<B COBOETH>
<Q O2 XX PHILO BOETHAL>
<N BOETH ALFRED>
<A ALFRED>
<C O2>
<O 850-950>
<M 850-950>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T PHILOSOPHY>
<G TRANSL>
<F LATIN>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z X>
<S SAMPLE X>


[^ALFRED'S BOETHIUS.
KING ALFRED'S OLD ENGLISH VERSION OF
BOETHIUS DE CONSOLATIONE PHILOSOPHIAE.
ED. W. J. SEDGEFIELD.
OXFORD: THE CLARENDON PRESS, 1899.
PP. 74.15  - 79.7   (XXXIII)  (SAMPLE 1)
PP. 82.18  - 89.3   (XXXIV)   (SAMPLE 2)
PP. 89.24  - 94.13            (SAMPLE 3)
PP. 117.1  - 124.1  (XXXVIII) (SAMPLE 4)
PP. 126.28 - 135.21 (XXXIX)   (SAMPLE 5)^]

<S SAMPLE 1>
[^B9.3.2^]
<P 74>
<R 33.74.15>
[{+ta{] se Wisdom +ta +tis leo+d [{asungen{] h+afde, +da
ongan he eft spellian & +tus cw+a+d: Genog ic +te h+abbe 
nu gereaht ymb +da anlicnessa & emb +da sceaduwa +t+are so+dan
ges+al+de.
<R 33.74.18>
Ac gif +tu nu sweotole gecnawan meaht +ta anlicnesse +t+are
so+dan [{ges+al+de{] +tonne is si+d+dan +dearf +t+at ic
+te hi selfe get+ace.
<R 33.74.20>
+ta andwyrde ic & cw+a+d: Nu ic ongite genog openlice +t+atte
+alces goodes genog nis on +dissum 
[{woruldwelum{] , ne +alt+awe anwald nis on nanum weoruldrice, 
ne se so+da weor+dscipe nis on +tisse weorulde, ne +ta
m+astan m+ar+da ne sint on +dysse woruldgylpe, ne sio hehste
blis nis on +tam fl+asclicum lustum.
<R 33.74.25>
+da andsworede se Wisdom & [{cw+a+d{] : Hw+a+ter +tu nu fullice
ongite forhwy hit +tonne swa sie?
<R 33.74.26>
+da andswarede ic & cw+a+d: [{+teah{] ic his nu hw+athwugu
ongite, ic wolde hit +teah fullicor & openlicor 
of +de ongitan.
<R 33.74.28>
+da andsworode se [{Wisdom{] & cw+a+d: Genog sweotol hit is
+t+atte God is anfeald & untod+alendlic, +teah 
hine dysige men on m+anig tod+alen, [{+tonne{] hi dwoliende
seca+d +t+at hehste 
<P 75>
god on +da s+amran gesceafta.
<R 33.75.1>
Hw+a+ter +tu [{nu{] wene +t+at se nauhtes maran ne +tyrfe se
+te m+astne anwald h+af+d +tisse worulde?
<R 33.75.3>
+ta andsworede ic eft & cw+a+d: Ne secge ic no +t+at he
nauhtes maran ne +dyrfe, for+d+am ic wat +t+at nan 
nis +t+as welig +t+at he sumes eacan ne +tyrfe.
<R 33.75.5>
+da andswarode se Wisdom & cw+a+d: [{Genog{] [{rihte{] +tu
s+agst; +teah hwa anwald h+abbe, gif o+der h+af+d maran,
+tonne [{be+tearf{] se unstrengra +t+as [{strengran{]
fultumes.
<R 33.75.8>
+da cw+a+d ic: Eall hit is swa +tu s+agst.
<R 33.75.9>
+da cw+a+d se Wisdom: +teah mon nu [{anweald{] & genyht to
tw+am +tingum nemne, [{+teah{] hit is an.
<R 33.75.10>
+ta cw+a+d ic: Swa me +tinc+d.
<R 33.75.11>
+da he cw+a+d: Wenstu nu [{+t+at{] se anwald & +t+at geniht
sie to forseonne o+d+de eft swi+dor to weor+dianne 
+tonne o+dre good?
<R 33.75.13>
+ta cw+a+d ic: Ne [{m+ag{] n+anne mon +t+as tweogan +t+atte
anwald & genyht is to weor+dianne.
<R 33.75.15>
+da cw+a+d he: Uton nu, gif +de swa +tince, ecan +tone anwald
& +t+at geniht, don +t+ar weor+dscipe to, & 
gereccan +tonne +ta +treo to anum.
<R 33.75.17>
+da andswarode ic & cw+a+d: Uton +t+as, for+d+am hit is so+d.
<R 33.75.18>
+da cw+a+d he: Hwe+ter +te +tonne +tince unweor+d & unm+arlic
sio gegaderunc +tara +driora +tinga +tonne +ta +trio
bio+d to anum gedon, o+d+de hw+a+der hit +te eft +tince
eallra +tinga weor+tlicos+d & m+arlicost?
<R 33.75.21>
[{Gif{] +tu nu +anigne mon cu+de +tara +te h+afde +alces
+tinces anwald & +alcne weor+dscipe h+afde, swa for+d +t+at
he na maran ne +dorfte, ge+tenc nu hu weor+dlic & hu
forem+arlic +te wolde se man +tincan.
<R 33.75.25>
& +teah he nu +ta +treo h+afde, gif he n+are hliseadig, +tonne
w+are him +teah sumes weor+dscipes wana.
<R 33.75.26>
+ta cw+a+d ic: Ne m+ag ic +t+as [{o+dsacan{] .
<R 33.75.27>
+ta cw+a+d he: Hu ne is +t+at +donne genog sweotol +t+at we
sculon don +ta hliseadignesse to [{+t+am{] +trim, & 
don +ta feower to anum?
<R 33.75.29>
+da cw+a+d ic: +t+at is cyn.
<R 33.75.30>
+ta cw+a+d he: Hw+a+ter +tu [{nu{] wene +t+at se auht bli+de
sie +de ealle +tas [{feower{] h+af+d?
<R 33.75.31>
Fifte bi+d seo blis, & m+ag don eall +t+at he wile, & nanes
+tinges maran ne be+tearf +tonne he h+af+d.
<R 33.75.33>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic n+afre ge+tencan, gif he swylc w+are
& +t+at eall h+afde, hwonan him +anig unrotnes
<P 76>
cuman sceolde.
<R 33.76.1>
+da cw+a+d he: Swa+teah is to ge+tencanne +t+at +da fif +ting
+te we +ar ymb [{spr+acon{] , +teah hi tonemde sien 
mid wordum, +t+at hit is eall an +ting, +tonne hi gegaderede
bio+d; +t+at is anwald & genyht & forem+arnes &
weor+dscipe & blis.
<R 33.76.4>
+ta fif [{+ding{] , +tonne hi ealle gegaderade bio+d, +tonne
bi+d +t+at God; for+d+am +ta fif eall nan mennisc man
fullice habban ne m+ag +da hwile +te he on +tisse worulde
bi+d.
<R 33.76.7>
Ac +tonne +ta fif +ting, swa we +ar cw+adon, eall gegadorede
bio+d, +tonne bi+d hit eall an +ting, & +t+at an
+ding bi+d God; & he bi+d anfeald untod+aled, +teah he +ar
[{on{] m+anig tonemned w+are.
<R 33.76.10>
+da andsworede ic & cw+a+d: +tisses ic eom ealles ge+tafa.
<R 33.76.12>
+ta cw+a+d he: +teah nu God anfeald sie & untod+aled, swa swa
he is, se mennisca gedwola hine tod+ale+d on
m+anig mid heora unnyttum wordum.
<R 33.76.14>
+alc mon tiohha+d him +t+at to selestum goode +d+at +t+at he
swi+dust lufa+d; +tonne lufa+d sum +d+at, sum elles
hw+at.
<R 33.76.16>
+t+at bi+d +tonne his god +t+at he +t+ar swi+dost lufa+d.
<R 33.76.17>
+tonne hi +tonne heora God on swa monige d+alas to d+ala+d,
+tonne meta+d hi nau+ter ne God selfne ne +tone
d+al godes +de hi swi+dor lufia+d.
<R 33.76.19>
+tonne hi hine selfne don ealne +atg+adere, nabba+d +tonne
nau+der ne hine ealne ne +tone d+al +te hi +t+arof
dydon.
<R 33.76.21>
For+dy ne fint +alc mon +t+at he sec+d for+dy he hit on riht
ne sec+d.
<R 33.76.22>
Ge seca+d +t+at ge findan ne magon, +tonne ge seca+d eal good
on anum [{goode{] .
<R 33.76.23>
+da cw+a+d ic: +t+at is so+d.
<R 33.76.24>
+da cw+a+d he: +tonne se mon w+adla bi+d ne wilna+d he nanes
anwealdes, ac he wilna+d welan & flih+d +ta 
w+adle; ne [{swinc+d{] he nauht +after +t+am hu he forem+arost
sie, ne nan man eac ne begit +t+at he +after ne 
swinc+d.
<R 33.76.27>
He +tonne win+d ealle his weoruld +after +t+am welan, &
forl+at m+anigne weoruldlust wi+d +t+am +te he +tone 
welan begete & gehealde, for+t+am +te his hine lyst ofer eal
o+dru +ting.
