de Letse bevolking: -Stalin -Brezjnev -Fidel Castro -En President Gorbatsjov. En natuurlijk ook Lenin, die er geen moeite mee bleek te hebben zijn aanhang kwijt te zijn. De TV-show was al maanden geleden gepland, maar groeide nu uit tot een vrolijke viering van de Letse onafhankelijkheid.

In Amsterdam heeft een arrestatie-team van de politie vanmorgen vroeg een Ier aangehouden. De 45-jarige man zou leider zijn van een organisatie, die wapens smokkelt voor de IRA, het verboden Ierse Republikeinse leger.

De man werd tegen zeven uur gearresteerd, toen hij in gezelschap van een vrouw een cafe in de Marnixstraat verliet. Hij wordt ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij een schietpartij op een Belgische agent, twee jaar geleden in de haven van Antwerpen. De politie vermoedt, dat hij onder een valse naam in de hoofdstad woonde. De Ier werd al geruime tijd door Interpol gezocht voor de smokkel van wapens vanuit Europa naar de IRA in Noord-Ierland. Hij wordt voorlopig vastgehouden in het hoofdburo van politie, in afwachting van een uitleveringsverzoek van Belgie.

De Amerikaanse minister van defensie Cheney vindt dat de NAVO het aantal kernraketten voor de korte afstand in Europa kan verminderen. De veranderingen in de Sovjet-Unie maken dat mogelijk, zegt hij.

Erich Honecker, het voormalige staatshoofd van de DDR, overweegt naar China te gaan, als hij niet langer welkom is in de Sovjetunie. Dat heeft zijn advocaat tegenover het Duitse blad "Bild" gezegd. Honecker werd in maart in het geheim naar Moskou gebracht. De Duitse regering heeft al meermalen om zijn uitlevering gevraagd.

Opnieuw geweld in Zuid-Afrika. In het zwarte woonoord Thokoza, bij Johannesburg. Drie onbekende schutters hebben daar 18 aanhangers van de Inkatha-beweging gedood.

De mannen openden het vuur op een groep aanhangers van de Inkatha, die op weg waren naar een bijeenkomst van die beweging. De gevolgen waren verschrikkelijk. Achttien mensen werden gedood en veertien zwaar gewond. Het woonoord Thokoza is wel vaker het toneel geweest van gewelddadigheden tussen leden van het ANC en Inkatha. Het afgelopen jaar heeft die onderlinge strijd in heel Zuid-Afrika aan zeker 2000 mensen het leven gekost.

Het weer: Geleidelijk begint de bewolking te breken. De minimumtemperatuur is ongeveer 10 graden, en er ontstaat plaatselijk mist waar het verkeer morgenochtend nog last van kan hebben.Verder is er morgen regelmatig zon, het blijft droog en er staat maar weinig wind. De middagtemperatuur wordt zo'n 21 graden. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: wolkenvelden, maar ook af en toe zon. Het blijft overwegend droog bij een middagtemperatuur van ongeveer 20 graden. Dat was het. We melden ons weer om tien uur. Goedenavond.

09-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van maandag 9 september. LAAG water geeft ZEEwater vrij baan. Vakbonden praten onder voorwaarden met Kok. EG-waarnemers wagen zich in Kroatisch oorlogsgebied. Groeihormonenhandel blijkt internationale zaak.

De lage waterstand in ons land veroorzaakt steeds meer problemen. De oorzaak is een droogte, die in augustus en de eerste dagen van september een record bereikte. Door de lage waterstand stroomt er te weinig water naar zee. Zout zeewater stroomt nu tot bij Gouda het land in.

Bij Lobith werd vandaag een absoluut laagte-record gemeten. En de vooruitzichten zijn dat het waterpeil nog verder zal zakken. Het Rijnwater bevat normaal al veel zout afkomstig uit de Franse Kalimijnen. En door de geringe doorstroming is het zoutgehalte nu drie keer zo hoog. Bovendien komt zout zeewater, dat niet meer door rivieren wordt teruggdrongen nu het land binnen. Een ramp voor de tuinbouwgebieden in Het Westen die afhankelijk zijn van water uit de Hollandse Ijssel, een zijrivier van de Rijn. Om het zoute tij te keren heeft het gemaal bij Gouda de toevoer van water naar de polders gestopt. De enorme pominstallaties zijn stilgezet. Om toch water in de polders te krijgen pompt een gemaal bij De Meern water uit het Amsterdam-Rijnkanaal in de Leidse Rijn. Vandaar gaat het door de Oude Rijn en de sluizen bij Bodegraven naar de polders rond Gouda. Voor het laatst kwam dit voor in 1976. Er worden enorme hoeveelheden water doorgepompt. Honderden miljoenen kubieke meters water worden sinds vanmorgen uit het Amsterdam Rijnkanaal gepompt. Als dat langer dan een week duurt is er sprake van een echte crisis. De aanhoudende droogte geeft problemen met de scheepvaart, schepen kunnen minder vracht mee nemen, omdat ze anders te diep liggen. De tuinbouw in het westen is voorlopig gered. Maar als de droogte langer aanhoudt moeten energiebedrijven aan het Amsterdam Rijnkanaal op halve kracht gaan draaien. De verwachting is dat de drinkwatervoorziening niet in gevaar komt.

hele dag door, is er druk telefonisch beraad geweest tussen de vakcentrales FNV, CNV en MHP, de regeringspartijen CDA en PvdA en verschillende ministeries. De centrales stellen wel voorwaarden aan het overleg.

Aan het begin van de avond arriveerde de top van de vakcentrales CNV en MHP bij het FNV-gebouw in Amsterdam. Daar had FNV-voorzitter Stekelenburg de hele middag vergaderd met de voorzitters van alle FNV-bonden. Over de uitkomst daarvan is officieel nog niets bekendgemaakt, maar er zijn sterke aanwijzingen dat besloten is tot een gesprek met het kabinet. De vakcentrales stellen als voorwaarde aan het overleg dat het wel een open discussie moet worden, zonder dictaat vooraf. De acties gaan gewoon door.

De voorzichtigheid van de beweging is begrijpelijk. Want wat zou het gesprek kunnen opleveren Minister Kok zei gisteren al dat wat hem betreft de ingrepen in WAO en ziektewet gewoon doorgaan. En ook minister De Vries van sociale zaken denkt er zo over; hij liet vandaag weten Als de vakbeweging met nieuwe inzichten komt, dan ben ik bereid te overleggen, maar wel op basis van het kabinetsbesluit. Dat betekent dat ook De Vries vindt dat het kabinetsbesluit gewoon moet worden uitgevoerd. In dat kabinetsbesluit zitten ook nog andere maatregelen om het aantal WAO'ers terug te dringen, zoals hogere boetes voor werkgevers die werknemers te snel in de WAO stoppen. De vakbeweging denkt dat die maatregelen voldoende zijn. Kok denkt van niet. Maar hij wil wel iets toezeggen. Als ze over een paar jaar wel voldoende blijken, dan is een ingreep in de uitkeringen misschien niet meer nodig, zegt ie. dat wil ie toezeggen, maar dan moet de vakbeweging iets anders toezeggen: als de boetes uiteindelijk niet blijken te werken moeten de bonden akkoord gaan met het aanpakken van de uitkeringen.

In verschillende delen van Kroatie wordt weer hevig gevochten. Er is melding gemaakt van tientallen doden. In de gevechts-zones zetten de EG-waarnemers hun pogingen voort om tot een staakt-het vuren te komen.

In Okucani wordt nog steeds gevochten om de strategisch belangrijke autoweg van Zagreb naar Belgrado door Oost-Kroatie. De materiele schade is hier enorm. De auto van een televisieploeg werd beschoten. crossje Osijek, in Oost-Kroatie, is ook nu weer een van de zwaarst getroffen plaatsen. De stad draagt de sporen van hevige strijd: het is een grote ruine en hier en daar woeden branden. Het is niet duidelijk, of de Serviers of de Kroaten de stad nu in handen hebben. crossje In deze streek, waar de burgeroorlog dus nog in volle hevigheid woedt, hebben vijf EG-waarnemers zich in het oorlogsgebied gewaagd. De ongewapende waarnemers, in hun opvallend witte uitrusting, zijn bang te worden ontvoerd en zo pionnen te worden in de strijd tussen Serviers en Kroaten. Overal in het veld staan tanks. Vanwege de inspectie door het EG-team in een niet-aanvals positie. Want zowel Serviers als Kroaten proberen de waarnemers ervan te overtuigen, dat de tegenpartij schuld draagt aan de schendingen van de wapenstilstand. In Osijek is, ondanks de aanwezigheid van de EG-waarnemers, een legerkazerne aangevallen door Kroatische soldaten. crossje Maar EG-gezant Henri Wijnaendts koestert een onverwoestbaar optimisme. Hij reist de brandhaarden af, zoals hier in Okucani in Oost-Kroatie. En hij laat de plaatselijke commandanten van zowel de Kroaten als het federale leger er persoonlijk voor tekenen, dat ze het staakt-het-vuren zullen respecteren:

Feest en vuurwerk in de straten van Skopje, de hoofdstad van de Joegoslavische deelrepubliek Macedonie. De Macedoniers zijn ervan overtuigd dat de onafhankelijkheid binnen handbereik is, nu de meeste stemmen van het referendum van gisteren zijn geteld.

Vannacht al vierden 100-duizend inwoners van Skopje massaal feest, hoewel de stembussen nog maar nauwelijks dicht waren. Volgens de voorlopige uitslag van vanmiddag waren bijna alle uitgebrachte stemmen vr onafhankelijkheid. Maar de Albanese minderheid heeft merendeels niet gestemd. President Kiro Gligorov heeft al aangekondigd, dat zijn republiek deel wil uitmaken van een nieuw confederaal Joegoslavie: een losse statenbond met veel zelfstandigheid voor de deelrepublieken. Maar Macedonie, de armste republiek van Joegoslavie, wil dat de naar verhouding rijke deel-republieken Slovenie en Kroatie eveneens deel uitmaken van zo'n confederatie. Anders kan Servie de nieuwe statenbond gaan overheersen.

In de Sowjet-Unie begint men zich nu toch wel grote zorgen te maken over hoe dat nu de komende winter moet met het voedsel. Een groot tekort dreigt. Op zoek naar economische steun zijn Premier Jakovlev en zijn naaste adviseur Primakov door president Gorbatsjov naar Duitsland en naar het Midden-Oosten gestuurd. Volgens een vooraanstaand econoom moeten de inwoners van Moskou en St. Petersburg, het voormalige Leningrad, de komende winter ernstig rekening houden met gebrek aanvoedsel.

In Moskou is een speciale commissie in het leven geroepen die er voor moet zorgen dat de inwoners de komende winter voldoende levensmiddelen krijgen. De problemen worden vooral veroorzaakt door de slechte bevoorrading. Ook St. Petersburg voorziet grote problemen. In en rond de stad leven ongeveer vijf miljoen mensen. Tot nu toe kregen zij hun levensmiddellen voornamelijk uit de Baltische staten. Het is nog maar de vraag of die in de toekomst bereid zijn te leveren in ruil voor niet inwisselbare roebels. Meer dan ooit is Moskou voor hulp aangewezen op het westen. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher is in Moskou om zich op de hoogte te stellen van de situatie. Tot nu toe heeft Duitsland de meeste hulp gegeven. Morgen komt Genscher's Amerikaanse collega Baker naar Moskou. Hij zal ongetwijfeld vragen krijgen over de plannen van Amerikaanse graanexporteurs om de leveranties aan de Sovjetunie op te schorten. De banken willen geen kredietgaranties meer geven omdat ze bang zijn dat Moskou niet kan betalen. De Sovjetunie verwacht dit jaar een zeer slechte oogst. Geschat wordt dat 40 miljoen ton graan gekocht moet worden om de tekorten te dekken.

In Moskou heeft het weekblad 'Kommersant' vandaag onthuld dat de communistische partij in de loop der jaren een kapitaal van rond de TWEEHONDERD miljard gulden heeft verzameld op buitenlandse banken. Alleen al in Europa zou de partij beschikken over 7000 bankenrekeningen. Een commissie onderzoekt nu, om hoeveel geld het precies gaat en op welke manier het naar de Sovjetunie teruggehaald kan worden.

gezegd bij terugkeer van z'n reis naar het Caraibisch gebied. De minister vindt dat er een breed actie-plan moet komen TEGEN de drugscriminaliteit.

Minister Hirsch Ballin van justitie werd tot in z'n vliegtuig geconfronteerd met de drugscriminaliteit op de Nederlandse Antillen. Z'n vlucht naar Amsterdam liep een uur vertraging op, doordat een mede-passagier een koffer met cocaine probeerde mee te smokkelen. Zo maakte de minister zelf mee dat de Nederlandse Antillen en Aruba steeds vaker vaak worden gebruikt voor de doorvoer van cocaine. De situatie daar is volgens Hirsch Ballin zeer ernstig. In samenwerking met z'n collega's op de Antillen en Aruba heeft Hirsch Ballin daarom een actieplan opgesteld. De Koninklijke Marine op de Antillen moet beter en intensiever worden gebruikt bij de surveillances op zee. Er komt een wetswijziging om 't witwassen van drugsgelden te bestrijden. De centrale banken gaan meer samenwerken. De Nederlandse en Antilliaanse politie gaan nauwer samenwerken en meer informatie uitwisselen. De kosten van 't actieplan zijn geen probleem. Om de Antillen en Aruba verder te beschermen tegen de drugscriminaliteit, zullen er op de Nederlandse ambassades daar twee contact-ambtenaren van de politie worden gestationeerd.

Hirsch Ballin komt ook de politie op Aruba te hulp. Met nieuwe apparatuur. En met vier Nederlandse hoofd-inspecteurs, die de organisatie daar gaan versterken.

De gezondheidstoestand van Prins Claus is verslechterd, na aanvankelijke tekenen van herstel. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst is een golfbeweging in het ziekteproces niet ongebruikelijk bij depressiviteit. Er is nu overgeschakeld op een ander behandelplan, waarbij behandeling in het buitenland vooralsnog niet aan de orde is. De prins verblijft afwisselend in het BROnovo-ziekenhuis en thuis. Zoals het er nu naar uitziet zal prins Willem-Alexander de plaats van Prins Claus innemen bij het staatsbezoek aan Japan, volgende maand.

De gezamenlijke omroepen hebben de vernieuwing van het omroep-bestel voorlopig stopgezet. Dat heeft NOS-voorzitter Max de Jong aan de Tweede Kamer geschreven. De omroepen vinden samenwerking per net onmogelijk, zolang niet zeker is hoeveel netten er voor het publieke bestel overblijven. Minister d'Ancona van WVC overweegt nog steeds TROS en Veronica commercieel te laten gaan, en een eigen net mee te geven. De omroepen vinden uittreding van de twee 'rampzalig'. In een brief aan de minister eist Hilversum op korte termijn duidelijkheid.

Vanmiddag werd op het Binnenhof gedemonstreerd voor het behoud van tropische regenwouden. Uit een rapport van de Verenigde Naties blijkt dat ze steeds sneller verdwijnen. Jaarlijks gaat bijna 17 miljoen hectare verloren. Op dit moment spreekt de Tweede Kamer over het het tropisch regenwoud. Doel van de regering is om in 1995 alleen nog hout te gebruiken uit gebieden waar het bosbeheer gericht is op bescherming en duurzame productie. De kamerleden denken dat de maatregelen om dit te bereiken aangescherpt moeten worden.

De illegale handel in groeihormonen voor vee Voor het eerst is in ons land een laboratorium Justitie en de Algemene Inspectie Dienst zijn daarmee op het spoor gekomen van een omvangrijke zaak waarmee miljoenen guldens zijn gemoeid.

De Algemene Inspectie Dienst heeft de inventaris van het lab, dat in Utrecht was gevestigd, inmiddels opgesteld in een garage. Het gaat onder meer om grondstoffen voor verboden groeihormonen, die in de veehouderij kunnen worden toegepast. De inbeslagname van het lab volgt op de invallen die vrijdag werden gedaan bij het farmaceutische bedrijf Dopharma in Raamsdonksveer. En op 45 plaatsen bij dierenartsen en veehouders in binnen en buitenland. Er lijkt sprake te zijn van een groot netwerk. De fabrikant is eigenaar van Dopharma, waar justitie ook nog eens viereneenhalve kilo pure clenbuterol in beslag nam. Die heeft een inkoopwaarde van ruim 200.000 gulden, maar de handelswaarde ligt vele malen hoger. Verder is er op verschillende plaatsen bij elkaar een half miljoen gulden gevonden. Na de inval in het laboratorium lopen er een kleine zestig gerechterlijke vooronderzoeken tegen mensen en bedrijven,onder wie zeven dierenartsen. De gevonden grondstoffen zijn, komen mogelijk uit het buitenland. Ook in Zwitserland, Belgie en Italie lopen onderzoeken.

De Filipijnse vulkaan de Pinatubo braakt geen lava meer uit. Maar er zijn zeker negen nieuwe slachtoffers door de kokende modder die van zijn hellingen stroomt.

Twee natuurrampen werkten samen op de Pinatubo. Een hevig noodweer had enorme hoeveelheden water op de geteisterde hellingen gestort. Dat had zich vermengd met de gloeiend hete as die de Pinatubo nog steeds uitstoot. Een drie meter hoge, kokende vloedgolf kwam naar beneden en vaagde alles weg wat binnen zijn bereik kwam. De mensen klommen gillend en schreeuwend op daken en bomen. Sommigen konden niet tijdig wegkomen en verdronken. Officieel zijn er negen slachtoffers, maar men neemt aan dat het er veel meer zijn. De hulpverlening is gebrekkig en voor degenen die zich wisten te redden, dreigt de hongerdood: Toch blijven de berooide vluchtelingen hoop houden: De Amerikaanse marine stuurt tankwagens met drinkwater. Maar het blijft de druppel op de gloeiende plaat.

De Filipijnse senaat heeft een overeenkomst met de Verenigde Staten afgewezen, die de blijvende vestiging van Amerikaanse militaire bases op de Filipijnen regelt. Maar het laatste woord is aan het parlement. Amerika dreigt dan zijn economische hulp aan de Filipijnen te beeindigen.

Air Holland heeft een zwaar verlies geleden. De financiele strop bij de vliegtuigmaatschappij is in het afgelopen boekjaar opgelopen tot 49 miljoen gulden. De financiele situatie is nu zo wankel dat de accountant de jaarrekening niet heeft goedgekeurd. Omdat het voortbestaan van Air Holland niet vast staat

Air Holland vecht voor zijn voortbestaan. De verliezen zijn te hoog opgelopen. Met de ABN AMRO is een ondernemingsplan opgesteld om door te kunnen gaan. Belangrijk onderdeel van dit reddingsplan is het hervatten van het lucratieve vakantievervoer naar de Middelandse Zee. Air Holland is daar uitgestapt om zich meer te richten op verre bestemmingen. Waar grote verliezen op geleden zijn. Ook zal de financiele en commerciele top versterkt moeten worden. Beide partijen zien het plan als een basis om nieuw kapitaal aan te trekken. Met de aandeelhouders wordt daar nu overleg over gevoerd. Air Holland wil er geen verdere mededelingen over doen. Zonder nieuw kapitaal is de chartermaatschappij verloren. Het accountantskantoor KPMG, kritiseert in een vertrouwelijk rapport fors het functioneren van de directie. KPMG adviseerde onlangs Air Holland. Volgens de accountant ontbreekt er een duidelijke strategie. De directie bemoeit zich teveel met futiliteiten en verliest grote zaken uit het oog. Noodzakelijke beslissingen worden daardoor niet genomen. Air Holland wijst de kritiek van de hand en kenschetst het rapport als een persoonlijke visie van een juniorconsultant.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

10-09-1991

Goedenavond. Het nieuws van dinsdag 10 september. WAO-gesprek kabinet-vakbeweging zonder resultaat. FNV komt met gematigde looneis. Euthanasie: bij twee van de 100 sterfgevallen. Mensenrechten internationaal besproken in Moskou.

Zondagmiddag deed vice-premier Kok z'n uitnodiging aan de vakbonden: hij wilde overleggen over de WAO-maatregelen van het kabinet. Vandaag al was het gesprek, en het duurde langer dan verwacht. Maar: er is geen resultaat; het overleg is mislukt. De bonden gaan door met hun acties tegen de plannen.:

Na vier uur vergaderen is het overleg tussen het kabinet en de bonden over de omstreden wijziging van de ziektewet en de WAO vastgelopen. Het kabinet houdt vast aan de voorgenomen maatregelen, die van de Kamer instemming kregen. De bonden blijven tegen ingrepen in de uitkering. Premier Lubbers betreurt het mislukken van het overleg.

Even was er vanmiddag de verwachting dat 't kabinet en de bonden toch een basis voor een gesprek zouden vindendat er ook nieuwe gesprekken zouden komen. Maar zover komt het niet; het gesprek van vandaag is mislukt. Hans Laroes, in Den Haag.

Je zou, zei vice-premier Kom vanmiddag, je voor je hoofd slaan als je ook de laatste kans op overleg zou laten lopen. Dat overleg tussen bonden en ministers was er vanmiddag. het duurde langer dan verwacht, waardor even het idee ontstond dat er toch iets te bespreken viel. maar het werd ene totale misllukking., pinlijk in ieder geval vor Kok. het zou vor em plezieirg zijn als-ie tegenover z'n eigen kritische achterban zou kunnen zeggen dat-ie nog steds met de bonden in gesprek was. De klof tussen bonden en ministers bleek niet te overbruggen. De bonden wilden dat het kabinet de eigen WAO-,maatregelen zou opschorten. Dan viel er met hen te praten over andere maatregelen. Maar het kabinet was niet onder de indruk. De argumenten van de bonden overtuigden niet, zei premier Lubers. De bonden zijn teleurgesteld., ze waren uitgenoidg voor een gesprek, mar kregen niets. De bonden en het kabinet staan dus onverzoenlijk tegenover elkaar. 't Betekent dat de acties tegen de kabinetsplannen -op prinsjesdag bijvoorbeeld- doorgaan. 't Betekent ook dat vice premier Kok er niet in geslaagd is een brug te slaan naar de vakbeweging. en dat maakt z'n positie er niet makkelijker op, met het speciale partijcongres, eind september.

Waar de overheid het laat afweten, moeten de WERKgevers inspringen. De FNV vindt, dat "als de overheid geen goede Ziektewet en WAO kan garanderen, de werkgevers dat moeten doen. En dat, (zegt de grootste vakcentrale), gaat ze heel wat geld kosten" De FNV presenteerde vandaag zijn arbeidsvoorwaardenbeleid voor het komend jaar.

Meer en gezond werk. Dat is de belangrijkste eis van de FNV-bonden, volgend jaar bij de CAO-onderhandelingen. Van hoge looneisen zal over het algemeen geen sprake zijn. Met meer arbeidsplaatsen kan, volgens de FNV, de werkdruk omlaag. Het mes snijdt dan aan twee kanten: verlaging van de werkdruk geeft minder ziekteverzuim en minder toestroom naar de WAO, en het levert werkgelegenheid op. Daarbij wordt extra aandacht gevraagd voor: langdurig werklozen, gedeeltelijk arbeidsongeschikten, etnische minderheden, en herintredende vrouwen. Bij de presentatie van de arbeidsvoorwaarden gaat de FNV er van uit dat de kabinetsplannen rondom de Ziektewet en WAO niet doorgaan. Anders zullen de werkgevers zeker worden geconfronteerd met CAO-eisen voor aanvullende uitkeringen.

De vakbonden hadden in reclamespotjes op tv willen uitleggen waarom ze tegen de WAO-plannen van het kabinet zijn. Maar daar zal het niet van komen: de STER, en ook het reclamebureau van RTL-4, vinden dat de spotjes een politieke strekking hebben, en die zijn niet toegestaan.

Euthanasie komt in ons land veel minder voor dan commissie die -voor 't kabinet- de medische praktijk rond euthanasie heeft onderzocht.

Het rapport dat commissie-voorzitter Remmelink vanmorgen aanbod aan 't kabinet moet de discussie over euthanasie in een eindfase brengen. Een discussie, die de Nederlandse samenleving al vele jaren bezig houdt en verdeelt. Vooral in 't buitenland bestaat de mythe dat in Nederland euthanasie op grote schaal wordt toegepast. De commissie-Remmelink kreeg begin vorig jaar van 't kabinet de opdracht om de medische prakrijk rond euthanasie grondig te onderzoeken. En voor dat onderzoek interviewde de commissie ondermeer honderden artsen. Het onderzoek leverde de volgende resultaten op. Per jaar sterven er 130.000 mensen. Daarvan sterven er 2300 door uitvoering van euthanasie. Dat is dus 1,8 procent van 't totale aantal sterfgevallen. In 400 gevallen was er sprake van hulp bij zelfdoding; de arts helpt de patient alleen met 't innemen van 't middel. En in 22.500 gevallen beslist de arts al dan niet op uitdrukkelijk verzoek van de patient: geen behandeling of 't staken van de behandeling. Andere belangrijke conclusie is verder dat de artsen zorgvuldig met euthanasie omgaan. De medische besluitvorming en 't medisch handelen rond 't levenseinde zijn van een goede kwaliteit, zegt de commissie. De commissie-Remmelink doet 't kabinet een aantal aanbevelingen om de praktijk rond euthanasie verder te verbeteren. De commissie wil de meldingsplicht voor artsen uitbreiden. Artsen moeten hun collega's meer raadplegen. Een huisarts die overweegt euthanasie toe te passen zou contact moeten opnemen met de betrokken specialist en andersom. Artsen moeten een beter schriftelijk verslag indienen van hun handelen bij een euthanasie-geval. En er moet een betere opleiding komen. Verpleegkundigen moeten getraind worden in 't geven van stervensbegeliding. 't Kabinet reageert over vier a vijf weken op 't rapport. Staatssecretaris Simons van volksgezondheid geeft toe dat euthanasie ook partijpolitiek gezien erg gevoelig ligt. De grote politieke partijen zijn in hun eerste reacties positief op 't rapport. Alleen 't CDA wil nog niet reageren.

Het rapport Remmelink is in het algemeen heel goed ontvangen.

Bij het Nederlands Artsenverbond is weinig geloof dat het aantal euthanasiegevallen zo klein is. De artsenorganisatie KNMG vindt, dat uit het rapport een grote behoefte blijkt aan heldere richtlijnen: Mevrouw Bakker van de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie vindt ook , dat er nu gauw een goede wet moet komen.

Praten over mensenrechten in Moskou: kort geleden nog onmogelijk, nu realiteit. De CVSE-conferentie is begonnen.Op de openingszitting riep president Gorbatsjov de aanwezigen op snel maatregelen te nemen om de rechten van minderheden te beschermen. Anders dreigen er meer bloedige conflicten tussen de verschillende bevolkingsgroepen. De conferentie vindt plaats onder auspicien van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.De CVSE Daarin werken alle West- en Oosteuropese landen met de Verenigde Staten en Canada samen.

De Tweede Kamer wil dat er een ambassade komt in een of meer van de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen. Een motie van die strekking is met algemene stemmen aangenomen door de Kamer. Vorige week liet minister Van den Broek weten dat zijn ministerie geen geld heeft om een ambassade in een van de drie Baltische staten te vestigen.

Een belangrijke verzameling tekeningen en aquarellen van de Nederlandse schilder Isaac Israels is teruggevonden. Israels was naast Breitner een van de meest toonaangevende schilders in het begin van deze eeuw. De verzameling is gevonden in Zwitserland en bestaat uit zo'n 400 werken uit het begin van de jaren twintig. De vondst omvat zowel ruwe schetsen als geheel uitgewerkte tekeningen, waarvan een deel is gemaakt in Indie. Aan de echtheid van de werken wordt niet getwijfeld. In NOS-Laat een reportage over de gevonden Israels.

Opnieuw rellen in Engeland. In North Shields bij Newcastle stak een groep van enkele honderden jongeren gebouwen in brand, plunderde winkels en gooide stenen naar de politie. Vier relschoppers werden gearresteerd, er vielen geen gewonden. Het was al de derde uitbarsting van geweld onder Engelse jongeren deze week. Werkloosheid en verveling zijn vaak de oorzaken. Dit keer braken de onlusten uit bij de herdenking van twee joy-riders die vrijdag omkwamen bij een auto-ongeluk. Ze waren in een gestolen auto op de vlucht voor de politie.

Ook prins Johan Friso zal er op Prinsjesdag niet bijzijn. De tweede zoon van de Koningin is uitgeschakeld door een wervelaandoening. Voorlopig moet hij twee weken absolute rust houden.

De tol op de Zeelandbrug blijft na 1 januari 1993 gehandhaafd. Eerder hadden Provinciale Staten van Zeeland besloten dat de brug tolvrij zou worden. Maar de onkosten voor het onderhoud vallen zo hoog uit, dat de tol de komende jaren gehandhaafd moet blijven. Het is sinds 1978 al de zoveelste keer dat de belofte van een tolvrije brug niet nagekomen kan worden. De gemeenten op Schouwen-Duiveland protesteren al jaren tegen de tolheffing. Nu zijn nieuwe acties aangekondigd door de gemeentebesturen.

De gemeenten eisen snel een wet op de Sociale Ruim tweehonderd burgemeesters en wethouders

Bij ruim tweehonderd gemeenten is vanmorgen het bord "Wij Zetten Door" opgehangen. Al die gemeenten willen de regering onder druk zetten om haast te maken met de uitvoeringsplannen van de sociale vernieuwing. Die is er vooral op gericht om gemeenten meer zelf te laten regelen, minder voorschriften uit Den Haag. Minder strakke regels voor de besteding van onderwijsgelden, meer bouwprojekten voor werkloze jongeren en zeker niet daarop bezuinigen, zoals nu het geval is. Kortom de afspraken die er met de gemeenten zijn, moeten in eensneller tempo uitgevoerd worden. De gemeenten hebben een open brief geschreven aan de regering, ze willen hoe danook doorgaan met het afbreken van schotten tussen de eindeloze hoeveelheid regels uit Den Haag. En ze willen dat er niet bezuinigd wordt. Volgens de Rotterdamse wethouder komen er nieuwe bezuinigingen op de stadsvernieuwing. De tweehonderd gemeenten zeggen alles op alles te zeten om door te gaan met de sociale vernieuwing.

De fraai ogende benzinestations hebben veelal een minder fraaie ondergrond. Die is n.l. door de jaren heen door en door vervuild. Overheid en bedrijfsleven willen binnen acht jaar die bodem saneren. Dat gaat wel ten koste van zo'n duizend pompstations.

Anderhalf miljard gulden is nodig voor de reiniging van de bodem onder de 6200 pompstations. Een schoonmaakoperatie die de eerste anderhalf jaar geschiedt op vrijwillige basis. Pompstationhouders die dat financieel niet opbrengen, krijgen geld uit speciaal fonds. Voor de pomphouder betekent dit dan wel dat hij zijn bedrijf opgeeft. Begin 1993 zijn alle pomphouders verplicht de bodem te saneren. Ze kunnen dan geen beroep meer doen op het saneringsfonds. Bij de ondertekening van het accoord bleek dat het nieuwe plan ook een sanering van de bedrijfstak betekent. Het bedrijfsleven trekt daarvoor het meeste geld uit, maar ook de automobilist gaat mee betalen, een halve cent per liter. De overheid betaalt niets. De tankstations die blijven bestaan,worden na sanering voorzien van een vloeistofdichte bestrating en een systeem om benzinedampen op te vangen. De schadelijke stoffen worden dan afgevoerd naar recyclingbedrijven.

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

11-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 11 september. Gorbatsjov haalt Sowjettroepen uit Cuba. Bij minder WAO-ers tegemoetkoming van kabinet. Israel laat Arabische gevangenen vrij. Boetes van rechter moeten sneller worden geind.

Dertig jaar lang waren ze onverbrekelijk met elkaar verbonden, de Sovjetunie en Cuba. Maar die band lijkt nu in snel tempo losser te worden. De Sovjetunie gaat 11.000 soldaten terugtrekken uit Cuba. Die toezegging deed president Gorbatsjov aan de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker. Op hun beurt hebben de Verenigde Staten beloofd meer financiele steun te geven zonder eerst te wachten op economische hervormingen in de Sovjetunie. Dat was tot nu toe een voorwaarde voor steun.

