<B CMPERIDI>
<Q MX/1 IS HANDM PERI>
<N PDIDAX>
<A X>
<C MX/1>
<O X>
<M 1150-1250>
<K NON-CONTEMP>
<D SO>
<V PROSE>
<T HANDB MEDICINE>
<G X>
<F X>
<W WRITTEN>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U NON-PROF>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR SEC>
<S SAMPLE X>


[^TEXT:  PERI DIDAXEON.
LEECHDOMS, WORTCUNNING, AND STARCRAFT
OF EARLY ENGLAND, VOL. III.
ROLLS SERIES, 35.
ED. O. COCKAYNE.
LONDON, 1866.
PP. 84.16 - 144.4^]

<P 84>
[}WI+D OMAN.}]

   +Tus man sceal wyrcen +ta sealfe wi+d oman. & +tus he 
sceal beon +geh+aled. Nim litargio twenti+ge scillinga +gewyht.
& niwes limes twenti+ga scillinga +gewihte. & anne 
healfne sester ecedes. & feower scillinga +gewiht. (\de oleo
mirtino.\) & meng togadere. & gnid. swi+te +atsomne. 
mid +tan ecede. & +tanne nima man o+der ele. & 
meng +tarto & smyre +tt sare mid.

[} (\AD SCABIOSOS.\) }]

   Wi+d +tt heafod +te by+d toswollen +tt grecas (\ulcerosus\)
hata+d. +tt is heafod sar. +ta bula +te betwyx felle & 
fl+asce arisa+d. & on mannes anwlytan; ut berste+t. swa 
grete swa beane. +tus he scel beon +gehaled. nim win+geardes
<P 86>
s+at & gnid on w+ate. & le+ge uppan +tat sar.
& he by+d sona h+al.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sona wi+d +tat ylca. Nim swearte beanen. &
cnuca hy swi+de smale. & byd hy to +tare wunda & selest
heo hit +gehale+d.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sona nim mintan. & cnuca hy smale & le+ge
uppan +ta wunda. & ealle +ta w+aten +de +tarut ga+d of
+tan sare. eall heo hit adri+gh. & +geh+al+d +tt sare.

   Eft sona wi+d +gif +teo ylca adle cilde e+gelic. on
+geo+ge+te; Nim garluces heafud swa +geh+al. mid felle.
& mid ealle & b+arne hit to axan. & nim +tanne +ta
axan. & ele meng togadere & smire +tt sar mid. & +tt
by+d selys+te wi+d +ta adle.

[}WI+D WUNDA +TT SPELLA+D.}]
 
   And eft sona +gif +ta wunda to+dinda+t. Nim fyrs &
cnuca hine. & lege uppa +tat +geswollene. & hyt sceal 
sona settan.

[}WI+D TOBROCENE HEAFOD.}]
 
   Wi+d tobrocenum heafod. o+d+de +gewundedum, +te af
+tan w+atan by+d acenned. of +tan heafode. Nim betonica.
& cnuca hi & lege to +tare wunda; & eal +tat
sar heo forswyh+t.

<P 88>
[}WI+D HEAFOD SAR. (\DE CEFALAPONIA.\) }]

   (\Cefalaponia.\) +d ys heafod sar; & +tat sar fyl+g+t lan+ge
+tan heafode. & +tis synda +ta tacnu. +t+as sares. +tt is
+arest +ta +dunewenga cl+appa+t & eal +tat heafod by+d
hefi. & swa+go+d +ta earan. & +ta sinan on +tan hneccan;
s+ar+gia+d. +Tis sceal to botan +tan sare. do +tane
mann innan to ana huse. +te be no to leoht. [{ah
on{] +tustre. & be+gyte man hym rudan. swa mycel swa
he m+age mid hys han[{d{] byfon. & eordjui eal swa
micel. & laurtreowes leaf em mycel. o+d+der +t+ara beri+ga
ni+gon. & seo+t hit eall to gadere on w+atera. & do
+tarto ele. & smere +tt heafod myd. hyt by+d sona h+al.

[} (\AD VLCERA CAPITIS.\) }]

   To +tan mann +tt hys heafod +ac+t. o+d+der wurmas
an +tan heafedon rixiad. Nim senep s+ad. & n+ap s+ad.
& meng eced. & cned hyt mid +tam ecede +tt hit si swa
+ticce swa doh. & smyre +tt heafod foreweard. mid. &
+tis is anredes l+ace cr+aft.

[} (\AD JDEM.\) WI+D +TT YLCAN.}]

   Eft nim ladsar +tt teafur. & galpanj o+tres healfes
pani+ge whit. & gnid hyt to gadere mid wlacan ecede.
& nim +tanne +ta sealfe. & +geot on +t+as seocys mannes
eare. & l+at hyne liggen swa lange fort+tan eara hit
habben eal +gedrucan. & he by+d wundelice hra+te hal.

<P 90>
[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft nim ellenes pi+tan. & ecede. & wull eall to
gadere. & +geot +ta sealfan in +tat eare +gif se wyrme ys
+tar innan; sona he sceal ut gan. of +tan earen +gif he
+tar inna ys.

[} (\AD TORNIONEM CAPITIS.\) }]

   +Tis ys se lacecr+aft be +tan manne +tat hym +ting[{+t{] .
+tt hyt turn+ge abotan hys heafod. & far+t furwendum
brachenum. Nim man rudan. & cereuillan. & enne
leac. & cnuca +ta wurtan to gadere. Nim +tanne eale.
& buteran & ecede. & huni+g. & meng to gadere +ta
sealfe; mid +tare wulle +te ne com n+afre aw+axan; & do
inna +ta sealfen. & w+ate +ta sealfen inne ane panne
mid wulle & mid ell. nim +tane +ta wulle werme. &
be+te+ge +tt heafod mid. & him by+d sona bet.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sone nim renw+ater o+d+der wulle w+ater +ta upw+ard
wyll+d. & cl+ane by+d. do hyt in an f+at. nim +tanne
anne linnenne cla+d. & do hine eal wate on +tan w+atere.
& byn hine sy+d+tan twyfeald. uppe +tan heafode. o+t
se cla+t dri+ge beon. & hym by+d sone bet.

[} (\JTEM.\) }]

   Eft sona nim balsme+dan & ele. & cnuca +tane balsme+tan
& menge sy+d+de wi+d hlutre ele & cnuca nim
+tanne ane +tanne & wyrme +ta sealfe innan. nim +tanne
+ta sealfe swa wearme. & bebin +tt heafod mid. & nim
<P 92>
eft sona pla[{n{]tagine[{m{] +tt ys webr+adan. & cnuca +ta
wurt to gadere. & meng ecede +tar to wyrce sy+d+dan
anne cli+tan +tar to. Nim +tanne +tane cly+dan & bynd
to +tan sare. +tanne scealt +tu wyrcen +dus +tone dreng
+tar to. Nim sauinan. & ambrotena. & cnuca hi. &.
do hi sy+t+tan on win. & meng piper +tar to. & sum d+al
huni+ges. & +ti+ge +tar of anne cuppan fulle on +arne
mor+ge. & o+terne an niht. +tanne he ga+d to bedde.

[} (\DE CAPITIS PURGATIONE.\) }]

   Wi+d +t+at +t+as mannes heafo+d cl+appita+d. & to ealre
+tare cl+ansun+ge +tas heafodes. & hit ys nid+tearf. wi+d +alc
yfel +tt man +arest hys heafod cl+ansi+ge. +tt ys +arest        #
twe+gen
sestres sapan. & twe+ge hunies. & +tre sestres ecedes.
& se sester sceal we+gan twa pund. be sylfyr +gewyht.
& nim hwytne stor & senep. & gingiber. +al wissa twels
peni+ga +gewihte. & nim rudan ane hand fulle. & organe
ane hand fulle. & ane +gelare pina hnutte. & do eal
+tys innan anne niwne croccan. & amor+gen +tanne seo+d
+tu hyt swa swi+de. +tat se +triddan d+al beo besodan.
nim hit +tanne & do in an gl+asfat. & man machi+a
stuf b+a+t. & ba+te+ge hine +tar on. & smyri+ge +tanne +tt
heafod mid +tare s+aalfe.