<R 33.76.30>
Gif he hine +tonne beget, +tonne +tinc+d him +t+at he n+abbe
genog buton he h+abbe [{eac{] anwald +t+arto, 
for+t+am+te him +tinc+d +t+at he ne m+age +tone welan buton 
anwalde gehealdan.
<R 33.76.33>
Ne him eac n+afre genog 
<P 77>
ne +tinc+d +ar he h+abbe eal +t+at
hine lyst, for+don +te +tone welan lyst anwaldes,
& +tone anwald lyst weor+dscipes, & +tone weor+dscipe lyst
m+ar+da.
<R 33.77.3>
Si+d+dan he +t+as welan full bi+d, +tonne +tinc+d him +t+at he
h+abbe +alcne willan gif he [{h+abbe{] anwald.
<R 33.77.4>
& ges+al+t ealne +tone welan +after +t+am anwalde, buton he
hine mid l+assan begitan m+age; & forl+at +alcne
o+derne [{weor+dscipe{] wi+d +d+am +te he m+age to +d+am
[{anwealde{] cuman.
<R 33.77.7>
& +tonne gebyre+d oft, [{+tonne{] he eall wi+d anwalde geseald
h+af+d +t+at +t+at he h+afde, +t+at he n+af+d nau+der 
ne +tone anwald ne eac +t+at [{+t+at{] he wi+d sealde, ac
[{wyr+d{] +tonne swa earm +t+at he n+af+d fur+tum +ta
ned+tearfe ane; +t+at is wist & w+ada.
<R 33.77.11>
Wilna+d +teah +tonne +t+are ned+dearfe, n+as +t+as anwaldes.
<R 33.77.13>
We spr+acon +ar be +t+am fif ges+al+tum; +t+at is wela &
anwald & weor+dscipe & form+arnes & willa.
<R 33.77.14>
Nu h+abbe we gereaht be welan & be anwalde, & +t+at ilce we
[{magon{] reccan be +t+am +trim +de we [{unareht{] 
habba+d; +t+at is weor+dscipe & forem+arnes & willa.
<R 33.77.17>
+ta +trio +tincg, & +ta tu +te we +ar nemdon, +teah hwa wene
+t+at he on hiora anra hwylcum m+age habban 
fulla ges+al+da, ne bi+d hit no +dy hr+a+tor swa, +deah hi his
wilnigen, buton hi +ta fif ealle habben.
<R 33.77.20>
+da andsworede ic & cw+a+d: Hw+at sculon we +tonne don, nu +tu
cwist +t+at we ne m+agen on +dara anra hwylcum
+t+at hehste good habban & +ta fullan ges+al+da, ne we huru
ne wena+d +t+at ure anra hwelc +ta fif eall 
+atg+adre begite?
<R 33.77.24>
+da andsworede he & cw+d: Gif hwa wilna+d +t+at he +ta fif
eall h+abbe, +tonne wilna+d he +tara hehstena 
[{ges+al+da{] .
<R 33.77.26>
ac he ne m+ag +da fullice begitan on +disse weorulde, for+d+am
+teah he ealle [{+ta{] fif ges+al+da begite, 
+tonne ne bi+d [{hit{] +teah +t+at hehste good ne +ta 
[{selestan{] [{ges+al+da{] ; for+d+am hi ne bio+d ece.
<R 33.77.29>
+ta andswarode ic & cw+a+d: Nu ic ongite genog sweotole +t+at
+da selestan ges+al+da ne sint on +tisse 
weorulde.
<R 33.77.31>
+ta cw+a+d he: Ne +tearf nan mon on +dys andweardan life
spyrian +after +t+am so+dum ges+al+dum, ne +t+as 
<P 78>
wenan +d+at he +ar m+age good genog findan.
<R 33.78.1>
+da cw+a+d ic: So+d +tu s+agst.
<R 33.78.3>
+Ta cw+a+d he: Ic wene [{nu{] +t+at ic +te h+abbe genog ges+ad
[{ymb{] +da leasan ges+al+da, ac ic wolde nu +t+at +du 
wende +tin inge+tonc from +t+am leasum ges+al+dum; +tonne
ongitst +tu swi+de hr+a+de +ta so+dan ges+al+da +te ic +de
+ar gehet +t+at ic +te eowian wolde.
<R 33.78.7>
+ta cw+a+t ic: Ge fur+dum +ta dysegan men ongita+d +t+atte
fulla ges+al+da sint, +teah hi +t+ar ne sien +t+ar hi 
heora wena+d.
<R 33.78.9>
+tu me gehete nu lytle +ar +t+at +du hi wolde me get+acan.
<R 33.78.10>
ac +t+as me +tinc+d +d+at +t+at bio sio so+de & sio fulfremede
ges+al+d +de m+ag +alcum hire folgera sellan 
+durhwunigendne welan & ecne anwald & singalne weor+dscipe & 
ece m+ar+da & fulle geniht.
<R 33.78.13>
Ge fur+dum +t+at ic cwe+de sie sio so+de ges+al+d +te an
+dissa fifa m+ag fullice forgifan, for+d+am+te on +alcum
anum hi sint eall.
<R 33.78.15>
For+d+am ic secge +tas word +de for+ty ic wille +t+at +du wite
+d+at se cwide swi+de f+ast is on minum mode, 
swa f+ast +t+at his me nan mon gedwellan ne m+ag.
<R 33.78.17>
+ta cw+a+d he: Eala, cniht, +ty +tu eart ges+alig +t+at +tu
hit swa ongiten h+afst; ac ic wolde +t+at wyt 
spyredon get +after +t+am +te +te wana is.
<R 33.78.20>
+da cw+a+t ic: Hw+at is +t+at +donne?
+ta cw+a+d he: Wenst +du hw+a+der +anig +tissa andweardana
gooda +te m+age sellan fulle ges+al+da?
<R 33.78.22>
+da andswarode ic & [{cw+a+d{] : Nat ic nan wuht on +dys
andweardan life +te swilc gifan m+age.
<R 33.78.24>
+da cw+a+d he: +tas andweardan good sint anlicnessa +t+as ecan
goodes, n+as ful goode, [{for+tam{] hi ne magon
so+d good & ful good forgifan hiora folgerum.
<R 33.78.26>
+ta cw+a+d ic: Ic eom genog wel ge+tafa +t+as +te +tu s+agst.
<R 33.78.27>
+da cw+a+d he: Nu +du +tonne wast hw+at +da leasan ges+al+da
sint & hw+at +ta [{so+tan{] [{ges+al+da{] sint, nu ic 
wolde +t+at +tu leornodest hu +tu mihtest becuman to +tam 
so+tum ges+al+dum.
<R 33.78.31>
+da cw+a+d ic: Hu ne gehete +tu me gefyrn +ar +t+at +du hit
wolde me get+acan, & me lyste nu +t+at swi+de 
georne geheran.
<P 79>
<R 33.79.1>
+da cw+a+d he: Hw+at sculon we nu don to +ton +t+at we m+agen
cuman to +t+am [{so+dum{] ges+al+dum?
<R 33.79.2>
Hw+a+ter we scylen biddan +tone godcundan fultum +ag+der ge on
l+assan ge on [{maran{] , swa swa ure u+dwita 
s+ade, Plato?
<R 33.79.4>
+ta cw+a+d ic: Ic wene +t+at we scylen biddan +tone f+ader
ealra +tinga; for+d+am se +de hine biddan nyle 
+tonne ne gemet he hine, ne fur+tum ryhtne weg wi+d his ne 
areda+d.

<S SAMPLE 2>
<P 82>
<R 34.82.18>
+Da se Wisdom +ta +dis leo+d & +tis gebed asungen h+afde, +ta
ongan he eft spellian & +tus cw+a+d: Ic wene 
+t+at hit sie nu +arest +tearf +t+at ic +de [{gerecce{] hw+ar
+t+at hehste good is, nu ic +de +ar h+afde gereaht hw+at
hit w+as, o+d+de hwylc +t+at medeme good w+as, hwylc +t+at
unmedeme.
<R 34.82.22>
Ac anes +tinges ic +te wolde +arest acsian: Hw+a+der +tu wene
+t+at +anig +ting on +tisse worulde swa good sie
+t+at hit +de m+age [{forgifan{] fulla ges+al+da?
<R 34.82.25>
+de ic +de ascige +ty ic nolde +t+at unc beswice +anegu leas
[{anlicnes{] for so+da ges+al+da.
<R 34.82.26>
For+dy [{nan{] [{mon{] ne m+ag o+dsacan +t+at sum good ne sie
+t+at hehste, swa swa sum micel +awelm & diop, & 
irnen m+anege brocas & ri+da of.
<R 34.82.28>
For+dy mon cwi+d be sumum goode +t+at hit ne sie ful good,
for+d+am him bi+d hw+ashwugu wana; & +teah ne bi+d
ealles butan, for+d+am +te +alc +ting wyr+d to nauhte gif hit
nauht goodes on him 
<P 83>
n+af+d.