Het bezoek van Baker aan Gorbatsjov was de eerste Amerikaanse toenadering sinds de mislukte staatsgreep van enkele weken geleden. Beiden waren zeer tevreden met het resultaat. Na afloop maakte Gorbatsjov de terugtrekking van de Sovjet-troepen bekend op een gezamenlijke persconferentie. Baker noemde de terugtrekking belangrijk voor de Amerikaanse publieke opinie. Economische steun aan Moskou zal nu gemakkelijker geaccepteerd worden. Gorbatsjov schatte het aantal Sovjet-militairen op Cuba op 11.000 en dat zijn er meer dan tot nu toe door het westen werd aangenomen. Het eiland vlak voor de Amerikaanse kust is militair en economisch vrijwel volledig afhankelijk van de Sovjetunie. Twee jaar geleden bezocht Gorbatsjov Cuba. Van hem kreeg Fidel Castro het eerste signaal dat Cuba niet langer kon rekenen op de onbeperkte steun van de Sovjetunie. Ondanks alle veranderingen in de Oosteuropese communistische staten bleef Castro vasthouden aan de oude communistische lijn en weigerde hij de perestroika te steunen. Daarvoor moet hij nu de prijs betalen. Cuba is voor tachtig procent van z'n handel afhankelijk van de Sovjetunie. Maar ook daar gelden tegenwoordig de prijzen van de vrije markt. Dat maakt tal van produkten onbetaalbaar voor Cuba. Er is altijd al wel een bepaald systeem van distributiebonnen, ook voor tabak waarover het eiland zo rijkelijk beschikt. Met de honger groeit de onrust en de oppositie neemt toe. Castro is nog steeds de onbetwiste leider maar over enkele weken is het volgende partijcongres. Dan moet blijken of hij nog wel zo vast in het zadel zit als hij zelf denkt.

De terugtrekking van de soldaten uit Cuba is een belangrijk gebaar naar het westen, dat Moskou serieus bezig is met troepenvermindering en wapenbeheersing. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher zei in Moskou, dat het westen die uitgestoken hand moet grijpen nu de tijd daar rijp voor is.

De Franse president Mitterand heeft de Sovjetunie, de Verenigde Staten en Groot-Brittannie voorgesteld een vergadering te beleggen over het beheer van de kernwapens in Europa. Tijdens de staatsgreep in de Sovjetunie was er bezorgdheid ontstaan wie de zeggenschap had over de kernwapens.

Met de belofte hulp te geven zonder het resultaat van de economische hervormingen in de Sovjetunie af te wachten, komt de VS op de lijn van de EG. De voorziter van de Europese Commissie Delors heeft de westerse landen vandaag gevraagd vier miljard op tafel te leggen voor voedselhulp aan de Sovjetunie.

Er is gisteren toch nog wat positiefs gekomen uit het beraad tussen kabinet en vakbeweging. Dat vonden vanmiddag de regeringsfracties CDA en PvdA bij een extra debat in de Tweede Kamer. Het kabinet is namelijk bereid de scherpe kantjes van de WAO maatregelen af te halen als het echt lukt om het aantal arbeidsongeschikten te verminderen.

Opnieuw stonden de WAO maatregelen centraal in de Tweede Kamer. De hoofdrolspelers kwamen vertellen hoe het overleg met de vakbeweging gisteren was verlopen. Een mislukt overleg volgens de vakcentrales die het debat in de kamervolgden. en zo oordeelde ook de oppositie. PvdA en CDA waren milder. Jammer dat het milsukt was maar het kabinet had geen loos gebaar gemaakt naar de vakbeweging. Minister De Vries heeft verzachting van de maatregelen beloofd als het aantal arbeidsongeschikten daalt De PvdA wil volgend voorjaar al kijken of de cijfers over het aantal arbeidsongeschikten zo gunstig zijn dat de bevriezing van de WAO uitkeringen ongedaan gemaakt kan worden

Uit protest tegen de WAO-plannen hebben verontwaardigde gehandicapten vanmiddag de uitgangen van het ministerie van Sociale Zaken bezet. Met name protesteren ze ook tegen de aangekondigde kortingen op hun kilometervergoeding en 't verhogen van de eigen bijdragen voor hulpmiddelen.

"Wij kunnen geen kant meer op" is het motto. En dus de ambtenaren van het ministerie voor een middagje ook niet. Alle uitgangen van de parkeergarage werden geblokkeerd met auto's en rolstoelen. 't Zijn uiteraard de kortingen op de WAO-uitkering die de mensen dwarszitten, maar ook de kilometervergoeding voor de auto gaat volgend jaar omlaag. En de eigen bijdrage voor de aanpassing van de woning gaat omhoog. Van mijn part krijgen jullie wat. De gehandicaptenraasd noemt de aktie "woeste Woensdag". Geen auto kon d'r meer uit. Dat is lastig, maar echt boos was niemand Staatssecretaris Ter Veld kwam na het kamerdebat nog even kijken bij de aktie.

Het conflict over de WAO en ziektewet dreigt nog te verharden door een nieuwe maatregel. Volgens de vakbeweging wil het kabinet ook de aanvulling op het ziekengeld afschaffen door afspraken daarover in CAO's te schrappen. En dat is voor, met name, de sterke industriebond FNV onaanvaardbaar.

Boetes moeten sneller betaald worden. Boetes, opgelegd door de strafrechter. Dat vindt het openbaar ministerie. Het innen van boetes, -zo wordt gesteld-, is in feite de kroon op het werk van politie en justitie.

Volgens justitie proberen betrapte overtreders steeds vaker hun verplichting te ontlopen. Zo staan er op dit moment 130.000 boetes uit, die nog niet zijn ge-ind. Het gaat in de meeste gevallen om tamelijk eenvoudige zaken zoals verkeersovertredingen. De afhandeling daarvan zal in de toekomst veel efficienter geregeld worden. Nu is een van de belangrijkste problemen nog, dat de procedures die gevolgd moeten worden om een boete te innen, erg ingewikkeld zijn. Dat biedt de overtreders veel ontsnappingsmogelijkheden. Het Openbaar Ministerie stelt daarom voor die procedures flink te vereenvoudigen. Verder meldt het verslag dat extra celruimte achter de hand wordt gehouden voor mensen die -ondanks de nieuwe maatregelen- blijven weigeren te betalen.

Minister Hirsch Ballin van Justitie heeft laten weten dat hij het eens is met de plannen.

Er zijn in ons land zo'n zeshonderd criminele bendes actief. Zestig daarvan zijn goed georganiseerde, professionele organisaties. Dat staat in een rapport van de Centrale Politie Recherche Commissie, een commissie die rapporteert aan de minister. Vierhonderd groepen handelen in verdovende middelen, omdat dat het meeste geld oplevert. Ongeveer driehonderd groepen doen aan berovingen en diefstal. In 1988 waren er volgens een onderzoek tweehonderd criminele groepen, maar toen werd er gerekend met andere criteria.

Het achtste wereld-AIDScongres zal volgend jaar in de RAI in Amsterdam worden gehouden, en niet zoals gepland in het Amerikaanse Boston. Het vorige congres in 1990 in San Francisco kende grote problemen door de Amerikaanse inreisbeperkingen voor sero-positieven. Die zijn nog steeds niet opgeheven. Nederland kent geen inreisbeperkingen voor sero-positieven. WVC en Ontwikkelingssamenwerking staan samen garant voor twee miljoen gulden in de organisatiekosten. Er worden tienduizend deelnemers verwacht.

In Rotterdam is een schilderij van Pieter Saenredam ontdekt. Het echte schilderij: "Gezicht in de Laurens-kerk te Alkmaar", kwam tevoorschijn, na een restauratie in het atelier van het museum Boymans van Beuningen. Het werd tot dusver, ten onrechte, toegeschreven aan een leerling van Saenredam. Pieter Saenredam is vooral bekend om zijn belangstelling voor architectuur. De geschatte waarde van het doek steeg vandaag aanzienlijk: van drie ton naar achttien miljoen gulden.

Een EG- helicopter met waarnemers aan boord is vanavond beschoten boven Kroatie. In het toestel zat ook de speciale EG-afgezant, onze landgenoot Wijnaendts. De helicopter moest een noodlanding maken omdat de brandstoftank was lekgeschoten. Het is al de derde keer dat een EG-helicopter boven Kroatisch grondgebied wordt beschoten. Wijnaendts is sinds maandag in het gebied in Kroatie waar zwaar gevochten wordt. Hij probeert er plaatselijke vredesverdragen te sluiten tussen Kroatische gardisten en de Servische strijdgroepen.

Israel heeft 51 Arabische gevangenen vrijgelaten er beweging te komen in de situatie van de westerse gijzelaars in Libanon. Hun lot hangt af van een algemene gevangenenruil in het Midden- Oosten, waarbij Israel een sleutelrol speelt.

Het geweld in Zuid Afrika blijft aanhouden en dat geeft problemen met het vredesakkoord tussen ANC, Inkatha en de regering. In de zwarte woonoorden rond Johannesburg zijn weer negen doden gevallen.

Het geweld concentreert zich vooral in en om het woonoord Tokoza. Wie of wat er achter zitten, is onduidelijk. Zo gooien onbekenden vannacht een granaat in een passagiersbus. Daarbij vallen twee doden. Elders in Tokoza openen onbekende aanvallers vanochtend vroeg het vuur op een groep wachtende forensen. Drie mensen komen om het leven. Het aanhoudende geweld maakt de ondertekening van het vredesakkoord tussen ANC, Inkatha en de regering onzeker. Terwijl het verdrag juist bedoeld is om het geweld te stoppen. De Inkatha-beweging die ervan wordt verdacht eerder geweld in de woonoorden te hebben uitgelokt, ontkent nu elke betrokkenheid. Inkatha is vast van plan om het vredesverdrag te ondertekenen. De wil om het geweld een halt toe te roepen mag er dan zijn, effect heeft het vredesverdrag voorals nog niet. Honderd doden is de balans van vier dagen nieuw geweld.

Voor het eerst wordt in het verenigd Duitsland een grootscheepse NAVO-oefening gehouden. Aan de oefening 'Certain Shield' nemen 5 landen deel met in totaal 28.000 militairen. Tijdens de oefening wordt voortgebouwd op de nieuwste technieken en strategische modellen zoals die in de Golf-oorlog zijn toegepast.

Eerder in het journaal zag u het al: vice-premier Kok verdedigt in de tweede kamer de kabinetsplannen om te bezuinigen op de wao. Maar niet alleen daar gaat Kok het gevecht aan: ook reist-ie door het land om aan de leden van de Partij van de arbeid steun te vragen voor zijn beleid. Vanavond vindt die confrontatie plaats in een zaaltje in Scheveningen. Daar is ook verslaggever Charles Huijskens. Charles, speelt dat mislukte overleg met de vakbeweging nog een rol

PRESENTATIE CHARLES HUIJSKENS met instart

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

11-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 11 september. Gorbatsjov haalt Sowjettroepen uit Cuba. Bij minder WAO-ers tegemoetkoming van kabinet. Israel laat Arabische gevangenen vrij. Boetes van rechter moeten sneller worden geind.

Dertig jaar lang waren ze onverbrekelijk met elkaar verbonden, de Sovjetunie en Cuba. Maar die band lijkt nu in snel tempo losser te worden. De Sovjetunie gaat 11.000 soldaten terugtrekken uit Cuba. Die toezegging deed president Gorbatsjov aan de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker. Op hun beurt hebben de Verenigde Staten beloofd meer financiele steun te geven zonder eerst te wachten op economische hervormingen in de Sovjetunie. Dat was tot nu toe een voorwaarde voor steun.

Het bezoek van Baker aan Gorbatsjov was de eerste Amerikaanse toenadering sinds de mislukte staatsgreep van enkele weken geleden. Beiden waren zeer tevreden met het resultaat. Na afloop maakte Gorbatsjov de terugtrekking van de Sovjet-troepen bekend op een gezamenlijke persconferentie. Baker noemde de terugtrekking belangrijk voor de Amerikaanse publieke opinie. Economische steun aan Moskou zal nu gemakkelijker geaccepteerd worden. Gorbatsjov schatte het aantal Sovjet-militairen op Cuba op 11.000 en dat zijn er meer dan tot nu toe door het westen werd aangenomen. Het eiland vlak voor de Amerikaanse kust is militair en economisch vrijwel volledig afhankelijk van de Sovjetunie. Twee jaar geleden bezocht Gorbatsjov Cuba. Van hem kreeg Fidel Castro het eerste signaal dat Cuba niet langer kon rekenen op de onbeperkte steun van de Sovjetunie. Ondanks alle veranderingen in de Oosteuropese communistische staten bleef Castro vasthouden aan de oude communistische lijn en weigerde hij de perestroika te steunen. Daarvoor moet hij nu de prijs betalen. Cuba is voor tachtig procent van z'n handel afhankelijk van de Sovjetunie. Maar ook daar gelden tegenwoordig de prijzen van de vrije markt. Dat maakt tal van produkten onbetaalbaar voor Cuba. Er is altijd al wel een bepaald systeem van distributiebonnen, ook voor tabak waarover het eiland zo rijkelijk beschikt. Met de honger groeit de onrust en de oppositie neemt toe. Castro is nog steeds de onbetwiste leider maar over enkele weken is het volgende partijcongres. Dan moet blijken of hij nog wel zo vast in het zadel zit als hij zelf denkt.

De terugtrekking van de soldaten uit Cuba is een belangrijk gebaar naar het westen, dat Moskou serieus bezig is met troepenvermindering en wapenbeheersing. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher zei in Moskou, dat het westen die uitgestoken hand moet grijpen nu de tijd daar rijp voor is.

De Franse president Mitterand heeft de Sovjetunie, de Verenigde Staten en Groot-Brittannie voorgesteld een vergadering te beleggen over het beheer van de kernwapens in Europa. Tijdens de staatsgreep in de Sovjetunie was er bezorgdheid ontstaan wie de zeggenschap had over de kernwapens.

Met de belofte hulp te geven zonder het resultaat van de economische hervormingen in de Sovjetunie af te wachten, komt de VS op de lijn van de EG. De voorziter van de Europese Commissie Delors heeft de westerse landen vandaag gevraagd vier miljard op tafel te leggen voor voedselhulp aan de Sovjetunie.

Er is gisteren toch nog wat positiefs gekomen uit het beraad tussen kabinet en vakbeweging. Dat vonden vanmiddag de regeringsfracties CDA en PvdA bij een extra debat in de Tweede Kamer. Het kabinet is namelijk bereid de scherpe kantjes van de WAO maatregelen af te halen als het echt lukt om het aantal arbeidsongeschikten te verminderen.

Opnieuw stonden de WAO maatregelen centraal in de Tweede Kamer. De hoofdrolspelers kwamen vertellen hoe het overleg met de vakbeweging gisteren was verlopen. Een mislukt overleg volgens de vakcentrales die het debat in de kamervolgden. en zo oordeelde ook de oppositie. PvdA en CDA waren milder. Jammer dat het milsukt was maar het kabinet had geen loos gebaar gemaakt naar de vakbeweging. Minister De Vries heeft verzachting van de maatregelen beloofd als het aantal arbeidsongeschikten daalt De PvdA wil volgend voorjaar al kijken of de cijfers over het aantal arbeidsongeschikten zo gunstig zijn dat de bevriezing van de WAO uitkeringen ongedaan gemaakt kan worden

Uit protest tegen de WAO-plannen hebben verontwaardigde gehandicapten vanmiddag de uitgangen van het ministerie van Sociale Zaken bezet. Met name protesteren ze ook tegen de aangekondigde kortingen op hun kilometervergoeding en 't verhogen van de eigen bijdragen voor hulpmiddelen.

"Wij kunnen geen kant meer op" is het motto. En dus de ambtenaren van het ministerie voor een middagje ook niet. Alle uitgangen van de parkeergarage werden geblokkeerd met auto's en rolstoelen. 't Zijn uiteraard de kortingen op de WAO-uitkering die de mensen dwarszitten, maar ook de kilometervergoeding voor de auto gaat volgend jaar omlaag. En de eigen bijdrage voor de aanpassing van de woning gaat omhoog. Van mijn part krijgen jullie wat. De gehandicaptenraasd noemt de aktie "woeste Woensdag". Geen auto kon d'r meer uit. Dat is lastig, maar echt boos was niemand Staatssecretaris Ter Veld kwam na het kamerdebat nog even kijken bij de aktie.

Het conflict over de WAO en ziektewet dreigt nog te verharden door een nieuwe maatregel. Volgens de vakbeweging wil het kabinet ook de aanvulling op het ziekengeld afschaffen door afspraken daarover in CAO's te schrappen. En dat is voor, met name, de sterke industriebond FNV onaanvaardbaar.

Boetes moeten sneller betaald worden. Boetes, opgelegd door de strafrechter. Dat vindt het openbaar ministerie. Het innen van boetes, -zo wordt gesteld-, is in feite de kroon op het werk van politie en justitie.

Volgens justitie proberen betrapte overtreders steeds vaker hun verplichting te ontlopen. Zo staan er op dit moment 130.000 boetes uit, die nog niet zijn ge-ind. Het gaat in de meeste gevallen om tamelijk eenvoudige zaken zoals verkeersovertredingen. De afhandeling daarvan zal in de toekomst veel efficienter geregeld worden. Nu is een van de belangrijkste problemen nog, dat de procedures die gevolgd moeten worden om een boete te innen, erg ingewikkeld zijn. Dat biedt de overtreders veel ontsnappingsmogelijkheden. Het Openbaar Ministerie stelt daarom voor die procedures flink te vereenvoudigen. Verder meldt het verslag dat extra celruimte achter de hand wordt gehouden voor mensen die -ondanks de nieuwe maatregelen- blijven weigeren te betalen.

Minister Hirsch Ballin van Justitie heeft laten weten dat hij het eens is met de plannen.

Er zijn in ons land zo'n zeshonderd criminele bendes actief. Zestig daarvan zijn goed georganiseerde, professionele organisaties. Dat staat in een rapport van de Centrale Politie Recherche Commissie, een commissie die rapporteert aan de minister. Vierhonderd groepen handelen in verdovende middelen, omdat dat het meeste geld oplevert. Ongeveer driehonderd groepen doen aan berovingen en diefstal. In 1988 waren er volgens een onderzoek tweehonderd criminele groepen, maar toen werd er gerekend met andere criteria.

Het achtste wereld-AIDScongres zal volgend jaar in de RAI in Amsterdam worden gehouden, en niet zoals gepland in het Amerikaanse Boston. Het vorige congres in 1990 in San Francisco kende grote problemen door de Amerikaanse inreisbeperkingen voor sero-positieven. Die zijn nog steeds niet opgeheven. Nederland kent geen inreisbeperkingen voor sero-positieven. WVC en Ontwikkelingssamenwerking staan samen garant voor twee miljoen gulden in de organisatiekosten. Er worden tienduizend deelnemers verwacht.

In Rotterdam is een schilderij van Pieter Saenredam ontdekt. Het echte schilderij: "Gezicht in de Laurens-kerk te Alkmaar", kwam tevoorschijn, na een restauratie in het atelier van het museum Boymans van Beuningen. Het werd tot dusver, ten onrechte, toegeschreven aan een leerling van Saenredam. Pieter Saenredam is vooral bekend om zijn belangstelling voor architectuur. De geschatte waarde van het doek steeg vandaag aanzienlijk: van drie ton naar achttien miljoen gulden.

Een EG- helicopter met waarnemers aan boord is vanavond beschoten boven Kroatie. In het toestel zat ook de speciale EG-afgezant, onze landgenoot Wijnaendts. De helicopter moest een noodlanding maken omdat de brandstoftank was lekgeschoten. Het is al de derde keer dat een EG-helicopter boven Kroatisch grondgebied wordt beschoten. Wijnaendts is sinds maandag in het gebied in Kroatie waar zwaar gevochten wordt. Hij probeert er plaatselijke vredesverdragen te sluiten tussen Kroatische gardisten en de Servische strijdgroepen.

Israel heeft 51 Arabische gevangenen vrijgelaten er beweging te komen in de situatie van de westerse gijzelaars in Libanon. Hun lot hangt af van een algemene gevangenenruil in het Midden- Oosten, waarbij Israel een sleutelrol speelt.

Het geweld in Zuid Afrika blijft aanhouden en dat geeft problemen met het vredesakkoord tussen ANC, Inkatha en de regering. In de zwarte woonoorden rond Johannesburg zijn weer negen doden gevallen.

Het geweld concentreert zich vooral in en om het woonoord Tokoza. Wie of wat er achter zitten, is onduidelijk. Zo gooien onbekenden vannacht een granaat in een passagiersbus. Daarbij vallen twee doden. Elders in Tokoza openen onbekende aanvallers vanochtend vroeg het vuur op een groep wachtende forensen. Drie mensen komen om het leven. Het aanhoudende geweld maakt de ondertekening van het vredesakkoord tussen ANC, Inkatha en de regering onzeker. Terwijl het verdrag juist bedoeld is om het geweld te stoppen. De Inkatha-beweging die ervan wordt verdacht eerder geweld in de woonoorden te hebben uitgelokt, ontkent nu elke betrokkenheid. Inkatha is vast van plan om het vredesverdrag te ondertekenen. De wil om het geweld een halt toe te roepen mag er dan zijn, effect heeft het vredesverdrag voorals nog niet. Honderd doden is de balans van vier dagen nieuw geweld.

Voor het eerst wordt in het verenigd Duitsland een grootscheepse NAVO-oefening gehouden. Aan de oefening 'Certain Shield' nemen 5 landen deel met in totaal 28.000 militairen. Tijdens de oefening wordt voortgebouwd op de nieuwste technieken en strategische modellen zoals die in de Golf-oorlog zijn toegepast.

Eerder in het journaal zag u het al: vice-premier Kok verdedigt in de tweede kamer de kabinetsplannen om te bezuinigen op de wao. Maar niet alleen daar gaat Kok het gevecht aan: ook reist-ie door het land om aan de leden van de Partij van de arbeid steun te vragen voor zijn beleid. Vanavond vindt die confrontatie plaats in een zaaltje in Scheveningen. Daar is ook verslaggever Charles Huijskens. Charles, speelt dat mislukte overleg met de vakbeweging nog een rol

PRESENTATIE CHARLES HUIJSKENS met instart

Het weer tot slot met Erwin Kroll.

12-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 12 september. Vakbeweging voorspelt massale acties, dinsdag . EG-gezant onder vuur in Kroatisch oorlogsgebied. Levensteken van gijzelaars; vrijlating verwacht. Kabinet gaat mestprobleem nog strenger aanpakken.

Het wordt in ieder geval een historische prinsjesdag a.s.dinsdag. Het werk wordt overal in het land een paar uur stilgelegd. En de vakbeweging voorspelt, dat de acties tegen de WAO en ziektewetplannen van het kabinet massaal zullen zijn. Vandaag maakten de coordinatoren van de drie vakcentrales FNV, CNV en MHP hun draaiboek voor prinsjesdag bekend.

Niet alleen in bedrijven, maar ook bij overheidsinstellingen, het openbaar vervoer, en op scholen komen er acties.

En zo gaan de vakcentrales FNV, CNV en MHP samen het gevecht aan. De MHP, de bond van middelbaar en hoger personeel heeft een voorzitter in de persoon van de heer van Dalen, die we hier in de studio hartelijk welkom heten. Dat moet voor U toch wat onwennig zijn, voor de eerste keer in het bestaan van de MHP op de barricaden (niet zo'n aktie-ervaring als fnv) Op Prinsjesdag samen optrekken maar daarna,want daar blijft het niet bij Blijft U samen optrekken bijv.bij 24 uurs-staking Maar willen uw leden dat wel (Onderzoek naar gedaan kantoormensen anders dan de man op de steiger carriere) Bent U niet gevoelig voor de overlast, die de samenleving ondervindt Komt hoe dan ook een moment dat U gaat afhaken U bent het met FNV en CNV eens over Wao en ziektewetplannen in hoeverre blijft U samen een front vormen

Er ontstijgt nu ook gemor uit Haagse CDA gelederen. CDA- senator Harm van der Meulen komt met kritiek op de ziektewet- en wao-plannen en zegt in de Eerste Kamer tegen de kabinetsplannen te zullen stemmen.

Op z'n vroegst pas volgend voorjaar zal de Eerste Kamer de plannen voor de ziektewet en wao behandelen. Maar binnen de CDA-fractie heeft zich nu al een tegenstander gemeld. De oud-voorzitter van het CNV, Harm Van der Meulen heeft in het vakbondsblad "CNV Opinie" geen goed woord voor de kabinetsplannen over. Hij zegt: "Ik heb onoverkomelijk bezwaren. Ik kan hier niet voor stemmen. Dit kan ik niet voor mijn verantwoordelijkheid nemen". Van der Meulen zegt zijn verleden als voorzitter van het CNV niet te willen verloochenen: "In mijn vorige functie heb ik mij herhaalde malen verzet tegen aantasting van de hoogte en de duur van de uitkering. Dat geloof heb ik -tot op de dag van vandaag- behouden. Ik zal geen afvallige worden". Van der Meulen sluit niet uit dat in de Eerste Kamer nog meer CDA-ers tegen de kabinetsplannen zijn.

Op z'n vroegst pas volgend voorjaar zal de Eerste Kamer de plannen voor de ziektewet en wao behandelen. Maar binnen de CDA-fractie heeft zich nu al een tegenstander gemeld. De oud-voorzitter van het CNV, Harm Van der Meulen heeft in het vakbondsblad "CNV Opinie" geen goed woord voor de kabinetsplannen over. Hij zegt: "Ik heb onoverkomelijk bezwaren. Ik kan hier niet voor stemmen. Dit kan ik niet voor mijn verantwoordelijkheid nemen". Van der Meulen zegt zijn verleden als voorzitter van het CNV niet te willen verloochenen: "In mijn vorige functie heb ik mij herhaalde malen verzet tegen aantasting van de hoogte en de duur van de uitkering. Dat geloof heb ik -tot op de dag van vandaag- behouden. Ik zal geen afvallige worden". Van der Meulen sluit niet uit dat in de Eerste Kamer nog meer CDA-ers tegen de kabinetsplannen zijn.

De crisis in Joegoslavie gaat naar een nieuw dieptepunt. In Kroatie is weer zwaar gevochten . Bovendien weigert het federale leger de federale president Mesic te gehoorzamen. Mesic had het leger opdracht gegeven zich terug te trekken in de kazernes.

5 sek. Afgelopen nacht hebben in Oost-Kroatie de zwaarste gevechten tot nog toe plaats gevonden. Het stadje Vinkovci is twaalf uur lang onder vuur genomen door federale gevechtsvliegtuigen en mortieren van Servische milities. Hoewel de Kroatsiche gardisten te weinig mankracht en wapens hebben om een tegenaanval te lanceren, is het ze toch gelukt om een dertigtal federale militairen tot overgave te dwingen. De relatief kleine "successen" van de Kroaten steken schril af bij het - naar het zich laat aanzien - "nieuw offensief" van de Serviers. Een groot deel van de Adriatische kust is sinds vandaag in handen van de Servische guerrillastrijders. Controle over de kustlijn is voor Servie van economisch belang, omdat daarvandaan olie-pijplijnen naar Servie lopen. Kroatie zou met sabotage-acties die olieaanvoer kunnen belemmeren. Terwijl de oorlog heviger wordt, wordt de politieke patstelling steeds duidelijker. De federale bevelhebbers weigeren terug te keren naar de kazernes zoals president Mesic heeft bevolen. En daarmee is duidelijk dat Mesic en zijn presidium de controle over het leger kwijt is. Maar niet alleen het leger is een bedreiging voor de bemiddelingspogingen. EG-gezant Wijnaendts ondervond dat gisteren aan den lijve. De Rode kruis helicopter waarin hij zich in het strijdgebied waagde werd door Kroatische troepen beschoten. Het toestel maakte een noodlanding, omdat de benzinetank lek was gescchoten. Na overleg met minister van den Broek heeft Wijnaendts besloten om toch door te gaan met zijn missies in Kroatie. Onder leiding van Lord Carrington kwamen die strijdende partijen vandaag in Den Haag bijeen voor een eerste - besloten - werkvergadering. Wat de resultaten van de gesprekken zijn is niet bekend. De deelnemers hebben een nieuwsstop afgekondigd.

Opnieuw beweging in de Libanese gijzelaarskwestie. Vanavond heeft een Palestijnse guerillagroep - - het lichaam van een vermiste Israelische militair, overgedragen aan het Rode Kruis. Bovendien hebben verschillende groepen Libanese ontvoerders beloofd hun westerse gijzelaars te laten gaan. Dat zal in fasen gebeuren, onder voorwaarde dat Israel meer Arabische gevangenen vrijlaat

Positieve geluiden, die snel volgen op de vrijlating door Israel van de eerste 51 Libanese gevangenen. Die konden vandaag familie en vrienden weer in de armen sluiten. Israel houdt naar schatting nog zo'n 350 Libanese strijders vast in Zuid-Libanon. Ze mogen allemaal gaan, zegden de Israeli's vandaag opnieuw toe, als wij informatie krijgen over het lot van onze officieren in Libanese krijgsgevangenschap. Tegelijkertijd gaf de pro-Iraanse Revolutionaire Rechtvaardigheids organisatie, een kennelijk recente foto vrij van de 77-jarige Britse gijzelaar Jack Mann. Mann is ruim 2 jaar geleden ontvoerd. "Hij leeft en maakt het goed", stond er in een verklaring bij. De 73-jarige vrouw van de gijzelaar dacht daar anders over toen ze de foto zag: Ook de Libanese Jihad-groep kwam met een belofte alle steun te geven om de gijzelaarskwestie tot een goed einde te brengen. Bij een brief van de Jihad zat een foto, maar een oude, van de Amerikaan Terry Anderson, met ruim 6 jaar de langst gegijzelde. Volgens VN-secretaris Perez de Cuellar, die over de kwestie overleg voert met Iran, is de vrijlating van alle gijzelaars nu in zicht. Een Libanese minister zei vandaag dat hij binnen een week de vrijlating verwacht van twee gijzelaars, onder wie de Brit Terry Waite. Waite werd vier-en-een-half-jaar geleden in Libanon ontvoerd toen hij kwam onderhandelen over de vrijlating van andere gijzelaars.

5 Amerikanen, 2 Britten en 2 Duitsers worden nu nog vastgehouden in Libanon. Een tiende gijzelaar, een Italiaan, zou volgens sommige berichten gedood zijn.

In de Tweede Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken is geschokt gereageerd op de informatie over de infiltratie van de Suriname cocainehandel in het Nederlandse overheidsapparaat. De Kamerleden zijn door het kabinet in een besloten vergadering ingelicht. Over twee of drie weken volgt een openbare bijeenkomst in de Kamer over deze zaak. Na afloop van het beraad vanmidddag zeiden Kamerleden dat Nederlandse militaire bijstand in Suriname onvermijdelijk lijkt. Maar Suriname zal er zelf om moeten vragen.

De drie Baltische staten mogen lid worden van de Verenigde Naties. De Veiligheidsraad heeft de toelating tot de VN van Estland, Letland en Litouwen unaniem aanbevolen. Dat betekent dat de Algemene Vergadering de drie landen waarschijnlijk al dinsdag tijdens haar openingszitting toelaat. Tot 1939 waren de Baltische staten lid van de Volkenbond, de voorloper van de Verenigde Naties. In Parijs kreeg LItouwen drie ton goud terug, dat sinds 1932 is bewaard door de Franse bank.

Opnieuw rellen in Engeland. In Newcastle gooiden vannacht honderden jongeren stenen en benzinebommen naar de brandweer. Die wilde tientallen aangestoken branden blussen, maar moest zich eerst terugtrekken. Pas toen de oproerpolitie te hulp schoot kon de brandweer aan het werk. De rellen begonnen nadat joyrijders racestunts uithaalden in gestolen auto's en die daarna opbliezen. Bij een politieachtervolging kwamen vorige week twee joyrijders om. Daartegen wilden sommige relschoppers nu protesteren.

Particuliere beveiligingsdiensten moeten standaard-uniformen gaan dragen. De regeringsfracties van CDA en PvdA willen dat, om zo duidelijker onderscheid te krijgen met echte politie-mensen. Maar Minister Hirsch Ballin van Justitie is juist bang, dat het publiek medewerkers van verschillende bedrijven met dezelfde uniformen al gauw aanziet voor politie-agenten. CDA en PvdA willen ook een straffen-systeem voor beveiligingsbedrijven, die zich misdragen en strengere opleidings-eisen voor beveiligings-beamten.

CDA en PvdA liggen overhoop met staatssecretaris Kosto van justitie. De regeringspartijen verwijten Kosto dat-ie (ondanks Kamerbrede kritiek) vasthoudt aan z'n voorstel om te bezuinigen op 't reclasseringswerk binnen gevangenissen en huizen-van-bewaring.