[} (\AD AURES.\) }]

   +Tis sceal to +tan earen +te wind o+t+te w+ater forclyst.
+tus man hy l+acnian sceal. +gif +tar sy swe+g o+t+te sar
innan +tan heasedan; on fruman do +tas sealfe. Nim
twe+gen styccan fulle godes eles. & grene diles twa hand
fulle. & rudan eal swa micel. & wyl on an niwen crocen
n+as to swi+de. +de l+asse +te ele his m+a+gn forleaosen.
<P 94>
wryng +tanne +tur linne cl+a+t. & do hyt on an gl+as
f+at. wyrme +tanne mann +tt heafod. & smyre mid +tare
sealfe & he binde +tanne +tt heafod mid ane cl+a+te ane
niht. wring +tanne garlec inne +ta eare alche d+a+g
after +tat he by+d h+al.

[} (\AD PAROTIDAS.\) }]

   (\Ad parotidas.\) +tt ys to +dan sare +te abutan sa earan
wycst. +tt man nemne+d on ure +ge+deode. healsgund. +tt +te
healsgund ys twera cunna. & he becume+t o+ter hwylum
an man. +tas +ta awergeda adle. & +tam mannan swy+dest.
se on sara seocnesse cealdne w+atan drinca+t. & +ta
healsgunda syndan twa cunna. +te o+ter by+d ea+de
to halene. & +t+a+ge non dolh ne wyrces. & o+ter syndun
+te grecas cacote hate+d. +tt synde awyrgede +tt +t+a+ge syndan
to a+gytenne eal swa hit her beforen se+g+d. for +tan
+te f+arunga hy atywe+t. & f+aringa awe+g. +gewite+t. buta
+alce l+acecrafte. & swa +teah micele frecnysse +getacn+a+d.
for +tan +te hi beo+d acennede of +tan swertan w+atan. &
hy reade atyw+t.
   +Tus hy man sceal h+alen. Nim webrade leaf ar sunne
upgange. nym +tanne hlaf & sealt. & swamm & cnuca
hyt eal to gadere. & wyrce to cly+dan & le+ge to +tan
sare. +tanne sceal hit bersten & h+ali+ge sona after.

[} (\AD CECITATEM OCULORUM.\) }]

   +Tis scal wy+d +tare ea+gene tyddernesse eall swa hypocras
+te l+ace hyt cydde. +tt yf +arest +t+at +d+at sar
becym+t on +da ea+gen mid mycelre h+atan. hwilum hit
<P 96>
cym+d. on mid w+aten. +tt hi beo+d to +tundene. & hwilum
buton +alce sore. +tat hi ablindia+d. & hwilum of +tan
flewsan +te of +tan ea+gean yrna+t. +tanne sceal hy man
+tus lacnian. +gif seo unh+al+te cym+t of +tare dri+gan h+atan
+tanne niman man ane cl+a+t. & waxen +ta ea+gan mid
+tan cla+de dyppe hine on watere. & gnide +ta ea+gean
mid. & +gif hi beo+t toswollene. o+d+der blodes fulle;
+danne scel mann settan horn a+t +tunwangan. & +gif hy
ablindia+t butan +alcon sare. sylle hym drincan catarcum.
& he by+d +gehaled. & eft sona. +gif ani +ting innan +ta
ea+gen byful+t. +tanne sceal man nime mede. o+d+der 
wyfes meolc. & do innan +ta ea+gen. & him by+d sona
bet.

[}WI+D TOTORE E+GEAN.}]
 
   +Tis sceal to +tan ea+gen se +gesle+gen by+d o+d+der         #
tore+gan.
nim berbene leaf. & cnuca hy swy+te. wyrc anne
cli+dan. swylc an litel cicel. & le+ge uppan +tt ea+gan anne
d+a+ge. & ana niht. Eft sona nim attrumu. & huni+g.
& +tt hwita of +a+ge. meng to gadere la+ge to +tan ea+gean
hym by+d sona sel.
   Eft sona wi+d +tan ylcan. nim niwne cysan. & screda
hyne on weallendan w+atere. & nim +tanne cyse. & maca
ealswa litles cicles. & byd to +tan ea+gean ane niht.

[} (\CONTRA GLAUCOMATA.\) WI+D EA+GENA DYMNYSSE.}]

   +Tis sceal wy+d ea+gena dymnysse. +tt +grecas nemnia+d
(\glaucomata\) . +tt ys ea+gena dymnesse. +tus me hyne sceal
l+acni+ge. nim wifes meolce +try sticc+as fulla. & cyle+tena.
(\id est celidonia\) wos anne sticce fulne. & alewan. &
croh; safran gallice. & meng +al +tas to +gadere. &
<P 98>
wring +durh linnenne cla+t. & do +tanne +ta sealfan inna
+ta ea+gen.

[} (\JTEM CONTRA CECITATEM.\) }]

   +Tis sceal wy+d ea+gen tyddernyssa. +te beo+t on +tan
+a+gmoran sara. nim myrta. & le+ge hy on huni+ge. &
nym +tanne +da myrta. & le+ge to +dan ea+gean. +tt +ta
ea+gen to +dinden. & nim +tanne rudan. & cnuca hy. &
men+g axan to. & le+ge sy+d+tan to +tan ea+gen. +tanne
+arest byt heo. swyle +ta brewas. & after +tan heo hyt
+glewlyce +geh+al+d.

[} (\JTEM AD EOS QUI NON POSSUNT UIDERE A SOLIS ORTU
AD OCCASUM.\) }]

   (\Ad nectalopas.\) +tt ys on ure +teodum. +te man +te ne
m+a+ge nengi +geseo after sunna upgange. +ar sunna eft
on setl ga. +tanne is +tis. +de l+ace cr+aft. +te +te +t+ar to
+gebyre+t. Nim buccan hwurf ban. & br+ade hit. & +tanne
+teo br+ade +geswate nim +tanne +d+at swot; & smyre mid.
+ta ea+gen. & after +tan ete +ta ylcan braden & nin +tanne 
niwe assan tord. & wrynge hit. nime +danne +tt wos. &
smyre+ge +ta ea+gen mid. & hym by+d sone bet.

[} (\AD ORDIOLUM.\) }]

   +Tis sceal wy+d +tat +te on ea+gen beo+t. +tt grecas hata+d
(\ordiolum\) +tt ys +te l+ace cr+aft. +de +tar to +gebyre+d.    #
Nim
bere mele & cned hyt mid huni+ge. le+ge to +tan ea+gen.
+tes l+ace cr+af[{t{] ys fram vel of mani+gum mannum
afandod.

<P 100>
[} (\JTEM AD IDEM.\) }]

   Eft sona nim beana melu. & sapan men+g to gadere.
& le+ge to +tan ea+gen.

[} (\JTEM AD SOMNUM.\) }]

   +Tis man sceal don +tan mane +te ne m+a+g slapan.
nim wermod. & gnid on wine o+d+der on wearme w+atere.
& drinca & hym by+d sona bet.