<R 34.83.1>
Be +ty +du meaht ongitan +t+at of +tam m+astan goode cuma+d
[{+da{] l+assan god, n+as of +d+am l+assan +t+at m+aste, 
+ton [{ma{] +te sio ea m+ag weor+dan to +awelme.
<R 34.83.3>
Ac se +awelm m+ag weor+dan to ea, & +teah sio ea cym+d eft to
+d+am +awelme; swa cym+d +alc good of Gode & 
eft to him, & he is +t+at fulle god & +t+at fullfremede, +t+at
nanes willan wana ne bi+d.
<R 34.83.6>
Nu +tu meaht sweotole ongitan +t+at +t+at is good self.
<R 34.83.7>
Hwi ne meaht +du ge+tencan, gif nanwuht full n+are, +tonne
n+are nan wuht wana, & gif nan wuht wana 
n+are, +tonne n+are nan wuht full?
<R 34.83.10>
For+ty bi+d +anig +ting full +te sum bi+d wana, & for+dy bi+d
+anig +ting wana +de sum bi+d full; +alc +ting bi+d
fullost on his agnum earda.
<R 34.83.12>
Hwy ne meaht +tu +tonne ge+dencan, gif on +anegum +tissa
eor+dlicena gooda +aniges willan & +aniges goodes
wana is, +tonne is sum good full +alces willan, & nis nanes
goodes wana?
<R 34.83.15>
+da andsworede ic & cw+a+d: Swi+de rihtlice & [{swi+de{]
gesceadwislice +tu h+afst me ofercumen & gefangen, 
+t+at ic ne m+ag no wi+dcwe+dan ne fur+dum ongean +d+at 
+tencan, buton +t+at hit is eall swa swa +tu s+agst.
<R 34.83.20>
+ta cw+a+d se Wisdom: Nu ic wolde +t+at +du +dohte geornlice
o+d +t+at +du ongeate hw+ar sio fulle ges+al+d sie.
<R 34.83.21>
Hu ne wast +tu nu +d+atte eall moncyn is anmodlice ge+tafa
+t+at God is fruma ealra gooda & waldend ealra
gesceafta?
<R 34.83.23>
He is +t+at hehste good, ne n+anne mon nu +t+as ne tweo+d;
for+d+am +te hi nauht niton betere, ne fur+dum 
nauht emngoodes.
<R 34.83.25>
For+d+am us s+ag+d +alc gesceadwisnes & ealle men +t+at ilce
andetta+d +t+at God sie +t+at hehste good, 
for+t+am+te hi tacnia+d +t+atte eall good on him sien.
<R 34.83.28>
for+d+am gif hit swa n+are, +tonne n+are he +t+at +t+at he
gehaten is; o+d+de +anig +ting +ar w+are o+d+de +alt+awre,
+tonne w+are +t+at betere +tonne he.
<R 34.83.30>
Ac for+d+am+te nan +ting n+as +ar +tonne he ne +alt+awre
+tonne he ne diorwyr+dre +tonne he, for+d+am he is fruma
& +awelm & hrof eallra gooda.
<R 34.83.32>
Genog 
<P 84>
sweotol hit is +d+at +t+at fulle good w+as +ar+d+am +te
+t+at wana.
<R 34.84.1>
+t+at is to gelefanne +t+at se hehsta God sie +alces godes
fullast, +tyl+as we leng sprecen ymb +tonne we 
ne +tyrfen.
<R 34.84.3>
Se ilca God is, swa swa we +ar s+adon, +t+at hehste good & +ta
selestan ges+al+da, nu hit is openlice cu+d
+t+at +da selestan ges+al+da on nanum o+drum gesceaftum ne
sint buton on Gode.
<R 34.84.6>
+ta cw+a+d ic: Ic eom ge+tafa.
<R 34.84.8>
+da cw+a+d he: Ic +te healsige +t+at +du gesceadwislice +t+at
ongite +t+atte God is full +alcere 
fullfremednesse & +alces godes & +alcere ges+al+de.
<R 34.84.10>
+da cw+a+t ic: Ic ne m+ag fullice ongitan forhwy +du eft
s+agst +t+at ilce +t+at +du +ar s+adest.
<R 34.84.11>
+ta cw+a+d he: For+dy ic [{hit{] +te secge eft, +ty ic nolde
+t+at +du wende +t+at se God +te f+ader is and fruma 
eallra gesceafta, +t+at him ahwonan utan come his sio hea
goodnes +te he full is.
<R 34.84.14>
Ne ic eac nolde +t+at +du wende +t+atte o+der w+are his god &
his ges+al+d, o+der he self.
<R 34.84.16>
for+d+am gif +du wenst +t+at him ahwonan utan come +ta good
+te he h+af+d, +tonne w+are +t+at +ding betre +te hit
him from come +tonne he, gif hit swa w+are.
<R 34.84.18>
Ac +t+at is swi+de dyslic & swi+de micel syn +t+at mon +t+as
wenan scyle be Gode, o+d+de eft wenan +t+at +anig 
+ting +ar him w+are o+d+de betre +donne he o+d+de him gelic.
<R 34.84.21>
Ac we sculon bion ge+tafan +t+atte se God sie ealra +tinga
betst.
<R 34.84.22>
Gif +tu nu gelyfst +t+atte an God sie, swa swa on monnum bi+d:
o+der bi+d se mon, +t+at bi+d saul & lichoma,
o+der bi+d his godnes.
<R 34.84.24>
+ta gegadera+d God & [{eft{] , +atg+adre gehelt & gemetga+d:
gif +tu +tonne gelefst +t+at hit swa sie on Gode, 
+tonne scealt +tu nede gelefan +t+at sum anwald sie mara 
+tonne his, +t+at +tonne his swa gesomnige swa he 
+tone urne de+d.
<R 34.84.28>
Hw+at, +alc +ting +te tosceaden bi+d from o+drum bi+d o+der,
[{o+ter{] +t+at +ting, +teah hi +atg+adre sien; gif 
+tonne hwylc +ting tosceaden bi+d from +t+am hehstan goode, 
+tonne ne bi+d +t+at no +t+at hehste good.
<R 34.84.31>
+t+at is [{+teah{] micel syn to ge+dencanne be Gode, +t+atte
+anig god sie buton on him, o+d+de +anig 
<P 85>
from him ad+aled, for+d+am+te nan wuht nis betere +tonne he, 
ne emngod him.
<R 34.85.2>
Hwilc +ting m+ag beon betre +tonne his sceppend?
<R 34.85.3>
For+d+am ic secge mid ryhtre gesceadwisnesse +t+at +t+at sie
+t+at hehste good on his agenre gecynde +t+atte
fruma is eallra +tinga.
<R 34.85.4>
+da cw+a+d ic: [{Nu{] +tu h+afst me nu swi+de rihte
oferreahtne.
<R 34.85.6>
+ta cw+a+d he: Hw+at, ic +tonne +ar s+ade +t+at +t+at hehste
good & sio hehste ges+al+d an w+are.
<R 34.85.7>
+da cw+a+d ic: Swa hit is.
+ta cw+a+d he: Hw+at, wille we +tonne secgan hw+at +t+at sie
elles buton God?
<R 34.85.9>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic +d+as o+dsacan, for+d+am +te ic his
w+as +ar ge+tafa.
<R 34.85.11>
+da cw+a+d he: Hw+a+der +tu hit a sweotolor ongitan m+age gif
ic +te sume bisne get ma secge?
<R 34.85.12>
Gif nu tu good w+aren +te ne meahton +atsomne bion, & w+aren
+teah buto goode, hu ne w+are hit +tonne 
genog sweotol +t+at hiora n+are nau+der +t+at o+der?
<R 34.85.15>
for+dy ne m+ag +t+at fulle god bion no tod+aled.
<R 34.85.16>
Hu m+ag hit bion +ag+ter ge full ge wana?
For+d+am we cwe+da+d +t+at sio fulle ges+al+d & god +t+at hi
sien an good, & +t+at sie +t+at hehste; +ta ne magon
n+afre weor+dan tod+alede.
<R 34.85.18>
Hu ne sculon we +tonne nede bion ge+tafan +t+atte sio hehste
ges+al+d & sio hea godcundnes [{an{] sie?
<R 34.85.20>
+ta cw+a+d ic: Nis nan +ting so+dre +tonne +t+at; ne magon we
nanwuht findan betere +tonne God.
<R 34.85.22>
+da cw+a+d he: Ac ic wolde giet [{mid{] sumre bisne +te
behwerfan utan +t+at +tu ne mihtst n+anne weg findan 
ofer.
<R 34.85.24>
swa swa u+dwitena gewuna is +t+at hi willa+d simle hw+athwugu
niwes & seldcu+tes eowian, +t+at hi m+agen mid
+ty aweccan +t+at mod +tara geherendra.
<R 34.85.27>
Hu ne h+afdon we +ar gereaht +t+at +da ges+al+ta & sio
godcundnes an w+are?
<R 34.85.28>
Se +te +tonne +ta ges+al+da h+af+d, +tonne h+af+d he +ag+ter,
se +te +tone +ag+ter h+af+d.
<R 34.85.29>
Hu ne bi+d se +tonne full eadig?