Staatssecretaris Kosto zei gisteren nog dat 'ie z'n standpunt niet zal wijzigen: op 't reclasseringswerk binnen de gevangenissen en huizen van bewaring kan acht miljoen gulden worden bezuinigd. Volgens gedetineerden, bewaarders en reclasseringswerkers heeft die bezuiniging grote gevolgen. Gedetineerden zouden minder vaak hun hart kunnen luchten. Wat frustraties, onrust en zelfs geweld tegen bewaarders kan veroorzaken. Een brede Kamermeerderheid is 't met die bezwaren eens. Vertegenwoordigers van ondermeer justitie en de reclassering moesten daarom in een stuurgroep naar alternatieven zoeken. Maar de Nederlandse federatie van reclasserings-instellingen zegt dat Kosto het verzoek van de Kamer niet heeft uitgevoerd. Er is volgens de reclassering niet onderzocht hoe de omstreden bezuiniging op 't reclasserings-werk binnen de gevangenissen en huizen van bewaring kan worden vermeden. Justitie spreekt dat tegen. De PvdA is geirriteerd door 't optreden van haar eigen staatssecretaris. Het CDA blijft er vanuit gaan dat Kosto de wens van de Kamer uitvoert. 't CDA heeft zich gestoord aan Kosto's opmerking dat 'ie vasthoudt aan z'n plannen. Staatssecretaris Kosto zal volgende maand per brief op de kritiek van de Kamer reageren.

Het kabinet maakt op Prinsjesdag strengere maatregelen bekend om de mestproduktie te verminderen. Dat hebben de boeren vanmorgen van een kabinetsdelegatie te horen gekregen. Het Landbouwschap is furieus.

Het kabinet maakt zich zorgen over de mestproductie. Met die boodschap ontmoetten vanmorgen minister Alders van milieu en Bukman van Landbouw vertegenwoordigers van het landbouwbedrijfsleven Zorgen of er in '95 wel voldoende fabrieken komen die 6 miljoen ton mest per jaar kunnen verwerken.En zorgen over de hoeveelheid mest die op het land komt,zorgen kortom over de omvang van de veestapel. het kabinet wil het bestaande beleid verscherpen bedrijven met mestoverschot mogen straks niet meer vee aanschaffen ook al hebben ze daar recht op volgens bestaande normen boeren moeten straks minder mestfosfaat per hectare land uitrijden dan nu het geval is. schone gebieden blijven dan schoner en vuile worden niet vuiler. er komt bovendien wetgeving die onder andere inkrimping van de veestapel mogelijk moet maken na 1995.als de mestverwerking niet goed functioneert De groei van bedrijven wordt hierdoor enigermate beperkt. Bukman zegt geen andere mogelijkheden te hebben om de problemen niet erger te maken Voorzitter Mares twijfelt of hij volgende maand een plan op tafel legt waaruit blijkt dat er straks voldoende mestverwerking is

Het weer,met Erwin Kroll.

Ondanks de zon werd het toch niet meer zo warm. Een verschijnsel dat in heel noord en midden europa voorkomt. Morgen wordt het in het noorden zelfs echt koud. Op onze breedte wordt het een graad of 20 en het middellandse zeegebied haalt nog steeds 25 tot 30 graden. Het is daar ook zonnig Net als hier maar de alpen daartussen hebben buien. En op de oceaan ligt een lagedrukgebied waarvan de regen heel geleidelijk onze kant opkomt. Morgen komt ons weer, dankzij dit hogedrukgebied, uit deze richting en de satellietbeelden van vandaag laten goed zien wat daar gebeurde. Deze buien trokken steeds verder weg en geleidelijk werd het volkomen onbewolkt. Op ongetijfeld wat kleinere stapelwolken na die de satelliet niet ziet. Door het ontbreken van bewolking wordt het vannacht wel koud, in het binnenland een graad of 3 en aan de grond gaat het een paar graden vriezen. Morgen overdag is het overwegend zonnig, er waait een zwakke tot matige oost zuidoosten wind en morgenmiddag wordt het ongeveer 2021 graden. En het weekeinde lijkt nu een afwisseling te worden van bewolking en zon met middagtemperaturen rond 223 graden.

13-09-1991

Kroatie ligt zwaar onder vuur. De Kroatische gardisten hebben steeds meer moeite de Servische aanvallen af te slaan. Behalve in het Oosten - daar wordt al weken gevochten - rukken de Serviers nu ook op vanuit het zuiden; met de bedoeling de hele kust te veroveren. Bijna nderde van het Kroatische grondgebied is nu in handen van de Servische milities, die gesteund worden door het federale leger.

Kroatische bewoners uit de buurt van Kostajnica zijn op de vlucht, nu het stadje sinds vannacht in handen is van Servische milities. Bij de gevechten in de strategische plaats zijn zeker 12 Kroaten gedood. De burgers vluchten naar Dubica, dat nu nog wel in handen is van de Kroatische Garde. De gardisten zijn sinds vanochtend in en om Dubica bezig hun posities te versterken. De algemene verwachting is dat ook hier de Servische milities met hulp van het federale leger een nieuwe aanval zullen doen. De Servische nationalisten en de federale militairen bestoken Kroatie vanaf twee fronten. In de kuststrook, met Split als belangrijke stad komt steeds meer Kroatisch grondgebied in handen van de Serviers. In het Oosten tussen Osijek en Zagreb, wordt al wekenlang gevochten. De gevechten dreigen zich uit te breiden naar de republiek Bosnie-herzegovina. Daarom hebben de Bosniers een smalle bufferzone langs de grens met Kroatie ingesteld. In dat grensgebied wordt het zwaarst gevochten. Kostajnica is al in Servische handen, in Dubica zijn de Kroaten ingesloten. de Serviers passen deze omsingelings-tactiek ook toe aan de kust. Split en Zadar zijn ingesloten; De Kroatische troepen zijn terug gedreven.

Volgens Kroatie hebben de Servische milities hun toevlucht gezocht in kazernes in de kuststeden. Vandaar uit zouden ze een aanval voorbereiden. Maar nu al hebben de Serviers strategische punten zoals de brug bij MasLEnica in handen. De Adriatiche kust - normaal in deze tijd druk bevolkt met toeristen - is nu verlaten. De wegen liggen bezaaid met Kroatische mijnen, bedoeld om een eventuele opmars van de Serviers te stuiten. De Kroaten beseffen zelf dat ze te zwak bewapend zijn. En zojuist zijn deze beelden uit Osijek binnen gekomen; Daar hebben Servische guerrilla-strijders en het federale leger vanavond een aanval ingezet. Kennelijk met de bedoeling de stad definitef in handen te krijgen. Het televisie-station van Osijek zou zijn bestormd door de SErviers.

In Den Haag is de eerste zitting van de Joegoslavische vredesconferentie afgesloten. Voorzitter Lord Carrington vroeg - ondanks de pessimistische berichten uit Joegoslavie -toch om meer waarnemers.

Lord Carrington heeft zijn eerste week erop zitten als voorzitter van de vredesconferentie - een week waarin weliswaar in Den Hag werd onderhandeld, maar in Joegoslavie werd doorgevochten. Carrington erkent dat zijn werk daardoor heel erg moeilijk wordt. Volgens hem zijn de Joegoslaven het over een paar dingen wel eens. Volgende week wordt het werk verdeeld in twee commissies. Als de cies volgende week aan het werk gaan vertrekt Carrington zelf naar Joegoslavie . Hij wil dan met de presidenten van Servie en Kroatie samen aan de tafel zitten

Iemand die wel al in Joegoslavie was, is de speciale gezant van minister van den Broek, ambassadeur Wijnaendts. Twee keer was-ie in levensgevaar, maar daar wil Wijnandts niet te lang bij stilstaan.

Kroatie zou overwegen een beroep te doen op de EG om een interventiemacht te sturen. Maar de federale legerleiding heeft laten weten elke buitenlandse militair als vijand te beschouwen.

-En de onderhandelaar in de gijzelingskwestie, VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar,vertrok vandaag alweer een tikje hoopvoller uit Iran.

Israel rouwde om sergeant Samir Assad, 8 jaar nadat hij gevangen was genomen door Palestijnen in Libanon, en volgens hen een jaar later omkwam bij een Israelische luchtaanval. Zijn lichaam werd vannacht overgevlogen naar Tel Aviv, en vanmorgen herbegraven. Israel mist nog ZES soldaten, en wil duidelijkheid over hun lot. Maar terugkeer van deze militair wordt al gezien als een belangrijke sleutel tot de oplossing van de gijzelaarskwestie in Libanon. Met hetzelfde vliegtuig kwam de verbannen Palestijnse vakbondsleider Abu Hilal aan. Als tegenprestatie mocht hij van Israel terug naar huis, op de bezette westelijke Jordaanoever. De radicale Palestijn Hilal voorspelde een snelle vrijlating van westerse gijzelaars in Libanon. En in Teheran deed VN-secretaris Perez de Cuellar dat ook. Hij onderhandelde twee dagen met Iraanse autoriteiten, die worden verondersteld invloed te hebben op allerlei groeperingen in Libanon, die achter de ontvoeringen en gijzelingen zitten. Met succes, zo viel op te maken: Maar, naast hoop blijft de spanning. Incidenten kunnen nog roet in het eten gooien. Zoals vandaag in Zuid-Libanon, vlakbij het hoofdkwartier van Unifil in Naqoura. Een gijzelingsdrama eindigde in de dood van een Zweedse VN-soldaat en een Palestijn. Zes guerillastrijders van de Fatah-beweging van Yasir Aarafat wilden over zee naar Israel. Volgens dat land om een bloedbad in een kustplaats aan te richten. Maar ze werden ontdekt en verjaagd door Israelische soldaten. De Palestijnen namen veertien Unifil-soldaten in gijzeling. De doden vielen bij een mislukte bevrijdingspoging. De Palestijnen gaven zich na enkele uren over.

Israel rouwde om sergeant Samir Assad, 8 jaar nadat hij gevangen was genomen door Palestijnen in Libanon, en volgens hen een jaar later omkwam bij een Israelische luchtaanval. Zijn lichaam werd vannacht overgevlogen naar Tel Aviv, en vanmorgen herbegraven. Israel mist nog ZES soldaten, en wil duidelijkheid over hun lot. Maar terugkeer van deze militair wordt al gezien als een belangrijke sleutel tot de oplossing van de gijzelaarskwestie in Libanon. Met hetzelfde vliegtuig kwam de verbannen Palestijnse vakbondsleider Abu Hilal aan. Als tegenprestatie mocht hij van Israel terug naar huis, op de bezette westelijke Jordaanoever. De radicale Palestijn Hilal voorspelde een snelle vrijlating van westerse gijzelaars in Libanon. En in Teheran deed VN-secretaris Perez de Cuellar dat ook. Hij onderhandelde twee dagen met Iraanse autoriteiten, die worden verondersteld invloed te hebben op allerlei groeperingen in Libanon, die achter de ontvoeringen en gijzelingen zitten. Met succes, zo viel op te maken: Maar, naast hoop blijft de spanning. Incidenten kunnen nog roet in het eten gooien. Zoals vandaag in Zuid-Libanon, vlakbij het hoofdkwartier van Unifil in Naqoura. Een gijzelingsdrama eindigde in de dood van een Zweedse VN-soldaat en een Palestijn. Zes guerillastrijders van de Fatah-beweging van Yasir Aarafat wilden over zee naar Israel. Volgens dat land om een bloedbad in een kustplaats aan te richten. Maar ze werden ontdekt en verjaagd door Israelische soldaten. De Palestijnen namen veertien Unifil-soldaten in gijzeling. De doden vielen bij een mislukte bevrijdingspoging. De Palestijnen gaven zich na enkele uren over.

Aanhoudende, ernstige rellen in de Noordengelse plaats Newcastle. Al dagen is het daar onrustig en ook de afgelopen nacht was het weer raak. Werkloze jongeren uit arme buurten gaan de politie te lijf met stenen en brandbommen. En ook de brandweer, die in brand gestoken gebouwen en auto's probeert te blussen, moet het ontgelden.

De hoofdcommissaris van politie in Newcastle heeft ontkend dat zijn mensen de situatie niet meer onder controle hebben. Hij zei te verwachten, dat zodra de aanstichters opgepakt zijn, de situatie weer normaal kan worden.

Tweemaal honderd. De dames Koning-Zwaag en Kleen-Zwaag zijn tweelingen en vierden vandaag hun honderdste verjaardag. De tweeling uit het Noordhollandse St. Maarten. werd getrakteerd op een grote taart en een feestje. Daarbij waren alle bewoners van hun bejaardenhuis uitgenodigd. Volgens de vereniging van tweelingen is het de oudste tweeling in ons land.

Staatssecretaris Wallage van onderwijs heeft een computerproject voor scholen geopend. Het Comenius project moet alle scholen voor speciaal- en basis- onderwijs in Nederland voor 1994 van computers voorzien. De scholen krijgen n computer voor iedere zestig leerlingen. Het afgelopen jaar heeft een aantal scholen meegedraaid in een proefproject. Uiteindelijk gaat het om meer dan negenduizend scholen. Er is in totaal 115 miljoen gulden mee gemoeid.

Door de inzet van een helicopter bij de Amsterdamse politie is het aantal roofovervallen teruggedrongen. En bij drie overvallen werden de daders gearresteerd met behulp van de helicopter Sinds eind juni surveilleert de Amsterdamse politie 6 tot 10 keer per week op deze manier op tijdstippen waarop doorgaans de meeste overvallen worden gepleegd. De politie denkt in vier gevallen door opvallende aanwezigheid van een helikopter een overval te hebben voorkomen.

De omroepen zitten goed bij kas. Het totale eigen vermogen van de Hilversumse omroepen is vorig jaar met tien procent gestegen, naar ruim 402 miljoen gulden. Dit blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van het Commissariaat voor de Media is uitgevoerd. Minder verlies bij het maken van programma's en een hogere winst uit de verkoop van programma-bladen, zorgden voor de financiele verbetering.

Bij overstromingen in Bangladesh zijn meer dan 200 mensen om het leven gekomen. De rivieren in het noorden van het land hebben een groot gebied onder water gezet. Daarbij zijn minstens een miljoen mensen dakloos geworden. Er is geen schoon drinkwater en geen hout om eten te koken. De rijstoogst in het gebied is vernield want de velden zijn ondergelopen. In April kwamen meer dan 130.000 mensen om in Bangladesh toen een cycloon het land trof.

Daarbij is het de vraag of iedereen die er nu gebruik van maakt, wel terecht in de WAO zit. Een onderzoek dat vandaag is gepubliceerd in Medisch Kontakt, het blad van de artsenorganisatie KNMG, wijst uit, dat dat voor de grote meerderheid wel degelijk terecht is. Tachtig procent van de WAO-ers heeft een matige tot ernstige chronische lichamelijke aandoening. Dat blijkt uit een onderzoek gedaan bij 161 huisartsen. In een periode van twee maanden bracht 33 van de WAO-ers boven de vijftig jaar een bezoek aan de specialist. Opvallend is dat van de WAO-ers jonger dan vijftig jaar veel meer mensen, nl 42 een specialist bezochten. Dat is drie keer zo veel als de rest van Nederland.

Een van de schrijvers van het artikel in "Medisch Contact" is mevrouw Bensing. Hier in de studio. Die 80 is een hoog getal, en dat wilt U de politiek duidelijk maken Bijzonder in het rapport is, dat juist onder de 50 jaar de verschillen tussen WAO-ers en andere groepen het hoogst is. En die zouden dat financieel het meest gaan merken. (ev.) Was dat nu vroeger anders (Leven sneller, maar meer technische hulpmiddelen, bij sjouwen bijv.) Uw rapport geeft het probleem aan, dat WAO-ers na 5 jaar nog helemaal niet klaar zijn voor een baan als die er al is In de WAO hoor je bij de zieken, en uit die hoek moeten die mensen eigenlijk weg, vindt (Hier wergever blijft er buiten, kwestie arts- patient) (Daarom valt vergelijking met buitenland voor ons zo hoog uit)

Een van de schrijvers van het artikel in "Medisch Contact" is mevrouw Bensing. Hier in de studio. Die 80 is een hoog getal, en dat wilt U de politiek duidelijk maken Bijzonder in het rapport is, dat juist onder de 50 jaar de verschillen tussen WAO-ers en andere groepen het hoogst is. En die zouden dat financieel het meest gaan merken. (ev.) Was dat nu vroeger anders (Leven sneller, maar meer technische hulpmiddelen, bij sjouwen bijv.) Uw rapport geeft het probleem aan, dat WAO-ers na 5 jaar nog helemaal niet klaar zijn voor een baan als die er al is In de WAO hoor je bij de zieken, en uit die hoek moeten die mensen eigenlijk weg, vindt (Hier wergever blijft er buiten, kwestie arts- patient) (Daarom valt vergelijking met buitenland voor ons zo hoog uit)

Een van de schrijvers van het artikel in "Medisch Contact" is mevrouw Bensing. Hier in de studio. Die 80 is een hoog getal, en dat wilt U de politiek duidelijk maken Bijzonder in het rapport is, dat juist onder de 50 jaar de verschillen tussen WAO-ers en andere groepen het hoogst is. En die zouden dat financieel het meest gaan merken. (ev.) Was dat nu vroeger anders (Leven sneller, maar meer technische hulpmiddelen, bij sjouwen bijv.) Uw rapport geeft het probleem aan, dat WAO-ers na 5 jaar nog helemaal niet klaar zijn voor een baan als die er al is In de WAO hoor je bij de zieken, en uit die hoek moeten die mensen eigenlijk weg, vindt (Hier wergever blijft er buiten, kwestie arts- patient) (Daarom valt vergelijking met buitenland voor ons zo hoog uit)

Het aantal WAO'ers groeit dit jaar trouwens minder snel dan in 1990. Dat blijkt uit cijfers van de Sociale Verzekeringsraad. In het eerste kwartaal van 1991 zijn opvallend veel WAO'ers weer aan het werk gegaan. Daardoor is het totale aantal mensen met een WAO-uitkering minder snel gegroeid. Maar hun aantal blijft dus wel degelijk stijgen.

Oud is oud, maar wat is oud De gemeente Amsterdam gaat iets doen aan het feit, dat instellingen, die door de gemeente worden gesubsidieerd, mensen achterstellen vanwege hun leeftijd.

Als je de personeelsadvertenties moet geloven, ben je tegenwoordig al jong te oud. De ANBO, de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen is vandaag in Amsterdam begonnen met een campagne tegen leeftijdsdiscriminatie. Er moet meer aandacht komen voor de kwaliteiten van ouderen, vindt de bond. Het gewestelijk Arbeidsbureau noemt werkzoekenden ouder dan 45 jaar al gauw"onbemiddelbaar". Om conducteur te worden bij de NS moet je jonger dan 40 zijn. Woningbouwverenigingen zijn niet meer geinteresseerd in bestuursleden van boven de 70. Mevrouw Wittebol ging op 48-jarige leeftijd een HBO-opleiding volgen, speciaal voor 45-plussers. Ze studeerde af op de werkmogelijkheden voor oudere vrouwen. Inmiddels is ze 55 en het solliciteren moe. De gemeente Amsterdam is nu dus van plan om de subsidie in te trekken voor instellingen die aan leeftijdsdiscriminatie doen. En de Bond voor Ouderen heeft een telefoonnummer opengesteld waar gevallen van discriminatie kunnen wordenaangemeld.

Het weer,met Erwin Kroll.

Het was een prachtige zonnige dag en als de weertekenen goed zijn krijgen we er nog een. De zon zal de komende dagen zowiezo een rol blijven spelen. Dit lagedrukgebied en vooral de bijbehorende bewolking zijn het enige dat ons weer bedreigt. Zondag trekt dit deel over ons land. Maar doordat de luchtdruk hier hoog blijft stelt het niet veel voor. En morgen hebben we er nog geen last van. Want het kwam vanochtend dichterbij, maar remde toen weer af zodat het nog even duurt voordat die bewolking ons bereikt. Voor vannacht betekent het dat het afkoelt tot een graad of 3, aan de grond kan het licht vriezen en er kunnen mistbanken ontstaan. Is die mist morgen eenmaal opgelost dan blijft een tamelijk zonnige dag over. Op enkele wolken na. De zuid zuidwesten wind neemt toe tot matig en morgenmiddag wordt het zo'n 223 graden. Zondag is er dan meer bewolking, misschien zelfs een enkele spat regen, maar de zon verdwijnt zeker niet helemaal. Er waait een matige westen wind en het wordt ongeveer 20 graden. Ook dat moet een dag zijn om buiten door te kunnen brengen. En na het weekeinde blijft het een paar dagen droog, waarbij de bewolking door flink wat zon wordt afgewisseld.

14-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van zaterdag 14 september. Akkoord van zwarte en blanke Z-afrikaanse leiders EG-waarnemers ontvluchten oorlogsgebied. Een monument voor Piet Lieftinck. Droogte treft ook de sport

Een vredesakkoord in Zuidafrika. De regering en de belangrijkste zwarte leiders hebben hun handtekeningen gezet onder een verdrag dat een einde moet maken aan het bloedvergieten in de zwarte woonoorden.

Het vredesakkoord werd om beurten getekend door 23 leiders van politieke- en kerkelijke groeperingen, en vakbonden in Zuid-Afrika. Maar veruit de belangrijkste handtekeningen waren die van Mango-suthu Buthelezi en Nelson Mandela; de leiders van de rivaliserende Inkatha-beweging en ANC. Beiden spraken hun hoop uit op een vreedzame toekomst voor Zuid-Afrika, maar gaven ook toe dat handtekeningen alleen nog geen vrede brengen. President de Klerk leek het meest optimistisch

Het vandaag gesloten akkoord betreft alleen het geweld in de woonoorden. Pas als daar het bloedvergieten ophoudt is er kans op nieuwe onderhandelingen over politieke veranderingen.

Tweeduizend Zoeloe-krijgers bij een vredes conferentie. Met een traditionele oorlogsdans verduidelijken zij het grootste probleem van de deelnemers aan de bijeenkomst: "hoe houden we de Zoeloe-krijgers en de aanhangers van het ANC uit elkaar." De volgelingen van Inkatha-leider Buthelezi dragen de traditionele speren en stokken en dat is nog steeds een van de grootste struikelblokken voor een toenadering met het rivaliserende ANC. Die zien daarin een van de belangrijkste oorzaken voor het bloedige geweld in de zwarte woonoorden. Iedereen die een hoofdrol speelt of wil spelen in een nieuw Zuidafrika is aanwezig: president de Klerk en leden van zijn regering, de leider van de Inkatha-beweging Buthelezi en Nelson Mandela namens het ANC. Na moeizame onderhandelingen waren kerkleiders erin geslaagd iedereen rond de tafel te krijgen en gedetailleerde afspraken te maken hoe politieke organisaties en de strijdkrachten zich moeten gedragen. Sommige deelnemers zijn optimistisch over het akkoord. Ook Buthelezi zegt in de wandelgangen dat hij hoopvol is gestemd over de afspraken tussen de regering, Inkatha en ANC. Afgelopen week zei hij te betwijfelen of de afspraken ook tot vrede in de woonoorden zullen leiden. De dreigende aanwezigheid van zijn aanhangers buiten de vergaderzaal onderstrepen die twijfel. Nelson Mandela spreekt namens het ANC. Hij prijst de afspraken die moeten leiden tot een 'klimaat van tolerantie'. Voorlopig is er alleen maar sprake van goede bedoelingen. Enkele uren voor het begin van de bijeenkomst in Johannesburg en meteen daarna zijn opnieuw vijftien mensen gedood bij gevechten in zwarte woonoorden

Het geweld heeft de politieke tegenstanders in elkaars armen gedreven. In de zwarte woonsteden rond Johannesburg is de de situatie volledig uit de hand gelopen. Met het akkoord hopen de zuidafrikaanse leiders de explosie van geweld te kunnen beteugelen.

Alleen al in de afgelopen vijf dagen zijn er in zwarte woonsteden in Zuidafrika 120 doden gevallen. In die sfeer van geweld was het tot het laatste moment onzeker of het vredesakkoord wel getekend zou worden. De gevechten hebben een politieke achtergrond, maar in zekere zin is het ook een stammenstrijd. Inkhata is een zoeloe beweging, de meeste ANC-aanhangers zijn Xhosa. Toch worden veel slachtoffers willekeurig gekozen en hebben ze vaak niets met de twee bewegingen te maken. In de afgelopen 12 maanden zijn zo meer dan 3000 doden gevallen, meer nog dan in de jarenlange strijd tegen de apartheid. Eerdere gespreken tussen Mandela en Buthelezi konden het bloedvergieten niet stoppen, en ook nu overheerst wantrouwen. Volgens Buthelezi wil het ANC zijn Inkhata-beweging buiten spel zetten, en als enige met de blanken praten over de machtsdeling in het nieuwe Zuid-Afrika. Maar in de ogen van het ANC heeft juist Inkatha zich verdacht gemaakt door geheime banden met de politie en de veiligheidsdienst. Volgens het ANC wakkeren rechtse elementen in leger en politie de strijd aan. Toch wil Mandela nu samenwerking. Ook al zou door het vredesakkoord het wantrouwen tussen de leiders afnemen, de vraag blijft of dat ook rust zal brengen in de woonsteden. Veel inwoners wisten vandaag niet eens dat er een akkoord gesloten werd.

Erik het akkoord is nu getekend, verwacht je dat het geweld,de komende dag al,zal afnemen Waarom is het akkoord dan toch belangrijk

Grimmiger en harder. In Kroatie laaien de gevechten op. En dit keer leger en de Serviers de schuld, maar de Kroaten. Die lokken volgens hem geweld uit door kazernes van het federale leger af te sluiten van allerlei voorzieningen. Wat niet voorKOMT, dat Kroatie met het uur verder afbrokkelt.

Het oostelijke Osijek, is nog maar nauwelijks in Kroatische handen. De stad is opnieuw zwaar bestookt. Op een hotel, waar vooral persmensen bivakkeren, regende het granaten. Er waren EEN dode en enkele tientallen gewonden, de schade was enorm: Osijek is nu geheel omsingeld door Servische strijdkrachten. EG-waarnemers zijn weggevlucht. De val van de stad wordt een kwestie van dagen genoemd. Kroatie is in vieren gehakt. Serviers en federale troepen rukken in hoog tempo op. Ze bezetten nu strategisch en economisch vitale gebieden in het oosten, in het midden en aan de kust. De hoofdstad Zagreb nog niet. Maar ook daar is het gedaan met de relatieve rust. Kroaten hebben voorbereidingen getroffen om een aanval af te slaan. Op bruggen, die toegang geven tot de stad, staan vrachtwagens met springstof om de zaak in geval van nood op te blazen. De weg naar de barakken van het federale leger is geblokkeerd om bevoorrading te voorkomen. Het Kroatische leger heeft alle reservisten, en zelfs Kroaten in het buitenland, onder de wapens geroepen. Een generaal van het federale leger, en nog vijf officieren, zijn gearresteerd toen hun helikopter vlak buiten Zagreb tot landen werd gedwongen. Een klein kroatisch succes na de overwinnigen van de federalen en Serviers, die dorp na dorp intrekken. In Midden-Kroatie staat de stad Dubica op het punt te vallen. Hoewel sterk in de minderheid vochten de Kroaten hier verbeten door tegen de Servische en federale troepen. Maar ze hadden geen schijn van kans. Volgens de Kroaten kregen Servische guerillastrijders aanzienlijke versterkingen van de zuiderburen, de republiek Bosnie-Herzegovina, waar eenderde van de bevolking Servisch is De vlag kon worden opgerold, want de Kroaten gaven de ongelijke strijd op. Een handjevol speciale commando's is achtergebleven. De Kroatische bevolking is massaal meegevlucht met de soldaten. Servische inwoners bleven, maar waren op de valreep soms hun leven niet zeker: Zware gevechten ook aan de kust. Servische en federale troepen hebben de hoofdweg in handen en naderen de belangrijke havenstad Zadar. Ze hebben met luchtaanvallen op Split gedreigd. In deze havenstad hebben Kroaten het vliegveld gesloten en de wegen geblokkeerd. De federale luchtmacht is afgesneden van aanvoer van voedsel, water en electriciteit. De tactiek, die ook in Zagreb werd gebruikt en nog een paar steden. Het federale leger is woedend. De Kroaten hebben onnodig olie op het vuur gegooid, en de strijd zal nog verder oplaaien, zeggen EG-waarnemers. Die werd het zelf te heet onder de voeten. In Gospic, in de buurt van Zadar, kozen de waarnemers eieren voor hun geld. En zij niet alleen. Kroatische inwoners en soldaten volgen massaal hun voorbeeld.

De Duitse regeringspartij CDU meent, dat de kans op vrede in Kroatie nu helemaal is verkeken, en verwijt dat Servie. Het CDU wil, dat de Duitse regering de onhankelijkheid van Kroatie, en ook van Slovenie, zo snel mogelijk erkent.

Minister Kok heeft van onverwachte zijde een steuntje in de rug gekregen:van ex-collega's. De na-oorlogse ministers van financien vinden, dat minister Kok in de wao-kwestie op de juiste wijze opereert. Dit supportersteam was aanwezig bij de onthulling van een monument voor de , in 1989 overleden oud-minister van financien Lieftinck.

Het tientje van Lieftinck is niet alleen meer een begrip, het is nu ook een monument. En het staat in Muiderberg, niet ver van het geboortehuis van de eerste na-oorlogse minister van financien: Lieftinck. Hij was de man achter de geldzuivering. Om de economie weer in het spoor te krijgen werd het oude geld ingenomen. Maar het nieuwe geld kwam pas een week later. Om die ene week toch door te komen, kreeg iedereen een tientje: het tientje van Lieftinck. Minister Kok onthulde het monument in het bijzijn van zes van zijn voorgangers op financien. Zij blijken Kok te steunen voor wat betreft de ingrepen in de wao. Toen minister Veldkamp de wao introduceerde, was Jelle Zijlstra minister van financien. Veldkamp wist hem ervan te overtuigen dat de wet geen financiele consequenties zou hebben. De president van de Nederlandse bank, Duisenberg, spreekt tegen dat Kok met de wao-maatregel zijn afkomst verloochent. Duisenberg adviseert Bergambacht, de geboorteplaats van Kok, dan ook maar vast aan een monument voor de PvdA-leider te gaan werken. Een monument voor zichzelf, een enkele oud-minister voelt er wel wat voor.

Vooralsnog is het Lieftinck-monument het enige monument dat in ons land voor een minister van financien is opgericht.

Binnen 24 uur zal een Britse gijzelaar in Libanon vrijgelaten worden. De verwachting is dat de 77 jarige Jack Mann of mogelijk Terry Waite vrijkomt. Dat heeft Sheik Ahmad Taleb van de pro- Iraanse Hezbollah-beweging bekend gemaakt. De Hezbollah eist van Israel de vrijlating van Sheik Obeid. Obeid is de meest prominente van de ongeveer 400 gevangenen, die nog door Israel vastgehouden worden.

Michelangelo's beroemde beeld van David is door een Italiaanse man met een hamer beschadigd. Daarbij is een stuk van n van de tenen van het vier-meter hoge beeld eraf gehakt. De dader,die wat in de war bleek,zegt te zijn aangezet door een Venetiaanse schone uit de zestiende eeuw. Het uiterst kostbare beeld van David staat in de Galleria Dell'Academia in Florence en is een van de meesterwerken uit de renaissance.

Overval op benzinestation mislukt. Even voor vijf uur vanmiddag eiste een, met een geweer bewapende man het kasgeld van een benzinestation bij Amersfoort. Een pompbediende pakte het wapen beet maar moest het weer loslaten toen een Zwitserse automobilist met de overvaller begon te vechten. Die vuurde zes schoten af en nam de benen. De Zwitser is met schotwonden in het ziekenhuis opgenomen. De vermoedelijke dader is later bij Ouderkerk aan de Amstel aangehouden.

Het Nederlandse heren Volleybal-team heeft de halve finale van 't Europese kampioenschapp in Berlijn verloren van de Sovjet Unie. De Sovjet-overwinning was totaal, met drie sets tegen nul. Nederland verloor iedere set met 15-8. Zondag spelen Nederland en Duitsland om de derde plaats in 't kampioenschap. De finale is tussen de Sovjet Unie en wereldkampioen Italie.

De aanhoudende droogte brengt steeds meer ongemak en ergernis. Zo zijn honderden voetbalwedstrijden afgelast om de gortdroge velden te sparen.