[} (\AD STERNUTATIONEM.\) }]

   +Tis +ta tylung to +tan manne. +te wel +gefnesan ne
m+a+ge & micel nearnesse on +ta heafedan habba+t. +tis ys
+te l+acecraft. +te +tar to +gebyre+d. Nim castorium o+d+der
elleborum & wyrc to duste. & do hyt innan +ta nosan.
& hyt bring[{+d{] for+d +tane fn+ast.

[} (\AD JNFIRMITATES LABIORUM & LINGUE.\)
WI+D LIPPE SAR.}]

   Eft sona +tes l+acedom sceal +tan manne +da hyra lippa
beo+d sare. o+d+der hyra tunga. & seo ceola. swa s+ar
by+t; +tt he earfo+dlice hys spatel forswel+gan m+a+g. +tus
hym man sceal tili+gan. Nim fifleafan. & dri+ge to
duste. & meng huni+ge. +tanne +tarto. nim +danne se
sealfe & smire mid. +ta lippa. & +da +gea+glas innan. &
hym sona bet.

[} (\EIS QUI SOBITO OBMUTESCUNT.\) }]

   +Tisne l+ace cr+aft man sceal don +tan manne +da f+arin+ga
adumbia+t. nim dwor+ge dwostlan. (\hoc est polle+gia.\)
& do hi on ecede. & nim +tanne anne linnenne cla+d. &
do +ta dwor+ge dwostlan on innan. & do +tanne beny+tan
his nosu. & he m+a+g specan sona.

<P 102>
[} (\JTEM AD INFIRMITATES LINGUE.\) }]

[}WI+D +TAM +TE SE STRENG UNDER +TARE TUNGA TO SWOLLEN BY+D.}]

   +Tisne l+ace cr+aft m+an sceal don +tan mannum +te se
stren+g under +tare tunge to swollen by+d. & +turh +tanne
streng +arest +alc untrumnesse on +tane man becum+d.
+tanne nim +tu +arest. +tane cyrnel +te by+d innan +tan
persog+ge. & cyrfetan cyrnel. & cawel stelan. to g+adere.
& ceorf +tane streng under +tara tunga. & do +tat dust
on innan. & hym by+d sona bet.

[}WI+D +TT FL+ASC +DE ABUTE +TE TE+T WUXT.}]

   (\Ad +ginciuas.\) +te grecas h+ate+d. +tt ys on ure +teodum.
+tt fl+asc +de abute +ta te+t. wuxt. & +ta te+t awe+g+d. &
astyre+t. nim forcorfen leac. & cnuca hyt & wring +tt
wos of anne sticcan fulne. & ecede anne sticcan fulne.
& huni+ges +try sticcan fulle. & do +tt hyt welle +trywa.
Nim +tanne swa h+atte swa he h+attest forbere m+a+ge.
& habban an d+al on hys mu+te. forte acoled beo.
+tanne eft sona o+der d+al. ealla swa. +tane +tt +triddan
d+al eall swa.

[} (\AD DENTES. DE CAUSA DOLORUM DENTIUM.\)
TO +TAN TO+TE.}]

   +Tes lacecraft ys to +dan menniscan to+tan +dat grecas
nemne+t (\organum\) . +tt ys on ure +ge+teodan. bysse           #
+genemned.
For +tan +turh +ta te+t; seo blissa sceal upp springan.
& manna arwyr+tnys. & ealle nyd+tearfnys. an +tan to+tan
ys +alc man wyte m+a+g. & +tan to+tan +ta tunga to
sp+ace +gesteal ys. +tanne +tt greccas nemnes ys +arest
(\tritumes\) . +tt synden +ta fyrst te+t. +te +arest on +gemete
wisdom. underfo+d. o+tre greccas nemne+d (\eumotici\) . +tt 
<P 104>
sindon +te te+t; +te +tane mete breca+t. sy+t+te +ta forme
hyne underfangene habb+at. +tanne grecces nemne+t
sume (\molides\) . +tt we h+ate+d grindig te+t. fore hy         #
grinde+t
+al +tt man by+gleofa+t. And oft mann smea+t hw+a+ter te+t
b+anene beon. for +tan +te +alc ban mearh h+af+t. & hy
nan mearh nabba+t. And o+tre b+an +teah hi beon to
brocene; mid suman l+ace cr+afte. hy man maj h+alen.
& n+afre +tane to+t +gif he tobrocen beo+t, oft of +tan
heuede se wyrsta w+ate cum+t; to +tan to+tan. on +tare
+gelicnesse +te hyt of huse dropa+d. on stan. +tan hyt
vin+d. & +tane stan +turh +turle+t. & +turh +treaw+t eal swa
+ta ufe w+ate of +tan heafod. fyl+t uppan +ta te+t. & hy
+tanne +turh +treaw+t & de+t +tt hy roti+ge+t. & to+tindda+t.
+tat +ta te+t +toli+gean ne m+a+ge ne h+ate. ne ceald. &
swy+test +ta grindig te+t. +te alc mid feower wyrtrume
+gef+astned by+d. & +tanne hy hero wurtruma forleata+t;
+tanne swearti+ge+d hy. & fealle+d. +tanne ys +te l+acecr+aft
+tar to. Nim sumne d+al on heortes hyde. & anne
niwne croccan. & do w+ater on. & seo+t swa swy+te. +tt
hit +triwa wylle swa swy+de swa w+ater fl+asc. Nim +tanne
+tat w+ater. & habbe on hys mu+te. swa wearm swa he
forbere mae+ge. fort hyt acoled beon. & +tanne hyt si
col; wyrpe hyt ut of hys mu+te. & nime eft wearmre
& do hyt eft col ut. & by+d sona bet.

[} (\JTEM AD JDEM.\) }]

   Eft sona nim piper. & alewen. & sealt. & leaces
s+ad and huni+g. & men+g eal to gadere. Nim +tanne
se sealfe. & gnid +ta te+t mid. & +ta sealfe aflym+t fram
+ta to+ta eall +tt yfel.
<P 106>
   Eft sona hwitne stor. & laur beri+gie & ecede. meng
eal to gadere. nym +tanne ane panne. & wlece hyt
eall to gadere. +tt hyt wl+ac beo. & habbe on hys mu+te
swa wlac.

[} (\AD VSAM.\) }]

   +Tes lace cr+aft deah wy+d +tone huf. Nim piper. &
cumyn. & rudan +treora scyllinga +gewyht. & do +tar to
anne sticcan fulne huni+ges. Nim +tanne ane cl+ane
panne. & seo+d +ta sealfe +tt heo wel wealle. & styre hy.
swy+te. +geman+g +tan +te heo welle. nim anne cl+ane
f+at & do hy on. etan +tanne twe+gen sticcan fulle a
+afen. twe+gen a mor+gen. & by+t sona h+al.

[} (\PRO INFLATIONE GUTTURIS.\)
SOR MANNES +TROTE +TE BY+D TOSWOLLE.}]

   +Tes lacecr+aft deah +gif +t+as mannes +trota to swollen
by+d. & +ta ceola +tt greccas (\brahmas\) hata+t. +tis ys +te
l+ace cr+aft. sule hym supan +gebr+addan hrere +a+geran.
& huni+g to. & do hym bry+d of meolce +gemaced. & syle
hym ceruillan etan. & f+at fl+asc +tt beo wel +gesoden.
eta. & he by+d sona hal.

[} (\AD STRICTUM PECTUS.\) }]

   +Tes lacecraft sceal +tan manne. +te nerwnysse by+d
+at +tare heortan. & +at +dare +trotu. +tt he une+te specan
m+a+gan +tt sceal +tu hym +tus l+ara don. Nim leac &
cnuca hit & wrin+g +tat of syle hym supan. & hym
by+d sona bet.

<P 108>
[} (\JTEM AD JDEM.\) }]

   Eft nim beana & ele. & seo+d +ta beana on eala. &
syle hym etan. & hy do+t +ta nearwnysse awe+g.