<R 34.85.30>
Hu ne wast +tu nu +t+at we cwe+da+d +t+at se bio wis +te
wisdom h+af+d, & rihtwis +te rihtwisnesse h+af+d?
<R 34.85.31>
Swa we cwe+da+d eac +t+at +t+at sie God +te +ta godcundnesse
h+af+d & +da 
<P 86>
ges+al+da, & +alc ges+alig [{mon{] bi+d God.
<R 34.86.1>
& +teah is an God, se is stemn & sta+dol eallra goda; of +t+am
cuma+d eall good, & eft hi fundia+d to 
him, & he welt ealra.
<R 34.86.3>
+teah he nu sie se fruma & se sta+dol ealra goodra & ealra
gooda, +teah is m+anig good +te of him cym+d;
swa swa ealle steorran weor+da+d onlihte & gebirhte of +t+are
sunnan, sume +teah beorhtor, sume 
unbeorhtor.
<R 34.86.7>
Swa eac se mona, swa [{miclum{] he lyht swa sio sunne hine
gescin+d; +tonne hio hine ealne geondscin+d, 
+tonne bi+d he eall beorht.
<R 34.86.9>
+da ic +ta +tis spell ongeat, +ta wear+d ic ag+alwed & swi+de
af+ared, & cw+a+d: Is +tis la wundorlic & wynsum
& gesceadwislic spell +t+at +du nu s+agst.
<R 34.86.12>
+da cw+a+d he: Nis nan wuht wynsumre ne gewisre +tonne +t+at
+ding +t+at +tis spell ymbe is & we nu embe 
sprecan willa+d; for+d+am me +tinc+d good +t+at we hit 
gemengen to +d+am +arran.
<R 34.86.15>
+da cw+a+d ic: Hw+at is +t+at, la?
<R 34.86.16>
+da cw+a+d he: Hw+at, +tu wast +d+at ic +te +ar s+ade +t+at
sio so+de ges+al+d w+are good, & of +t+are so+dan ges+al+de
cuma+d eall +da o+dru good +te we +ar embe spr+acon, & eft to.
<R 34.86.18>
swa swa of +t+are s+a cym+d +t+at w+ater innon +da eor+dan, &
+t+ar [{afersca+d{] ; cym+d +tonne up +at +t+am +awelme, 
wyr+d +tonne to broce, +tonne to ea, +tonne andlang ea, o+d 
hit wyr+d eft to s+a.
<R 34.86.22>
Ac ic wolde +te nu ascian hu +tu +tis spell understanden
h+afdest; hw+a+ter +tu wene +t+at +ta fif god +te we
oft +ar ymbe spr+acan, +t+at is anwald & weor+dscipe &
forem+arnes & genyht & blis, ic wolde witan hw+a+der
+tu wende +t+at +tas good w+aren limu +t+are so+tan
ges+al+te, swa swa monegu limu beo+d on anum men, & 
weor+da+d +teah ealle to anum lichoman.
<R 34.86.27>
o+d+de +tu wendest +t+at hwylc an +tara fif [{goda{] worhte
+ta so+dan ges+al+de, & si+t+tan +da feower good w+aren
hire good.
<R 34.86.29>
swa swa nu saul & lichoma wyrca+d anne mon, & se an mon h+af+d
m+anig lim, 
<P 87>
& +teah to +t+am tw+am, +t+at is 
to +t+are saule & to +t+am lichoman, belimpa+d ealle +tas 
+t+as monnes good ge gastlicu ge lichomlicu.
<R 34.87.3>
+t+at is nu +t+as lichoman good +t+at mon [{sie{] f+ager &
strang & lang & brad, & [{manegu{] [{o+tru{] good [{to{] eac
+t+am; & ne bi+d hit +teah se lichoma self, for+d+am +teah he
+tara gooda hwylc forleose, +teah he bi+d +t+at
he +aror w+as.
<R 34.87.7>
+tonne is +d+are saule good w+arscipe & gemetgung & ge+tyld &
rihtwisnes & wisdom, & manege swelce 
cr+aftas; & swa+teah bi+d o+ter sio saul, o+der bio+d hire 
cr+aftas.
<R 34.87.9>
+da cw+a+d ic: Ic wolde +t+at +du me s+adest get sweotolor ymb
+ta o+dru good +te to +d+are so+dan ges+al+de 
belimpa+d.
<R 34.87.11>
+da cw+a+d he: Ne s+ade ic +te +ar +t+at sio ges+al+d good
w+are?
<R 34.87.12>
Gyse, cw+a+d ic, ge +tu +t+at s+adest +t+at hio +t+at hehste
good w+are.
<R 34.87.13>
+da cw+a+d he: Eart +tu nu get ge+tafa +t+atte anweald &
weor+dscipe & forem+arnes & genyht & blis & sio 
eadignes & +t+at hehste god, +t+at +da sien eall an, & +t+at 
an +tonne sie god?
<R 34.87.16>
+da cw+a+d ic: Hu wille ic nu +t+as o+dsacan?
<R 34.87.17>
+ta cw+a+d he: Hw+a+ter +tinc+d +te +tonne +t+at +ta +tincg
sien, +de +dara so+dena ges+al+da limu, +te sio ges+al+d 
self?
<R 34.87.19>
+da cw+a+d ic: Ic wat nu hw+at +tu woldest witan; ac me lyste
bet +t+at +du me s+ade sume hwile ymb +t+at, 
+tonne +tu me ascode.
<R 34.87.21>
+ta cw+a+d he: Hu ne meaht +tu ge+dencan?
gif +ta good w+aron [{+taere{] [{so+tan{] ges+al+de limu,
+tonne w+aron hi hw+athwegu tod+aled; swa swa monnes 
lichoman limu bio+d hw+athwugu tod+aled.
<R 34.87.24>
Ac +tara lima gecynd is +t+at hi gewerca+d +anne lichoman, &
+teah ne bio+d eallunga gelice.
<R 34.87.25>
+ta cw+a+d ic: Ne +tearft +tu ma swincan ymbe +t+at; genog
sweotole +du h+afst me ges+ad +t+at +da good ne sint
[{nanwuht{] tod+aled from +d+are so+dan ges+al+de.
<R 34.87.28>
+ta cw+a+d he: Genog rihte +tu hit ongitst, nu +tu ongitst
+t+at +ta good ealle sint [{+t+at{] ilce +t+at ges+al+d 
is, & sio ges+al+d is +d+at [{hehste{] good, & +t+at hehste
good is God, & se [{God{] is semle on anum 
untod+aled.
<R 34.87.31>
+da cw+a+d ic: Nis +t+as nan tweo; ac ic wolde nu +t+at +du me
s+adest hw+athwugu uncu+des.
<P 88>
<R 34.88.1>
+da cw+a+d he: +t+at is nu sweotol +t+atte eall +ta good +te
we +ar ymbe spr+acon belimpa+d to +d+am hehstan 
goode, & +ti men seca+t god genog +te hi wena+d +t+at +d+at 
sie +t+at hehste good.
<R 34.88.4>
+ty hi seca+d anwald & eac eall o+dru good +te we +ar ymb
spr+acon, +dy hi wena+t +t+at hit sie +t+at hehste 
good.
<R 34.88.5>
Be +ty +tu meaht witan +t+at +t+at hehste good is hrof eallra
+dara o+dra gooda +te men wilnia+d & hi lyst, 
for+d+am+te n+anne mon ne lyst nanes +tinges buton goodes
o+d+de hw+ashwugu +t+as +de goode gelic bi+d.
<R 34.88.9>
Maniges +tinges hi wilnia+t +t+as +de full good ne bi+d, ac
hit h+af+d +teah hw+athwugu gelices goode.
<R 34.88.10>
For+d+am we cwe+da+d +t+at +t+at hehste good sie se hehsta
hrof eallra gooda & sio hior +de eall good on 
hwearfa+d, & eac +d+at +ting +te mon eall good fore de+d; for
+d+am +tinge men lyst +alces +tara gooda +te hi 
lyst.
<R 34.88.14>
+t+at +tu meaht swi+de sweotole ongitan be +t+am +te n+anne
mon ne lyst +t+as +tinges +te hine lyst ne +t+as +te 
he de+d, ac +t+as +te he mid +d+am earna+d.
<R 34.88.16>
for+d+am+de he wen+d, gif he +tonne lust begite & +t+at
+turhtio +t+at he +tonne getiohhad h+af+d, +t+at he +tonne
h+abbe fulle ges+al+da.
<R 34.88.18>
Hu ne wast +tu +t+at nan mon for+dy ne rit +te hine ridan
lyst, ac rit for +dy +te he mid +d+are rade [{earna+d{]
sume earnunga?
<R 34.88.20>
Sume mid +t+are rade earna+d sume +t+at hie sien +ty halran,
sume earnia+d +t+at hie sien +dy cafran, [{sume{] 
+t+at hy woldon cuman to sumre +tara stowa +te hi +donne to
[{fundia+d{] .
<R 34.88.23>
Hu ne is +de +tonne genog sweotol +t+atte men nanwuht swi+dor
ne lufia+d +tonne hi do+d +t+at hehste god?
<R 34.88.25>
for+d+am+te +alc wuht +t+as +de hi wilnia+d o+d+de do+d hi
do+d for+ty+te hi woldon habban +t+at hehste good on 
+d+am.