In de afdelingen Groningen, Friesland en Zeeland had de KNVB zelfs alle zaterdag-amateur-wedstrijden afgelast. Ook in andere provincies konden een aantal wedstrijden niet doorgaan, al mochten de teleurgestelde spelers wel wat oefenen. Ook mensen die langs de grote rivieren wonen raken in de problemen. Velen zijn gewend hun dagelijkse boodschappen met een kleine sloep te doen, maar een tochtje naar de supermarkt begint meer en meer op een expeditie te lijken. De brandweerkorpsen van de Veluwe zijn in de hoogste staat van paraatheid gebracht. Twee vliegtuigen houden het natuurgebied van minuut tot minuut in de gaten. Toch valt het aantal bosbranden tot nu toe erg mee. Zolang er geen grote branden uitbreken assisteren de korpsen bij de drinkwatervoorziening voor de dieren. Drooggevallen poelen worden weer onder water gezet. De verwachting is dat de droogte nog wel enige tijd zal aanhouden.

Een op de dertig Nederlanders is vandaag naar een monument wezen kijken. Ruim vierduizend monumenten waren voor niets te bezichtigen. Deze zaterdag was het de vijfde Open Monumentendag.

De St Janskerk in Gouda een van de monumenten die vandaag open was. Uit onderzoek van de universiteit van Nijmegen blijkt dat veel mensen deze dag gebruiken om voor het eerst van hun leven een monument van binnen te zien.Het evenement wordt een Europees begrip. Minister d'Ancona opende in Gouda de Europese Monumentendag waar negen landen aan mee doen. Ze onthulde een raam dat in de jaren twintig kort in de kerk te zien was. Maar moest verdwijnen omdat het niet bij de andere bereomde Goudse glazen zou passen. In veenhuizen, bij Norg ligt een veel jonger mo monument.Een deel van de terreinen van negentiende eeuwse strafkolonie was te bezichtigen. De werkplaats de Arbeid anders ontoegakelijk was open. Voor de oorlog gingen de gestichtsbewoners verplicht ter kerke.De hervormden gingen rechtsaf naar de hervormde kerk. Daar in het zeskantige monument was het iedere zondag stampvol. De banken van de bewakers staan er nog. Met een gesloten achterkant. Omdat de bewakers bang waren in hun rug te worden geduwd. Na de oorlog zaten in Veenhuizen landverraders. Een van die poliitieke gevangene beschilderde het plafond van de roomskatholieke kerk. M,onumentenzorg wil de kerk behouden. de parochie zit er mee in de maag. Voor acht ton zijn de vochtplekken in dit monument verdwenen en blijft de curieuse schildering bestaan.

Het weer,met Erwin Kroll.

Zoals verwacht slaat het weer, na twee mooie en wat warmere dagen, om. Geen spectaculaire omslag, maar toch Vandaag was ons weer nog onder invloed van dit hogedrukgebied. Dit lagedrukgebied veroorzaakte een zuidwestelijke stroming, waardoor deze bewolking niet te dichtbij kwam. Morgen ligt het lagedrukgebied hier en is de stroming gedraaid, zodat de bewolking over ons land trekt. Na morgen veroorzaakt dit lagedrukgebied een westelijke stroming zodat nog meer bewolking ons deel wordt. Dit alles betekent dat het in de loop van de nacht bewolkt gaat worden. Het wordt dan ook niet meer zo koud. Morgenochtend is het in ieder geval bewolkt en zo nu en dan regent het wat. Erg veel neerslag zal dat nog steeds niet zijn. In de loop van de middag kan het in het noorden wat opklaren, maar ik betwijfel of dat beetje zon het zuiden bereikt. Met een matige westelijke wind wordt het ongeveer 19 graden. De eerste helft van de volgende week ligt de temperatuur weer iets boven de 20 graden, maar is de regen zo mogelijk nog bescheidener als de zon.

15-09-1991

Goeienavond, het nieuws van zondag 15 september Kroatie dreigt met verlaten vredesconferentie vanwege geweld Stad Groningen verbiedt voetbalwedstrijd na dreigende supportersrellen Zweden beslissen in parlementsverkiezingen over lot sociaal-democraten

Kroatie heeft gedreigd weg te lopen van de Joegoslavische vredesconferentie in Den Haag als de gevechten in Kroatie in hevigheid toenemen. Met dat dreigement reageerde de opstandige republiek op de massale aanvallen van het federale leger op Kroatische stellingen. Die aanvallen zijn vooral bedoeld om kazernes van het federale leger te onzetten. Gisteren waren die door Kroatische troepen omsingeld en van de buitenwereld afgesloten.

In heel Kroatie woedt de burgeroorlog en de gevechten nemen in hevigheid toe. Op een groot aantal plaatsen voerden vliegtuigen van de federale luchtmacht aanvallen uit op stellingen van de Kroaten rond de ingesloten kazernes. Ook in Zagreb verschenen vliegtuigen boven de stad. Meteen zochten de bewoners hun toevlucht in de schuilkelders, maar er volgde geen aanval. Die kwam wel vanuit de ingesloten kazerne. Vandaaruit namen sluipschutters hun belagers onder vuur. In enkele steden moesten omsingelde soldaten van het federale leger zich overgeven. Volgens de Kroatische autoriteiten gaat het om ongeveer 400 soldaten. De federale soldaten krijgen de keus om dienst nemen in het Kroatische leger of naar huis terug te keren. In Petrinja kreeg een bejaardenhuis voltreffers door mortiervuur en viel er een dode. De andere bewoners van het tehuis werden daarna geevacueerd. Voor het eerst is ook de federale marine ingeschakeld en daarmee is er een nieuw front geopend in de strijd tegen Kroatie. Vanuit zee hebben kanonneerboten de Kroatische troepen beschoten. Dat gebeurde in Ploce aan de Adriatische kust, nadat de Kroaten een wapendepot op het leger hadden veroverd. Steeds meer mensen proberen over zee een goed heenkomen te zoeken naar Italie. In Ancona kwamen 350 vluchtelingen aan met de veerboot uit Zadar.

Binnen de EG zijn de meningen verdeeld over de vraag wie nu schuld is aan de nieuwe golf van geweld en hoe de problemen het best opgelost kunnen worden.

In Venetie legden de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher en zijn Italiaanse collega De Michelis de schuld van het recente geweld bij het federale leger. Door in Kroatie met de Servische guerilla's mee te vechten lokken zij het geweld uit, aldus Genscher. Daarmee neemt hij afstand van minister van den Broek. Die zei gisteren dat de Kroaten met hun omsingelingsactie schuld zijn aan het oplaaiende geweld. Maar, zei van den Broek vandaag voor de NCRV-radio, die uitspraak geeft het leger niet het recht nu op grote schaal de Kroaten aan te vallen.

Van den Broek stuurt zijn speciale afgezant Wijnaendts deze week opnieuw naar Joegoslavie voor overleg met de strijdende partijen. Duitsland en Italie willen meer EG-waarnemers sturen om toe te zien op de wapenstilstand die op 1 september werd gesloten.

Van den Broek stuurt zijn speciale afgezant Wijnaendts deze week opnieuw naar Joegoslavie voor overleg met de strijdende partijen. Duitsland en Italie willen meer EG-waarnemers sturen om toe te zien op de wapenstilstand die op 1 september werd gesloten.

Met stokken, staven en bommen was een groep FC- Groningen-supporters van plan vandaag Ajax-fans aan te vallen. Met een verbod van de wedstrijd en de aanhouding van een aantal supporters heeft de politie een mogelijk zeer gewelddadige confrontatie voorkomen.

Hooligans kom tussen tien en elf in de stad staat in een pamflet om zo staat er letterlijk eens goed georganiseerd de joden aan te vallen.Op het hoofdbureau van politie in Groningen kwamen afgelopen dagen nog meer signalen binnen dat fc groningen supporters met grof geweld ajax fans wilden aanvallen. Gisteren en vandaag heeft de politie in totaal dertien fc groningen supporters aangehouden.Daarvan zijn er tien weer vrijgelaten.Een supporter heeft vabmiddag bekend de schrijver te zijn van het discriminerende pamflet.Een oefen duel voor fc groningen vanmiddag in plaats van een thuiswedstrijd.Spelers en bestuur zijn verontwaardigd over de aggressieve plannen van een groepje supporters. Volgens het reglement van de KNVB moet deze verboden wedstrijd binnen dertig dagen worden gespeeld.De KNVB overweegt dit te laten plaats vinden zonder publiek.

De kans dat vandaag of morgen een westerse gijzelaar in Libanon wordt vrijgelaten is bijzonder klein geworden. Gisteren bestond nog de hoop dat er binnen 24 uur een Britse gijzelaar vrij zou komen.

Toen kondigde de leider van de pro-Iraanse Hezbollah beweging, Sheik Ahmad Taleb, aan dat de vrijlating van een gijzelaar op handen was. Maar de hoogste Shi-itische Moslim-leider in Beiroet zegt nu, dat dat eerder een kwestie van weken is. De namen van de gijzelaars Jack Mann en Terry Waite circuleren als mogelijke kandidaten voor vrijlating. De vrouw van de 77-jarige Jack Mann bereidt zijn thuiskomst al voor.

Ruim 6 miljoen Zweden konden vandaag naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Als de opiniepeilers gelijk krijgen staat Zweden voor een historisch keerpunt en moet de sociaal-democratische regering van Premier Carlsson het veld ruimen, voor een coalitie van 4 liberale en conservatieve partijen.

De nieuwe premier wordt dan Carl Bildt, van de Conservatieve Partij. Die is zelf nog niet overtuigd van de overwinning De Sociaal-Democratische partij van Premier Carlsson, zit al 60 jaar bijna onafgebroken in de regering. In die periode werd een stelsel van sociale voorzieningen opgebouwd, dat uniek is in de wereld. Maar ook kostbaar, want het grootste deel van elk inkomen vloeit weg in de staatskas. En de economie staat er slecht voor. Veel Zweden willen een radicale koerswijziging. Die moet komen van de centrum-rechtse coalitie van Carl Bildt.

De nieuwe premier wordt dan Carl Bildt, van de Conservatieve Partij. Die is zelf nog niet overtuigd van de overwinning De Sociaal-Democratische partij van Premier Carlsson, zit al 60 jaar bijna onafgebroken in de regering. In die periode werd een stelsel van sociale voorzieningen opgebouwd, dat uniek is in de wereld. Maar ook kostbaar, want het grootste deel van elk inkomen vloeit weg in de staatskas. En de economie staat er slecht voor. Veel Zweden willen een radicale koerswijziging. Die moet komen van de centrum-rechtse coalitie van Carl Bildt.

Niet alleen in Joegoslavie en Oost-Europa roeren de etnische minderheden zich. Ook op de grens tussen Oostenrijk en Italie vandaag een demonstratie. Van Tirolers, die aan beide kanten van die grens wonen.

Aan de Oostenrijkse kant van de Brennerpas kwamen achtduizend mensen uit Zuid- en Noord-Tirol bij elkaar om te demonstreren voor samenvoeging van de twee delen. Sinds het einde van de Eerste Wereldoorlog is Tirol verdeeld over Italie en Oostenrijk. In Alto Adige, Zuid-Tirol, werd in de jaren zestig ook al gedemonstreerd tegen de twee-deling - toen gewelddadig. Organisatoren van de demonstratie zeggen dat er een golf van nationalisme door Europa gaat en dat Tirol opnieuw onder de aandacht van de Oostenrijkse en de Italiaanse regering moet worden gebracht.

Aan de Oostenrijkse kant van de Brennerpas kwamen achtduizend mensen uit Zuid- en Noord-Tirol bij elkaar om te demonstreren voor samenvoeging van de twee delen. Sinds het einde van de Eerste Wereldoorlog is Tirol verdeeld over Italie en Oostenrijk. In Alto Adige, Zuid-Tirol, werd in de jaren zestig ook al gedemonstreerd tegen de twee-deling - toen gewelddadig. Organisatoren van de demonstratie zeggen dat er een golf van nationalisme door Europa gaat en dat Tirol opnieuw onder de aandacht van de Oostenrijkse en de Italiaanse regering moet worden gebracht.

Oplaaiende gevechten in de Sovjetrepubliek Georgie, tussen de Georgiers en de Ossetiers. Zuid-Ossetie wil zich losmaken van de republiek Georgie. Parlementariers uit Zuid-Ossetie willen, dat hun gebied weer deel gaat uitmaken van Rusland; zoals voor de revolutie van 1917. De hevige strijd in Georgie heeft zware schade aangericht. Door de aanhoudende gevechten zijn al honderd- duizend inwoners van Zuid-Ossetie gevlucht naar de republiek Rusland.

Saddam Hoessein is herkozen als Secretaris-Generaal van de Iraakse Baath-partij. Niemand stemde tegen. De herverkiezing onderstreept dat Saddam nog altijd oppermachtig is. Hij heeft nu de handen vrij om het conflict met de Koerden en de Verenigde Naties naar eigen inzicht aan te pakken. De VN wil, dat zijn inspectie-teams in eigen helicopters over Irak kunnen vliegen, zoals bij het bestand na de Golfoorlog is afgesproken. Maar Irak staat dit niet toe.

In de hoofdstad is vandaag De Amsterdam City marathon gehouden. Om 12 uur viel op het Museumplein het startschot. Voor het eerst liepen de atleten over een parcours dat binnen de stad was uitgezet. Langs de route was weinig publiek vanwege de regen. Een van de favorieten was de Ethiopier Tafa. Hij won ook, in 2 uur, 13 minuten en 26 seconden. Tweede werd de Japanner Uchikoshi op nog geen halve minuut achterstand. Burgemeester van Thijn reikte de prijzen uit.

Het Amerikaanse ruimteveer Discovery heeft de allermodernste milieu-satelliet gelanceerd. Die gaat de ozonlaag vanuit de ruimte onderzoeken.

Zo'n zeshonderd kilometer boven de aarde is de satelliet losgelaten. De lancering werd vertraagd, omdat de robotarm in het laadruim van de shuttle Discovery vast zat en de antenne niet functioneerde. De vijf astronauten aan boord van de Discovery gaan onder meer onderzoek doen naar de vorming van het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool. De satelliet die 1,5 miljard gulden heeft gekost, moet de komende jaren meer duidelijk maken over de aangetaste ozonlaag.

Tot slot de weersverwachting tot morgenavond: opklaringen breiden zich de komende nacht vanaf de Noordzee over ons land uit. Bij weinig wind kan het dan tot rond elf graden afkoelen. In de nacht en ochtend ontstaat daarbij plaatselijk dichte mist. Overdag neemt de bewolking toe, in de middag gevolgd door wat regen. De temperatuur loopt op tot ongeveer twintig graden. De zuidwesten wind neemt toe tot matig, aan de kust tot vrij krachtig of krachtig. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: wisselvallig weer. Vooral op woensdag en donderdag kans op regen en wind. Middagtemperatuur rond achttien graden. Om tien uur komen we met het volgende journaal. Goeienavond.

Oud minister Deetman van Onderwijs heeft de Tweede Kamer op een aantal punten onvoldoende geinformeerd over de problemen bij het invoeren van een nieuw financieel stelsel voor de basisscholen, in de jaren 80. Dat blijkt uit een rapport van de ALgemene Rekenkamer (BETA)

Basisscholen krijgen sinds 1985 vergoedingen voor gebouwen en materiaal volgens het nieuwe systeem. Het ministerie van Onderwijs kampt sindsdien met grote tekorten. Volgens de Rekenkamer komt dat omdat afdelingen bij het ministerie fouten hebben gemaakt. Het nieuwe ssyteem werd te snel ingevoerd en daardoor waren er grote problemen met de automatisering ervan in 1984. Maar de Tweede kamer werd pas vier jaar later op de hoogte gesteld.

Het beramen van een zwaar misdrijf moet bestraft kunnen worden. Minister Hirsch Ballin van Justitie heeft een wetsvoorstel daarover ingediend bij de Tweede Kamer. (QOUTE)

Het probleem werd deze zomer actueel door de dreigende ontvoering van een Zaanse zakenman. Het beramen van een misdrijf wordt strafbaar, als het samen met anderen gebeurt en acht jaar gevangenisstraf op het misdrijf staat.

De voorbereidingen voor Prinsjesdag zijn in volle gang. Op het strand bij Scheveningen werd met losse flodders geschoten op paarden, die morgen meelopen in de koninklijke stoet. Rookbommen moeten de paarden voorbereiden op mogelijke heftige taferelen langs de route. Het gaat om Friesche stamboekpaarden uit de Koninklijke stallen, paarden van particulieren en van politie korpsen. De gezamenlijke vakcentrales hebben in Den Haag een co-ordinatie-post ingericht van alle acties die morgen worden gehouden. In dagbladadvertenties roepen de bonden op tot actie, terwijl bedrijven hun klanten waarschuwen voor de gevolgen van die acties. Vakbondsleden hebben de spandoeken al klaar voor het massale protest tegen de WAO- en ziektekostenplannen.

16-09-1991

Goeienavond, het nieuws van maandag 16 september Minister van den Broek wil lichtbewapende vredesmacht naar Joegoslavie Kroatische hoofdstad Zagreb steeds meer bedreigd hevige kritiek Algemene Rekenkamer op oud-minister Deetman beramen zware misdrijven moet strafbaar worden

De strijd in Joegoslavie lijkt steeds meer op een totale burgeroorlog. Daarom komt de Westeuropese Unie, de WEU, donderdag in Den Haag in spoedvergadering bijeen om te bekijken of er een gewapende vredesmacht naar Joegoslavie gestuurd moet worden, nu de EG-waarnemers er niet in slagen de strijdende partijen te scheiden. Het voorstel voor die bijeenkomst van het militair samenwerkingsverband van negen Westeuropese landen is afkomstig van minister van den Broek.

Lord Carrington, de voorzitter van de vredesconferentie in Den Haag, is in Joegoslavie voor overleg met de verschillende partijen. De Joegoslavische premier Markovic deed een dringend beroep op de internationale gemeenschap: hij wil meer hulp, omdat zijn regering niet in staat is een einde te maken aan het bloedvergieten. De gevechten gingen vandaag onverminderd door. Een generaal van de Joegoslavische luchtmacht heeft gedreigd de Kroatische hoofdstad Zagreb te bombarderen.

Voor de tweede opeenvolgende dag werd luchtalarm gegeven in Zagreb. Dat gebeurde toen drie gevechtsvliegtuigen in de richting van de stad vlogen. Mensen haastten zich over straat naar schuilkelders. Daar werd in angstige spanning gewacht of er nu echt een aanval van de federale luchtmacht zou volgen. Dat bleek niet het geval. Na een half uur werd het sein 'veilig' gegeven. Toch bereikt de oorlog ook langzaam de hoofdstad. In het hoofdkwartier van president Tudjman ontplofte een bom die aanzienlijke schade aanrichtte. Niemand raakte gewond. Het is niet duidelijk wie verantwoordelijk is voor de aanslag. Overal in Kroatie worden de kazernes van het federale leger belegerd. Al vijfhonderd soldaten zouden zich hebben overgegeven. Maar een groot aantal kazernes houdt stand, onder andere in en rond Zagreb. Daar proberen de Kroaten de soldaten over te halen zich over te geven. Al drie dagen zijn water en licht afgesloten. Als de Kroaten water aanbieden aan de omsingelde troepen, wagen twee soldaten zich buiten de kazerne. Maar aan die kortstondige verbroedering maakt het luchtalarm snel een einde. Opnieuw worden de wapens op elkaar gericht. Volgens radio Zagreb is ten noorden van Osijek op de grens met Hongarije een Joegoslavisch gevechtsvliegtuig, dat het Hongaarse luchtruim schond, neergeschoten door de Hongaarse luchtafweer. Maar Hongarije ontkent de berichten. In Osijek zelf is opnieuw zwaar gevochten. Bij een aanval op een kazerne van het federale leger kreeg ook het centrum van de stad voltreffers. Vanuit de lucht kregen de omsingelde troepen in de kazerne steun. Van alle kanten werd de legerplaats onder vuur genomen om de soldaten tot overgave te dwingen. Bij de beschietingen is een deel van het plaatselijke ziekenhuis verwoest, n verpleegster werd gedood. Volgens een legerwoordvoerder gebeurde dat door beschietingen van de Kroaten, volgens de Kroaten door de artillerie van het federale leger. In de buurt van Split hadden de Kroaten succes. Een rakettenbasis en een wapendepot van het leger vielen in hun handen. Voor de Adriatische kust verschijnen steeds meer schepen van de federale marine. Volgens een lokaal radiostation zijn zeker zes oorlogsbodems op weg naar Split. Daar groeit de angst dat die vooral ingezet zullen worden om wraak te nemen op de Kroaten. Die hebben in een aantal plaatsen langs de kust wapendepots op het leger veroverd.

Minister van den Broek pleit voor een vredesmacht van de Westeuropese Unie om te proberen de strijdende partijen in Joegoslavie te doen stoppen. De minister is nu in onze studio in Den Haag: wat kan een lichtgewapende vredesmacht doen in een keiharde oorlog, waar met zware wapens wordt gestreden Duitsland is voorzitter van de WEU, komt uw Duitse collega niet in de problemen door dit plan van een vredesmacht (Duitsland kan zelf niet ddelnemen aan zo'n macht, duurt maanden voor die er is, snelle interventiemacht pas een maal geoefend) op welke termijn kan zo'n vredesmacht aktief worden u hebt al gewaarschuwd dat de vredesbesprekingen ernstig in gevaar komen door het toenemend geweld, kunnen die nu gewoon doorgaan

De Algemene Rekenkamer heeft kritiek op oud-minister Deetman van Onderwijs: De huidige voorzitter van de Tweede Kamer heeft als minister de Kamer te laat en onvoldoende geinformeerd over de problemen met de vergoedingen voor de basisscholen.

De gebouwen die basisscholen gebruiken worden sinds 1985 vergoed volgens een nieuw systeem. Dat geldt ook voor les materiaal en meubilair. de Rekenkamer concludeert in een Rapport dat er fouten zijn gemaakt bij de invoering van het systeem. Afdelingen van het ministerie van onderwijswerkten niet goed samen. bovendien waren er grote problemen met de automatisering van het systeem Oud minister Deetman was voor de invoering van het systeem verantwoordelijk. De problemen ermee dateren uit 84 maar hij stelde de Tweede kamer pas vier jaar later op de hoogte. Te laat dus volgens de PvdA Voorkomen dat de kamer slecht wordt geinformeerd is voor de PvdA belangrijker dan de positie van Deetman die nu tweede kamervoorzitter is

Staatssecretaris Wallage van onderwijs heeft maatregelen genomen om de vergoedingen aan de scholen op orde te krijgen. Deze maand krijgen de scholen het geld waar zij nog recht op hebben over de jaren 85, 86 en 87. Daarvoor is 270 miljoen uitgetrokken.

Protest tegen milieu-heffing. De hogere milieu-heffingen die het kabinet wil invoeren, leiden ertoe dat werkgelegenheid uit ons land verdwijnt. Zeven topindustrielen, van onder meer grote energie-gebruikende bedrijven als Shell, Akzo en Hoogovens, schrijven dat vandaag aan het kabinet en de Tweede Kamer. Het kabinet wil de brandstofheffingen voor de bedrijven drastisch verhogen. Volgens de ondernemers kost ze dat jaarlijks honderden miljoenen guldens. Als de kabinet de hogere brandstofheffing doorzet, zullen toekomstige investeringen uit ons land verdwijnen naar landen met lagere brandstofkosten, menen de industrielen.

In Zweden is de sociaal-democratische regering van premier Carlsson afgetreden, na de verkiezingsnederlaag van gisteren. Vanmorgen bood premier Carlsson zijn ontslag aan. Het aftreden maakt de weg vrij voor een centrum-rechtse regering. De sociaal-democraten hebben - met een korte onderbreking - ruim een halve eeuw Zweden geregeerd.

Filipijnse senaat voor sluiting Amerikaanse marinebasis. Van de 23 senatoren stemden er twaalf tegen een huurverdrag over de basis. Die uitslag is een zware nederlaag voor president Aquino, die de basis wilde handhaven. Net als de duizenden demonstranten buiten het senaatsgebouw. Onder hen veel inwoners van de stad Olongapo, die economisch sterk afhankelijk is van de Amerikaanse basis. President Aquino wil nu de bevolking het laatste woord geven. Ze kondigde aan dat ze de kwestie in een referendum aan de Filipijnen zal voorleggen.

Oliver North, hoofdverdachte in de Iran-Contra-affaire, zal niet langer worden vervolgd. Alle aanklachten tegen hem zijn ingetrokken. De openbare aanklager gaf de zaak op, omdat hij geen onbevooroordeelde getuigen kon vinden. Allemaal waren ze beinvloed door Norths verklaringen uit 1987 in het Congres over het Iran-contra schandaal. North heeft toen bekend dat hij heeft meegewerkt aan de illegale wapenverkoop aan Iran, waarmee de Contra's in Nicarugua werden gefinancierd. Die bekentenis was toen uitgebreid op de televisie, maar mocht volgens de wet niet als bewijs tegen North gebruikt worden.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker is, kort na zijn aankomst in Israel, met tomaten bekogeld. Demonstranten uiten daarmee hun boosheid over de Amerikaanse weigering om Israel nu een kredietgarantie te verlenen. Baker is begonnen aan zijn zevende missie naar het midden-oosten sinds de Golfoorlog.

Massale demonstraties in de Sovjet-republiek Georgie. Zowel voor als tegen president Gamsachoerdia. De politiek van de nationalistische president verdeelt de bevolking van Georgie.

Op het centrale plein in de de hoofdstad Tbilisi eisten meer dan tienduizend demonstranten het ontslag van de president. Maar enkele duizenden aanhangers van Gamsachoerdia aan de andere kant van het plein jubelden de president juist toe. De tegenstanders van Gamsachoerdia verwijten hem dat hij alle macht naar zich toe heeft getrokken en een extreem nationalistische politiek voert. De laatste jaren zijn er honderden doden gevallen bij gevechten tussen radikale Georgiers en Ossetiers, een minderheid die zich bij de Russische federatie aan wil sluiten. De aanhangers van Gamsachoerdia juichen dat nationalisme juist toe en zien het als een overwinning op het communisme. Georgie is n van de Sovjet-republieken die zich onafhankelijk heeft verklaard van de Sovjetunie.

Het "heterdaadje" voor de politie - het op heterdaad gepakt worden - gaat er wat bijkrijgen: het beramen van een zwaar misdrijf. Dat moet bestraft kunnen worden. Minister Hirsch Ballin van justitie heeft een wetsvoorstel hiervoor bij de Tweede Kamer ingediend.

Deze zomer wilden criminelen een Zaanse zakenman ontvoeren. De politie rook lont en kwam achter de identiteit van de voorbereiders van de ontvoering. Omdat het misdrijf geen ' begin van uitvoering' kende, kon de politie niets uitrichten. Minister Hirsch Ballin wil nu met het nieuwe voorstel ook het beramen van zware misdrijven strafbaar stellen. In het wetsvoorstel zijn beperkingen opgenomen. Zo moet er sprake van een misdrijf waarop wettelijke een gevangenisstraf van acht jaar staat; er moeten meerdere personen in het spel zijn en de middelen die gebruikt zouden worden, moeten een criminele bestemming hebben. De Orde van Advocaten zet vraagtekens bij het wetsvoorstel. Het beramen van een zwaar misdrijf is in verschillende landen in Europa allang strafbaar.

De koets is gepoetst, de paarden geoefend EN de Nederlandse actievoerders staan klaar. Voor Prinsjesdag, de jaarlijkse ceremoniele opening van het parlementaire jaar, die morgen anders dan anders zal zijn. Want er worden massale protesten verwacht in het hele land tegen de WAO- en ziektewet-plannen van het kabinet. Vandaag de laatste voorbereidingen.

In Den Haag bijvoorbeeld timmerden gepensioneerden een aantal spandoeken in elkaar voor het protest morgen op de Coolsingel in Rotterdam. Hoewel gepensioneerden zelf niet door de WAO en ziektekosten plannen zullen worden getroffen doen zij wel mee aan het protest omdat volgens hen situaties uit de jaren dertig dreigen terug te komen. De gezamenlijke vakcentrales hebben in Den Haag een co-ordinatie post ingericht van alle acties die morgen in het land worden gehouden.In dagbladadvertenties roepen de bonden het publiek op tot actie terwijl bedrijven hun klanten warschuwen voor de gevolgen van die acties.Of morgen de treinen blijven rijden moet worden afgewacht. .De NS directie is niet ingegaan op een ultimatum van de Vervoersbond FNV.De bond wil morgen dat het treinpersoneel het werk onderbreekt Ook in het streek en stadsvervoer wil de vakbeweging acties tegen de wao en ziektekosten plannen van het kabinet. Om tijdens Prinsjesdag op alles voorbereid te zijn werden de paarden uit de Koninklijke stoet getraind op mogelijke rellen.Met veel rook,en veel losseflodders Dit zijn de Friesche stamboek paarden die morgen voor de koninklijke koetsen worden gespannen.De voorbereiding op mogelijke rellen is ieder jaar op het strand bij Scheveningen.Het publiek wordt altijd gevraagd luidruchtig mee te doen.

Het weer. Erwin Kroll.

17-09-1991

Goeienavond, het nieuws van de derde dinsdag in september, 17 september koningin schetst somber beeld voor '92 in troonrede pijnlijke ingrepen zijn onvermijdelijk, zegt Kok meer dan half miljoen mensen in aktie tegen WAO-plannen Lord Carrington bereikt staakt-het-vuren in Joegoslavie

Een sombere troonrede en massale akties. Dat is Prinjesdag 1991. Terwijl Koningin Beatrix in de Ridderzaal een toename van de werkloosheid en een afname van de economische groei aankondigt, hebben ruim 600.000 mensen in het hele land met stakingen en werkonderbrekingen gedemonstreerd tegen de WAO-en ziektewet-plannen van het kabinet. Noodzakelijke maatregelen, aldus het kabinet, dat een moeilijke tijd voorziet.

Op de Coolsingel in Rotterdam werd de troonrede via een reusachtig videoscherm door 30-duizend demonstranten gevolgd. Tussen de belangrijkste passages door, kregen ze spotjes te zien die van de kabinetsplannen weinig heel lieten. Ook in Amsterdam een massale demonstratie tegen het kabinetsbeleid. Twintigduizend mensen hadden zich op de Dam verzameld. Het openbaar vervoer in de hoofdstad heeft de hele dag stilgelegen.

Honderdduizenden dus in 't verweer tegen de kabinetsplannen met ziektewet en WAO. Maar er komen volgend jaar meer pijnlijke ingrepen. Dat is moeilijk, maar onvermijdelijk, zegt minister Kok van financien.

Minister Kok heeft meer zorgen dan een protesterende vakbeweging. In z'n Miljoennennota schrijft Kok dat de economische ontwikkeling voor 1992 'ronduit ongunstig' is. De economische groei is er bijna uit. Die daalt van 4,6 procent vorig jaar naar 1 in 92. Voor het eerst sinds jaren stijgt de werkloosheid. Dit jaar is er nog een daling te zien van 345.000 naar 325.000. Maar in 1992 loopt de werkloosheid weer op naar 345.000. Een ongunstige ontwikkeling ook bij 't aantal volledige banen. Dit jaar groeit dat aantal nog van 5005 naar 5055. In 1992 zal 't aantal banen dalen naar 5047. 't Behoud en groei van werkgelenheid is een van de belangrijkste doelstellingen van 't kabinet. Maar die doelstelling komt nu in 't gedrang. Premier Lubbers doet daarom een beroep op de vakbonden om hun looneisen te matigen. Om de Nederlandse economie door de onzekere periode heen te loodsen, heeft 't kabinet volgens eigen zeggen een aantal 'moeilijke, maar onvermijdelijke stappen' moeten nemen. De meest omstreden maatregel is 't voorstel om de ziektewet en de WAO aan te pakken. In dat voorstel zal de EERSTE ZIEKTEDAG van een werknemer voortaan TEN KOSTE gaan van 't VAKANTIETEGOED. Voor de BESTAANDE GEVALLEN in de WAO wil 't kabinet de UITKERING BEVRIEZEN. Voor de NIEUWE GEVALLEN geldt straks: een KORTERE uitkering op WAO-niveau en een LAGERE uitkering daarna. Alleen voor de WAO'ers die NU 50 JAAR EN OUDER zijn zal er GEEN VERANDERING komen. De gevolgen van 't kabinetsbeleid zijn voor iedereen direct merkbaar in 't dagelijks leven. De tarieven in 't openbaar vervoer stijgen met 6 procent. De huren gaan met 5,5 procent omhoog. Ouders met hogere inkomens moeten ongeveer driehonderd gulden meer lesgeld gaan betalen voor 't onderwijs van hun kinderen. En door een accijnsverhoging gaat de prijs van een pakje sigaretten in stappen met 90 cent omhoog. Deze en andere bezuinigingsmaatregelen moeten 't kabinet 10 a 11 miljard gulden opleveren. Het zijn offers die de samenleving moet brengen voor een toekomst gericht beleid, vindt 't kabinet. Maar in de Troonrede klonk ook begrip door voor al 't maatschappelijk verzet. Voor de nabije toekomst vragen veel mensen zich allereerst af of zij voor- of achteruit gaan in hun koopkracht. Globaal ziet het er zo uit: De koopkracht voor mensen met een minimum-uitkering blijft gelijk. Mensen met kinderen en met een minimum-loon krijgen volgens de berekeningen er driekwart procent bij. De koopkracht van werknemers met kinderen en met een modaal inkomen gaat een kwart omhoog. En mensen met kinderen die twee keer modaal verdienen stijgen een half procent. Minister Kok wacht in alle opzichten dus een zorgelijk jaar. Toch is er ook tevredenheid. Het financieringstekort van de overheid loopt volgend jaar terug tot vier driekwart procent. Precies zoals in 't regeerakkoord is afgesproken.