[} (\AD VOCEM PERDITAM RECUPERANDAM.\) }]

   +Tisne l+ace craft man sceal don +tan manne +te hura
stemna of fyl+t. +d+at greccas nemne+t (\catulemsis\) . +tus
+tu hine scealt lacnian. do hym forh+af+adnysse on
mete. & l+at hine beo on stille stowe. nim +tanne godre
butere twe+gen sticcan fulle. & anne sticcan fulne huni+ges.
& wyll to gadere. & l+at hine swel+gan. +ta sealfe
leohtlice. & sile hym +tanne leohtne mete. & drica
win. & hym cym+t bote.

[} (\AD JNFLATIONEM GUTTURIS.\)
WI+D MANNES CEOLA +TE BY+D S+AR.}]

   +Tisne l+ace cr+aft man sceal. don manne +te by+d +te
ceola sar. +tt greccas h+ate+t (\gargarisis\) . nim niwe beane.
& puna. nim +tanne eced. o+d+der win. & seo+d se beanna.
& nim ele. & meng +tar to. o+t+ter spic. +gif man ele
nabbe. & do +tar to wille. on ana panna. Nim +tanne
wylle. & dype on +tare sealfe & bind +ta wulle to +tare
ceolan.

[} (\AD COLLI INFIRMITATEM.\)
WY+D HNECCAN SAR.}]

   +Tes l+acedom is god manne +te hyra hnecca s+ar by+d.
& eal se swyra sar+gia+d swa swi+de +tt he +tane mu+t unea+te
to don m+a+g. +tt sar greccas nemne+t (\spasmus\) . & ys on
<P 110>
ure leodene hneccan sar. +tis ys +te l+acedom +tar to.
Nim ane hand fulle mintan. & cnuca hy. & nim
+tanne anne sester fulne wines. & ane pundes +gewyht
eles. meng +tanne eall to +gadere & seo+d hit swa swy+de.
+tt +t+as wines. & +t+as eles. ne sy na m+are +tanne +ar w+as
+t+as eles. +ta hit dri+ge w+as. wring +tanne +turh cla+t. &
wurp awe+g +ta mintan. & nim wulle. & wyrcean twe+gen
cli+dan. of +tare wulle. duppe +tanne +done cli+tan on
+tare sealfe. & le+ge to +tan hneccan. +tanne eft sona
+tane o+terne. & do +tane o+terne awe+g. do +tus fiftine
sy+tan. nim +tanne o+tere wulle. & wyrm to heor+te. &
heo beo swy+te wearm. & bynd to +tan hneccan. +tanne
byn twan tide do +ta wylle awe+g. & nim +ta ylcan
cly+tan. +te +tar +ar w+aran. do +tar to on +ta ylcan wisan;
+te +tu +ar dydest.

[}WI+D +TAN YFELAN ON MANNES SWURE.}]

   +Tisne l+ace cr+aft man sceal don; mannum +te hyra
swyran mid +tan sinum fortogen beo+t. +tt he hys n+an
+geweald nah. +tt greccas hata+d (\tetanicus\) . +tys adle. ys
+treora cynna. +tt an cynn. greccas h+ata+d (\tetanicas\) .
+tat syndan +ta menn. +ta rihte ga+d upp a+tenedan swyran.
& ne ma+gan abu+gan fora untrumnesse. And
+ta o+ter adle sit +tus on +tan swuran. +tt sa syna teo+d
fram. +tan cynne; to +tan breostan. +tt he +tane mu+t
atyne ne m+a+g. fore syna +geto+ge. & +t+a+ge greccas
nemne+d. (\brostenus\) . & +te +trydde adle sitt. +to on +ta
swyran. +tt sa syna teo+t fram +tan cynn bane to +tan
[{sculdre{] . & +tane mu+t awoh bredda+d. Do hym +arest
<P 112>
+tanne +tisne l+acecr+aft. wyrce hym arest hnesce bedd. &
macian wearm fyr. +tanne sceal hym man l+aten blod.
on +tan earme. on +tan middemyste +adra. & gif +tan 
+geh+aled ne by+d; +tanne teo hym man blod ut betweoxan
+tan sculdran; mid horne. Nim +tanne eald wyn.
& ealde rusel. nim +tanne ane panne. & seo+d +tane rusel.
& +tat wyn. swa swy+te fort se ruse habbe bedruncan
+tat wyn. Nim +tanne wulle. & t+as hy. & maca hy
swylce anne cly+ta. & le+ge +ta scealfe on uppan. &
bynd +tanne to +tan sare. myd ane cl+a+te.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sona nym buteran. & ele. & meng to g+adere.
nim +tanne winberian coddes. & galpania. & anan. &
cnuca eall to g+adere. & wyl in +dare buteran. & on
+tan ele. & do to +tan sare ealswa hyr beforan sei+d.
do hym +tanne hnesce mettas & godne drincan. eal
swa hit beforen sei+d. swylce hwile swa hym hit be+turfe.

[} (\AD PORMONES. ID EST AD INFIRMITATEM MANUUM.\)
WY+D SARE HANDA.}]

   +Tes l+ace cr+aft is god wy+d sare handum. & +tara
fingra. sare. +tt greccas hata+t (\pormones\) . & on leden
(\perniciam\) man hyt h+at. Nim hwitne stor. & seolferun
syndrun. & swefel. & meng to gadere. nim +tanne ele.
& meng +tar to wurm +tanna sa handa. & smyra +tar mid.
bewynd +tanne +ta handan mid linnen cla+te.

<P 114>
[} (\JTEM AD INFIRMITATEM MANUUM.\)
WY+D +TA HANDA +TE +TT FELL OF GA+D.}]

   +Tis ys to +tan handan +tt +tat fel of g+a+t. & +tan fl+asc
to springa+d. nym winberian +te beo+t acende +after
o+tre beri+gian. & cnuca hy swy+te smale. & do hy on
buteran. swy+te. & smure +tt sar +gelomelice mid. b+arne
+tanne streuw. & nime +ta axan. & strewe +tar uppe.
   Eft sona nim dracentan wyrtruma. & puna hy
smale. & wyll hy on hunige. & le+ge +tanne uppan
h+andan.

[} (\AD INFIRMITATEM MANUUM.\) TO HANDUM.}]

   +Tis lace cr+aft sceal to +tan handan. +te +tt fell of
pyle+t. Nim betan ane hand fulle. & lactucan ane
hand fulle. & coliandrane ane hand fulle. & cnuca eall
to gadere. nim +tanne cruman & do on w+ater. & +ta
wyrt mid. & wurme +tanne wel +ta wurtan on +tan w+ater.
& +ta cruman mid. wyrc +tanne cly+tan +tar of. & bind
uppan +ta handan ane niht. & do +tus +ta lan+ge. +te hit
be+turfe.

[} (\JTEM AD VNGUEM SCABIOSAM.\) }]

   +Tis sceal to scurfedan n+a+glum. nim plum sewes anes
scyllin+ges +gewyht. & swe+gles +apples. twe+gean scyllenges
+gewyht. & cnuca hy to gadere. smyre +ta n+a+glas mid.
& l+at hy beon swa +gesmyrede.