<R 34.88.27>
Ac hi dwolia+d sume on +d+am +te hi wena+d +d+at hi m+agen
habban full god & fulla [{ges+al+da{] on +tisum 
andweardum godum; ac +ta fullan ges+al+da & +t+at hehste good
[{is{] God self, swa swa we oft +ar s+adon.
<R 34.88.30>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic no ge+tencan hu ic +t+as o+dsacan
m+age.
<R 34.88.31>
+da cw+a+d he: Uton l+atan +tonne bion +ta spr+ace, & bion unc
+d+as orsorge, nu +du swa fullice ongiten 
h+afst +t+atte God simle bi+d 
<P 89>
untod+aledlic & full good, & +t+at
his good & sio his ges+al+d him nahwonan utane
ne com, ac w+as symle on him selfum, & nu is, & a bi+d.

<S SAMPLE 3>
<P 89>
<R 34.89.24>
+da se Wisdom +da +dis leo+d asungen h+afde, +ta cw+a+d ic: Ic
eom ge+tafa +t+as +te +tu s+agst, for+d+am+te +tu hit
h+afst gese+ded mid gesceadwislicere race.
<R 34.89.26>
+da cw+a+d he: Mid hu micle feo woldest +tu nu habban geboht
+t+at +tu meahte ongitan hw+at +t+at so+de god 
w+are, & hwylc hit w+are.
<R 34.89.29>
+da cw+a+d ic: Ic wolde f+agnian mid swi+de [{ungemetlice{]
gefean, & ic wolde mid [{unarimedum{] feo gebycgan
+t+at ic hit moste gesion.
<R 34.89.31>
+da cw+a+d he: Ic hit +te +tonne wille get+acan; ac +t+at an
ic +te bebiode, +t+at +tu +teah for +d+are 
<P 90>
t+acinge ne forgite +t+at +t+at ic +de +ar t+ahte.
<R 34.90.1>
+da cw+a+d ic: Nese, ne forgite ic hit no.
<R 34.90.2>
+da cw+a+d he: Hu ne s+adon we +te +ar +t+at +tis andwearde
lif +te we her wilnia+d n+are no +t+at hehste good, 
for+d+am hit w+are mislic & on swa manigfeald tod+aled, +t+at
hit nan mon ne m+ag eall habban +t+at him ne 
sie sumes +tinges wana?
<R 34.90.6>
Ic +de t+ahte +ta +t+at +t+ar w+are +d+at hehst+a god +t+ar
+t+ar +ta good [{ealle{] gegadrade bio+d, swelce hi sien to
anum wegge gegoten.
<R 34.90.8>
+tonne +t+ar bi+d full good +tonne +ta good ealle +te we +ar
ymb spr+acon beo+d to anum gode gegadrad; +tonne
ne bi+t [{+d+ar{] nanes goodes wana; +tonne +ta good ealle on
annesse bio+d, & sio annes bi+d on ecnesse.
<R 34.90.12>
Gif hi on ecnesse n+aren, +tonne n+are hiora swa swi+de to
girnanne.
<R 34.90.13>
+da cw+a+d ic: +t+at is ges+ad; ne m+ag ic no +t+as twiogean.
<R 34.90.14>
+ta cw+a+d he: +ar ic +te h+afde ges+ad +t+at +t+at n+are full
good +t+at eall +atg+adere n+are, for+d+am is +t+at fulle
good +t+at eall +atg+adre is untod+aled.
<R 34.90.16>
+da cw+a+d ic: Sw+a me +dinc+d.
<R 34.90.17>
+da cw+a+d he: Wenstu nu +t+at eall +da +ting +de gode sint on
+tisse weorulde for+dy goode sien +te hi h+abben
hw+athwugu goodes on him?
<R 34.90.19>
+da cw+a+d ic: Hw+as m+ag ic elles wenan?
<R 34.90.20>
hu ne is hit swa?
+da cw+a+d he: +tu scealt +teah gelyfan +d+at sio annes & sio
[{goodnes{] an +ding sie.
<R 34.90.21>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic +t+as o+dsacan.
<R 34.90.22>
+ta cw+a+d he: Hu ne meaht +tu ge+tencan +t+at +alc +ting m+ag
bion, ge on +tisse weorulde ge on +t+are 
toweardan, +ta hwile +te hit untod+aled bi+d?
<R 34.90.24>
+tonne ne bi+d hit eallunga swa swa hit +ar w+as.
<R 34.90.25>
+ta cw+a+d ic: Sege me +t+at sweotolor; ne m+ag [{ic{] fullice
ongitan +after hwam +tu spyrast.
<R 34.90.27>
+da cw+a+d he: Wast +tu hw+at mon sie?
+da cw+a+d ic: Ic wat +t+at hit bi+d sawl & lichoma.
<R 34.90.28>
+da cw+a+d he: [{Hw+at{] , +tu wast +t+at hit bi+d mon, +ta
hwile +te sio saul & se lichoma untod+alde bio+d; ne 
bi+d hit nan mon si+d+dan hi tod+alde bio+d.
<R 34.90.31>
Swa eac se lichoma bi+d lichoma +ta hwile +te he his limu
ealle h+af+d; gif he +tonne hwilc lim forlyst,
+tonne ne bi+d he eall swa he +ar w+as.
<R 34.90.33>
+t+at ilce +tu meaht 
<P 91>
ge+tencan be +alcum +tinge, +t+at nan
+ting ne bi+d swilce hit w+as si+d+dan hit wanian 
ongin+d.
<R 34.91.2>
+da cw+a+d ic: Nu ic [{hit{] wat.
<R 34.91.3>
+da cw+a+d he: Wenst +tu hw+a+der +anig gesceaft sie +te hire
willum nylle ealne weg bion, ac [{wille{] hire 
agnum willum [{forweor+dan{] ?
<R 34.91.6>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic nane cwuce [{wuht{] ongitan +tara
+te wite hw+at [{hit{] wille, o+d+de [{hw+at{] hit nylle,
+te ungened lyste forweor+dan.
<R 34.91.8>
for+d+am+te +alc wuht wolde bion hal & libban, +tara +te me
cwuco +dinc+d; bute ic nat be treowum & [{be{] 
wyrtum, & be swelcum gesceaftum swelce nane sawle nabba+d.
<R 34.91.11>
+da smearcode he & cw+a+d: Ne +tearft +tu no be +t+am
gesceaftum tweogan +ton ma +te be +d+am o+drum.
<R 34.91.13>
Hu ne meaht +tu gesion +t+at +alc wyrt & +alc wudu wile weaxan
on +t+am lande selest +te him betst gerist &
him gecynde bi+d & gewunlic, & +t+ar +t+ar hit gefret +t+at
hit hra+dost [{weaxan{] m+ag & latost wealowian?
<R 34.91.16>
Sumra wyrta o+d+de sumes wuda eard bi+d on dunum, sumra on
merscum, sumra on morum, sumra on cludum, 
sumra on [{barum{] sondum.
<R 34.91.19>
Nim +donne swa wuda swa wyrt, swa hw+a+der swa +tu wille, of
+t+are stowe +te his eard & +a+telo bi+d on to 
wexanne, & sete on ungecynde stowe him; +tonne ne [{gegrew+d{]
hit +t+ar nauht, ac forseara+d.
<R 34.91.22>
[{for+d+am{] +alces landes [{gecynd{] is +t+at hit him gelica
wyrta & gelicne wudu tydre, & hit swa de+d.
<R 34.91.24>
Fri+da+d & fyr+dra+d swi+de georne, swa lange swa hiora gecynd
bi+d +t+at hi growan moton.
<R 34.91.25>
Hw+at wenst +tu, forhwy +alc s+ad creope inon +ta eor+dan, &
to ci+dum & to wyrtrumum weor+de on +t+are 
eor+dan, buton for+dy +te hi tiohhia+d +t+at se stemn & se 
helm mote +ty f+astor & +te leng stondan?
<R 34.91.29>
Hwy ne meaht +tu ongitan, +teah +tu hit gesion ne m+age,
+t+at eall se d+al se +de +t+as treowes on twelf 
mon+dum gewex+d, +t+at he ongin+d of +t+am wyrtrumum & swa
upweardes grew+d o+d +done stemn, & si+d+dan andlang 
+t+as pi+dan, & andlang 
<P 92>
+t+are rinde o+d +done helm, & si+d+dan
+after +t+am [{bogum{] , o+d+d+at hit ut aspringe+d on 
leafum & on blostmum & on bledum?
<R 34.92.3>
Hwi ne meaht +tu ongitan +t+atte +alc wuht cwuces bi+d
innanweard hnescost & [{unbrocheardost{] ?
<R 34.92.4>
Hw+at, +tu meht gesion hu +t+at treow bi+d utan gescerped &
bew+afed mid +t+are rinde wi+d +done winter & wi+d
+da stearcan stormas & eac wi+d +t+are sunnan h+ato on
sumera.
<R 34.92.7>
Hwa m+ag +t+at he ne wundrie [{swelcra{] gesceafta ures
scyppendes, & huru +t+as scyppendes?