De maatregelen die nu genomen worden zijn niet onomstreden, schrijft minister Kok in z'n Miljoenennota. Maar hij verdedigt ze volop:

't Was kort voor minister Kok zijn Miljoenennota in de Tweede Kamer kwam aanbieden. Het biedt ook een beeld van Kok op dit moment. Bezig zich te verdedigen. De Miljoenennota van vandaag heeft een volstrekt ander karakter dan die van vorig jaar. Toen werden besluiten uitgesteld. Nu zijn ze er volop. In zekere zin is dit een begroting vol sanerende maatregelen: op financieel gebied. En op sociaal gebied, door de maatregelen rond WAO en Ziektewet. De begroting bevat ook enige nivellerende maatregelen, voor 't eerst in lange tijd. Voor 't eerst ook is er niet die aarzelende, voorlopige instemming van CDA-fractieleider Brinkman zoals vorig jaar, maar volop steun: Het grote probleem is niet de acceptatie van de Miljoenenota in Den Haag, in de Kamer. Prinsjesdag was ook actiedag, en dat toont aan dat de maatschappelijke acceptatie een probleem is. Kok en Lubbers willen dat protest trotseren. Kok en Lubbers lopen wel risico's: als de lonen niet gematigd worden, bijvoorbeeld. En dan is er het PvdA-congres aan het eind van deze maand. Een ander risico. Daar, op dat congres, kan het kabinet vallen, al wordt dat minder waarschijnlijk. Kok verdedigt zich met verve en wint verloren terrein snel terug. In die zin is de bijna-crisis van drie weken geleden verleden tijd. Voorlopig in ieder geval. Premeier Lubbers gaat er van uit dat deze coalitie de best denkbare is op dit moment. En dat 't kabinet de rit uitzit. Hij zei er wel bij dat-ie een onverbetelijk optimist is.

Ruim een half miljoen werknemers en uitkeringsgerechtigden deden mee aan de acties van de vakcentrales FNV, CNV en MHP tegen de ingrepen in Ziektewet en WAO. Het drukst was het in Rotterdam, Amsterdam en Groningen.

De grootste protest manifestatie was vandaag op de Coolsingel in Rotterdam. Zo'n dertigduizend mensen kwamen naar het stadhuis van de maasstad om daar te luisteren naar de troonrede. In de ochtend legden duizenden mensen het werk neer om in een demonstratieve optocht naar de Coolsingel te gaan. In de haven was een staking van 24 uur uitgeroepen. Dat gebeurde ook in een aantal andere bedrijven. Ambtenaren van gemeentewerken namen brandweer auto's en zelfs grasmaaaiers in de stoet mee. Bij het begin van de troonrede joelden de demonstranten en ze verhieven hun stem nog meer toen minister Kok op het grote scherm in beeld kwam. Vice voorzitter Aldelmund van de FNV hekelde in een reactie het regeringsbeleid. Maar niet alleen in Rotterdam waren er akties.Er was er ook een in amsterdam. De vakcentrales hadden ervoor gekozen het hier feestelijker te doen. Ook hier was de opkomst groot. zo'n 20.000 mensen. Kleinere acties waren er bijvoorbeeld op scholen, waar onderwijzers de kinderen naar de troonrede lieten kijken. Maar de boodschap ging vaak over de hoofdjes heen. En dan liet een groot aantal wao ers hun ongenoegen horen zoals hier in hengelo waar honderden van de sociale werkplaats een manifestatie hielden. Nogal wat streekvervoerbedrijven staakten hun diensten vandaag voor een aantal uren. Chauffeurs onderbraken het werk om hun protest te laten horen. Na de troonrede gingen ze weer aan de slag. Ronduit mislukt is de werkonderbreking bij de Nederlandse Spoorwegen. Er werd nauwlijks gehoor gegeven aan de actoeoproep. De Treinen reden danook op tijd. Alleen met weinig reizigers want die hadden het zekere voor het onzekere genomen. Met de manifestaties vanvandaag is het verzet niet voorbij. Er komen nog estafette stakingen in bedrijven. En op 5 oktober een grote manifestatie in Den Haag tijdens de algemene beschouwingenwerk

Manifestaties, akties, een dikke half miljoen mensen op de been. Maar wat wordt ermee bereikt In onze Haagse studio FNV-voorzitter Stekelenburg waren dat genoeg mensen, meneer Stekelenburg het verzet van de bonden gaat nog door tot de algemene beschouwingen, maar er tekent zich al parlementaire steun af voor de kabinetsplannen. Dus wat dan dus geen loonmatiging, maakt u de zaken daarmee niet nog erger uw vice-voorzitter Adelmund wil dat de PvdA breekt met het CDA, mee eens

De werkgevers hebben negatief gereageerd op de Troonrede en Miljoenennota. Ze hebben kritiek op, wat ze noemen, de bemoeizucht van het kabinet met de CAO-lonen. Om de koppeling met de uitkeringen en de ambtenarensalarissen te redden, wordt loonmatiging voorgeschreven. De ondernemers maken zich ook grote zorgen over de forse lastenverzwaringen en de hoge inflatie.

En dan nog de residentie, Den Haag. Daar geen WAO-acties. Het was er zelfs rustiger dan gewoonlijk op Prinsjesdag.

Er stond duidelijk minder publiek langs de route dan anders.Veel mensen waren kennelijk afgeschrikt door berichten dat Den Haag moeilijk te bereiken zou zijn.Maar van demonstraties was geen sprake. Bij het Binnenhof postte alleen een groep Alkmaarse scholieren uit protest tegen de plannen van onderwijsminister Ritzen. Enkele agenten hadden wel gehoor gegeven aan de oproep van de bonden En droegen een protest button. Zevenhonderd politiemensen waren ingezet, de ME kon in de zon blijven zitten.Toegejuichd door duizenden mensen reed de koningin naar het Binnenhof.Ze werd begeleid doorkroonprins Willem Alexander en prins Constantijn.Prins Claus was er dit jaar niet bij vanwege zijn ziekte. Zijn afwezigheid zou later, toen de koningin haar troonrede had uitgesproken worden gememoreerd door de voorzitter van de eerste kamer.Hij sprak namens de parlementariers de wens uit dat deprins weer spoedig in hun midden zal kunnen zijn

Tot zover Prinsjesdag 1991.

Gelukwensen van koningin Beatrix en de Europese Gemeenschap voor de nieuwe president van Suriname, Ronald Venetiaan. Venetiaan werd gisteravond in Paramaribo beedigd. Hij wil het land terug laten keren naar een "ware democratie". Zo wil hij de grondwet van 1987 op een aantal punten veranderen, en de rol van de militairen beperken. Verder zal hij zich inzetten voor een blijvend bestand met guerrilla-groepen, en uitbanning van de cocaine-handel. Max van der Stoel, aanwezig namens Nederland, zal met Venetiaan praten over mogelijke Nederlandse militaire steun daarbij.

Baker stelt Israel voor de keuze. De Amerikaanse minister wil dat Israel een nmalig uitstel van 4 maanden van bankgaranties accepteert, of er helemaal van afziet. Israel heeft de lening nodig voor opvang van emigranten, en beschouwt uitstel ervan als een tegemoetkoming aan de Arabische wereld. Baker is nu in Egypte, in het kader van de vredesconferentie over het Midden-Oosten. Daarna gaat hij terug naar Israel, om Shamir's antwoord op z'n voorstel te vragen.

Zeven nieuwe leden en een nieuwe voorzitter voor de Verenigde Naties. Saoedi-Arabie is gekozen als voorzitter van de algemene vergadering; een blijk van waardering voor z'n inzet tijdens de Golfoorlog. En vanavond wordt het lidmaatschap aanvaard van de drie Baltische staten, Noord- en Zuid-Korea, de Marshall-eilanden en Micronesie - twee eilanden-groepen in de Stille Oceaan. Daarmee komt het aantal VN-leden op 166. Maar dat wordt er misschien n minder: Joegoslavie. Want Belgie - tijdelijk lid van de Veiligheidsraad - stelt voor dat land vanwege het aanhoudende geweld tijdelijk uit de VN zetten.

De vredesmisie van de voorziter van de Haagse vredesconferentie, Lord Carrington, heeft -voorlopig- succes gehad. In de Joegoslavische havenplaats Igalo hebben de Kroatische president Tudjman, zijn Servische collega Milosevic en de minister van defensie generaal Kadijevic overeenstemming bereikt over een staak- het-vuren.

Na moeizame onderhandelingen wist Lord Carrington in een buitenhuis van de voormalige president van Joegoslavie, Tito, de gezworen vijanden Tudjman en Milosevic op n lijn te krijgen. s.i.: Lord Carrington (BIB) Meteen nadat het staakt-het-vuren bekend was gemaakt, gaf de Kroatische minister van defensie Bebic zijn troepen bevel de blokkades rond de kazernes van het federale leger op te heffen. Met spanning wordt nu afgewacht of het staakt-het-vuren wordt nageleefd. Eerder gesloten akkoorden bleken de afgelopen weken geen einde te kunnen maken aan de gevechten.

Het weer. Peter Timofeeff.

Dit was het acht-uur-journaal. In het journaal van tien uur ondermeer de reaktie van de werkgevers op de miljoenennota en een samenvatting van de akties van vandaag Een prettige avond

18-09-1991

Goeienavond, het nieuws van woensdag 18 september oorlog Joegoslavie in volle gang ondanks bestand Engeland tegen sturen vredesmacht naar Joegoslavie Amerika overweegt weer luchtmacht in te zetten tegen Irak Philips herdenkt 100-jarig bestaan "sober"

Het is weer mislukt. Geen van de partijen in Kroatie houdt zich aan het staakt-het vuren, dat gisteren nog zo plechtig werd ondertekend na bemiddeling van Lord Carrington, de voorzitter van de vredesconferentie in Den Haag. Twaalf uur vanmiddag was het "uur-U", maar het schieten ging gewoond door, in veel steden en dorpen. En daarmee lijkt de rol van de EG als bemiddelaar in het conflict uitgespeeld. En Joegoslavie bestaat eigenlijk alleen nog maar in naam, zegt de Joegoslavische president Mesic. Wat rest is een verbeten, wrede strijd tussen Kroaten en Serven.

De Kroatische hoofdstad Zagreb na het bestand. Er worden nog steeds schoten gehoord. Op straat zoeken de mensen een veilig heenkomen uit angst voor sluipschutters. Binnen een mum van tijd nemen zwaarbewapende Kroatische gardisten stelling. Een sluipschutter zou zich verschuilen in het stadhuis, waar hij onder vuur wordt genomen. Het is niet de eerste keer dat sluipschutters in Zagreb aktief zijn. Volgens de Kroaten zijn het Serven die op alles en iedereen schieten.

Vinkovci, 7 minuten over drie vanmiddag. De kerktoren wordt onder vuur genomen. Volgens de Kroatische televisie door Servische militie of het federale leger. Even later wordt een zendmast getroffen. Het plaatsje Sarvas is door Servische militairen op de Kroaten veroverd. Deze beelden zijn van na het staakt-'t-vuren, maar het is onduidelijk of er na 12 uur vanmiddag nog gevochten is. De spanning tussen de Serven en de Kroaten is na het bestand niet afgenomen. Het wantrouwen is enorm. Van elke bestandsschending geven de strijdende partijen elkaar de schuld.

Ook in andere plaatsen gingen de gevechten na het staakt-'t-vuren gewoon door. Zoals in Varazdin, Vukovar, Karlovac en Sibenik. Volgens Lord Carrington kan dit de doodklap voor de vredesconferentie in den Haag betekenen.

In de aanloop naar het tijdstip waarop het bestand zou ingaan bleek al dat Kroatie, Servie en het federale leger grote moeite hadden de wapens neer te leggen. In de Kroatische hoofdstad Zagreb woedden afgelopen nacht de felste gevechten tot nog toe.

NB EERSTE 6 SECONDEN NIET LEZEN Inzet van de strijd waren opnieuw twee federale legerkazernes, in de buitenwijken van Zagreb, die door Kroatische gardisten omsingeld waren. 's Ochtends bleek dat flatgebouwen in het schootsveld van de kazernes forse schade hadden opgelopen Veel inwoners van Zagreb brachten na de nacht ook de ochtend door in schuilkelders. Het geschiet werd wel minder, maar de strijdlust niet: De vastbeslotenheid om door te vechten, bleek vlak voordat het bestand zou ingaan. Het luchtalarm loeide opnieuw, en inwoners van Zagreb vluchtten de schuilkelders weer in. De tijd in Zagreb verstreek, zonder dat er sprake was van een echt staakt-het-vuren.

De EG-waarnemers in Zagreb zijn voorlopig gestopt met hun activiteiten, nadat een Deens teamlid gisteravond gewond is geraakt. De auto van de waarnemer werd beschoten door militairen van de Kroatische Garde. Het incident is tekenend voor de sfeer in Kroatie; de militairen - Servische, Kroatische of federale - trekken zich niets aan van EG-afspraken. De missie van de tweehonderd EG-waarnemers lijkt steeds meer tot mislukken gedoemd.

De EG-missie wordt ook bemoeilijkt doordat het strijdgebied steeds groter wordt. De hele Kroatische kuststrook - vanaf Zadar tot het zuidelijke Dubrovnik - is sinds vanmorgen door schepen van de federale marine geblokkeerd. De kustblokkade werd ingesteld nog voordat officieel het jongste bestand van kracht werd. Net als in de hoofdstad ging ook in Split het luchtalarm. Het zou de voorbode blijken voor een federale aanval vanuit zee.

Een lichtbewapende vredesmacht naar Jogoslavie, zoals minister van den Broek deze week heeft voorgesteld, daar voelt de Britse premier Major niets voor. Althans niet totdat daar een bestand is waar iedereen zich aan houdt. Major was vandaag op bezoek bij premier Lubbers in Den Haag.

Duitsland (op het ogenblik voorzitter van de Westeuropese Unie) zal geen troepen leveren aan een eventuele Europese vredesmacht in Kroatie. Een woordvoerder van bondskanselier Kohl heeft dat vanmiddag bekend gemaakt. Duitsland heeft zijn EG-collega's ook verzekerd dat het niet op eigen houtje over zal gaan tot erkenning van Kraotie en Slovenie.

Militaire druk op Irak. Washington neemt het niet langer, dat Baghdad de VN-speurtocht naar massa-vernietingingswapens in Irak dwarsboomt. Het Witte Huis zou daarom serieus van plan zijn weer troepen naar het Golfgebied te sturen. Een nieuw militair ingrijpen wordt niet uitgesloten.

Irak lijkt al enigzins onder de indruk van de Amerikaanse dreiging. Volgens diplomaten van de Verenigde Naties zou er bijna overeenstemming zijn tussen Irak en de VN, over het toelaten van de helicopterinspecties op Iraaks grondgebied.

Minister van den Broek heeft de eerste Erasmus-ECU geslagen, in het kader van het Europees jaar van het onderwijs. De munt zal als verzamelobjekt in tienduizenden exemplaren de wereld over gaan. Er kan nog niet mee betaald worden: de ECU wordt waarschijnlijk in 1997 als betaalmiddel ingevoerd. Maar er worden al jaren speciale ECU's geslagen.

Het ruimteveer Discovery is veilig geland. Als een meteoor schoot de shuttle door de dampkring. De landing liep een paar uur vertraging op door zware bewolking. Daarom moest de bemanning uitwijken naar een basis in Californie. Vervelend voor de 600 mensen, onderwie familie en bekenden, die nu voor niets stonden te wachten op Cape Canaveral in Florida. De belangrijkste taak van de 5-daagse vlucht was de lancering van een sateliet voor onderzoek naar de ozonlaag.

Alexander Solzjenitsyn mag terug naar de Sovjet-Unie. De aanklachten tegen de verbannen schrijver zijn ingetrokken. Hij heeft de omwenteling al lang zien aankomen: Solzjenitsyn wil wel terug naar de Sovjet-unie, maar wil eerst de boeken afmaken waar hij nog mee bezig is. Solzjenitsyn kreeg in 1970 de Nobelprijs voor de Literatuur. In 1974 werd hij verbannen naar het Westen, na publikatie van "De Goelag Archipel", over de strafkampen in Siberie.

De Amerikaanse televisie heeft video-opnamen laten zien van het verhoor van de coupplegers in de Sovjetunie. De ondervraging is van 30 augustus. Ex-premier Pavlov weet weinig meer van de voorbereidingen. Ex-defensie-minister Jazov nog wel: Jazov en de anderen zijn beschuldigd van hoogverraad. De maximum-straf daarvoor is de doodstraf.

Vijf Nederlandse voetbalclubs spelen vandaag hun Europacup-wedstrijden. In de Europacup 1, die voor landskampioenen, speelde PSV bij het Turkse BeSIKtas met 1-1 gelijk. En Wim Kieft kreeg een rode kaart. In de Europacup 2 hield Feyenoord in Albanie het op 0-0 tegen Partizan Tirana. De Nederlandse UEFA-cup deelnemers - Ajax, Utrecht en Groningen - spelen later op de avond nog.

Het warenhuisconcern Vroom en Dreesmann schrapt opnieuw honderden banen: 450 van de 1100 hogere functies in de verkoopsector. De laatste fase van het langdurige reorganisatieproces dat het concern weer rendabel moet maken. Gedwongen ontslagen worden niet uitgesloten.

Om uit de verliezen te komen bezuinigt V en D deze keer op het winkelpersoneel. Funkties als 'verkoopleider' en 'hoofdverkoper' komen te vervallen. Eerder moest er al administratief personeel verdwijnen op het hoofdkantoor. De grootschalige reorganisatie bij het warenhuis is onderdeel van een herstelplan. Vorig jaar werd nog een verlies geleden van 70 miljoen gulden, in 1993 wil het concern uit de rode cijfers zijn. In een vandaag verschenen personeelskrantje zegt de direktie al het mogelijke te doen om de personeelsleden elders een baan aan te bieden. Maar gedwongen ontslagen worden niet uitgesloten. De vakbonden vrezen dat er toch ontslagen zullen vallen omdat het hier gaat om meestal oudere werknemers met gespecialiseerde funkties. Die zijn moeilijk herplaatsbaar. Maar V en D beroemt zich erop dat bij vorige reorganisaties, waarbij ongeveer 3 duizend mensen betrokken waren, slechts zeven werknemers gedwongen ontslagen werden.

De berg afval groeit nog sneller dan tot nu toe werd gedacht. Nieuwe cijfers van het Afvaloverlegorgaan laten zien dat de doelstellingen in het milieuplan van minister Alders bij lange na niet worden gehaald.

Het afvalprobleem is een van de meest dringende milieuproblemen, aldus het beleidsplan voor het milieu van minister Alders, het NMP-plus. Maar de berekeningen over de groei van de afvalberg in dat plan blijken veel te optimistisch. Dat blijkt uit gegevens van het Afvaloverlegorgaan, een belangrijke adviescommissie van minister Alders. Volgens het NMP-plus was de afvalproduktie in 1990 40 miljoen ton per jaar. Tot het jaar 2000 moet er 450 miljoen ton afval zijn verwerkt. Nieuwe cijfers zijn veel somberder: dit jaar komt er 50 miljoen ton bij. In 2000 moet er dan meer dan 500 miljoen ton zijn verwerkt. Het afvaloverlegorgaan is ook pessimistisch over de toename van het aantal verbrandingsovens en stortplaatsen voor afval. Door de weerstand onder de bevolking zal de aanleg van nieuwe stortplaatsen en verbrandingsovens worden vertraagd. Bovendien zullen strengere milieumaatregelen de komst van nieuwe ovens en stortplaatsen bemoeilijken. Maatregelen voor afvalpreventie en -hergebruik die minister Alders heeft voorgesteld, zijn veel te ambitieus, volgens het Afvaloverlegorgaan.

Nieuwe verkeerstekens en verkeersregels. Vanaf 1 november verandert er nogal wat in het verkeer. Een grote voorlichtingscampagne ging vandaag van start.

Matrix-borden: op heel wat snelwegen hangen ze al. Tot nu toe werd alleen een advies-snelheid gegeven. De automobilist mocht daar van af wijken. Vanaf 1 november wordt de aangegeven snelheid verplicht. En er verandert meer. In Zoetermeer startten de ministers May en Hirsch Ballin vandaag de campagne: Geef je verstand eens voorrang. Met dit postbus 51-spotje en met folders wordt het Nederlandse publiek op de hoogte gebracht van de veranderingen. Veel verkeersborden gaan er wat eenvoudiger en moderner uitzien. Zo heeft de motorrijder een helm op gekregen. Voortaan moet bij elke verandering van rijstrook de richtingaanwijzer worden aangezet. Op snelwegen mag men de vluchtstrook alleen nog maar in uiterste nood gebruiken: Als het echt niet anders kan.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat Philips zijn 100ste verjaardag deze maand groots zou vieren. Maar de hoogbejaarde bleek veel minder kras dan gedacht. Gevolg: ingrijpende reogranisaties. En meer dan 45.000 Philips-mensen op de wereld raken hun baan kwijt. Maar om het jubileum niet helemaal onopgemerkt voorbij te laten gaan, kwam er n feestelijke bijeenkomst - vandaag in Eindhoven.

Het weer. Erwin Kroll.

Matrix-borden: op heel wat snelwegen hangen ze al. Tot nu toe werd alleen een advies-snelheid gegeven. De automobilist mocht daar van af wijken. Vanaf 1 november wordt de aangegeven snelheid verplicht. En er verandert meer. In Zoetermeer startten de ministers May en Hirsch Ballin vandaag de campagne: Geef je verstand eens voorrang. Met dit postbus 51-spotje en met folders wordt het Nederlandse publiek op de hoogte gebracht van de veranderingen. Veel verkeersborden gaan er wat eenvoudiger en moderner uitzien. Zo heeft de motorrijder een helm op gekregen. Voortaan moet bij elke verandering van rijstrook de richtingaanwijzer worden aangezet. Op snelwegen mag men de vluchtstrook alleen nog maar in uiterste nood gebruiken: Als het echt niet anders kan.

19-09-1991

Goeienavond, het nieuws van donderdag 19 september Servie en Kroatie stappen voorlopig uit vredesconferentie, omdat gevechten doorgaan aantal klachten over geluidsoverlast Schiphol vertienvoudigd milieuramp door oliebranden Koeweit veel ernstiger dan toegegeven, volgens Greenpeace vissers vrezen verlies honderden banen door beperking visvangst

De vredesconferentie over Joegoslavie is opgeschort, zeggen de strijdende partijen. Nee, de vredesconferentie gaat gewoon door, zeggen de bemiddelaars. Als jullie je maar aan het bestand houden, dat gistermiddag is ingegaan. Ook de ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap willen dat het staakt-het-vuren wordt nageleefd. Want een succesvol bestand maakt de weg vrij voor een Europese vredesmacht in Joegoslavie.

Vroeg in de avond zijn de EG-ministers begonnen aan hun beraadslagingen over Joegoslavie. Onderwerp van gesprek: het Nederlandse voorstel om een vredesmacht te sturen. Duitsland en Frankrijk steunen het sturen van troepen, en willen daarbij de Verenigde Naties inschakelen. Zeker als de inspanningen aan de onderhandelingstafel mislukken.

Eigenlijk was het vandaag in Kroatie rustiger dan gisteren, toen er overal in de republiek fel werd gevochten. In Zagreb blijft de situatie rond de twee grote kazernes in de stad gespannen, maar er wordt niet meer op grote schaal gevochten. Toch werden de vijandelijkheden niet overal gestaakt. In Vukovar in het oosten van Kroatie voerden straaljagers van de federale luchtmacht aanvallen uit op de stad. Op meerdere plaatsen brak brand uit en werden gebouwen verwoest. In Osijek werd het grootste electriciteits-schakel- station van het land gebombardeerd en grotendeels verwoest. Ook Sibenik aan de Adriatische kust werd gebombardeerd door de luchtmacht. Hier werd een industriegebied buiten de stad getroffen. In de stad zelf kreeg een hotel een voltreffer. Slachtoffers vielen er niet, maar ook hier was de schade enorm. Daarna vlogen de toestellen door naar het zuidelijker gelegen Makarska. Daar werden communicatie-centra van de Kroatische troepen aangevallen. Vanuit Belgrado vetrok een kolonne van meer dan 200 tanks en pantservoertuigenrichting Kroatie. Ze werden uitbundig toegejuicht door de inwoners van de stad. De troepenmacht zou bedoeld zijn om het federale leger aan het front te versterken, maar dat wordt ontkend door de legerleiding.

Niet alleen in Kroatie gaan de gevechten door. Ook aan de onderhandelingstafel blijkt het diepgaande conflict. Toch is de EG vastbesloten aan die tafel de eerste stap naar een oplossing te zetten.

De strijd in Joegoslavie zou wel eens kunnen ontaarden in het "Libanon van Europa" - zoveel verschillende groepen beschikken over wapens. Defensie-deskundigen zeggen dan ook, dat een vredesmacht zwaarbewapend moet zijn, wil die op korte termijn resultaat afwerpen. En de partijen uit elkaar kunnen houden.

Volgens "Clingendael",het instituut voor buitenlandse betrekkingen in Den Haag ,heeft het sturen van een gewapende vredes macht naar Joegoslavie alleen zin als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan.- er moet sprake zijn van een "duurzaam bestand " -een vredesmacht moet de "instemming hebben van alle deel republieken". -het moet " bijdragen tot een oplossing van het conflict". -en de vredesmacht moet worden"gesteund door zoveel mogelijk landen". De Eg waarnemers zijn ongewapend.Bij heftige gevechten zoals afgelopen dagen hebben de EG waarnemers niets kunnen uitrichten.Volgens luitenant - kolonel Van Den Doel moet eeb vredesmacht uit 20 tot 30 duizend man bestaan. .Daarnaast zouden ook tanks deel uit moeten maken van de vredesmacht.

De vredesmacht is vrijwel het enige wat de EG nog kan doen. In Den Haag onze EG-correspondent Haye Thomas: ministers van buza nog bijeen, is er al duidelijkheid over wat ze gaan doen hoe liggen de verhoudingen nu binnen de Europese Gemeenschap vanavond ministers WEU bijeen: op welke termijn kunnen ze zo'n vredesmacht sturen

Een explosieve groei van het aantal klachten over geluidshinder rondom de luchthaven Schiphol. Er kwamen vorig jaar ruim 55.000 klachten binnen, en dat is tien keer zoveel als het jaar daarvoor. De cijfers komen naar buiten op de dag dat de luchthaven haar vijfenzeventigste verjaardag viert.

Het jubileum werd op bescheiden schaal gevierd. Want de nationale Luchthaven heeft het te druk met verbouwingen en uitbreiding. Een zij het sober feest voor Schiphol, een dieptepunt voor veel omwonenden. Zij blijken steeds meer te klagen over de hinder die de jubilerende luchthaven veroorzaakt. Vorig jaar werd ruim vijfenvijftigduizend keer gebeld naar het klachtennummer.Van de Commissie Geluidshinder Schiphol. Vooral in Bennebroek had men last.Volgens Schiphol waren de klachten voorzien. De provincie Noordholland vindt het verre van normaal. De provincie vindt dat het aantal nachtvluchten beperkt moet worden. Maar in het plan van aanpak over de toekomst van Schiphol staat dat de nachtvluchten jaarlijks met duizend mogen stijgen.

Over het plan van aanpak moet nog worden beslist. Daarvoor wordt er eerst nog een onderzoek gedaan naar de gevolgen voor het milieu en is er een inspraakronde.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker is in Jordanie. De Jordaanse koning Hoessein heeft zijn medewerking aan de vredesconferentie voor het Midden-Oosten bevestigd. Baker was eerder nog in buurland Syrie. Daar benadrukte hij dat Amerika wil dat Syrie de Golan-hoogvlakte terugkrijgt van Israel. Een Israelische minister heeft hier kwaad op gereageerd. Israel is ook kwaad, omdat Amerika een lening voor nieuwe nederzettingen alleen zou willen ondersteunen, als die niet in de bezette gebieden komen.

Een Italiaanse vliegtuig is vanmiddag enige tijd gekaapt geweest. De Tunesische kaper is na de landing in Tunis overmeesterd en gearresteerd. Het ging om een MD-80 (een verlengde DC-9) van Alitalia, die met 130 passagiers aan boord op weg was van Rome naar Tunis. Het toestel werd boven Sardinie door de kaper gedwongen naar Algiers te vliegen, maar mocht daar niet landen. Toen wilde de kaper doorvliegen naar de oorspronkelijke bestemming, Tunis. Over de achtergronden van de kaping is nog niets bekend, maar de PLO zegt, dat haar vertegenwoordiger in Rome aan boord was.

De politie heeft hulp nodig met 't toezicht op straat. Daarom moet er een nieuwe functie komen: de politie-surveillant. Dat voorstel doet 't kabinet vandaag aan de Tweede Kamer. De politie-surveillanten krijgen een kortere opleiding dan een echte agent. Ze krijgen minder salaris. En een vuurwapen mogen ze niet dragen. 't Kabinet heeft geen extra geld voor de politie-surveillanten. Als gemeenten kiezen om surveillanten in te zetten, dan moeten ze dat zelf betalen. 't Kabinet verwacht dat allerlei andere toezichthouders op straat, zoals stadswachten, zullen verdwijnen.

Curacao wil een zelfstandige positie binnen het Koninkrijk der Nederlanden. De eilandsraad van het Antilliaanse eiland heeft dat unaniem uitgesproken. Er komt hierover een referendum onder de bevolking van Curacao. Door uit het verband van de Nederlandse Antillen te stappen hoopt Curacao doelmatiger te kunnen werken. Het eiland kan dan immers rechtstreeks zaken doen met Den Haag. Curacao wil wel op vrijwillige basis blijven samenwerken met andere eilanden van de Nederlandse Antillen.

Veel en veel erger dan er wordt toegegeven in Koeweit is de milieuramp door de brandende oliebronnen. Aldus de milieu-organisatie Greenpeace, die onderzoek in het gebied deed. De helft van de oliebronnen staat nog steeds in brand.

Volgens Greenpeace is vooral de luchtvervuiling in de Koeweitse olievelden vele malen groter dan tot nog toe bekend is gemaakt. De bronnen worden wel geblust, maar er wordt niets gedaan aan de gigtige gassen die bij de branden vrij komen. De rook is volgens Greenpeace zo schadelijk, dat kans op ernstige longaandoeningen, oogziekten en kanker groot is. Veel groter dan Koeweit en ook de geallieerde mogendheden willen zeggen. Greenpeace verwijt hen laksheid. De oliebronnen werden tijdens de Golfoorlog - begin dit jaar - aangestoken door Irak, om de ge-allieerde operatie Desert Storm te bemoeilijken. De buitenlandse troepen ondervonden er relatief weinig hinder van tijdens de gevechten. Het effect op het milieu bleek des te groter. Greenpeace vreest dat behalve de lucht ook het drinkwater in het gebied inmiddels ernstig vervuild is.

Irak heeft vanavond toestemming van de Verenigde Naties gekregen z'n eigen olie-export weer te hervatten, zij het beperkt. Maar dan moet de opbrengst WEL gebruikt worden voor humanitaire goederen en herstelbetalingen voor de slachtoffers van de Golf-oorlog. Ruim een jaar geleden, na de inval in Koeweit, verbood de VN Irak olie uit te voeren.