<P 116>
[} (\AD EOS QUI NON HABENT APPETITUM AD CIBUM.
YPOCRAS DICIT QUOD HIS INFIRMITATIBUS. DE CAUSIS                #
AEGRITUDINUM.\) +DE}]

   +Tis ys god ta +tan mann. +te hura metes ne lyst.
+tt greccas hata+t (\blaffesis\) . +tt ypocras segge+t +tt seo  #
untrumnys; 
cym+t of +trim +tingum. o+t+ter of cyle. o+t+ter
of miclum h+ate. & drince. o+t+ter of lytte +ate. &
drince. o+t+ter of miclum wernesse. +Gif hyt cume+t of
+tan cyle; +tanne scealt +tu hym helpan. mid ba+te. +gif
hyt cymet of mycele drence; +tanne scel he habba                #
forh+afdnysse. 
+Gif hyt cyme+t of mycle swynce; o+t+ter of
earfodnysse. +tanne scealt +tu hym don eced wy+d huni+ge
+gemenged. o+t+ter drinccan ecede wy+d leac +gemenged.
+gif +ta untrumnysse cum+t of +tan cyle. +tanne nim +tu
beferes her+tan. & barne to duste. & grind piper. &
meng piper & +tt dust to gadere. & nim sticcan fulne
+tas +gemengedes dustes & do in ane cuppe fulle wynes.
& wlece +tanne +tt win mid +tan duste. & sile hym drinca.
O+t+ter nim peretrum wy+d mede gemenged. swa micel
swa +gemenged [{w+as{] +t+as o+teres & sile hym drince.

[} (\AD STRICTUM PECTUS. SIUE AD AS[{TH{]MATICOS.\) }]

   +Tisne l+acedom do +tan manne +ta hym beo+d on hyra
brosten nearuwe. +tat greccas h+ate+d (\asmaticos\) . +tt ys
nearunyss. & unea+te m+ag +tane fn+ast to do. & ut
abringan. & h+af+d h+ate breost & by+d innen mid
micle nearnysse. & hwilan he blod hr+ac+t. & hwylum
<P 118>
mid blode +gemenged. & hwile he ri+ta+t. swylce he on
dueorge sy. & micel spatel on ceola wyxe+t. & syh+t adun
on +tara lungane. & +tus by+d +tat yfel acenned. +arest
+tur mycele +ate+t. & drincas. +tt yfel hym on innan
wyxt. & rixa+d. swa swy+te; +tt hym n+a+ter ne mete+t
ne eala+t ne lyst. +tus +tu scealt hine halan. do hyne
in to +tan huse. +te beo n+a+ter. ne to h+at. ne to
ceald. & l+at hym l+ace blod. on +tan wynstran earme
+gef he +tare ylde hafe+t. +gif +tu +tanne on +tan earme
ne m+a+ge. +tanne scealt +tu hym l+aten blod: mid cyrfetum
betwex +tan scoldrum on +ta ylcan wysa. +te mann
mid horne de+d. +gyf wyntra sy. +tanne scealt +tu niman
pollegian. & seo+d hy on watere. nim +tanne +ta wyrta.
& wyrce togadere. swa micel swa celras. +tacc yt +tanne
+gelomelice mid +tan wermum w+atere betwex +tan scaldrun.
o+t+ter mid harehunan. +gif +tu dueor+ge duostle
n+abbe. & +gif +tur +tis h+al ne beon; nim uentosam &
le+ge under +ta earmes. & anbutan +tane m+a+gen. & nim
+tanne fele cyne wyrta & wyrc to sealfe. & smeri
abatan +tane m+a+ge mid. sare selfe. nim +tanne hnesce
wulle. & dupe on ele. +te beo of cypressan. & smyre
anne cl+a+t mid +tan ele. & wri+d +tane cl+a+t abutan +tane
m+a+gan. & smyre abutan +tane swyran mid +tan ele. &
abutan +ta hri+gbr+ade +geloemelice. wyrc +tanne cly+dan
of eor+tan +ta mann nemne+t nitro. +ta by+d fundan on
ytalia. & do +tar piper to. & le+ge to +tan sare. fort +te
man wearmie. nym +tanne nard. & pintreowes s+ap. &
panic. & wyrc +t+ar drenc. & syle hym drince. Nim
+tanne eft. cicena mete ane handfulle. & +try +apple of
celidonia. Nim +tanne ane healfne sester wynes. &
seo+t hi fort hy beon wel +gesodene. syle hym +tanne
drincan +try d+a+ges. +alce d+a+g ane cuppan fulne.

<P 120>
[} (\JTEM AD PECTUS. AD JDEM.\) }]

   +Tes l+acedom sceal to +tan mann +te by+d yfele on +tan
breostam. +tur +ta breost fela freccenysse synden. +te
on +te manne becume+t. & so+t ys +tt +alc w+ate cym+d
+arest ut of +tan ma+gan. & +tur +tane w+aten +ta breost
beo+t +geheafu+gede. & +ta heorte +ge sydu. by+d +gefullede
mid yfele blode. & +after +tan ealle +ta +adran slapa+d.
& +ta sina forto+gia+d. & eal se lichama by+t fah. & +ta
eaxle s+ar+gea+t. & sa sculdra+t teo+t togadere. & hyt
prica+t innan +tan sculdru. & on +tan hri+g+ge swilce +tar
+tornas on sy. & hys andwlita by+d eall awend. +tanne
+tu +tas tacnun+ge seo an +tan manna; +tanne scealt +tu
hym blod l+atan. & +gif +tu ne dest; hit cym+d hym
to mucele & stran+ga adle. for +tan +ta +addra. & +ta
lime beo+t +gefullede myd mucellere fulnesse. for +tan
we bidda+t +ar+ast. +tt mann hym wyrce speau drenc. for
+tan eal +tt yfel +te by+t. on +tare heorta. & on +tan
breoste. eall hyt sceal +tanne ut. & beo +ta heorta
& +ta breost & +tt heafod; swa wel +geclans+ad. & +gif he
+tanne +ta spatl swy+te ut sp+ate. +tanne ys +tat +te
yfela w+ate. +te on +tan heafode rixa+t. & eall se
lichama +gesw+ared by+t. & +gehefe+gud eal swylc he of
mycele swynce come. & ealle he by+t +geswenced. & bute
he +te hra+tur +geh+aled beo; hyt cum+d hym to mycele
yfele. +tus man hine sceal l+acnie. he hine forhabban
wy+d feala cunna metas. & drencas. & wy+d +gebr+ad fl+asc.
& wi+d +alces orffer fl+asc. & +te cudu ceowe. & drince
<P 122>
leoht wyn. +tt hym ne +tyrste. Ac ceowe hwytes
cuduwys s+ad. & fiffin+gran +alce d+a+g. +ar he etan. &
wite +tu +gewyslice +gif he mid earfodnysse hwest. & hyt
ut hr+ac+t. +tanne ys +tt cl+ansun+ga +tara breosta.
+tanne sceal he etan. dri+gne hlaf. & cyse ne cume
he on nane cyle. +te hwile +te heo seoc beo. ac beo
hym on wermum huse. & h+ate hym man b+a+t. swa
hra+ta swa hys wisa godi+ge. Nim +tanne earixena wyrtruman.
& gl+adene more. & swearte mintan. &
muc+gwurt. & dri+ge to duste. & de +t+ar +acern to. o+t+ter
hw+atena flysma mengc tog+adera meng +tar +tanne huni+g
to. & wynberi+gera coddes. & pices sum d+al. & hwyttre
gosu smere. seo+d +tanne eall togadera. on anu niwe
croccan. nim +tanne wulle +te ne com n+afre awaxen.
wyrc cli+tan +t+ar of. le+ge +t+ar uppa +ta sealfe wel +ticce.
wry+d +tanne to +tan breostan. swa h+at swa he hattest
forberan m+a+ge. +tanne +teo beo acoled; le+ge o+terne
wearme +tar to. & do +tus +de hwyle hym +tearf sy. wyrce
hym drenc gode. +te +a+g+ter cl+ansi+ge +ge +ta breost. +ge
+tane inno+t. & bace hym man. +tanne wearmen hlaf.
be heor+te. & ete +tanne mani+ge d+a+ges +tane hlaf +te
wyrm. Nim eft cicene mete. & wermod. & lauberi+gan;
& hwytt cudu o+ter +gerusodne ele to. & gnid eall
togadere mid ele. mid eall. wyrme +tanne +ta breost
to heor+tan. & smyte hy +tanne mid +tare sealfe.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft nim cicene mete & seo+t on wine. do +tanne ele
to. +te beo of frencissen hnutu. & drince +t+at.