<R 34.92.9>
& +teah we his nu wundrigen, hwilc ure m+ag areccan medemlice
ures scyppendes willan & anwald, hu his 
[{gesceafta{] wexa+d & eft [{wania+d{] , +tonne +t+as [{tima{]
cym+d, & of hiora s+ade wior+da+d eft geedniwode, 
swylce hi +tonne weor+den to edsceafte?
<R 34.92.13>
Hw+at, hi +tonne eft bio+d, & eac hw+athwugu anlice bio+d
swilce hi a bion, for+d+am hi +alce geare weor+da+d
to edsceafte.
<R 34.92.16>
Hw+a+ter +tu giet ongite +t+at +da uncwe+dendan gesceafta
wilnodon to bionne on ecnesse swa ilce swa men,
gif hi meahten?
<R 34.92.18>
Hw+a+der +tu nu ongite forhwy +t+at fyr fundige up, & sio
eor+de ofdune?
<R 34.92.19>
Forhwy is +t+at buton for+ty+de God gesceop his eard up & hire
ofdune; for+dy fundia+d +alc gesceaft +tider
swi+dost +tider his eard & his h+alo swi+dost bio+d, & flih+d
+t+atte him wi+derweard bi+d & ungebyrde & 
ungelic.
<R 34.92.22>
Hw+at, +ta stanas, for+d+am [{hi{] sint stillre gecynde &
heardre, [{bio+d{] earfo+de to ted+alenne; & eac 
unea+de tosomne cuma+d, gif hi tod+alde weor+ta+d.
<R 34.92.25>
Gif +tu +tonne +anne stan toclifst, ne wyr+d he n+afre
gegadrod swa he +ar w+as; ac +t+at w+ater & sio lyft 
bio+d [{hwene{] hnescran gecynde; hi [{bio+d{] swi+de e+de to
ted+alenne, ac hi bio+d [{eft{] sona +atg+adre.
<R 34.92.28>
+t+at fyr +tonne ne [{m+ag{] n+afre weor+dan [{tod+aled{] .
<R 34.92.29>
Ic s+ade [{+teah{] nu hwene +ar +t+atte nanwuht his [{agenum{]
willum nolde forweor+dan; ac ic eom nu ma ymb 
[{+t+at{] gecynd +tonne ymb +tone willan, for+d+am hi hwilum
willa+d on tu.
<R 34.92.32>
+tu meaht witan be manegum 
<P 93>
+tingum +t+at +t+at gecynd is
swi+de micel; is +t+at formicel gecynd +d+at urum 
lichoman cym+d eall his m+agen of +d+am mete +te we +tigga+d,
[{&{] +teah f+ar+d se mete ut +turh +tone lichoman.
<R 34.93.3>
ac his sw+ac +deah & his cr+aft gecym+d on +alcre +adre, swa
swa mon meolo seft; +d+at meolo +durgcryp+d +alc
+dyrel, & +ta syfe+da weor+da+d asyndred.
<R 34.93.6>
Swa eac ure gast bi+d swi+de wide farende urum unwillum & ures
ungewealdes for his [{gecynde{] , nalles 
for his willan; +t+at bi+d +tonne +tonne we slapa+d.
<R 34.93.9>
Hw+at, [{+ta{] nytenu +donne & eac +ta o+dra [{gesceafta{] ma
wilnia+d +t+as +te hi wilnia+d for gecynde +donne for
willan.
<R 34.93.11>
Ungecyndelic is +alcre wuhte +t+at hit wilnige frecennesse
o+d+de dea+des, ac +teah m+anig +ting bi+d to +t+am
gened +t+at hit wilna+d +tara +ag+dres; for+d+am se willa bi+d
+tonne strengra +tonne +t+at gecynd.
<R 34.93.14>
Hwilum bi+d se willa swi+dra +tonne +t+at gecynd, hwilum +t+at
gecynd ofercym+d +tone willan.
<R 34.93.16>
Swa nu wr+annes de+d; sio bi+d +alcum men gecynde, & hwilum
+teah hire bi+d forwerned hire gecyndes +turh
+t+as monnes willan.
<R 34.93.18>
Eall sio lufu [{+t+as{] h+amed+tinges bi+d for gecynde,
[{nallas{] for willan.
<R 34.93.20>
Be +t+am +tu meaht [{openlice{] witan +t+at se sceppend ealra
[{gesceafta{] h+af+d forgifen +anne [{lust{] & an 
gecynd eallum his gesceaftum; +t+at is +t+at hi woldon a bion.
<R 34.93.22>
+alcre wuhte is gecynde +t+at hit wilnige +t+at hit a sie be
+t+am d+ale +te hit his gecynde healdan mot & m+ag.
<R 34.93.24>
Ne +tearft +du no tweogan ymbe +t+at +te +tu +ar tweodest,
+t+at is be +tam gesceaftum +te nane sawle nabba+d;
+alc +tara gesceafta +te sawle h+af+d, ge eac +ta +te nabba+d,
willnia+d simle to bionne.
<R 34.93.28>
+da cw+a+d ic: Nu ic ongite +t+at +d+at ic +ar ymbe tweode;
+t+at is +d+at +alc gesceaft wilna+d symle to bionne;
+t+at is swi+de sweotol on +d+are tidringe.
<R 34.93.30>
+ta cw+a+d he: Hw+a+ter +tu +tonne [{ongite{] +t+at +alc +tara
wuhta +te him beon [{+tenc+d{] , +t+at hit +tenc+d +atg+adere
bion, gehal, untod+aled?
<R 34.93.32>
for+d+am gif hit 
<P 94>
tod+aled bi+d, +tonne ne bi+d hit no hal.
<R 34.94.1>
+da cw+d ic: +t+at is so+d.
<R 34.94.2>
+da cw+a+d he: +t+at is, eall +ting habba+t [{+teah{] +anne
willan, +d+at is +d+at hi woldon a bion; +turh +tone +anne
[{willan{] hi wilnia+d +d+as anes goodes +te a bi+d, +t+at is
God.
<R 34.94.5>
+da cw+a+d ic: Swa hit is swa +du s+agst.
+da cw+a+d he: Hw+at, +tu [{miht{] openlice ongitan +t+at
+d+at is [{forinlice{] good +ting +te ealra wuhta & ealle
gesceafta wilnia+d to habbanne.
<R 34.94.8>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag nan mon so+dre secgan, for+d+am ic
ongite +t+at ealla [{gesceafta{] toflowen swa swa 
w+ater, & [{nanne{] sibbe ne nane [{endebyrdnesse{] ne 
heolden, ac swi+de ungereclice toslupen & to nauhte 
wurden, swa swa we lange +ar s+adon on +disse ilcan bec, gif 
hi n+afdon +anne God +te him eallum stiorde & racode & r+adde.

<S SAMPLE 4>
<P 117>
<R 38.117.1>
+da cw+a+d ic: Ic eom ge+tafa +t+at +t+at is so+d +t+at +du
+ar s+adest; +t+at w+as +d+at hit nauht unriht n+are +t+at 
mon +ta yfelwillendan men hete [{netenu{] o+d+de wildior, 
+teah hi mannes [{onlicnesse{] h+abben.
<R 38.117.4>
ac gif ic h+afde [{swilcne{] anwald swilce se +almihtiga God
h+af+d, +tonne ne lete ic no +da [{yfelan{] 
derigan +t+am goodum swa swi+de swa hi nu do+d.
<R 38.117.6>
+da cw+a+d he: Nis hit him no swa longe alefed swa +de
+dinc+d; ac +du meaht ongitan +d+at him bi+d swi+de 
hr+adlice gestiored [{hiora{] orsorgnesse, swa ic +te nu rihte
secgan wille, +teah ic get +amettan n+abbe for
o+dre spr+ace.
<R 38.117.10>
+t+ar hi +tone unnettan anwald n+afden +de hi wena+d +t+at hi
h+abben, +tonne n+afden hi swa micel wite swa hi
habban sculon.
<R 38.117.12>
+da yflan bio+d symle unges+aligran +tonne +tonne hi magon
+durgtion +t+at yfel +t+at hi lyst, +donne hi +tonne
bion +donne hi hit don ne magon, +teah his dysige men ne
gelefen.
<R 38.117.15>
Hit is swi+de yfel +t+at mon yfel wille, & hit is +teah micle
wyrse +t+at hit mon m+age [{don{] ; for+d+am se 
yfla willa bi+d tostenced swa+t+ar rec beforan fyre, gif mon
+d+at weorc +turgtion ne m+ag.
<R 38.117.18>
Ac +da yflan habba+d hwilum +drio uns+al+da; an is +t+at hi
yfel willa+d, o+der +t+at +t+at hi magon, +tridde +t+at
hi hit +turgtio+d; for+d+am+de God h+af+d [{getiohhod{] to
sellanne witu & erm+da +tam yflum monnum for hiora
yflum weorcum.
<R 38.117.22>
+da cw+a+d ic: Hit is swa [{swa{] +du s+agst; & +teah ic wolde
gewyscan, gif ic meahte, +t+at hi n+afden +da 
heards+al+da +t+at hi meahten yfel don.
<R 38.117.25>
+da cw+a+d he: Ic wene +deah +t+at him losige se anwald +ar
+tonne +tu wolde o+d+de hi wenen; for+d+am nanwuht 
[{nis{] longf+ares on +dys andweardan life, +teah monnum 
+dynce +t+at hit long sie.