"Helpde visserij verzuipt" Zo reageert de Nederlandse Visserijbond op plannen om grote delen van de Noordzee te sluiten voor de visvangst. De Vissersbond vindt dat de adviezen van milieugroeperingen over het beperken van de vangst veel te vaak worden overgenomen door de overheid. En dat terwijl ze niet wetenschappelijk te werk gaan volgens de Vissersbond.

Beroepsvissers op de Noordzee lijden grote verliezen door milieumaatregelen. Nog meer voorschriften en vangstbeperkingen zullen per jaar nog eens 1100 arbeidsplaatsen kosten in deze sektor. Dat zegt de Nederlandse Vissersbond in een vandaag gepresenteerd zwartboek. De Vissrsbond vreest dat grote delen van de Noordzee worden gesloten voor de visvangst. Maatregelen gebaseerd op, zoals de bond zegt: tendentieuze berichtgeving van milieufanaten. Het gaat dan om de Voordelta, bij Zeeland, om het zeer rijke visgebied De Klaverbanmk, en om Het Friese Front. Bijelkaar een oppeervlakte van 10 duizend vierkante kilometer. Op de Noordzee hebben de vissers al met zoveel regels te maken dat iedere verdere beperking op het vangen van vis grote gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid. De vissersbond zegt met 600 kotters op te stomen naar het Deense Esbjerg als daar, in november, in een ministersconferentiete, over het sluiten van visgronden wordt gesproken.

De legendarische revue-ster Josephine Baker - 220 voorstellingen over haar leven worden er in het hele land gegeven rond dit tijdstip gaat in Rotterdam de musical 'Josephine' in premiere.

De engelstalige musical volgt het levensverhaal van de in 1906 in Amerika geboren Josephine nauwgezet. Tumpy, zoals zij als kind wordt genoemd, heeft maar een wens: revue-ster worden. Talent en volharding brengen haar waar ze wezen wil: aan de top. Halverwege de jaren twintig gaat ze naar Frankrijk. De Zwarte Venus, zoals ze wel wordt genoemd, is de sensatie van Parijs. Josephine wordt gespeeld door de Amerikaanse Cheryl Howard, die een grote gelijkenis met haar vertoont, maar geen kopie wil zijn. Op latere leeftijd adopteert Josephine aan groot aantal kinderen van alle rassen en allerlei nationaliteiten. Het kost haar een fortuin en noodgedwongen gaat ze weer optreden. In 1975 overlijdt ze. En nu 16 jaar later dus een een zes miljoen gulden kostende musical, die tot zeker juni volgend jaar door het land zal gaan.

20-09-1991

Goeienavond, het nieuws van vrijdag 20 september Kroatie bereidt zich voor op grootscheepse federale aanval Veiligheidsraad vanavond bijeen over Joegoslavie veel minder dierproeven nodig door nieuw apparaat nieuw gezicht voor gefuseerde ABN-Amro-bank

Nu de EG er niet in slaagt de strijdende partijen in Joegoslavie uit elkaar te halen, is het de beurt van de Verenigde Naties. Vanavond nog komt in New York de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen om de crisis in Jeogoslavie te bespreken. De VN zou de Europese Gemeenschap een mandaat kunnen geven om een vredesmacht naar de Balkan te sturen. Zeker nu het federale leger aan de grenzen van Kroatie staat, kennelijk klaar om een groot offensief tegen de republiek in te zetten.

Volgens de Kroatische televisie zouden de eerste dorpen in Oost-Kroatie nu al belegerd worden. In de buurt van Osijek is vanmiddag zwaar gevochten. Minstens n dorpsbewoner is daarbij om het leven gekomen. De strijd in Oost-Kroatie gaat nu vooral tussen de Kroatische Garde en het federale leger. Het bevel over de garde is in handen van de president van Kroatie zelf: Franjo Tudjman. Hij heeft zichzelf tot opperbevelhebber benoemd, nadat hij z'n minister van defensie ontslagen heeft.

Een 10 kilometer lang federaal konvooi uit Belgrado is 100 kilometer verderop in Sid, aan de Kroatische grens gestopt. De Kroaten verwachten een groot offensief, om te beginnen tegen Osijek, Vukovar en Vinkovci. De kolonne bestaat uit zo'n duizend tanks, pantservoertuigen, artilleriegeschut en vrachtwagens vol Servische reservisten. Die zijn de afgelopen dagen met honderden tegelijk opgeroepen. Wie niet snel genoeg kwam opdraven, werd van zijn bed gelicht. Bij Novska blokkeren Kroaten de snelweg naar Zagreb, als eerste hindernis tegen een oprukkend konvooi. De enkele auto's uit de richting Belgrado moeten rechtsomkeert maken. In de buurt, in Osijek, gaan de bombardementen onverminderd door. Vanmorgen was er een voltreffer op de electriciteitscentrale van de stad. En vlakbij, in Vukovar, hebben Kroatische gardisten zich teruggetrokken. Servische milities beweren de stad na wekenlange gevechten vandaag in handen te hebben gekregen. Het konvooi van het federale leger staat nog 80 kilometer van de Kroatische hoofdstad Zagreb, maar alles en iedereen staat op scherp om een aanval af te slaan. Vanmorgen werd er weer luchtalarm gegeven in Zagreb. Voor het eerst sinds de wapenstilstand van woensdag. De aanval bleef uit, maar iedereen treft voorzorgen. Zo heeft een kraamkliniek alle afdelingen gesloten en de patienten overgebracht naar de kelder. Zagreb is nog niet het middelpunt van het strijdtoneel, maar de gevechten zijn al heel dichtbij. Zoals in Petrinja. Hier kwam een Franse journalist om het leven -de zesde journalist al- en een technicus van de Zwitserse radio raakte zwaar gewond, toen hun auto op een mijn reed. De Kroatische garde biedt hier fel verzet. Een federaal gevechtsvliegtuig werd neergeschoten: Andere kern van het strijdgebied is nog steeds de Adriatische kust. Alle havensteden liggen onder vuur. De verwoestingen zijn het grootst in Sibenik. Het federale leger voert aan de lopende band luchtaanvallen uit. In de stad zijn overal branden uitgebroken. Blussen kan alleen tussen de aanvallen door. Er zijn al verschillende historische gebouwen en monumenten verwoest.

De druk op de Verenigde Naties om zich met Joegoslavie te gaan bemoeien, neemt toe. Met name Frankrijk en Duitsland willen niet werkloos toekijken hoe de burgeroorlog zich uitbreidt.

Volgens de Franse president Mitterrand - vandaag op bezoek in Duitsland - kunnen alleen de Verenigde Naties ervoor zorgen dat er een vredesmacht naar Kroatie gestuurd wordt. In de visie van Mitterrand moet de Veiligheidsraad daarvoor dan mandaat geven aan de EG; ook al wil Europa eigenlijk geen militaire oplossing. Ook de VN zelf ziet mogelijkheden voor een vredesmacht Hoofdstuk zeven bepaalt, dat de VN kan ingrijpen als de vrede en de stabiliteit van een gebied in het geding is.

De VN kan ingrijpen als vrede en veiligheid in het geding is. Maar wie bepaalt wanneer een conflict meer is dan een interne aangelegenheid. In Washington onze correspondent Paul Sneijder Paul, in principe bemiddelt de VN alleen in conflicten tussen landen onderling. Is op dit moment de internationale veiligheid in het geding heeft de VN behalve het sturen van een vredesmacht nog andere mogelijkheden om iets te doen in Joegoslavie de amerikanen laten steeds maar niks van zich horen als het over Joegoslavie gaat. Waarom is dat

Volgens de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher maakt de crisis in Joegoslavie duidelijk dat er een Europese veiligheidsraad moet komen. De raad zou vanuit de CVSE - de conferentie voor veiligheid en samenwerking - opgericht moeten worden. Een dergelijke raad is volgens Genscher nodig omdat blijkt dat de EG en de WEU niet snel genoeg in actie kunnen komen.

Er zijn minder dierproeven nodig. Het aantal dieren dat gebruikt wordt voor wetenschappelijk onderzoek kan in de toekomst tot de helft worden teruggebracht. Aan de Universiteit van Utrecht is een nieuw apparaat in gebruik genomen, waarbij proefdieren alleen maar in slaap hoeven worden gebracht.

Een miljoen proefdieren komen ieder jaar weer onder het mes. En de meesten brengen het er niet levend af. Als onderzoek moet worden gedaan naar hoe medicijnen uitwerken op organen moet het dier worden opengesneden. Medicijnen worden eerst getest op proefdieren. Het nadeel van de totnutoe gehanteerde methode is dat veel onderzoek dus alleen kan plaatsvinden op dode organen, dode dieren. Met de nieuwe Nuclear Magnetic Resonance kan onderzoek plaatsvinden op levende dieren. De dieren hoeven alleen nog maar in slaap worden gebracht. Met het nieuwe apparaat, waarmee het Diergeneeskundig Laboratorium in Utrecht een Europese primeur heeft, kan de werking van de organen minitieus worden gevolgd en onderzocht. De proefdieren ondervinden geen enkele schadelijke bijwerking. En het voordeel is dat je de reaktie kunt meten van medicijnen op andere organen dan waar het medicijn voor bedoeld is. Dat is bijvoorbeeld van belang bij agressieve kankertherapieen. De nieuwe NMR-machine zal, als er zo veel mogelijk gebruik van wordt gemaakt het leven van de helft van de proefdieren redden.

Het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen heeft voor dit apparaat 8 miljoen gulden subsidie gegeven.

Politie en justitie lijken succes te boeken in de strijd tegen te hard rijden. Dit jaar moet de Algemene Verkeersdienst Driebergen, in opdracht van justitie, toch zeker 300.000 hard rijders op de bon slingeren. Dit streefgetal lijkt te worden gehaald. Want in de eerste zeven maanden van dit jaar heeft de AVD al 167.000 automobilisten bekeurd voor te hard rijden. De politie heeft de indruk dat de meeste bonnen worden uitgeschreven voor snelheden tussen de 130 en de 140 kilometer. Uitschieters als 200 kilometer per uur komen steeds minder voor.

Tweede-Kamervoorzitter en oud-minister Deetman heeft een boze brief gestuurd naar de Algemene Rekenkamer. De Rekenkamer kwam begin deze week met een rapport waaruit bleek dat het ministerie van onderwijs veel fouten heeft gemaakt bij de invoering van een nieuw vergoedingssysteem voor basisscholen. Daardoor moest voor de vergoeding van gebouwen en materiaal veel meer geld uitgegeven worden dan geraamd was. Deetman wijstde beschuldiging van de hand dat hij de Tweede Kamer te laat heeft geinformeerd. En verder vindt Deetman het onjuist dat de voorlopige conclusies van het rapport niet aan hem zijn voorgelegd.

D66 begint viering van 25-jarig jubileum. In de Grote Kerk in Den Haag werd onder leiding van D66-leider Van Mierlo een jubileumsymposium gehouden over de veranderende rol van de politieke partijen. D66 werd in '66 opgericht als protest tegen de bestaande politieke partijen. De democraten van Van Mierlo vonden het hard nodig om ons staatsbestel te vernieuwen. 25 jaar later is D66 in de opiniepeilingen de tweede partij. De discussie is nu of D66 met de PvdA moet opgaan in n partij. D66 voelt daar voorlopig niets voor.

In Lelystad is het grootse windenergiepark van Europa geopend. In het park aan de IJsselmeerdijk, staan 35 windmolens op rij. Die zullen per jaar 5000 huishoudens van electriciteit voorzien. Op de eerste dag nog niet zoveel, want vandaag stond er weinig wind. Langs de A6 bij Lelystad werd door de commissaris van de koningin Lammers een scorebord onthuld. Daarop zal continu te zien zijn wat de windkracht is en hoeveel energie er wordt opgewekt. En hoeveel brandstof er met de windmolens wordt bespaard.

Toenemende druk op Israel. Ook Duitsland heeft, net als de Verenigde Staten, voorwaarden verbonden aan leningen aan Israel. Dit vanwege Israels nederzettingen politiek. Na het overleg tussen president Bush en bondskanselier Kohl eerder deze week in Washington zouden volgens een Israelische krant Amerika en Duitsland een zelfde beleid voeren tegenover Israel. Duitsland ontkent dat. Het zou voor het eerst zijn dat Duitsland voorwaarden stelt aan leningen aan Israel. Israel zegt het geld vooral nodig te hebben voor de opvang van Sovjet joden.

Kosten nog moeite werden gespaard. En in alle stilte is eraan gewerkt. Maar na vandaag zien alle 1472 kantoren van de banken ABN en Amro er anders uit. Want zondag aanstaande fuseren beide banken tot n, ABN-AMRO bank.

Onder de codenaam Operatie Express is de bankkombinatie al een aantal weken bezig om een nieuwe huisstijl te introduceren. Vaak in het geheim. Omdat de gedaantewisseling pas maandag aanstaande overal zichtbaar mag zijn. Speciale ombouw-ploegen reden alle filialen af om ze in korte tijd om te toveren in ABN-AMRO kantoren. Voor de fusie is 35 miljoen gulden uitgetrokken, want de nieuwe bank wil goed voor de dag komen. Zo staan er maandag overal nieuwe lampen in de huiskleuren van de bank, en ieder kantoor kreeg nieuwe folderzuilen. De bank moest ook maar liefst 31 duizend nieuwe stempels laten maken. Voor de klant ziet het er allemaal wel mooi uit, maar de werknemers zijn onrustig, constateren de bonden. Vooral op plaatsen waar twee filialen zeer dicht bijelkaar staan is de onrust het grootst. Want welk filiaal zal gesloten worden Bij de ABN_AMRO bank werken straks 28 duizend mensen. Niemand van hen zal gedwongen onstlagen worden zegt de bank.

Pogingen van de Russische premier Silajev om een oplossing te vinden voor het voedseltekort en de economische crisis, zijn gestrand. Zijn eigen parlement verwierp de plannen en noemde ze "onvoldoende". Ook president Jeltsin kreeg kritiek van zijn parlement, omdat hij wel zijn macht steeds verder uitbreidt, maar geen goeie aanpak heeft voor de economie en de voedseldistributie.

Veertig hits en vijfentwintig elpees waarvan er ruim vier miljoen exemplaren zijn verkocht. BZN, de band zonder naam, bestaat vijfentwintig jaar, en viert dat vanavond met een thuiswedstrijd, een openluchtkoncert in Volendam.

Het weer nu met Erwin Kroll.

Het rustige weer houdt nog een dag aan, maar dan is het gebeurd en krijgen we wisselvallig herfstweer. Zondag wordt ons weer bepaald door regen en een lagedrukgebied en vanaf die tijd is er een krachtige westelijke stroming boven de oceaan die meerdere nieuwe storingen aanvoert. Morgen hebben we nog te maken met de afnemende invloed van een hogedrukgebied. Net zoals vandaag wil dat niet zeggen dat er helemaal geen bewolking is. Hier is goed te zien hoe vanochtend de zon werd afgeschermd. Maar uiteindelijk loste dat op en omdat deze regen ons nog niet bereikt zegt dat al iets over het weer van morgen. Eerst vannacht. Dan is het helder, koelt het weer flink af en ontstaat plaatselijk mist. Na het oplossen van die mist is het morgen redelijk zonnig. Het wordt dan ook een graad of 22. In de middag neemt de wind toe uit zuidzuidoostelijke richting, langs de kust tot vrij krachtig, windkracht 5. In de avond drijft bewolking binnen maar tot middernacht blijft het droog. Zondag wordt een tamelijk regenachtige dag. Misschien dat later in de middag de zon nog even doorbreekt. Er waait een stevige westen wind en het wordt ongeveer 18 graden. En de eerste helft van de volgende week houden we dus wisselvallig herfstweer.

Zojuist, is de Federatieraad van de FNV in spoedzitting bijeengekomen om te praten over de WAO. De hele dag zijn achter de schermen onderhandelingen geweest tussen werkgevers en werknemers over een nieuw stelsel voor de arbeids-ongeschiktheidsverzekering. Premier Lubbers heeft vandaag laten weten pas weer met de bonden over de WAO te willen praten, als er nieuwe, uitgewerkte voorstellen op tafel liggen. Meer hierover in het tien uur journaal.

24-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van dinsdag 24 september. VN-team in Irak WEER vastgehouden. Groep binnen PvdA wilde Kok afzetten. Japanners schenken 37 miljoen aan v.Gogh-museum. Belgische en Franse para's snellen landgenoten in Zaire te hulp.

Saddam Hoesein tart opnieuw de internationale gemeenschap. Sinds vanochtend 10 uur wordt wederom een groep VN-inspekteurs vastgehouden door Iraakse militairen. De groep heeft - net als gisteren - belastend materiaal gevonden over een kernwapenprogramma van Irak. President Bush is ziedend. Maar ook Bagdad balt de vuisten. De Iraakse vice-premier Tareq Aziz beschuldigt de VN-inspekteurs van spionage voor het westen.

Vanochtend bracht het inspectieteam onverwacht een bezoek aan een depot van de Iraakse Atoomenergie Commissie. Daar vonden ze opnieuw papieren die het vermoeden ondersteunen dat Irak in het geheim atoomwapens ontwikkelt. Na enkele uren verschenen de Irakezen, die verdere controle onmogelijk maakten. Toen de inspecteurs wilden vertrekken werd dat verhinderd door Iraakse veiligheidstroepen, die de auto's van het VN-team omsingelden. Via z'n autotelefoon wist Kay de buitenwereld van dit nieuwe incident op de hoogte te brengen. Gisteren vonden de VN-inspecteurs bij een onverwachte controle bewijzen dat Irak in het geheim aan een atoomwapenprogramma werkt. Toen ze die papieren wilden meenemen werd dat verhinderd door gewapende Iraakse soldaten. Vannacht om half twee kreeg de leider van het inspectieteam, David Kay, alsnog een aantal documenten. Na bestudering van de inhoud werd duidelijk dat Irak de meest belastende papieren had achtergehouden. In New York reageerde president Bush opnieuw furieus op het incident van vandaag. Irak. Bush sluit het gebruik van geweld niet uit om Bagdad te dwingen mee te werken.

De Veiligheidsraad heeft toch een ultimatum aan Irak gesteld. Het eist van Bagdad dat het binnen vier uur toestemming geeft aan de inspektieteams om ongehinderd gebruik mogen maken van hun helikopters. Zo niet, dan blijft er geen andere oplossing over dan het gebruik van geweld, aldus de VN. Ook harde woorden aan het adres van Irak van minister Van den Broek. Hij sprak de Algemene Vergadering zojuist toe.

In Joegoslavie zelf wordt het staakt het vuren nog steeds nageleefd. Wel is er een opleving van de strijd rond een federale kazerne in de plaats Vinkovski.

Andre van der Louw, oud-voorzitter van de PvdA, heeft deze zomer een poging gedaan om Wim Kok aan de kant te zetten als leider van de PvdA.Zo meldt deze week 'Elsevier'. Hans Laroes.

Een poging tot staatsgreep in de PvdA. Zo kan je de plannen van Andre van der Louw, oud partij voorzitter, oud-minister, het best omschrijven. Het opinieweekblad Elsevier onthult de plannen deze week. Van der Louw wilde een noodcomite oprichten om de PvdA te redden. Hij werkte samen met het oud-kamerlid Kombrink, de econoom Bomhoff en opiniepeiler Maurice de Hond. Oorspronkelijk wilde Van der Louw tijdelijk partijvoorzitter worden, tot het pvda-congres in maart. Maar toen dat onmogelijk bleek wilde Van der Louw een noodcomite dat de macht zou overnemen. Wim Kok zou als politiek leider aan de kant worden gezet. Van der Louw is zeer open geweest over zijn plannen. Hij onthulde ze zelf in een interview met Radio Rijnmond, op vrijdag de 13e september: Een zware aanval op Kok. Opvallend is dat de aanval niet is opgepikt en er dus geen steun is gekomen voor de stelling dat Kok als leider vervangen zou moeten worden door een noodcomite. Kok zelf heeft nog niet gereageerd. Het ligt niet voor de hand dat de groep-van-vier voor het congres van zaterdag opnieuw de aanval zal openen. De groep heeft blijkbaar onvoldoende aanhang verzameld, na de uitspraken van Van der Louw. Het enige wat ze voorlopig nog kan is de inhoudelijke discussie in de PvdA beinvloeden. Fractievoorziter Woltgens vindt dat prima. De discussie mag gevoerd worden. Maar wel onder leiding van Kok, niet onder de leiding van een noodcomite.

zeven-en-dertig-en-een-half miljoen afkomt voor een nieuwe tentoonstellingsvleugel voor het Amsterdamse Van Gogh-museum, is wel een HEEL bijzondere miljoenenzaak.

Het van Gogh museum wordt veel te klein. Grote delen van de vaste collectie kunnen niet getoond worden. En voor de bezoekers is het dringen. Toen het museum in 1973 open ging werd gemikt op een bezoekersaantal van 60.000 per jaar. Tien jaar later kwamen er al 600.000 mensen. En vorig jaar, in het van Gogh-jaar kwamen er 1,2 miljoen bezoekers. Op dit moment wordt de tentoonstelling van de nieuwe aankopen voorbereid. Vrijdag gaat die open. Ook nu nog blijft er veel in de kelder staan. De zevenenderig en een half miljoen gulden zijn geschonken door de Japan Foundation. De gift werd mogelijk gemaakt door de Japanner Yasuo Goto. Hij kocht in 1987 een versie van de zonnebloemen van van Gogh. Voor 77 miljoen gulden. De Japanners hebben EEN voorwaarde gesteld: de nieuwe vleugel, die komt aan het museumplein, moet gebouwd worden door een Japanse architekt. Het wordt Kishu Kurowa. Speciale voordeeltjes voor Japanse bezoekers zijn er niet bedongen

Nederland stelt voor om 't Europees parlement meer bevoegdheden te geven. Nederland schrijft dat als EG-voorzitter in een ontwerp-verdrag voor de Europese Politieke Unie; 't samenwerkingsverband voor 't nieuwe Europa.

Staatssecretaris Dankert van buitenlandse zaken meldde het niet zonder enige trots: 't Luxemburgse ontwerp-verdrag voor een Europese Politieke Unie is naar Nederlands inzicht bijgeschaafd. Het ontwerp-verdrag dat vandaag naar de EG-hoofdsteden is gestuurd, komt in hoofdlijnen op 't volgende neer: Er moet meer democratie komen in de Europese Gemeenschap. Om dat te bereiken, wil Nederland meer bevoegdheden geven aan 't Europees parlement. Op 't buitenlands-, veiligheids- en justitiebeleid moeten de EG-landen meer samenwerken. Maar elke lidstaat behoudt z'n eigen bevoegdheden. Meer democratie, meer samenwerking en meer eenheid: wie de verdeeldheid ziet binnen Europa met bijvoorbeeld de crisis in Joegoslavie, vraagt zich af of dat binnen een paar jaar kan worden bereikt. Staatssecretaris Dankert gaat er vanuit dat in december de twaalf EG-lidstaten een akkoord bereiken over de Europese Politieke Unie. Rond 1996 moet er sprake zijn van een echt gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid in de EG.

Volgens Dankert is er waarschijnlijk een extra ministers-bijeenkomst nodig om de EG op een lijn te krijgen. Groot-Brittannie verzet zich tegen meer bevoegdheden voor 't Europees parlement. Duitsland dringt daar juist op aan.

Urenlange stremming op de A27. Bij Werkendam lekt benzine uit een gekantelde tankwagen. De situatie is zo gevaarlijk dat de snelweg al vanaf drie uur vanmiddag is afgesloten. De 42 duizend liter brandstof wordt overgepompt terwijl de brandweer klaarstaat vanweg het explosiegevaar. Het verkeer ondervindt grote last en wordt omgeleid. Er zijn enorme files ontstaan van in totaal 35 kilometer. Het is nog niet bekend wanneer de stremming zal zijn opgeheven.

Op verschillende plaatsen in het land zijn bij mesttransporteurs invallen gedaan. Tegelijkertijd zijn huiszoekingen verricht en administraties in beslag genomen De invallen waren bij zeven mesttransporteurs in Deurne, Aarle Rixtel, Ermelo en Amersfoort. Ze worden ervan verdacht afleveringsbewijzen van dierlijke meststoffen systematisch opzettelijk met valse gegevens te hebben opgemaakt. Bij de actie van justitie, de algemene inspectiedienst en korpsen van gemeentepolitie is een aanhouding verricht.

De Tweede Kamer wil aanstaande donderdag tekst en uitleg van de bewindslieden op Landbouw. Verscheidene ambtenaren van het ministerie zeggen geintimideerd te zijn, en door de ambtelijke top op een zijspoor te zijn gezet. Beckers,van Groen Links, vindt de reaktie van de bewindslieden tot nu toe onvoldoende Een deel van de Tweede kamer overweegt na het debat een nader onderzoek naar deze affaire .

De 77-jarige Britse gijzelaar Jack Mann, is vrijgelaten in West-Beirut. Mann werd twee jaar lang vastgehouden door de pro-Iraanse Organisatie voor Revolutionaire Gerechtigheid. Die groepering heeft ook de Amerikaan Ciccipio in handen, maar over zijn lot, en dat van de negen andere Westerse gijzelaars in Libanon, is nog niets bekend. De vrijlating van Mann komt na weken van intensieve onderhandelingen onder leiding van VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar. Volgens een Hetzbollah-leider in Libanon zullen binnenkort nog meer gijzelaars worden vrijgelaten.

Arrestatie van Markus Wolf, voormalig hoofd van de DDR-spionage-dienst. Wolf werd aangehouden toen hij vanmorgen vanuit Oostenrijk, vrijwillig, Duitsland binnenkwam. Hij loopt de kans vervolgd te worden voor spionage,hoogverraad en chantage. Vlak voor de Duitse eenwording vluchtte Wolf naar de Sovjetunie. Bijna een jaar was hij spoorloos, tot hij drie weken geleden in Oostenrijk opdook. Wolf zei eerder al, dat hij erop rekent voor de Duitse rechter zijn onschuld te kunnen bewijzen.

Naar de politie nu bbekend heeft gemaakt, heeft een inmddels DERTIENjarige jongen ruim TWEEHONDERD seksuele misdrijven gepleegd in twee van een van de kinderen aangifte hadden gedaan. Bij het onderzoek bleek dat veel meer kinderen seksueel misbruikt waren. Aanvankelijk ging het om zestig kinderen ,maar dat aantal is inmiddels dus opgelopen tot ruim tweehonderd.De politie in Enschede geeft morgen een persconferentie samen met justitie.

Muiten en plunderen in Zaire. Buitenlanders lopen gevaar. Belgische en Franse soldaten zijn erheen gestuurd om hen te beschermen, en zo nodig te evacueren. Gewelddadigheden braken uit toen Zairese soldaten geen soldij meer kregen. Er zijn al minstens 16, mogelijk zelfs 30 doden gevallen, onder wie een Franse soldaat.

de Landelijke Organisatie Slachtofferhulp en de ANWB.

Het verkeer vergt in ons land elk jaar vijftienhonderd doden en 50.000 gewonden. Behalve fysieke letsel lopen de slachtoffers vaak ook psychisch letsel op en daarbij raken zij dan ook nog eens verstrikt in een wir war van regelingen, schadeprocedures en instanties. De Hagenaar Gilissen bijvoorbeeld. Hij werd met zijn brommer door een auto geschept en liep een verbrijzelde knie en hersenletsel op. En ondervond van de hulpverlening geen enkele psychische ondersteuning. Gilissen kreeg uiteindelijk bijstand van de Landelijke Organisatie Slachtofferhulp, de LOS. En dat is ook de instantie die samen met de ANWB een rapport met aanbevelingen heeft opgesteld voor minister May van verkeer, die zelf trouwens twee keer bij een ernstig ongeval betrokken was. De drie belangrijkste aanbevelingen zijn: Het coordineren van de hulpverlening, een rol die de LOS zelf op zich wil nemen. Het bevorderen van deskundigheid bij hulpverleners En het oprichten van een schadefonds voor de slachtoffers. Aan het eind van het jaar maakt de minister bekend wat ze met de aanbevelingen zal doen.

Een laatste bericht. De rechtbank in Roermond heeft de Industriebond FNV in een kort geding verboden om morgen een 24-uursstaking bij het bedrijf Rockwell te organiseren. De staking was onderdeel van de acties van de bonden om te protesteren tegen de WAO-plannen van het kabinet. De Industriebond FNV beraadt zich nu over de rest van de aangekondigde stakingen.

Het weer,met Peter Timofeeff.

25-09-1991

Tijdens de spitsuren moeten de bussen van het streekvervoer in ieder geval rijden, bepaalde de rechter vandaag. Hij verbood de 24-uursstaking omdat daarmee reizigers worden getroffen die aan het conflict part noch deel hebben. De vervoersbond mag zijn leden dus niet tot aktie oproepen, tenzij bepaalde de rechter: Maar de vervoersbond vraagt zich af van hoe laat tot hoe laat het nou spitsuur is. En dat leidt tot onduidelijkheid en chaos voor de reizigers, zegt de bond. Nu de rechter opnieuw een staking heeft verboden, werd het voor de vakcentrale-FNV hoog tijd de voorgenomen akties bij te stellen. De top kwam daarom in spoedvergadering bijeen om zich te beraden over de situatie. Zeker buiten de spitsuren zal de reiziger getroffen kunnen worden door korte stakingen bij het streekvervoer. Bij het stadsvervoer in Amsterdam zal morgen ook aktie worden gevoerd. Maar in deze zaak bepaalde de rechter in een kort geding dat tijdens de spits moet worden gereden. En nu werden er tijden bij genoemd: 's morgens van 7 tot half 10 en van 4 uur tot half tien 's avonds.

Goeden avond.Het nieuws van woensdag 25 september. VN-team in Irak zit nog steeds vast. Rechter verbiedt 24-uur-staking openbaar vervoer. Pronk steunt Kok: het LEEK een coup Mijnwerkers slaan zich een weg door Boekarest.

Een kat en muis spel . In Bagdad waar een VN-inspekteurs al twee dagen door Irakese soldaten in hun voertuigen worden gegijzeld. De Amerikaanse regering en de Verenigde Naties hebben genoeg van de Iraakse tegenwerking. Washington heeft al militaire versterking gestuurd naar Saoedi-Arabie.

De Amerikaanse Chef-Staf Colin Powell zei vanavond in het Congres dat de VN-inspecteurs onmiddellijk moeten worden vrijgelaten. Powell vindt dat de situatie nu zeer ernstig begint te worden. Om Irak onder druk te zetten hebben de Amerikanen inmiddels de eerste twee Patriot-eenheden naar Saudi-Arabie gevlogen. Het raket-systeem bleek tijdens de Golf-oorlog een effectief wapen tegen Iraakse Scud-raketten.

Al meer dan 32 uur zitten 44 VN-inspekteurs in Bagdad vast op een parkeerplaats. En het einde lijkt nog niet in zicht. Beide partijen geven geen duimbreed toe.

De rust op het parkeerterrein is vanmorgen alleen verstoord door een incident. De inspekteurs wilden kisten met documentatie verzegelen, maar dat werd verhinderd door Iraakse soldaten. Er volgde een klein handgemeen, maar er zijn geen wapens getrokken. Na de toezegging dat de kisten niet verzegeld zullen worden, trokken de militairen zich terug. Eerder mochten enkele journalisten een kijkje nemen in het atoom-energie-gebouw, waar de documenten vandaan komen. De Iraakse autoriteiten wilden bewijzen dat het VN-team salaristrookjes, personeelsbestanden en andere administratieve papieren hebben gefilmd. Volgens de Iraakse autoriteiten zijn die niet van belang voor de VN-missie, maar kunnen ze wel een ander doel dienen. Het hoofd van de VN-delegatie zei verder dat het met de hygienische omstandigheden op het parkeerterrein steeds slechter gesteld is

In New York heeft VN-Secretaris-generaal Perez de Cuellar te kennen gegeven dat op diplomatiek nivo hard gewerkt wordt aan de vrijlating van de VN-inspecteurs. Irak heeft de VN-Veiligheidsraad een brief overhandigd waarin het belooft dat de VN-inspecteurs alsnog zonder belemmering hun eigen helicopters mogen gebruiken. Maar zolang de VN-inspektuers nog vast zitten is de diskussie over het wel of niet inzetten van de helikopters niet de belangrijkste zorg van de VN

Wat gaan de Verenigde Staten doen In Washington onze correspondent Paul Sneijder. Hoe lang hebben de Amerikanen nog geduld Willen en kunnen de Verenigde Staten iets ondernemen. Moet daar de Veiligheidsraad weer aan te pas komen. Maar wat kunnen de amerikanen doen

De rechter heeft een 24-uursstaking verboden, maar akties van 2 uur, buiten de spits, zijn morgen wel toegestaan. De FNV-bonden , die -uit protest tegen de WAO-plannen van het kabinet- tot de akties bij stad en streekvervoer hebben opgeroepen, vindende uitspraak van de rechter onduidelijk. Ze verwachten een chaos.