<P 124>
[}WY+D +TAN SCEARPAN BANE +TE BETWEOX +TAN BREOSTAN
BY+T.}]

   +Tus man sceal wyrcean +tane cli+tan to +tan scearpan
bane. +te betweox +tan breostum by+d. +gif hyt sar si+g.
nim ealdne swynes risel. twe+gea punda +gewiht. &
wexas syx scyllinga. +gewyht. & eles swa mycel. & +t+at
s+app of cypresso. swa micel. & fearres smere. fif
scillinga wyht. & panecis fif scillin+ga +gewyht. & ysopa
feower scillinga wyht. & galpanan. feower scellinga
wyht. & beferes. her+tan. feower scillinga+t wiht. &
hwitere gose smere anes sceallinges. wyht. & euforbeo
swa micel. & wyne +al togadere. & do in ane boxs.
& nime sy+t+tan swa oft. swa he be+turfe.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sona to +tan ylcan nim niwe butera. twe+gen
d+ales. & +tane +triddan d+al nifes huni+ges. & ane gode
cuppan fulle. wines. & h+at +tat wyn on ane cl+ane
panne. & +tanne hyt wel h+at by+d; do +tt huni+g. & +ta
butera +t+arto. & syle hym +tanne drinca f+astende ane
cuppan fulle.

[} (\AD VMBILICUM.\) }]

   +Tisne l+acedon man sceal do +tan manne se his nafulsceaft
intyh+t. Nim eorme leaf. & seo+t. & wry+d +tanne
swa h+at uppan +tane nafelon.

[} (\AD JDEM.\) }]

   Eft sona to +tan ylcan. Nim hwit cudu & weremod.
& cicena mete. & wyll eall togadere. nim +tanne +ta
<P 126>
wyrta & streuwa uppa ane cl+a+te & bynd swa hate uppa
+tane nafelan.

[}WI+D HEORTAN & SIDANE SORE}]
[} (\AD MORBUM CORDIS & LATERIS.\) }]
[}WY+D HEORTAN +GE SYDU UNH+ALE.}]

   +Tisne l+acedom mann sceal do +tan mann +teo beo on
heora heortan +ge sidu unhale. +tus +tu scealt +tat yfel
ongyta. on +tan manne. hym by+d hyuuene eall swylce
he si eall to brocen. & he hwest swy+te hefelice. &
micelne hefe +gefret. +at hys heortan. & +tat he ut
hr+ac+t; by+t swy+te +ticce. & h+afet hwyt hyw. +tan
scealt +tu hine +tus lacni+gean. Nim grene helda. &
cnuca hy. swy+te smale. & nim ane +a+g. & +ta wurt &
swyn+g togadere. nim +tanne swynes smere. & ana cl+ane
panne. wylle +tanne +ta wurt mid +tan +a+ge. on +tan swunes
smere. innan +tare panne. fort hyt +genoh beo. & sile
him f+astenda eta. & +after +tan he sceal f+asten seofan
tide. +ar he +ani+gne o+terne mete etan. & +gif nabbe
grene helda; nime +tat dust. & m+aci+ge mid +tan +a+ge
& bruce. +tysses l+ace cr+aft fort he by+d h+al.

[} (\AD EOS QUI NIMIS SALIUAM CONSPUUNT.\) }] 
 
   +Tis sceal +tan manna to l+acr+afte +te swy+te hyra swatl
ut spiwa+t. & hy habba+t swy+te heue ma+gan. +tanne ys
god +tt mann fore sceawie hwanne seo seocnysse si+g. for
+tan +teos +adle [{ne{] e+gla+d +alce manne +gelice. sume men
hyt ea+gles of +tas heafedes w+aten. & sume men hyt
ea+gles +tanne hi f+astende beo+t. & hy swy+tust hyre spatl
<P 128>
ut spiwa+t o+t hy fulle beo+t & n+afre hy ne swyca+t. ac
+tanne hi hungrie beo+t. +tu miht +ta adle +gecnawa.
for+tan of +tara h+aten by+d +tt spatl tolysed. & +ta micele
spatl of +tara mycele h+ate. ealswa +tt treow +tt man on
heor+te le+ges. for +tare mycele h+aten +te +tt treow barned
beo+t +tare wyl+t ut of +tan ende water +tus +tu hyne scealt
l+ac+gnie. Nim gingyfran. twelf pene+ga wyht & piperes
feower. & twenti+ga pene+ga +gewhyt. & huni+ge heahta
& feorwerti+g pene+ga +gewyht. men+g +tanne eal +tas to
gadere. & sille hym f+astende etan; +tar of twe+ge sticca
fulle. o+t+ter +tru.

[} (\AD ACIDIUA.\) }]

[}WY+D +TT H+ATE W+ATER +TE SCYT UPP OF +TAN BREOSTEN.}]

   (\Ad acidiua\) +tt hys +tt h+ate w+ater +te scet upp of +tan
breostan. & hwylan of +ta m+a+ge. +tanne sceal he drinca
fif handfulle scealtes w+ateres & nim eft sona wermodes
s+ad. & seo+t hyt on watere & menge +t+arto wyn. &
drince hyt +tanne. eallswa nim. +tro piper corn. o+t+ter
fif & hete hyt. Eft nim bettonica. anes scyllingas
+gewyht. & seo+t on w+atere. & sile him drinca f+astenda.
Nim eft rudan. & cnuca & le+ge hy +tanne on eced. &
sile hym f+astende drinca. Eft sona nim lufestices s+ad.
ane handfulle; & ete hyt.

[} (\POTUS PROUOCANS VOMITUS. AD UOMITUM.\) }]

   +Tes lacecr+aft sceal +tan mann +tt spiwan wyllan. Wyte
+tu +gewyslice +tt se speau drenc dea+t him mycel +god.
& fultum. +ge on +ta breostan. & on heort +ge sida. &
on +tarra lun+gane. & on +tare milta. & on +tan inno+t.
<P 130>
& on +tan m+a+ga. +ge on ealle +ta yfele w+ata +te wy+tinna
+te m+a+gen beo+t. & abeotan +ta heortan. eall +te drenc
afyrsa+t. & acl+ansa+t. & +ta hylc +ting swa +tar weaxan +te
by+d; to yfele in +tan mann. +Tur +tane drenc he sceal
beon +gely+tegod. & alysed. +te sp+au drenc ys god +ar
mete. & betra +after mete. for+tan +te ealde l+aces hyt
+tus wrytan. +tat seo fastnysse +t+as yfeles w+atan on +tan
heafede. & +tt oferflawende yfel on +tan breostan; by+d
astired +after +tan mete. & se yfela w+ata on +tan
+gellan by+d eac astired. +tanne +tur +tane dreng; he by+d
afeormud. & ne +ge+tafa+t +tt +t+ar +ani+g yfel w+ata beo
+gesamnad. innan +tan m+a+gen. +tus +tu scealt +tane
sp+aaw drenc wyrcean. Nim smale napes. & le+ge hy on
eced. & do +tar huni+g to. & l+at hy lic+gean ane niht
+t+ar on. of+gotene. ete +tanne a mor+gen. fort he full
sy drince +tanne after wearm w+ater. Nim +tanne an 
fe+dere. & dyppe on ele. & stynge on hys mu+te. o+t+ter
his fingers do on hys mu+t. +tt he +tane sp+au drenc
astyrie. & eft sona. Nim cuppan fulle w+ateres & sealti
& meng swy+te to gadere. of +tt sealt moltan sy. do
hyt +tanne on ane croccan an nyht. nim hyt a mor+gen
& dreahne hit +turh linnen cl+a+t. & syle hym drinca.
+tanne se drenc hyne styr+ge. +tanne sile him drince
+gelomlice wearm w+ater. +tt he +ta bet spiwe.