<R 38.117.28>
Ac swi+de oft se micla anwald +dara yflena gehrist swi+de
f+arlice, swa [{swa{] great beam on wuda wyrc+d 
hludne dynt +tonne men l+ast wena+d; & for +d+am ege hi beo+d
simle swi+de earme.
<R 38.117.31>
Gif hi +tonne hiora yfel earme gede+d, hu ne bi+d +donne semle
+t+at lange yfel wyrse +tonne +d+at scorte?
<P 118>
<R 38.118.1>
+teah nu +da yflan n+afre ne wurden deade, +teah [{ic{] wolde
cwe+dan +t+at hi w+aren earmoste & unges+algoste.
<R 38.118.2>
Gif +ta yrm+da ealla so+da sint +te we longe +ar ymbe reahton
+t+at +da yflan her on weorulde habban 
scolden, +tonne is [{+d+at{] sweotol +t+at +da yrm+da bio+d
[{endelease{] +te ece bio+d.
<R 38.118.5>
+da cw+a+d ic: +t+at is wundorlic +t+at +du s+agst, &
[{swi+de{] earfo+dlic dysegum monnum to ongitanne; ac ic 
ongite +teah +t+at hit belimp+d genog wel to +d+are spr+ace 
+de wit +ar ymbe spr+acon.
<R 38.118.9>
+da cw+a+d he: Ic ne sprece nu no to dysegum monnum, ac sprece
to +dam +te [{wel{] wilnia+d wisdom ongitan;
for+d+am +t+at bi+d tacn wisdomes +t+at hine mon welnige
geheran & ongitan.
<R 38.118.12>
Ac gif dysegra hwone tweoge +aniges +tara spella +te we +ar
ymb spr+acon on +tisse ilcan bec, +donne 
gerecce he gif he m+age o+der twega, o+d+de +tara spella sum 
leas, o+d+de ungelic +t+are spr+ace +te wit 
+afterspyria+d; o+d+de +tridde wend, ongite & gelefe +t+at 
wit on riht spyrigen.
<R 38.118.16>
Gif he +tara nan nyte, +tonne nat he hw+at he m+an+d.
<R 38.118.18>
Ac ic +te m+ag giet t+acan o+der +ting +de dysegum monnum wile
+dincan giet ungelefedlicre, & is +teah 
genog gelic +tam spelle +de wit +afterspyria+d.
<R 38.118.20>
+da cw+a+d ic: Hw+at is +d+at la +dinga?
<R 38.118.21>
+da cw+a+d he: [{Hit{] is +t+at +d+at +ta yflan bio+d micle
ges+aligran +te on +disse weorulde habba+d micelne wean
& manigfeald witu for hiora [{yfelum{] , +donne +ta sien +de
nane wr+ace nabba+d ne nan wite on +disse 
worulde for hiora yfle.
<R 38.118.25>
Ne wene +teah nan mon +t+at ic for +d+am anum +dyllic sprece
+de ic wolde un+deawas t+alan & goode herian &
mid +d+are bysne men +dreatigan & tyhtan to godum +teawum for
+t+am ege +t+as wites; ac for o+drum +dincgum 
ic hit spr+ac get swi+dor.
<R 38.118.29>
+da cw+a+d ic: For hwylcum o+drum +dingum woldes +tu +t+at
sprecan buton for +d+am +te +tu nu s+ades?
<R 38.118.30>
+da cw+a+d he: Gemanst +tu hw+at wit +ar spr+acon?
<R 38.118.31>
+t+at w+as +t+at +da goodan h+afdon symle anwald & ges+al+da,
& +ta yflan n+afden n+afre nau+der.
<P 119>
<R 38.119.1>
+da cw+a+d ic: +t+at ic geman.
+da cw+a+d he: Hw+at wenst +du nu?
<R 38.119.2>
gif +tu gesihst hwylcne swi+de unges+aligne mon, & ongitst
+deah hw+athwugu goodes on him, hw+a+der he sie
swa unges+alig swa se +de nanwuht goodes n+af+d?
<R 38.119.4>
+da cw+a+d ic: Se me +dinc+d ges+aligra +te hw+athwugu h+af+d.
<R 38.119.5>
+da cw+a+d he: Ac hu +tinc+d +te +donne be +d+am +te nanwuht
goodes n+af+d, gif he h+af+d sumne eacan yfeles?
<R 38.119.7>
se +tu wilt secgan +tonne giet sie unges+aligra +tonne se
o+der, for +d+as yfles eacan.
<R 38.119.9>
+da cw+a+d ic: Hwy ne sceolde me swa +tyncan?
+da cw+a+d he: Telo +tonne +t+at +de swa +tinc+d; ongit +tonne
mid innewearde mode +t+at +t+at +da yflan habba+d 
symle hw+athwugu godes on gemong hiora yfle; +t+at is hiora
wite; +t+at mon m+ag swi+de ea+de gereccan mid 
rihte him to goode.
<R 38.119.13>
Ac +ta +te him bi+d [{unwitnode{] eall hiora yfel on +tisse
worulde habba+d sum yfel hefigre & frecenlicre
+tonne +anig wite swa on +tisse worulde.
<R 38.119.16>
+t+at +t+at is +t+at him bi+d unwitnod hiora yfel on +tisse
weorulde, +d+at is +t+at sweotoloste tacen +t+as 
m+astan yfeles on +tisse weorulde, & +t+as wyrrestan edleanes
+after +tisse worulde.
<R 38.119.19>
+da cw+a+d ic: Ne m+ag ic +t+as o+dsacan.
+da cw+d he: For+d+am sint unges+aligran +da yflan for+d+am
him bi+d buton gewyrhtum forgifen hiora yfel 
+tonne +da sien +de him bi+d hiora yfel geleanod be hiora
gewyrhtum.
<R 38.119.22>
For+d+am hit is riht +t+at mon [{+ta{] yflige +da yflan, & hit
is wog +t+at hi mon l+ate unwitnode.
<R 38.119.24>
+da cw+d ic: Hwa o+ds+ac+d +t+as?
+da cw+a+d he: Ne m+ag nan mon o+dsacan +t+at hit ne sie eall
good +t+atte riht [{bi+d{] , & eall yfel +t+atte woh
bi+d.
<R 38.119.26>
+da cw+a+d ic: Ic eom swi+de gedrefed mid +disse spr+ace, &
wundrie forhwy swa rihtwis dema +anige unrihte
gife wille forgifan.
<R 38.119.28>
+da cw+d he: Be hw+am cwest +tu +t+at?
<R 38.119.29>
+da cw+a+d ic: For+tam+de +du +ar cw+ade +d+at he unriht dyde
+t+at he lete unwitnod +da yflan.
<R 38.119.31>
+da cw+a+d he: +t+at is his weor+dscipe +t+at he swa giful is,
& swa rumedlice gif+d; +d+at is micel gifo +t+at
he gebit o+d+t+at +da yflan ongita+d hiora yfel & gecierra+d
to goode.
<R 38.119.33>
+da cw+a+d ic: Nu 
<P 120>
ic [{ongite{] +t+at hit [{nis{] ecu gifu
+t+at he gif+d +t+am yflum, ac is hwilchwugu eldcung & 
andbid +t+as hehstan deman.
<R 38.120.2>
For +d+am andbide & for +d+am ge+tylde me +dinc+d +t+at he sie
+de swi+dor forsewen; & +teah me lica+d +tis spell
genog wel, & +dinc+d me genog gelic +d+am +de +du +ar s+ades.
<R 38.120.6>
Ac ic +de healsige giet +d+at +tu me secge hw+a+der +du wene
+t+at +ta yflan habban +anig wite +after +tisse 
weorulde; o+d+de +ta [{godan{] +anig edlean hiora goodes.
<R 38.120.8>
+da cw+a+d he: Hu ne s+ade ic +de +ar +t+at +da goodan habba+d
edlean heora goodes +ag+ter ge her ge on 
ecnesse, & +da yflan eac habba+d edlean hiora yfles, +ag+ter 
ge her ge eft on ecnesse.
<R 38.120.11>
Ac ic wille d+alan +ta yflan +tam yfelum nu on twua;
for+d+am+te o+der d+al +tara yflena h+af+d ece wite, 
for+d+am hi nane mildheortnesse ne geearnodon; o+der d+al 
sceal beon gecl+asnod, & [{+ta{] amered on +d+am 
heofonlican fyre, swa her bi+d seolfor, for+d+am he h+af+d 
sume geearnung+a sumre mildheortnesse.
<R 38.120.17>
for+d+am he mot cuman +after +d+am earfo+dum to ecre are.
Giet ic [{+te{] meahte mare reccan +ag+der ge be +d+am goodum
ge be +t+am yflum, +t+ar ic nu +amettan h+afde.
<R 38.120.19>
Ac ic ondr+ade +t+at ic forl+ate +t+at wyt +ar +afterspyredon;
+t+at w+as +t+at wit woldon gereccan +t+at +tu 
ongeate +t+at +da yflan n+afden n+anne anwald ne n+anne 
weor+dscipe ne on +tisse weorulde ne on +t+are toweardan.