PvdA-leider Kok heeft geen enkele behoefte aan een crisis-commissie die de leiding in de PvdA overneemt. Hans Laroes in Den Haag.

Was het een coup Of was het een goedbedoelde poging om weer leven in de PvdA te krijgen Van der Louw beweert het laatste. Maar hij wilde wel degelijk een crisisteam om de vernieuwing van de PvdA te leiden. . Kok reageert vandaag in een verklaring. De PvdA moet vernieuwen. Onder zijn leiding: de verantwoordelijkheid voor de discussie hoort immers bij de leiding van de partij te berusten en kan niet worden overgenomen door een commissie. Kok wijst dus ook in het openbaar de voorstellen af die Van der Louw hem op 13 september deed. Minister Pronk staat achter Kok. Ook hij had gemerkt dat er aan een crisiscomite werd gewerkt: Kok eist dus voor zichzelf de hoofdrol op bij de vernieuwin van de PvdA. Van der Louw's terugkeer in een centrale rol in de politke is -voorlopig- mislukt.

Ook Kamerleden van de PvdA hebben volgens Van der Louw met hem mee-gediscussieerd over de toekomst van hun partij.

De Europese Commissie wil een heffing op brandstof invoeren. Volgens het dagelijks bestuur van de EG moet Een vat olie moet tien dollar meer gaan kosten. Burgers en bedrijven zullen dan zuiniger met energie omspringen In het voorstel worden benzine en diesel vanaf 1993 jaarlijks duurder. Wel kunnen regeringen die duurdere energie compenseren door andere lasten voor burgers en bedrijven te verlagen Nederland is positief over het plan. Volgende week gaan verscheidene ministers van de EG erover praten.

Duitsland wil in de toekomst militaire steun leveren aan VN-vredesmissies. Minister van Buitenlandse Zaken Genscher heeft in de vergadering van de Verenigde Naties gezegd dat Duitsland daarvoor de grondwet wil wijzigen. Dat is nodig omdat het leger anders niet buiten Navo-gebied mag komen. Duitsland heeft via de EG al diverse malen aangedrongen op het sturen van een vredesmacht naar Joegoslavie. Maar volgens de huidige Duitse grondwet zou Duitsland daar zelf geen soldaten aan kunnen bijdragen.

In Joegoslavie zijn de leiders van de strijdende partijen het eens geworden over de noodzaak van een absoluut staakt-het-vuren in het hele land. President Milosevic van Servie, de federale minister van defensie en president Tudjman van Kroatie kwamen tot deze afspraak na besprekingen op een geheime plaats. Afgelopen dagen kwam het, ondanks een staakt-het-vuren, herhaaldelijk tot felle gevechten. Om te voorkomen dat de oorlog weer in alle hevigheid oplaait zijn nu nieuwe afspraken gemaakt.

Nederland en Suriname gaan praten over de hervatting van de ontwikkelingshulp. Dat is de uitkomst van de ontmoeting die minister Van den Broek zojuist heeft gehad met de nieuwe Surinaamse president Venetiaan. Het gesprek vond plaats in de Verenigde Naties in New York. Eind oktober, begin november zullen hoge Nederlandse en Surinaamse delegaties overleg gaan voeren over de voorwaarden voor financiele hulp uit Nederland.

Franse en Belgische troepen herstellen de rust in de Zairese hoofdstad Kinshasa. Maar in de rest van het land is het nog onrustig. Zairese soldaten, die al lang geen soldij meer krijgen, trekken plunderend rond. Frankrijk en Belgie sturen nu versterkingen naar de provincie Shaba om buitenlanders daar te beschermen en te evacueren. Daarbij krijgen ze hulp van de Verenigde Staten. Amerika stelt vliegtuigen beschikbaar voor het troepentransport van Frankrijk naar Zaire.

Bij de politie in Enschede komen nog steeds telefoontjes binnen van ouders uit die plaats die denken dat hun kind misbruikt is. Vandaag zijn nadere details bekend gemaakt over de omvangrijke ontuchtzaak in Enschede. Daar heeft een (toen) twaalfjarige jongen -in twee jaar tijd- met tweehonderd kinderen sexuele handelingen gepleegd.

Hoe de al in september achter gesloten deuren veroordeelde jongen tot z'n daden kwam weet de politie nog niet. Maar vandaag werd bekend dat hij zelf op zeer jeugdige leeftijd door zijn vader sexueel is misbruikt. De man is gisteren aangehouden.De jongen misbruikte zelf ook zeer jonge kinderen. De jongen zocht de kinderen in de buurt van een speeltuin en een school. De zaak kwam aan het licht toen in mei dit jaar ouders van een vijfjarig meisje de politie meldden dat de jongen iets naars met hun kind had gedaan. Hij wees zelf op schoolfoto's een groot aantal van z'n slachtoffertjes aan. Uiteindelijk bleek dat het om tweehonderd kinderen ging. Op het bureau in een vertrouwde omgeving werden de kinderen gehoord. Het bleek dat door de jongen grove handtastelijkheden van sexuele aard waren gepleegd. De slachtoffertjes hadden aanvankelijk gezwegen omdat ze werden bedreigd. Volgens deskundigen is de zaak uniek. Niet alleen door de leeftijd van de dader maar ook door de omvang van de zaak. De jongen wordt nu behandeld in een therapeutische inrichting. Want behalve zes maanden heeft hij t.b.s gekregen.

Ouders en kinderen die dat nodig hebben worden in Enschede begeleid door hulpverlenings- organisaties.

In Roemenie hebben duizenden stakende mijnwerkers flink huisgehouden. Gesteund door inwoners van Boekarest bestormden ze daar het parlementsgebouw, en hebben een deel in brand gestoken. Vanavond heeft de oproerpolitie de mijnwerkers voor het parlement weggejaagd.

Met gekaapte treinen zijn de ruim 4-duizend stakers naar Boekarest gekomen. Onderweg lieten ze een spoor van vernielingen achter, en willekeurig werden mensen afgetuigd. Bewapend met stenen, ijzeren staven, bijlen en brandbommen trokken ze naar de regeringsgebouwen. Het was de climax van een 3-daagse staking tegen de regering en de alsmaar stijgende voedselprijzen. De mijnwerkers staken een vleugel van het gebouwencomplex in brand, en hielden auto's aan om van de benzine meer brandbommen te maken. Vorige jaar kwamen de mijnwerkers ook al naar Boekarest Maar toen zogenaamd om de orde te herstellen, en op VERZOEK van de regering Iliescu. Nu wordt diezelfde regering verweten net zo slecht te zijn als het verjaagde regime van dictator Ceausescu. Mijnwerkers en politie gerbuikten beiden hard geweld in een veldslag die tot in het begin van mde avond voortduurde. Uiteindelijk wist de oproerpolitie de mijnwerkers met traangas terug te drijven. In totaal zijn bij deze ongeregeldheden zeker tien gewonden gevallen.

Dat was terug van lang weggeweest voor de Brit Jack Mann Hij leefde al meer dan veertig jaar in Beiroet, maar de laatste twee-en-een-half jaar in gijzeling bij een fundamentalistische Moslimorganisatie. Hij kreeg een mooi onthaal.

Om tien uur het TIEN uur journaal en onze een andere dienstregeling

26-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van donderdag 26 september. Chaos bij openbaar vervoer na rechterlijk besluit. VN-team mag inventarislijst aan Irak geven. Bukman kondigt onderzoek aan op zijn ministerie. Mijnwerkers dwingen Roemeense premier af te treden

Velen begrepen er vanmorgen helemaal niets meer van. Passagiers en ook bestuurders. Wat is een spitsuur en wanneer wordt er nu gestaakt. De rechter had beperkingen opgelegd, maar desondanks voerden zesduizend chauffeurs van streekvervoerbedrijven en stadsdiensten vandaag toch uitgebreid actie tegen de WAO en Ziektewetplannen. In tal van plaatsen reden de bussen, trams en Metro helemaal niet of voor een aantal uren niet.

In Amsterdam negeerden de chauffeurs de rechtelijke uitspraak om tijdens de spits te staken. Tot half elf lag het openbaar vervoer daar stil. Daarna was het gratis. In Rotterdam staakt het stadsvervoer 24 uur. Reizigers die vertwijfeld wachten op de bus die niet verschijnt. En op de autowegen, naar de stad toe, lange files.

De uitspraken gisteren van twee rechters hebben vandaag tot grote verwarring over de akties geleid. Bij vervoerder en klant.

Er heerste een mineursstemming bij de chauffeurs door de beperkingen die de rechter had opgelegd. bij het streekvervoer. In Krimpen aan de Ijssel was de actievergadering daarom afgelast. De bussen reden vanochtend toch uit. Dat was niet het geval bij andere streekvervoerbedrijven. In Ridderkerk overheerste de woede tegen de kabinetsplannen zozeer. Dat besloten werd om twee maal vandaag het werk voor twee uur neer te leggen. Maar in ochtend spits werd gereden , tot de rand van de Rotterdam. Daar aangekomen konden de reizigers niet verder. Want het stadsvervoer dus ook de metro staakt de hele dag. Niet gehinderd door een rechtelijke uitspraak. Vertwijfelde gezichten van mensen die niet op de hoogte zijn of dachten dat er niet gestaakt mocht worden. In Amsterdam trokken de chauffeurs zich vanochtend niets aan van het rechtelijk verbod niet tijdens de spits te staken. Tot half elf reed er geen tram bus of metro. ook hier mensen die voor niets wachten op de tram. Na half elf lieten de actievoerders, uit ongenoegen met het gemeentebestuur dat de rechter erbij had gehaald, de mensen voor de rest van de dag gratis reizen. B en W dienen daarvoor nu een forse schadeclaim in. Voor degene die vandaag voor de zekerheid de auto nam om naar de hoodstad te komen had de brandweer een verrassing. Zij besloten de Ijtunnel voor een paar uur te blokkeren. Het gevolg een lange file voor de tunnel. Ook in Maasstricht voerden chauffeurs actie. Hier is de hele dag geen openbaar vervoer. Het gemeentebestuur spande geen kort geding en dus kon de 24 uursstaking doorgaan.

De bonden hebben inmiddels besloten hun actie-tactiek te wijzigen. Om te voorkomen dat WERKgevers naar de rechter stappen, worden acties niet meer vooraf bekend gemaakt.

Het VN-inspectieteam in Baghdad kan weer aan de slag. Drie dagen lang kon het team niet voor- of achteruit, maar nu de Veiligheidsraad lijkt in te stemmen met een aantal Iraakse voorwaarden, kan de omsingeling worden opgeheven. De inspecteurs werden vastgehouden omdat ze eerder deze week enorme hoeveelheden documenten in beslag namen. Bewijzen, aldus het team, dat Irak aan een atoomwapen bouwt. Volgens Bagdad ging het alleen om lijsten met wetenschappers. Desondanks werden de inspecteurs ingesloten.

Het VN-inspectieteam, vierenveertig man sterk, zit nog vast op een parkeerterrein in Baghdad. De atoominspecteurs zijn omsingeld door zo'n vijfenzeventig Iraakse agenten. Met enige regelmaat zijn er demonstrerende Irakezen voorbijgetrokken. Waaronder honderden kinderen. Volgens Baghdad kwamen ze op voor hun vaders. Hun namen zouden op de documenten voorkomen. Irak wilde het inspectieteam alleen vrijlaten als aan een aantal voorwaarden werd voldaan. De 44 mochten vrij als binnen 48 uur het hoofd wapencontrole van de VN in Baghdad was. Mocht dat niet lukken, dan moesten alle documenten worden gerangschikt en gefotografeerd. Anders beschouwt Irak ze bij publicatie als vals. In een eerste reactie vond de Veiligheidsraad de voorwaarden de moeite waard. Irak bleef de kwestie zien als een storm in een glas water. Amerika heeft troepen naar de Golf gestuurd. Negenduizend man op het vliegdekschip Eisenhower.

Minister Bukman van Landbouw blijft beschuldigingen over intimidatie van zijn personeel door hoge ambtenaren van de hand wijzen. Wel wil hij dat een commissie van onafhankelijke deskundigen zich een oordeel vormt over de beschuldigingen. De Tweede Kamer gaat accoord met het voorstel van de minister.

Minsiter Bukman moest in een spoeddebat in de TK opheldering geven over de vermeende intimidatiepraktijken op zijn departement. Hij wees ze van de hand Wel gaf Bukman toe dat de Algmene Inspectiedinest van zijn departement rechercheonderzoek gedaan heeft naar 5 personeelsleden van de eigenb dienst. Een taak die volgens Bukmsn thuis hoort bij de Rijksrecherche. De negatieve beeldvorming van zijn departement zit Bukman dwars De minsiter zei de ernst van de beschuldigingen over intimidatie waaronder gedwopngen overplaatsingen, negatieve beoordelingen , degradatie serieus te nemen vandaar dat hij ondafhnakliejke deskundigen zijn ministeeerie mpoeten onderozkeen Volgens BUkman is dat het geval en de Tweede Kamer zal betrokken worden bij de opzet en samenstelling van de commissie De TK zal na dit onderzoek besluiten of en nog een eigen onderozek nodig is naar het reilen en zeilen van het ministerie van Landbouw

WEG MET ILIESCU. De horden stakende en protesterende mijnwerkers in Roemenie eisen het hoofd van hun president. De premier,Roman, heeft al toegeven aan de druk van de mijnwerkers: hij is afgetreden, samen met zijn hele kabinet.

De bloedige rellen, die gisteren begonnen, gingen ook vannacht door. De oproerpolitie hield de betogers uit de buurt van de regeringsgebouwen, maar het doel van het protest werd toch bereikt: President Iliescu stemde in met het ontslag van het kabinet, maar zijn hoop, daarmee het protest te smoren liep op niets uit. Ook zijn eigen hoofd werd door de mijnwerkers geeist, een jaar nadat dezelfde mijnwerkers het met geweld juist voor hem opnamen. Nu krijgt ook Iliescu de schuld van de belabberde economie, de hoge voedselprijzen en slechte arbeidsomstandigheden: Iliescu zwichtte niet voor de protesten, maar nodigde de stakingsleiding uit voor een gesprek. En kwam daarna rechtstreeks op de televisie met een dringende oproep. De stakingsleiding was tevreden met de val van de regering en riep de mijnwerkers op naar huis te gaan. Maar duizenden kompels bleven. Ze hebben het parlementsgebouw bestormd en het interieur kort en klein geslagen. Onafgebroken riepen ze om het aftreden van president Iliescu zelf.

Een laatste bericht nog. Uit Boekarest. Daar hebben duizenden mensen, waaronder mijnwerkers, het Roemeense televisiestation bestormd. Het gebouw is bekogeld met brandbommen. De politie probeert de menigte tegen te houden met traangas en pantserwagens. De studio was eind 1989 het symbool van het verzet tegen de Roemeense dictator Ceaucescu.

De VN-Veiligheidsraad heeft zijn vingers niet willen branden aan de crisis in Joegoslavie: Er komt geen vredesmacht. Toch heeft de raad zich wel bemoeid met wat in VN-termen een binnenlandse aangelegenheid heet. Er is een wapenembargo ingesteld en de VN ondersteunt alle Europese vredespogingen.

Met name China uitspraak wou. Maar dat aan de kant In de resolutie van den Broek

Op de vredeskonferentie in Den Haag, die vanochtend werd hervat, is met instemming gereageerd op de uitspraken van de Verenigde Naties. De Britse voorzitter Carrington heeft aangekondigd dat hij wil proberen het onderhandelingsproces te versnellen.

Voor het eerst een vleugje optimisme op de Haagse vredeskonferentie over Joegoslavie. Lord Carrington die eerder de indruk wekte geen enkel heil meer te zien in zijn vredesmissie heeft nu kennelijk nieuwe moed verzameld. Niet alleen omdat de VN hem een steuntje in de rug heeft gegeven, maar vooral ook omdat het breekbare staakt-het-vuren dat de strijdende partijen in Joegoslavie hebben gesloten nog steeds stand houdt. Op een perskonferentie na afloop van de besprekingen zei Carrington dat de onderhandelingen in Den Haag nu eindelijk zin krijgen.

Lord Carrington hoopt dat de speciale werkgroepen meteen volgende week verslag uit kunnen brengen over hun vorderingen.

Het weduwe-pensioen van Mevrouw Rost van Tonningen is te hoog. Dat heeft het Gerechtshof in Den Haag bepaald. Door deze uitspraak zal de Stichting Herwaardering pensioenen NSB-Kamerleden de Tweede Kamer vragen het pensioen te verlagen. Bij het vaststellen van het pensioen is er van uit gegaan dat de NSB-er Rost van Tonningen-zelf tot zijn dood in 1945 kamerlid was. Maar dat acht het Hof onjuist, vooral omdat Rost van Tonningen in 1941 vrijwillig in dienst trad van de NSB.

Honderden buitenlanders ontvluchten Zaire. In de hoofstad Kinshasa is het betrekkelijk rustig, maar in de rest van Zaire trekt het leger nog plunderend rond. Veel buitenlanders vluchten per boot de grens over naar buurland Congo. Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken heeft een vliegtuig gehuurd waarmee morgen zestig landgenoten uit Congo worden opgehaald. Vanuit Frankrijk zijn nog meer paratroepers op weg naar Zaire, om daar samen met Belgische militairen te zorgen voor de bescherming en evacuatie van de buitenlanders. De Europese gemeenschap stuurt medische hulp.

Miljoenen Chinezen worden willekeurig en onrechtmatig gevangen gehouden. Dat meldt Amnesty International in een rapport met de naam "China, straf zonder misdaad". (Deze opnamen tonen dwangarbeiders in een leerfabriek). Jaarlijks worden honderdduizenden mensen opgepakt wegens vage verdenkingen. Ze kunnen vervolgens jarenlang worden vastgehouden, zonder te worden berecht. Tot 1989 werd in China openlijk bericht over dit soort wantoestanden. Maar sinds de bloedige onderdrukking van de democratiseringsbeweging wordt daar nog maar zelden melding van gemaakt, aldus Amnesty International.

In de Sovjet-republiek Georgie is er gevochten rond het huis van de omstreden president Gamsa-choerdia. Volgens aanhangers van de president werd het huis onder vuur genomen door vijf gewapende mannen. Zij werden verdreven door de lijfwachten van de president. De regering ontkent meldingen van de oppositie dat er ook vannacht is gevochten rond hoofdstad Tiblisi. Volgens de oppositie hebben elite troepen, loyaal aan Gamsa-choerdia, een basis van de nationale garde aangevallen die in handen is van de oppositie. Daarbij zouden drie mensen zijn gedood.

De nieuwe procedure voor de behandeling van asielaanvragen gaat niet in op 1 oktober. Het wordt uitgesteld tot 1 januari van het volgend jaar. De nieuwe procedure betekent dat snel beslist wordt of een vluchteling een goede kans heeft om in Nederland asiel te krijgen. Dat zou moeten gebeuren in 4 grote onderzoeks- en opvangcentra. Deze onderzoekscentra zijn er nog niet. Justitie heeft nu besloten 4 regiokantoren in te stellen om de behandeling van asielverzoeken te vergemakkelijken. De ambtenaren van justitie zullen vandaaruit in de bestaande asielzoekerscentra hun werk doen.

Bij DAF-trucks in Eindhoven moet MINDER personeel MEER efficient gaan werken. Het bedrijf zit flink in de rode cijfers. Wederom staat er een reorganisatie voor de deur

Het weer,met Peter Timofeeff.

Om tien uur het TIEN uur journaal en dat zal voorlopig zo blijven. Maar toch

27-09-1991

Goeden avond.Het nieuws van vrijdag 27 september. Stekelenburg doet laatste beroep op PVDA-congres. Bush komt met ommezwaai op defensiegebied. Veel Roemeense mijnwerkers houden voet bij stuk. Nationaal milieubeleidsplan ontoereikend.

Morgen is het "spoed" congres van de Partij van de Arbeid. Na afloop weet politiek leider Kok of hij het vertrouwen heeft van zijn partij en door kan gaan met zijn beleid. FNV-voorzitter Stekelenburg gaf vandaag nog een allerlaatste schot voor de boeg. Ten overstaan van honderden stakende bouwvakkers in Rotterdam, deed hij een dringend beroep op de partij. "Geef het congres de vrijheid de omstreden Ziektewet en WAO-plannen te wijzigen".

Vice-premier Kok blijft z'n eigen voorstellen verdedigen. Ondanks de oproep van Stekelenburg. Kok weet niet of het congres van de PvdA hem morgen zal steunen:

laat zich niet voorspellen". Ja tegen Kok en Ja tegen het WAO-beleid. Alleen met zo'n uitspraak kan Kok zelf leven. Door die koppeling tussen persoon en beleid is de uitslag morgen moeilijk te voorspellen. Vertrouwen in Kok alleen zou geen probleem zijn. Dat blijkt uit een enquete van De Gelderlander: Een grote meerderheid vindt dat het pvda-comgres het vertrouwen in Kok moet uitspreken bij de pvda-stemmers is dat 70 procent bij het cda 74 bij de vvd 58 en bij d66 59 Tochvindt een grote groep dat cda en pvda hun samenwerking moeten verbreken: 40 procent is er voor; 49 tegen bij de pvda zijn evenveel mensen voor breken met 't CDA als tegen: alleen bij het cda is slechts een kleine groep voor breken: 15 tegen 78 Kok zegt dat hij leiding wil even aan de vernieuwing van zijn partij. Kok verzet zich tegen voorstellen van PvdA-afdelingen om hem vertrouwen te geven, maar het WAO-beleid af te keuren. attentie; onderwerp eindigt op kok:

Over n conclusie zijn veel mensen het eens: de crisis binnen de PvdA gaat verder dan 't verzet tegen de WAO- en ziektewetplannen. Sommige PvdA'ers praten over 'de dramatische afgang van een politieke beweging'.

De WAO- en ziektewetplannen van 't kabinet LubbersKok zorgen voor de ernstigste crisis in de geschiedenis van de Nederlandse sociaal-democratie. Maar de WAO is lang niet 't enige probleem, zeggen tal van PvdA-kopstukken: Oud-minister Van Kemenade: de PvdA heeft geen eigen visie op de maatschappij. Oud-fractieleider Van Thijn: de PvdA heeft zich teveel overgegeven aan simplismen. Oud-minister Van Dam: de PvdA is alleen een partij voor de zieken, zwakken en misselijken. Oud-fractievoorzitter Meijer: bij de PvdA is er sprake van een verziekte partijcultuur. De meeste analyses van de teloorgang van de PvdA beginnen bij 't tijdperk Den Uyl. De PvdA zou onder hem te laat hebben ingezien dat de samenleving van nu een samenleving is van individuen die alleen voor zichzelf opkomen. De sociaal-democratie: tijdelijk geknakt of definitief uitgebloeid Kok probeert nu z'n partij een nieuwe richting in te sturen. Volgens Kok de enige manier voor de PvdA om te overleven.

Morgen moet dus blijken of het congres (in Nijmegen)Kok wil volgen. Maar nu al beraden zijn tegenstanders zich in Arnhem over de wijze waarop zij morgen neen tegen Kok zullen zegen. extern arnhem,g maria henneman

Vannacht spreekt Bush zijn land en de wereld toe: over 'Een historische ommezwaai in de Amerikaanse defensie-politiek'. Zo noemt de woordvoerder van het Witte Huis de kern van de toespraak die president Bush straks zal houden. Daarin zal hij naar verwachting een aanzienlijke vermindering van de kernwapens voor de lange afstand bekend maken. Die reductie zou veel verder gaan dan onlangs met de Sovjetunie in het START-verdrag is afgesproken.

Premier Lubbers is om 5 uur vanmiddag door de Amerikaanse ambassadeur Wilkins op de hoogte gebracht van de inhoud van de toespraak van Bush. Lubbers noemt vanavond in NOS-Laat de boodschap van Bush heel positief.

Boekarest steunt de stakende mijnwerkers. Hun massale protest tegen de steeds beroerdere situatie in Roemenie, is aangeslagen. Duizenden inwoners van de hoofdstad hebben zich achter de kompels geschaard en eisen nu het aftreden van president Iliescu.

Terwijl buiten het presidentiele paleis duizenden mijnwerkers om zijn aftreden riepen, probeerde president Iliescu binnen tot een vergelijk te komen met de kwaaje kompels. Iliescu deed mijnwerkers-voorman Cosma de toezegging dat het allemaal in orde zou komen. Met die belofte kwam Cosma weer naar buiten. Waar niet alle mijnwwerkers genoegen mee namen. kritiek te verduren van een aantal collegas. Enkele vertrouwelingen omringden de belaagde voorman om zijn veiligheid te garanderen. Vanuit een auto deed Cosma vervolgens een oproep om weer naar huis te gaan. Een oproep waar aanvankelijk gehoor aan werd gegeven. Duizenden kompels gingen naar het station en stapten er in de treinen. Om weer uit te stappen na alarmerende berichten. In het centrum van Boekarest kregen de mijnwerkers vervolgens gezelschap van de bevolking van Boekarest. 'Weg met Iliescu', klonk het, en samen ging het richting paleis. Daar verzamelde zich een flinke menigte, die uiteindelijk door de politie werd verwijderd om bestormingen als van gisteren te voorkomen.

Het Front voor Nationale Redding, de belangrijkste partij in Roemenie, wil nu verkiezingen. Volgens het Front de enige manier om een einde aan de crisis te maken.

twaalfjarige jongen in Enschede, die beweert, dat Deskundigen hebben hun twijfels over omvang en aanpak van de Enschedese ontuchtzaak.

Brouwer betreurt het bovendien dat de politie van Enschede niet alle vijfendertig verhoren op band heeft vastgelegd.

De doelstellingen van het milieubeleid van het kabinet zijn volledig achterhaald. Op alle terreinen - lucht-en bodemvervuiling, de afvalberg - schieten de maatregelen ernstig te kort. Dat blijkt uit het nieuwste milieurapport "Zorgen voor Morgen TWEE".

De volksbuurten van de grote wereldsteden. Dat waren de meest geliefde onderwerpen van straatfotograaf Ed van der Elsken. In het Stedelijk Museum in Amsterdam is vanavond een overzichtstentoonstelling geopend.

Van der Elsken fotografeerde zijn mensen direkt. Puur en zonder gene. Zijn eerste bekende werk maakte hij in Parijs. In de jaren vijftig. Geen keurige mensen. Wel een tijdsbeeld van de Parijse straatjeugd. Schokkend voor veel mensen hier, die het liefst de hardwerkende na-oorlogse jeugd wilden zien. De tentoonstelling is opgebouwd aan de hand van de fotoboeken van van der Elsken. Zoals Amsterdam Foto's uit de jaren zestig. Alweer puur sfeer, een onuitwisbaar tijdsbeeld. 0p 51 sec. Zijn werk als persfotograaf, het vastleggen van akties, heeft ie nooit lang volgehouden. Daarvoor was hij te individualistisch, te vrijgevochten. Zijn reizen naar Japan legde hij vast in het boek De Ontdekking van Japan. Hij maakte daar foto's opnieuw van het straatleven. Zelfs de gangsters poseerden voor de Amstersdamse fotograaf Ed van der Elsken.

Het weer,met Peter Timofeeff

1. weerkaart west-Europa. 2. satellietloop. 3. kaart Nederland vannacht. 4. kaart Nederland zaterdag. 5. kaart Nederland zondag.

1. weerkaart west-Europa. Dit weekeinde hebben we te maken met een actief lagedrukgbebied. Morgen ligt dat boven het zuidwesten van Engeland. Zondag trekt dat langs ons land, het zou dan wat in activiteit moeten afnemen. Maandag wordt die boven Zweden verwacht. 2. satellietloop Vandaag hadden we nog een heleboel buien. Maar die trekken weg en vannacht zouden we wat van die opklaringen kunnen krijgen. Maar al heel snel komt dan dat lagedrukgebied dichterbij. Vooral in het Noordwesten van Frankrijk en zuid-Engeland kan het morgen flink spoken. 3. kaart Nederland vannacht. Vanavond en vannacht vallen er nog een paar buien, mogelijk met onweer. Hier en daar zijn er ook opklaringen en tijdens z'n opklaring kan er een mistbank ontstaan. Het wordt ongeveer 8 graden. De wind gaat in de loop van de nacht uit het zuiden waaien en neemt toe. 4. kaart Nederland zaterdag. Morgen is een echte herfstdag. Er is veel bewolking en flink wat regen. Het koel met een graad of 14 De zuiden wind neemt verder toe. Boven land wordt die vrij krachtig, windkracht 5, aan de kust en op het IJsselmeer hard of mogelijk stormachtig, kracht 7 a 8. 5. kaart Nederland zondag. Zondag is het ongeveer het zelfde weer. Maar misschien met is het iets minder wind dan zaterdag. Het wordt dan ongeveer 15 graden. Na het weekeinde blijft het wisselvallig en koel weer. Maar wel wat rustiger.

28-09-1991

Goeden avond. Het nieuws van zaterdag 28 september. Onverwacht grote bijval voor PvdA-leider Kok Op historisch massaal partijcongres in Nijmegen. VS verminderen drastisch de kernbewapening En Gorbatsjov verwelkomt dit besluit voorzichtig.

Wim Kok heeft het gered, en zo op het oog meer dan dat. Hij kreeg een onverwacht massale steun van zijn PvdA-congres, dat akkoord gaat met de WAO-plannen van het kabinet. Partijleider Kok wilde weten of zijn partij nog wel achter hem stond. Hij toont zich blij met de massale steun, maar heeft ook begrip voor de mensen die het oneens bleven met de kabinetsplannen.

Het congres begon met verhitte discussie. Veel leden wilden wel hun steun uitspreken voor Kok, maar ze hielden grote bezwaren tegen de WAO-plannen.

Het was me 't dagje wel. De PVDA-congresgangers zullen het zich nog lang heugen. "Hoe verrassend het was, en ook hoe zwaar"

kan de regerende partijleider daarmee leven

De PvdA ging vandaag dus toch akkoord met de omstreden WAO-plannen. In maart zal de partij op een speciaal congres de toekomst van alle uitkeringen bespreken.

genomen. Hij heeft een einde gemaakt aan de permanente staat van paraatheid voor een groot aantal bommenwerpers met een atoomlading. Een staat van paraatheid die vierentwintig jaar, onafgebroken, heeft geduurd. Volkomen onverwacht zette Bush vannacht een eerste stap naar een kleiner en handzamer kernarsenaal: Amerika gaat duizenden atoomwapens vernietigen of terughalen. Een ingreep die in de Sovjetunie aarzelend, maar positief is ontvangen.

Concrete tegenvoorstellen deed Gorbatsjov niet. Eerst wil de Sovjet-Unie de voorstellen van president Bush bestuderen.

Die wil de terugtrekking en vernietiging van alle kernkoppen en nucleaire granaten uit west-europa. Wapens die een bereik hebben tot vijfhonderd kilometer Bush wil verder: de terugtrekking van de kruisraketten en kernbommen aan boord van schepen en onderzeeers de bommenwerpers met kernwapens terughalen en het permanent bomalarm afschaffen. Door dat alarm is een-derde van die bommenwerpers steeds paraat. Bush vraagt ook om onderhandelingen over de afschaffing van lange-afstandsraketten met meer kernkoppen.

Positieve gevolgen ook voor de NEDERLANDSE defensie-politiek, zegt minister van defensie Ter Beek. Want een aantal nucleaire taken bij defensie kan nu worden afgestoten. Nieuw is, dat hij ook afwil van de nucleaire dieptebommen van de marine.

Het PLO-parlement is voor deelneming aan een vredesconferentie over het Midden-Oosten. Een beslissing hierover werd met ruime meerderheid genomen. Wel moet nog worden onderhandeld over de voorwaarden waaronder de Palestijnen meedoen. De PLO wil zelf het recht hebben een delegatie samen te stellen; terwijl Israel nog steeds weigert met de PLO aan tafel te zitten. Gematigde Palestijnen zeggen nu dat de PLO mogelijk afziet van een eigen delegatie, en zich laat vertegenwoordigen door andere deelnemers. De Midden-Oosten vredesconferentie wordt vermoedelijk in oktober gehouden.