[} (\POTUS LEUIOR AD VOMITUM.\) }]

   And eft +gyf +tu wylle sile hym leohtran dreng. Nim
+tanne wearm w+ater. & syle hym drincan. duppe +tanne
a fe+ter on ele. & do on hys mu+t. o+t+ter hys fingres
& he spi+t sona. Eft sona endlufan leaf on bul+ga+gine
of +geot hy ane niht. mid wyne. +tanne on mor+gen nim
<P 132>
+ta leaf & cnuca hy on treowenum f+ate. & of +geot hy
mid +tan ylcan wyne +te hy +ar of+gotene w+aran & sile
hym drincan. Nim eft eallan wyrte wos swa wearm 
twe+gea d+ales. & huni+ges +tan +triddan d+al. & meng to
gadere & sile hym drincan fastende. & nim eft swana
grene cyrf+atan an handfulle. & do hy on wyn. & do
+tar to huni+ge. & do hy on ealu. & sile drinca. & eft
sona nim curfettan wyrtruman. & cnuca hy. & wring
+t+ar of anes +a+ges sculle fulle +t+as woses. & eles +ane
+a+ges sculle fulle. & ellan wyrte. wurtrumem. nim
+tanne & cnuca hy. & wrin+g. +t+ar of ane sculla fulle. &
twe+gra +a+ger sculle fulle wynes. & meng eall to gadere
& sile hym drincan an stuf ba+te.

[} (\CONTRA NIMIUM VOMITUM.\) }]

   +Tisne lacecr+aft mann sceal don manne +tt swy+te swiwa+t.
+gif wulla+t +tat hit astonden. +tt greccas hate+t              #
(\apoxerrisis\) .
+tt sinden +ta menn; +ta after +tan +te hy hure mete
habba+t +ge+ti+ged; +tt hine sceollan aspywan. & hwylan
+ar hy etan. hy spiwa+t. & +te m+a+ga sar+ga+d. & +te inno+t
to swyl+t & he by+t on +alce lime +gwer+gi. & sin+ganlice
hym +turst. & se ansine. & +ta fet beo+t toswollen. &
his anwlita by+t blac. & his migga; by+t hwit. & he
sceal +gelomelice mi+gan. +tus +tu scealt hine hr+adlice
l+acni+ge. +gif +ta ylda habbe; l+at him blod. of bam +ta
foten. byneo+tan ancleowe. swa si +tt blod forl+ate +tt
ealluga se seocca ne +getori+ge. +tt +ta +ting +te +tane ma+gen
healde+t. +tt hy n+afre for +tan forwyr+tan. & +teo o+tru
blodl+ase ys. +te +tu +tane seoccan l+acni+ge scealt. +tt ys
+tt +tu hym scealt l+atan blod. under +tare tuncgan +tt
+teo blodl+ase +tane mann alihte. & +after +tt seo blodl+ase
si +gefylled; +tu hine scealt scearpi+gean. nim +tanne
<P 134>
sealt & gnid +ta wunda mid. nim +tanne cicena mete.
& wylle c+arsen. & eorme leafes s+ad. & seo+t hy on
watere. hwonlice meng +tar to ele. & huni+ge. & wyrc
+tanne cly+tan +terof. & le+ge +tarto +tru d+a+ges. & +tre      #
niht.
Eft sona nim gladenan & hlutter pic. & meng to gadere.
& do to ele & wex. & beferes her+t+tan & galpanan. &
panic. & hwyt cudu. cnuca +tanne eall +tas to gadere.
& ma+gce to gadere. meng +tarto +tanne ecede & wyrce
cly+tan of +tissum. & le+ge +tar to. Eft sona nim alewen
& myrra. & hwit cudu. & +a+gra hwit. meng eall togadere.
Nim +tona acuma. & wylle +tar on. & le+ge
aforenan renan+gen +tane m+a+ge. & after +tyssun nim
weremod & dyle. cnuca to gadere. nim +tanne ele seo+d
+ta wyrta. wyrma +tanne +ta fet. & +ta handa. wyrce  
+tanne cly+tan of +tisse wyrta. & bynd swy+te to +tan
handan. & to +tan fotum & myd swy+te dri+geon handum
straca +geornlice +tane inno+t. & +after +tissum unbynd +ta
fet. & +ta handa. & smyre hy lange hwile mid +tare
sealfe. & forhabban hyne wy+d micele gangas. & nim
+getemsud melu. & bac hym anne cicel of. & nim
cumin. & merces s+ad. & cnede to +tan hlafe & syle hym
etan hnesce +a+gere. mid +tan hlafe. & hetan pinhnutena
cyrnles. & amigdalas. & o+tera hnutena cyrnlu.
& wyrce hym blacne briu+t. & forhabbe +ta hyne; wy+d
+alc +tweald. & +gif he after. & spiwe sile him drincan
hluttur ecede +ar he eta & after hys mete. Wy+d +tan
ylcan. nym betonican swa grene. & gnid hy. on w+atera.
& do +tonne sum d+al huni+ges to & sile drincan f+astende
ane cuppan fulle. Nim eft bettonican +treora scyllange
+gewyht. & seo+d hy on huni+ge swe+te & stire hy +gelomlice. 
wyrc +tanne swa greate clymppan feowur +ta litle
+aceran. & sile hym +tan f+astende etan. on wearmum
w+ateran. feowur da+ges +alc ane clyne. Eft nim
saluiam ane hand fulle. & cnuca hy swy+te smale. & 
<P 136>
nim twelf piper corn. & gnind. hy sm+ale. & nim
+tanne +a+gru. & swing ho to g+adere. mid +tam wyrtum.
& mid +tan pipore. Nim +tanne ane cl+ane panne. &
hyrste hy mid ele. & +tanne hy beon cole ete hy
+tanne fastinde. Nim eft dyles s+ades twelf pene+ga
+gewiht. & piperes alswa fela & cimenes swa fela & gnid
hit to duste. nim +tanne mintan & seo+d hi on w+atera
& do +t+ar to +gehw+ade wyn. drinca +tanne he wylle to
hys bedde. Eft sona +gif se man spiwan & he ne ma+ge
etan; syle him drincan elenann wyrtrumann. o+t+ter
ualerianam leaf. o+t+ter myllefolyam wy+d wyne +gemengged.
Eft sona +gif man sy +gewanulic +tt hyne +tyrete.
nym lubestican ny+tewearde. & gnid on wine. & on
watera & sile hym drincan. Eft sona nim elenam
& spelter. & seo+t on wine & sile hym drincan. +tis ys
seo selesta drenc. wy+d +tt broc. & wy+d +tan ylcam +genym.
hwitcude & alewan. & mirra & gingiferan. & cymen. &
grind hy eal to gadere. & do huni+g to. swa fela swa
+t+arf sy. Nim +tanne linnenne cl+a+d & le+ge +ta sealfe
uppan. by+d +tanne ofer +tane m+a+gen. +tanne cl+ansa+t +ta
scealfe +tane inno+t. & +ta werinysse awe+g +gede+d. & +tane
ma+gan +gewyrm+t. Wy+t +tan ylcan. nim swefles ehta
pene+ga +gewyhta. & cnuca hine smale. nim +tanne an
hrere br+ad +a+g. & do hyt an innan. & sile hym etan.
Eft sona +gif +tu wylt +te werinyssa awe+g don. of +tan
mann; +tanne +tat yfel hyne +ge+treadne h+af+d of +de +turst
awe+g adon. Nim hwyt cudu & gyngyfere. & recels. &
lauwinberi+gean. & cost +alces +tissa emfela. nim +tanne.
of o+t+trum pyhmentum ane sticcan fulne. & gnid hy
eal togadere. Nim +tanne wateres twe+gen dales. & wines
+tane +triddan dal. meng +tanne eall togadere syle him
drican.

<P 138>
[} (\AD EMOPTOYCOS. LATINE DICITUR REIECTATIO.\) }]

   (\Ad emoptoycos\) +tt greccas hate+d (\amatostax\) +tt ys on
ledene ure +genemned. (\reiectatio.\) & on englisc ys
haten blod rine. +tus him e+gle+t se blod rine. hwilum
+turh +ta nosa hym yrn+t +tt blod. hwilum +tanne on arsganga
sitt hyt hym fram yrna+t. ac +ta ealde l+aces
s+adan. +tt +teos +trowung ys +geset of feofer +tingum; +tt
ys of +tan breoste. & of +tan ma+gan. & of +adran. & of
+tan +tearman. Galwenus se l+ace hyt of hys snotornysse
+tus wrat. Gif hyt on +tan breoste by+d. o+t+ter on +tan
ma+gan; +tanne +turh +tane spi+tan +tu hyt miht +gecnawen.
+gif hyt by+t on +tan +adran. o+t+ter of +tare bladre; +tu
miht +turh +tane miggan hyt +gecnawan.

[} (\SI DOLOR & I[{N{]FIRMITAS SIT IN VISCERIBUS.\) }]

   +Gif hyt by+d of +tan +terman; +tanne myht +tu +turh
+tane arsgang hyt +gecnawan. +Tis by+d on+gyton on sume
manne. +tt +tt blod hym ut of +tan heafode ut wyl+t. &
on suma hwilum +tt hyt ut sprin+t +tur +ta twa litlan
+turlu +ta innan +tara ceolan beo+t. for+tan +ta +adran
beo+t to brocone +ta inna +ta +turlu beo+t. & hwilun of
+tare ceolan +tt blod ut wyl+t. hwilum of +goman. hwilum
of +tan scearpan banum +te bytweox +tan breostan by+t.
& hwylum of +tare lun+gone. hwylum of +tan ma+gen.
hwylum of +tam inno+te. hwilum of +tan lendune. +Tis
ys +tt +gescead +tara lacnunge. +Gif +tat blod o+t +tan heafode
wyll. +tus +tu scealt hyt a+gytan he hwest hefelice.
& sindri+g blod he ut rac+t. +tane +gif +ta adra by+t to
brocen innan; +tan +turlu; & of +tan uue dropa+t uppan
<P 140>
+ta tunga. & of +tara tungan hyt. in+gehwyrf+t. & he
a+gyn+t to brecanne +tanne to spiwanne. +tanne +gif hyt
cum+t of +tare +trotan. +tus +tu hyt scealt a+gitan. +tanne
he hwest. +tanne smyit hys tunge. & he ut hr+a+t
wurmsig blod. & +teo +trutu by+d mid sare +gemen+ged.
swa swi+te +tt he hyt utan +gefret. +gif hyt of +tan goman.
butan blode. +tt swi+de ut hre+ac+t. +tanne to do +tu hys
mu+t. & hawa hw+a+ter hys ceaflas sin toswollene. & he
ea+telic nan +ting forswoligon ne m+a+g. +tanne +gif hyt.
of +tan scearpe bane by+d; +tt he sarlice hwest; & blod
ut spiuw+t; & micel blod astyre+t. & +gif +g+a+d hys breost
beo+d +gesar+gude +tanne wite +tu +gewyslice; +tt +ta adran to
brocene. +te on +ta +turlun synd. +gesette. +tanne +gif
+tat blod. of +ta lungune cym+t; +tt a+gyt +tu hyt +tus.
+Gif +tat blod beo swy+te read. & clane ut to spiwanne.
& he mid hwostan hyt ut hr+ac+t butan alcum sare.
+gif +tat blod of +tan inno+te flowe. +tt wyte +tu +tt sindon
wunda on +tan +tearmum. & +tanne he to arsganga
g+a+t; +tanne +tt hym fram g+a+t by+t swy+te wy+t blode
+gemen+ged. & +tanne +gif hyt by+t. of renys o+t+ter +tan
lendene +tanne cum+t +tt blod of +tara bl+addran. & +tt
he myh+t: by+t sweart. o+t+ter hwyt o+t+ter read. for+tan
of yfelre adle becym+t +tis +ting on +tan mann.
+tus +tu hyne scealt lacni+ge do hyne on wearme huse.
& on beorht. & bedde hys bed myd mor secge. oppan
+tara eor+ta. & he hyne sceal forhabban wy+t fela +tingas.
+tis ys +arest wy+t micele sp+ace. & wy+t yrsunga. & wy+t
hamed +ting. & fram alce furwerfetum fl+asce. & fram
smyce. & fram alce un+ge+tilde. for+tan +ta addran bersta+d
hwila for +tan miceles blodes +tin+ge +te on +tin lichama
& on addra by+t.

<P 142>
[} (\JPOCRAS DICIT QUOD QUIDAM PLURES VENAS QUAM [{ALII
HABEANT{] .\) }]

   Jpocras se l+ace atwuwde +tt on sumum lichama beo+t
ma addra +tan[{n{]e on sume. & +te lichama by+t wearmra
+tanne se +te smaran addran & +ta swa feawa ann beo+t.
+tanne +te lichama & +ta addran beo+t +t+as yfelan blodes
fulle. +tanne scealt +tu hy l+aten blod on +tan earme.
+gif he +tara hulde habban. & wyrc him si+t+tan twe+gen
firesce cly+tan. & bind o+terne betwex +ta sculdru. o+terne
betwoex +ta breoste. & syle hym ealra +arest etan +gebr+adne
swam. & +gif +tt blod ut wealle. o+tan heafode.
+tanne cnuca +tu swam. & nim w+ater & huni+g & meng
togadere. & sile hym drincan. Nym +tanne ecede &
huni+g. an meng to gadere. Nim +tanne an fe+tere. &
dyppe +tar on. & smyra +tanne +ta stowe mid. Loca hw+ar
+tt blod utwealle. +gif +tu +ta stowe +geracen m+a+gen. +gif
+tat blod of +tara ceolan ut wealle; nym cole spogiam.
& swam. & sealt. & cnuca eall to gadere. & bynd
+tanne +tane cly+tan uppa +ta +trotan. & sile hym +arest
drincan; finul on hluttrum wine. & sile hym etan
nywe beo bl+ad. & hym by+d sona bet. And +gif +tat
blod on +tara lungane si +tanne nim we+gbr+adan & cnuca
hi+g. & wring +tar of +tt wos & drinc. Gif hyt by+t of
+tan scearpan bane +ta betwex +ta broesta by+t; +tanne
nym +tu cealde swam. & scealt. & cnuca to gadere.
nym +tanne spongyam & le+ge +ta scealfe on uppan. &
bynd to +tan breostan. cnuca +tane swam & do hine
<P 144>
on watere. & drinca hyne butan sealt & +gif he +tare
ylde habban +tanne l+at +tu hym blod. & bynd +ta scealfe
to +tan breostan +tanne.

[}+GIF +TT BLOD OF +TAN INNO+TE CUM+T. VIJ'.}] 