De laatste mijnwerkers verlaten Boekarest. Daarmee lijkt de rust in de Roemeense hoofdstad teruggekeerd, na drie dagen van fel protest tegen de regering. Afgelopen nacht is in het centrum van de stad nog zwaar gevochten. Maar de politie joeg de demonstranten met lichtkogels en traangas uiteen. Na kort overleg hebben de mijnwerkers toen besloten naar huis terug te keren. Dat is het gebied van de Jiu-vallei. Inmiddels zijn er ook in andere mijnstreken stakingen uitgebroken.

Met de terugkeer van 129 mariniers, is een eind gekomen aan de nederlandse militaire aanwezigheid in De Golf. De groep mariniers werd vanavond op Schiphol ontvangen door staatssecretaris Van Voorst tot Voorst,van Defensie. Die bedankte hen voor hun inzet en spelde hen een herinneringsmedaille op. De Nederlanders maakten deel uit van de geallieerde troepenmacht in Zuid-Turkije. Samen met Amerikanen, Britten, Fransen en Italianen beschermden ze de Koerden tegen een eventuele aanval van Saddam Hussein. Hun terugkeer komt op het moment dat de geallieerde luchtmacht in de Golf wordt versterkt.

uit een strafkamp in de Oeral. Nederlandse, Zweedse en Amerikaanse diplomaten hebben voor hun vrijlating gepleit op de Mensenrechten-conferentie van de CVSE in Moskou.

De vijf vrijgelaten gevangen zaten straffen uit met streng regime. Kamp Perm 35, aan de voet van het Oeral-gebergte, is een berucht strafkamp. Onder de vrijgelatenen is ingenieur Alexander Goldovich, die in 1985 werd gearresteerd, bij een poging in een rubberboot via de Zwarte Zee naar Turkije te vluchten. De omstandigheden in het strafkamp waren ongekend slecht. De gevangen zaten lange periodes in eenzame opsluiting. Een Nederlandse delegatie, onder leiding van oud-minister Van der Stoel, zorgde voor de reisdocumenten voor de vrijgelaten gevangenen. Het precieze aantal politieke gevangenen in werkkampen en in psychiatrische klinieken is onbekend, maar wordt geschat op nog zeker honderden.

Het weer,met Peter Timofeeff.

1. weerkaart Europa 1. 2. weerkaart Europa 2. 3. kaart Nederland vannacht. 4. kaart Nederland zaterdag. 5. vooruitzichten.

1. weerkaart Europa 1 Deze keer zat ik er voor vandaag goed naast. Gisteren zag het er naar uit dat een actief lagedrukgebied, vandaag bij de ingang van het Kanaal, dicht langs ons land in de richting van Zweden zou trekken. 2. weerkaart Europa 2. In werkelijkheid volgt dat lagfedrukgebied een heel andere, veel zuidelijker koers. Het trekt Frankrijk in en lost daar snel op. Wij krijgen wel met de bewolking en regen te maken. Maar dat komt dus veel later dan we dachten en bovendien veel minder hevig. 3. kaart Nederland vannacht. Vanavond en vannacht is het bewolkt. Inmiddels regent het af en toe in het zuidwesten. Die regen breidt zich in de loop van de avond ook naar de rest van het land uit. De temperatuur daalt tot een graad of 12. De wind waait uit het zuidoosten en is matig en aan de kust en op het IJsselmeer krachtig, mogelijk hard, windkracht 6 a 7, maar neemt geleidelijk af. 4. kaart Nederland morgen. Ook morgen is het overwegend bewolkt met af en toe regen. Daar kan ook een onweersbui tussen zitten. Later op de dag breekt misschien nog even de zon door. Het wordt ongeveer 16 graden. De wind waait uit zuid tot zuidoost en is in het algemeen matig. 5. vooruitzichten. Maandag is het koel weer met buien. Daarna krijgen we wat meer zon en wordt het ook iets zachter.

En dan is het (bijna) tien voor half negen en nog lang geen twee uur. Daar kunnen we vannacht korter of langer op wachten, want het wordt vannacht TWEE MAAL twee uur. Om drie uur gaat de klok een uur terug. Kortom de wintertijd gaat in. Einde van dit acht uur journaal. Tien uur hebben we weer een uitzending. Een prettige avond verder.

Regeringsleiders in de hele wereld hebben positief gereageerd op de toespraak van Bush. Na de Verenigde Staten kondigde ook Groot-Brittannie aan z'n kernwapen-arsenaal aanzienlijk te zullen verminderen.

Irak laat VN-inspectieteam vrij. De leden van het team zijn naar hun hotel teruggekeerd, na een gedwongen verblijf van vier dagen op een parkeerplaats in Baghdad. Bij een onverwacht bezoek aan het kantoor van de Iraakse commissie voor atoomenergie, heeft het team beslag gelegd op geheime documenten, over het Iraakse kernwapenprogramma. Irak eiste die terug. Nu mogen ze toch het land uit, zodra van alle documenten een lijst is opgemaakt.

Het PLO-parlement is voor deelneming aan een vredesconferentie over het Midden-Oosten. Een beslissing hierover werd met ruime meerderheid genomen. Wel moet nog worden onderhandeld over de voorwaarden waaronder de Palestijnen meedoen. De PLO wil zelf het recht hebben een delegatie samen te stellen; terwijl Israel nog steeds weigert met de PLO aan tafel te zitten. Gematigde Palestijnen zeggen nu dat de PLO mogelijk afziet van een eigen delegatie, en zich laat vertegenwoordigen door andere deelnemers. De Midden-Oosten vredesconferentie wordt vermoedelijk in oktober gehouden.

De laatste mijnwerkers verlaten Boekarest. Daarmee lijkt de rust in de Roemeense hoofdstad teruggekeerd, na drie dagen van fel protest tegen de regering. Afgelopen nacht is in het centrum van de stad nog zwaar gevochten. Maar de politie joeg de demonstranten met lichtkogels en traangas uiteen. Na kort overleg hebben de mijnwerkers toen besloten naar huis terug te keren. Dat is het gebied van de Jiu-vallei. Inmiddels zijn er ook in andere mijnstreken stakingen uitgebroken.

Met de terugkeer van 129 mariniers, is een eind gekomen aan de nederlandse militaire aanwezigheid in De Golf. De groep mariniers werd vanavond op Schiphol ontvangen door staatssecretaris Van Voorst tot Voorst,van Defensie. Die bedankte hen voor hun inzet en spelde hen een herinneringsmedaille op. De Nederlanders maakten deel uit van de geallieerde troepenmacht in Zuid-Turkije. Samen met Amerikanen, Britten, Fransen en Italianen beschermden ze de Koerden tegen een eventuele aanval van Saddam Hussein. Hun terugkeer komt op het moment dat de geallieerde luchtmacht in de Golf wordt versterkt.

28-09-1991

Goeden avond. Het nieuws van zaterdag 28 september. Onverwacht grote bijval voor PvdA-leider Kok Op historisch massaal partijcongres in Nijmegen. VS verminderen drastisch de kernbewapening En Gorbatsjov verwelkomt dit besluit voorzichtig.

Wim Kok heeft het gered, en zo op het oog meer dan dat. Hij kreeg een onverwacht massale steun van zijn PvdA-congres, dat akkoord gaat met de WAO-plannen van het kabinet. Partijleider Kok wilde weten of zijn partij nog wel achter hem stond. Hij toont zich blij met de massale steun, maar heeft ook begrip voor de mensen die het oneens bleven met de kabinetsplannen.

Het congres begon met verhitte discussie. Veel leden wilden wel hun steun uitspreken voor Kok, maar ze hielden grote bezwaren tegen de WAO-plannen.

Het was me 't dagje wel. De PVDA-congresgangers zullen het zich nog lang heugen. "Hoe verrassend het was, en ook hoe zwaar"

kan de regerende partijleider daarmee leven

De PvdA ging vandaag dus toch akkoord met de omstreden WAO-plannen. In maart zal de partij op een speciaal congres de toekomst van alle uitkeringen bespreken.

genomen. Hij heeft een einde gemaakt aan de permanente staat van paraatheid voor een groot aantal bommenwerpers met een atoomlading. Een staat van paraatheid die vierentwintig jaar, onafgebroken, heeft geduurd. Volkomen onverwacht zette Bush vannacht een eerste stap naar een kleiner en handzamer kernarsenaal: Amerika gaat duizenden atoomwapens vernietigen of terughalen. Een ingreep die in de Sovjetunie aarzelend, maar positief is ontvangen.

Concrete tegenvoorstellen deed Gorbatsjov niet. Eerst wil de Sovjet-Unie de voorstellen van president Bush bestuderen.

Die wil de terugtrekking en vernietiging van alle kernkoppen en nucleaire granaten uit west-europa. Wapens die een bereik hebben tot vijfhonderd kilometer Bush wil verder: de terugtrekking van de kruisraketten en kernbommen aan boord van schepen en onderzeeers de bommenwerpers met kernwapens terughalen en het permanent bomalarm afschaffen. Door dat alarm is een-derde van die bommenwerpers steeds paraat. Bush vraagt ook om onderhandelingen over de afschaffing van lange-afstandsraketten met meer kernkoppen.

Positieve gevolgen ook voor de NEDERLANDSE defensie-politiek, zegt minister van defensie Ter Beek. Want een aantal nucleaire taken bij defensie kan nu worden afgestoten. Nieuw is, dat hij ook afwil van de nucleaire dieptebommen van de marine.

Het PLO-parlement is voor deelneming aan een vredesconferentie over het Midden-Oosten. Een beslissing hierover werd met ruime meerderheid genomen. Wel moet nog worden onderhandeld over de voorwaarden waaronder de Palestijnen meedoen. De PLO wil zelf het recht hebben een delegatie samen te stellen; terwijl Israel nog steeds weigert met de PLO aan tafel te zitten. Gematigde Palestijnen zeggen nu dat de PLO mogelijk afziet van een eigen delegatie, en zich laat vertegenwoordigen door andere deelnemers. De Midden-Oosten vredesconferentie wordt vermoedelijk in oktober gehouden.

De laatste mijnwerkers verlaten Boekarest. Daarmee lijkt de rust in de Roemeense hoofdstad teruggekeerd, na drie dagen van fel protest tegen de regering. Afgelopen nacht is in het centrum van de stad nog zwaar gevochten. Maar de politie joeg de demonstranten met lichtkogels en traangas uiteen. Na kort overleg hebben de mijnwerkers toen besloten naar huis terug te keren. Dat is het gebied van de Jiu-vallei. Inmiddels zijn er ook in andere mijnstreken stakingen uitgebroken.

Met de terugkeer van 129 mariniers, is een eind gekomen aan de nederlandse militaire aanwezigheid in De Golf. De groep mariniers werd vanavond op Schiphol ontvangen door staatssecretaris Van Voorst tot Voorst,van Defensie. Die bedankte hen voor hun inzet en spelde hen een herinneringsmedaille op. De Nederlanders maakten deel uit van de geallieerde troepenmacht in Zuid-Turkije. Samen met Amerikanen, Britten, Fransen en Italianen beschermden ze de Koerden tegen een eventuele aanval van Saddam Hussein. Hun terugkeer komt op het moment dat de geallieerde luchtmacht in de Golf wordt versterkt.

uit een strafkamp in de Oeral. Nederlandse, Zweedse en Amerikaanse diplomaten hebben voor hun vrijlating gepleit op de Mensenrechten-conferentie van de CVSE in Moskou.

De vijf vrijgelaten gevangen zaten straffen uit met streng regime. Kamp Perm 35, aan de voet van het Oeral-gebergte, is een berucht strafkamp. Onder de vrijgelatenen is ingenieur Alexander Goldovich, die in 1985 werd gearresteerd, bij een poging in een rubberboot via de Zwarte Zee naar Turkije te vluchten. De omstandigheden in het strafkamp waren ongekend slecht. De gevangen zaten lange periodes in eenzame opsluiting. Een Nederlandse delegatie, onder leiding van oud-minister Van der Stoel, zorgde voor de reisdocumenten voor de vrijgelaten gevangenen. Het precieze aantal politieke gevangenen in werkkampen en in psychiatrische klinieken is onbekend, maar wordt geschat op nog zeker honderden.

Het weer,met Peter Timofeeff.

1. weerkaart Europa 1. 2. weerkaart Europa 2. 3. kaart Nederland vannacht. 4. kaart Nederland zaterdag. 5. vooruitzichten.

1. weerkaart Europa 1 Deze keer zat ik er voor vandaag goed naast. Gisteren zag het er naar uit dat een actief lagedrukgebied, vandaag bij de ingang van het Kanaal, dicht langs ons land in de richting van Zweden zou trekken. 2. weerkaart Europa 2. In werkelijkheid volgt dat lagfedrukgebied een heel andere, veel zuidelijker koers. Het trekt Frankrijk in en lost daar snel op. Wij krijgen wel met de bewolking en regen te maken. Maar dat komt dus veel later dan we dachten en bovendien veel minder hevig. 3. kaart Nederland vannacht. Vanavond en vannacht is het bewolkt. Inmiddels regent het af en toe in het zuidwesten. Die regen breidt zich in de loop van de avond ook naar de rest van het land uit. De temperatuur daalt tot een graad of 12. De wind waait uit het zuidoosten en is matig en aan de kust en op het IJsselmeer krachtig, mogelijk hard, windkracht 6 a 7, maar neemt geleidelijk af. 4. kaart Nederland morgen. Ook morgen is het overwegend bewolkt met af en toe regen. Daar kan ook een onweersbui tussen zitten. Later op de dag breekt misschien nog even de zon door. Het wordt ongeveer 16 graden. De wind waait uit zuid tot zuidoost en is in het algemeen matig. 5. vooruitzichten. Maandag is het koel weer met buien. Daarna krijgen we wat meer zon en wordt het ook iets zachter.

En dan is het (bijna) tien voor half negen en nog lang geen twee uur. Daar kunnen we vannacht korter of langer op wachten, want het wordt vannacht TWEE MAAL twee uur. Om drie uur gaat de klok een uur terug. Kortom de wintertijd gaat in. Einde van dit acht uur journaal. Tien uur hebben we weer een uitzending. Een prettige avond verder.

Regeringsleiders in de hele wereld hebben positief gereageerd op de toespraak van Bush. Na de Verenigde Staten kondigde ook Groot-Brittannie aan z'n kernwapen-arsenaal aanzienlijk te zullen verminderen.

Irak laat VN-inspectieteam vrij. De leden van het team zijn naar hun hotel teruggekeerd, na een gedwongen verblijf van vier dagen op een parkeerplaats in Baghdad. Bij een onverwacht bezoek aan het kantoor van de Iraakse commissie voor atoomenergie, heeft het team beslag gelegd op geheime documenten, over het Iraakse kernwapenprogramma. Irak eiste die terug. Nu mogen ze toch het land uit, zodra van alle documenten een lijst is opgemaakt.

Het PLO-parlement is voor deelneming aan een vredesconferentie over het Midden-Oosten. Een beslissing hierover werd met ruime meerderheid genomen. Wel moet nog worden onderhandeld over de voorwaarden waaronder de Palestijnen meedoen. De PLO wil zelf het recht hebben een delegatie samen te stellen; terwijl Israel nog steeds weigert met de PLO aan tafel te zitten. Gematigde Palestijnen zeggen nu dat de PLO mogelijk afziet van een eigen delegatie, en zich laat vertegenwoordigen door andere deelnemers. De Midden-Oosten vredesconferentie wordt vermoedelijk in oktober gehouden.

De laatste mijnwerkers verlaten Boekarest. Daarmee lijkt de rust in de Roemeense hoofdstad teruggekeerd, na drie dagen van fel protest tegen de regering. Afgelopen nacht is in het centrum van de stad nog zwaar gevochten. Maar de politie joeg de demonstranten met lichtkogels en traangas uiteen. Na kort overleg hebben de mijnwerkers toen besloten naar huis terug te keren. Dat is het gebied van de Jiu-vallei. Inmiddels zijn er ook in andere mijnstreken stakingen uitgebroken.

Met de terugkeer van 129 mariniers, is een eind gekomen aan de nederlandse militaire aanwezigheid in De Golf. De groep mariniers werd vanavond op Schiphol ontvangen door staatssecretaris Van Voorst tot Voorst,van Defensie. Die bedankte hen voor hun inzet en spelde hen een herinneringsmedaille op. De Nederlanders maakten deel uit van de geallieerde troepenmacht in Zuid-Turkije. Samen met Amerikanen, Britten, Fransen en Italianen beschermden ze de Koerden tegen een eventuele aanval van Saddam Hussein. Hun terugkeer komt op het moment dat de geallieerde luchtmacht in de Golf wordt versterkt.

29-09-1991

Goedenavond het nieuws van zondag 29 september. Toenemend geweld tegen asielzoekers in Duitsland. Bestand in Joegoslavie steeds meer onder druk. "Acties kunnen beter stoppen", zegt staatssecretaris Ter Veld.

Een weekend vol geweld tegen buitenlanders in Duitsland. Rechts-radicale jongeren hebben de afgelopen twee dagen zeker 20 aanvallen uitgevoerd op onderkomens van buitenlandse arbeiders en vluchtelingen. De toenemende vreemdelingenhaat brengt het land in rep en roer. Politieke verontwaardiging en tegendemonstraties.

In Joegoslavie is opnieuw zwaar gevochten. Vooral in het oosten van Kroatie kwam het tot felle gevechten tussen het federale leger, Servische guerilla's en Kroatische troepen. Het vorige week overeengekomen staakt-het-vuren komt daarmee onder druk te staan.

Steeds meer Servische guerilla's en Kroatische milities opereren op eigen gezag en trekken zich niets aan van het staakt-het vuren. Ook vandaag werd er weer in een groot aantal steden in Kroatie gevochten. Het federale leger heeft opnieuw enkele kazernes in Kroatie verlaten die omsingeld waren door de Kroatische Nationale Garde. In Bjelovar weigerde de commandant van de federale kazerne zich over te geven aan de Kroaten. Hij blies het munitie-depot bij de kazerne op en daarmee ook zichzelf en 20 soldaten. Huizen en gebouwen tot 25 kilometer in de omtrek liepen schade op. In Kosovo - een provincie van Servie - groeit de angst dat de gevechten overslaan naar dat gebied. De voornamelijk door Albanezen bewoonde provincie wil ook onafhankelijk worden. Dat streven wordt met harde hand onderdrukt door Servie. Sinds enkele dagen wordt in het geheim een referendum gehouden waarin de bevolking zich voor of tegen onafhankelijkheid kan uitspreken. Morgen is de laatste dag. Tot-nu-toe zijn 18 Albanezen gearresteerd voor de organisatie van het referendum.

"De vakbonden verspelen energie met hun acties tegen de WAO- en ziektewetplannen van 't kabinet." Dat vindt PvdA-staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken.

'Een zwarte dag in de geschiedenis van de sociale rechtszekerheid'. Zo oordeelt CNV-voorzitter Hofstede over 't buitengewone PvdA-congres, gisteren in Nijmegen. De vakbonden zijn er niet van onder de indruk dat ruim tachtig procent van de PvdA-congresgangers partijleider Kok heeft gesteund. De acties tegen ingrijpen in WAO en ziektewet gaan daarom deze week gewoon door. Staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken vindt dat de vakbonden energie verspelen met hun verzet. 't Verzet tegen partijleider Kok is na gisteren niet verstomd. Oud-vakbondsleider en PvdA-lid Van de Scheur zegt dat er serieus nagedacht moet worden over een nieuwe partij. 'De PvdA interesseert me niets meer. De sociaal-democratie heeft een eigen partij nodig", zegt Van de Scheur een dag na 't congres. De kans is verder reeel dat Kok op weerstand stuit in de Eerste Kamer. De senaat zet vraagtekens bij de WAO- en ziektewetvoorstellen, zei de PvdA-fractievoorzitter in de Eerste Kamer op de NCRV-radio vandaag. De PvdA-fractie in de Tweede Kamer noemt de uitlatingen van Schinck 'voorbarig.'.

Net geen kabinetscrisis in Belgie. Na een hoog opgelopen Vlaams-Waalse ruzie over wapenleveranties aan Saoedi-Arabie zijn twee ministers van de Vlaamse Volksunie uit de regering gestapt. Het achtste kabinet-Martens regeert verder met een coalitie van vier partijen.

President Mobutu van Zaire heeft de opperbevelhebber van het leger ontslagen. Ook kondigde hij een reorganisatie van de troepen aan, die afgelopen week het land hebben leeg geplunderd. Volgens officiele berichten zijn daarbij 117 mensen gedood. Maar hulporganisaties schatten het aantal slachtoffers veel hoger.

Zaire weigert honderd nieuwe Belgische parachutisten de toegang tot het land. Ze zouden niet meer nodig zijn, omdat de toestand in het land stabiel is. De nieuwe troepen hebben voorraden bij zich voor de bijna 900 Belgische parachutisten die al in Zaire zijn. Ze evacueren daar hun landgenoten. Een groot deel van de hoofdstad Kinshasa ligt nog in puin. De wederopbouw van de stad - waar nauwelijks meer voedsel is te krijgen - zal volgens eerste schattingen zo'n 40 miljoen gulden kosten.

Massaal en vreedzaam boerenprotest in Parijs, gericht tegen dalende inkomsten en concurrentie uit Oost-Europa. Landbouwminister Memaz beloofde de boeren bij zijn EG-collega's toestemming te vragen de landbouwsubsidies te verhogen.

De weersverwachting tot morgenavond: Er kan de komende nacht tijdens opklaringen hier en daar mist ontstaan. Een zone met veel bewolking boven Engeland beweegt zich het komende etmaal via ons land naar het Oosten. Uit de bewolking valt plaatselijk een bui. Morgenmiddag is het ongeveer 15 graden. De vooruitzichten voor dinsdag tot en met vrijdag: af-en-toe zon en geen regen van betekenis. Middagtemperatuur ongeveer 17 graden. Dit was het acht uur journaal. De volgende nieuwsuitzending is om tien uur, dames en heren goedenavond.

30-09-1991

Goeienavond, het nieuws van mandag 30 september: weer akties en wilde stakingen tegen WAO-plannen Nederland krijgt geen steun voor plan politieke unie Boeren belagen Europese landbouwministers

Stakingen en nu ook spontane akties. De vakbondsleden gaan toch door met aktievoeren tegen de kabinetsplannen rond de Ziektewet en WAO. Ondanks de steun die PvdA-leider Kok afgelopen zaterdag op het PvdA-congres kreeg voor zijn beleid. Politiek lijkt de zaak rond, maar de tegenstelling tussen P.van de A. en vakbeweging is nog levensgroot aanwezig.

Het verzet binnen de vakbeweging tegen de WAO- en ziektewetplannen blijft groot, ondanks het feit dat de PvdA zich in grote meerderheid achter partijleider Kok heeft geschaard. Vandaag staakten werknemers van verschillende bedrijven in het noorden van het land. In Leeuwarden was er een protestbijeenkomst. In de Rotterdamse haven, bij Seaport Terminals werd spontaan aktie gevoerd. Voor morgen staat er in de haven een staking gepland. Of die doorgaat hangt af van de rechter. De havenwerkgevers hebben in kort geding een verbod geeist.

De akties tegen de WAO-plannen gaan dus gewoon door. In Den Haag FNV-voorzitter Stekelenburg De PvdA heeft verzoenende woorden gesproken richting vakbeweging: toch weer akties, zelfs wilde -of liever spontane- stakingen. Waarom neemt u de uitgestoken hand niet aan (Kok zou dit weekend kontakt opnemen met u - heeft ie dat gedaan) de vakbeweging dreigt op dood spoor te raken; want dat de kabinetsplannen doorgaan staat vast. Hoe lost u dat op Wat zijn uw plannen komt er nou wel of geen najaarsoverleg zit een soort sociaal akkoord er nog in ziet u iets in eventuele bemiddelingspoging van de Vries terugblikkend op zaterdag : zijn de akties nou verhard de verhouding met de PvdA verslechterd

Twee dagen zijn de EG-ministers van Landbouw te gast in Nederland, maar wat de boeren betreft waren ze niet erg welkom. Vanochtend hebben boze akkerbouwers de EG-ministers van landbouw letterlijk klem gezet. Urenlang blokkeerden de boeren het hotel in Beetsterzwaag (in Friesland), waar de Europese bewindslieden logeren.

Er blijft grote weerstand tegen de Nederlandse voorstellen voor een Europese Politieke Unie, met nauwere samenwerking. Want ook de meeste EG-ministers van buitenlandse zaken hebben in Brussel laten weten dat de Nederlandse plannen veel te ver gaan. Omdat Nederland tot nu toe weigert de voorstellen te veranderen, is er geen zicht op een snelle oplossing.

Meer bevoegdheden voor het Europese Parlement is de eerste stap in het Nederlandse voorstel. Belangrijkste daarbij is het vetorecht voor het Parlement bij EG-wetsvoorstellen. Vooral dit punt stuit op ernstige bezwaren van andere lidstaten. Nederland heeft wel voorgesteld dat iedere lidstaat zijn eigen bevoegdheden behoudt op buitenlands-, veiligheids-, en justitiebeleid.

Nog drie maanden heeft Nederland te gaan als voorzitter van de Europese Gemeenschap. Maar het wordt steeds onwaarschijnlijker dat het doel: een eerste stap op weg naar een politieke unie, gehaald wordt.

In Brussel is Haye Thomas nog, bij de persconferentie van minister van den Broek. - vanavond is gebleken dat van de 12 EG_leden alleen Belgie de Nederlandse voorstellen steunt, Hoe reageert minister van den broek daar op - dat betekent dus dat het voorstel van tafel is

In Brussel hebben de EG-ministers wel een akkoord bereikt met Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije over nauwere economische en politieke samenwerking.

Ook Joegoslavie stond op de agenda. Besloten werd voorlopig geen troepen namens de landen van de West Europese Unie, de WEU, naar Joegoslavie te sturen. Maar mocht het op een bepaald moment wel zover komen, dan is Nederland bereid troepen voor zo'n vredesmacht te leveren. Die zou volgens minister van defensie Ter Beek uit zo'n 10.000 man moeten bestaan. In Joegoslavie zelf is het federale leger bezig zijn posities te versterken.

Vanuit Belgrado vertrok een kolonne van meer dan 400 legervoertuigen richting Kroatie. Aan de grens met de opstandige republiek hebben zij positie gekozen. Dat heeft tot grote onrust geleid onder de Kroatische bevolking. Die is bang dat de versterkingen zijn aangevoerd om de belegerde kazernes in Kroatie te ontzetten. De angst groeit dat het federale leger toch nog een grootscheepse aanval op Kroatie aan het voorbereiden is. Voor de federale kazerne in Bjelovar komt die hulp te laat. Na hevige gevechten werd die veroverd door de Kroatische troepen. Daarbij zijn grote hoeveelheden zware wapens en pantserwagens buitgemaakt. Vierhonderd federale soldaten werden gevangen genomen. Maar meestal delven de Kroaten het onderspit door een overmacht aan Servische milities en federale troepen. Regelmatig worden Kroatische soldaten gevangen genomen en naar kampen van het federale leger afgevoerd. Voor het eerst mocht een cameraploeg een kijkje nemen in zo'n krijgsgevangenkamp in Bosnie. Daar worden 280 Kroaten vastgehouden, sommigen al sinds augustus. De gevangenen zeggen dat ze goed behandeld worden maar dat eten en woonomstandigheden slecht zijn.

Het reddingsplan voor Air Holland is mislukt. De luchtvaartmaatschappij heeft uitstel van betaling aangevraagd. Daarmee is het faillissement van het noodlijdende Air Holland vrijwel onafwendbaar.

De aanwezige aandeelhouders rekende nog op de presentatie van het reddingsplan. Zoook vele aanwezige personeelsleden die aandelen hebben in de chartermaatschappij. Maar de werkelijkheid bleek anders. De commissarissen maakte na hun aankomst snel duidelijk dat het plan was mislukt en dat Air Holland uitstel van betaling had aangevraagd. Het hele weekeinde was er koortsachtig overleg geweest met touroperators om het reddingsplan te voltooien. Maar vannacht om twee uur haakte Holland International af. Air Holland was te laat geweest. De touroperator had al met andere chartermaatschappijen afspraken gemaakt. En daarmee was de mislukking een feit. Overleg vanochtend met de ANB AMRO bank leidde maar tot een conclusie. Air Holland moest uitstel van betaling aanvragen. standupper Het personeel, neemt daar geen genoegen mee. Ze willen doorzetten en nieuwe plannen uitwerken. Onder grote druk besloten de commissarissen ernaar te kijken. Maar geen oplossing op korte termijn betekent het definitieve einde voor Air Holland.

Air Holland heeft ook een groot belang in Air Aruba. Maar volgens deze Antilliaanse luchtvaartmaatschappij zullen de gevolgen van het uitstel van betaling voor Air Aruba beperkt blijven.

Ook de Sovjet Unie is bereid het aantal kernwapens te verminderen. Dat heeft de Sovjet-onderminister van Buitenlandse Zaken Petrovski gezegd. Dit als antwoord op de aankondiging van president Bush het afgelopen weekend dat de Verenigde Staten eenzijdig gaat snoeien in het aantal kernwapens. Het onafhankelijke Sovjet persburo Interfax meldt dat president Gorbatsjov later deze week zal uitleggen hoe het Kremlin het Sovjet-kernwapenarsenaal wil reduceren.

Roemeense mijnwerkers blijven staken uit protest. De duizenden kompels zijn weer thuis en zoeken de mijnen op. Maar echt gewerkt wordt er nog niet. Ze blijven zich verzetten tegen de hervormingsplannen van ex-premier Petre Roman. De afgetreden premier wil nieuwe verkiezingen, om de veranderingen alsnog door te voeren. Maar in dat geval zullen de mijnwerkers opnieuw massaal naar Boekarest trekken om te protesteren.

Poging tot staatsgreep op Haiti lijkt mislukt. Vanmorgen is door gewapende bendes zwaar geschoten op het huis van president Aristide in de hoofdstad Port-au-Prince. Ook in de straten werd geschoten, waarbij 15 doden en ruim 100 gewonden vielen. President Aristide heeft de aanval overleefd. Volgens een minister is hij op een veilige plaats. De populaire ex-priester, die in februari aan de macht kwam, heeft al drie eerdere aanslagen overleefd. Een paar uur voor de couppoging is de directeur van het nationale radiostation door een groep militairen ontvoerd. Het radiostation had gisteravond voor de staatsgreep gewaarschuwd.

De Zairese president Mobutu is bereid de macht te delen en heeft de oppositieleider Etienne Tshisekedi benoemd tot premier van de nieuwe regering. Tshisekedi heeft vroeger nauw met Mobutu samengewerkt. Als minister legde hij in de jaren '60 de basis voor de n-partij-staat. Dat leidde tot wijdverbreide corruptie en een dictatoriaal bewind onder leiding van Mobutu. In 1980 kwam Tshisekedi daartegen in opstand. Met de benoeming lijkt Mobutu een einde te willen maken aan de al weken durende plunderingen door muitende soldaten en ontevreden burgers.

Een akkoord tussen de staat Alaska en de oliemaatschappij Exxon. Alaska krijgt 900 miljoen dollar van de oliemaatschappij, om de gevolgen te bestrijden van de grootste milieuramp in de geschiedenis van de Verenigde Staten. In 1989 liep de supertanker Exxon Valdez voor de kust van Alaska op een rif. Daarbij kwam 42 miljoen liter ruwe olie in zee terecht. Duizenden dieren gingen dood en voor de vissersdorpen langs de kust was de financiele schade enorm.

Irak doet onderzoek naar een ontstekingsmechanisme voor atoomwapens. Dat blijkt uit de documentatie die het VN-inspektie-team heeft verzameld. Opnieuw een bewijs dat Saddam Hoessein een atoombom aan het ontwikkelen is. Het VN-team, dat vier dagen in Baghdad is vastgehouden, heeft Irak verlaten en is nu in Bahrein.

De leider van de delegatie, de Amerikaan David Kay, heeft na het onderzoek in Irak al een eerste conclusie getrokken. Volgens de Nederlandse defensie-deskundig Colijn was het voor de VN-delegatie een grote verrassing dat het Iraakse kernwapenprogramma zo modern en uitgebreid is. Het zal nog zeker enkele maanden duren voordat alle documenten onderzocht zijn. Maar nu al staat vast dat Irak van verschillende westerse bedrijven onderdelen heeft gekocht voor zijn atoomprogramma. Volgens het internationaal atoom-energie agentschap zijn er geen Nederlandse bedrijven bij deze handel met Bagdad betrokken.

Dit was het 8-uur-journaal van maandag 30 september. Vandaag waren er weer akties tegen de WAO en ziektewetplannen van het kabinet (en de FNV gaat zich bezinnen op de toekomst van de verzorgingsstaat.) Het volgende journaal is om tien uur. Goeienavond