<R 38.120.23>
For+d+am +te +tuhte +ar +t+at eallra +dinga wyrrest +t+at +du
wendes +t+at hi h+afden to micelne; & +d+at eallneg 
siofodes +t+at hi eallneg n+aron on wite.
<R 38.120.25>
& ic +de s+ade eallne weg +t+at hi n+afre ne bio+d buton wite,
+deah +te swa ne +tince.
<R 38.120.26>
Ac ic wat +teah +t+at +du wilt siofian +d+at hi swa longne
fyrst habba+d leafe yfel to donne; & ic +de s+ade
ealne weg +t+at se [{fyrst{] bi+d swi+de lytle hwile.
<R 38.120.29>
& ic +te secge giet, swa swa he lengra bi+d swa hi bio+d
unges+aligran; +t+at him w+are eallra m+ast uns+al+d
[{+t+at{] +t+at se fyrst w+are o+d domes d+ag.
<R 38.120.31>
& ic +te s+ade eac +t+at +da w+aren unges+aligran +te him
unrihtlice hiora yfel 
<P 121>
forboren w+are +tonne +ta 
w+aren +te him heora yfel rihtlice on gewrecen w+are.
<R 38.121.2>
Git hit gebyre+d +t+at +de +dinc+d +d+at +ta orsorgan bio+d
unges+aligran +tonne +tonne +ta gewitnodan.
<R 38.121.4>
+da cw+a+d ic: Ne +tinc+d me n+afre nanwuht swa so+dlic swa me
+tinca+d +tine spell +d+am tidum +de ic +da 
gehere.
<R 38.121.6>
Ac gif ic me wende to +tises folces dome, +tonne nis hit no
+d+at an +t+at hi nylla+d +tisse +tinre race 
gelefan, ac hi hit nylla+d fur+dum geheran.
<R 38.121.8>
+da cw+a+d he: [{Nis{] +t+at nan wundor; hw+at, +tu wast +t+at
+ta men +te habba+d unhale eagan ne magon full ea+de
locian ongean +ta sunnan +tonne hio beortost scin+d, ne
fur+dum on fyr ne on nanwuht beortes hi ne 
lyst locian, gif se +appel lef bi+d.
<R 38.121.12>
Swa beo+d +da synfullan mod ablend mid heora yflan willan
+t+at hi ne magon gesion +t+at leoht +t+are 
beorhtan so+df+astnesse, +t+at is se hehsta wisdom.
<R 38.121.14>
Ac him bi+d swa +t+am [{fuglum{] & +t+am diorum +de magon bet
locian on niht +tonne on d+ag; se d+ag blent & 
+tiostra+d heora eagan, & +t+are nihte +diostro hi onlyhta+d.
<R 38.121.17>
For+dy wena+d +da ablendan mod +t+at +t+at sie sio m+aste
ges+al+d +t+at men sie alefed yfel to donne, & sio 
d+ad him mote bion unwitnod.
<R 38.121.19>
For+d+am hi ne lyst spyrian +after +alcre spr+ace swa longe
o+d hi +t+at riht witen, ac wena+d on hiora 
unnettan willan & spyria+d +after +d+am.
<R 38.121.22>
+te ic nat hu nyt +tu me t+ahst to +d+am dysegum monnum, +ta
n+afre +after me ne spyria+d.
<R 38.121.23>
ic ne sprece n+afre to +d+am, ac ic sprece to +te, for+d+am
+tu tiohhast +t+at +tu spyrie +after me, & swi+dor
swincst on +d+am spore +tonne hi don.
<R 38.121.25>
Ne recce ic hw+at hi demen; ic l+ate nu to +tinum dome ma
+tonne to hiora, for+d+am hi eall locia+d mid 
b+am eagum on +tas eor+dlican +dincg, & hi him licia+d 
eallunga +t+ar, ge on +t+as modes eagum ge on +t+as 
lichoman.
<R 38.121.29>
Ac +tu ana hwilum bescylst mid o+dre eagan on +ta heofonlican
+tincg, mid o+dre +tu locast nu giet on +tas
eor+dlican.
<R 38.121.31>
For+d+am wena+d +ta dysegan +t+at +alc mon sie blind swa hi
sint, & +t+at nan mon ne 
<P 122>
m+age gesion +t+at hi gesion ne magon.
<R 38.122.1>
+t+at dysi is anlicost +te sum cild sie full hal & ful
+alt+awe geboren, & swa fullice +dionde on eallum
cystum & cr+aftum +ta hwile +te hit on cnihthade bi+d.
<R 38.122.4>
& swa for+d eallne giogo+dhad, o+d he wyr+d +alces cr+aftes
medeme, & +donne lytle +ar his midferh+de 
weor+de b+am eagum blind, & eac +t+as modes eagan weor+dan swa
ablende +t+at he nanwuht ne gemune +t+as +de [{he{] 
+afre +ar geseah o+d+de geherde, & wene +teah +d+at he sie 
+alces +tinges swa medeme swa he +afre medomest 
w+are, & wen+d +t+at +alcum men sie swa swa him si, & +alcum 
men +dince swa swa him +tinc+d.
<R 38.122.11>
+teah +de he +tonne swa dysig sie +t+at he +t+as wene,
hw+a+der we +donne willen ealle wenan +t+as +de he wen+d?
<R 38.122.12>
Ic wene +deah +t+at we nyllen; ac ic wolde witan hu +te +tuhte
be +t+am monnum +de wit +ar cw+adon +t+at unc 
+duhte +t+at w+aren wildiorum gelicran +tonne monnum, hu 
micelne wisdom +ta h+afden; me +tinc+d +teah [{+de{] 
[^MS: +d^] hi n+abben n+anne.
<R 38.122.17>
Ic +de wolde giet reccan sume swi+de rihte raca; ac ic wat
+t+at +tis folc his nele gelyfan; +t+at is +t+at
+da bio+d ges+alig ran +te mon witna+d, +tonne +ta bion +te hi
witnia+d.
<R 38.122.19>
+da wundrode ic +d+as & cw+a+d: Ic wolde +t+at +tu me gereahte
hu hit swa bion meahte.
<R 38.122.21>
+da cw+a+d he: Hw+a+der +tu ongite +t+at +alc yfelwillende mon
& yfelwyrcende sie wites wyr+de?
<R 38.122.22>
+da cw+a+d ic: Genog sweotole ic +t+at ongite.
<R 38.122.23>
+da cw+a+d he: Hu ne is se +donne yfelwillende & yfelwyrcende
+de +tone unscyldigan witna+d?
<R 38.122.25>
+da cw+d ic: Swa hit is swa +du s+agst.
+da cw+a+d he: Hw+a+der +tu wene +t+at +da sien earme &
unges+alige +te wites wyr+de bio+d?
<R 38.122.27>
+da cw+a+d ic: Ne wene ic his no, ac wat geare.
<R 38.122.28>
+da cw+a+d he: Gif +tu nu deman moste, hw+a+derne woldes +tu
deman wites wyr+dran, +te +done +te +done 
unscyldgan witnode, +de +done +te +t+at wite +tolade?
<R 38.122.30>
+da cw+a+d ic: Nis +t+at gelic; ic wolde helpan +t+as +de
+d+ar unscyldig w+are, & henan +tone +te hine yflode.
<R 38.122.32>
+da cw+a+d he: +tonne 
<P 123>
+te +dinc+d se earmra se +t+at yfel de+d
+donne se +te hit +tafa+d.
<R 38.123.2>
+da cw+a+d ic: +t+as ic gelefe +t+atte +alc unriht witnung sie
+t+as yfel +te hit de+d, n+as +t+as +de hit +daf+a+d, 
for+d+am his yfel hine gede+d earmne.
<R 38.123.4>
& ic ongite +d+at +tis is swi+de riht racu +t+at +tu nu recst,
& swi+de anlic +t+am +te +tu +ar reahtes; ac ic 
wat +teah +t+at +tis folce swa ne +tinc+d.
<R 38.123.7>
+da cw+a+d he: Wel +tu hit ongitst; ac +da +tingeras +tingia+d
nu hwilum +t+am +te l+assan +tearfe ahton; 
+tingia+d +t+am [{+te{] +t+ar man yfla+d, & ne +tingia+d 
+t+am +te +t+at yfel do+d.
<R 38.123.9>
+t+am w+are mare +dearf +te +ta o+dre unscyidige yfla+d +t+at
him mon +tingode to +t+am ricum, & b+ade +t+at him 
mon dyde swa micel wite swa hi +t+am o+drum unscyldgum dydon.
<R 38.123.12>
Swa swa se sioca ah +tearfe +t+at hine mon l+ade to +t+am
l+ace, +t+at he his tilige, swa ah se [{+te{] +d+at yfel
de+d +t+at hine mon l+ade to +t+am ricum, +t+at mon +t+ar
m+age sni+dan & b+arnan his un+teawas.
<R 38.123.15>
Ne cwe+de ic na +t+at +t+at yfel sie +t+at mon helpe +t+as
unscyldgan & him fore+tingie; ac ic cwe+de +t+at hit
is betere +t+at mon wrege +tone scyldgan.
<R 38.123.18>
& ic secge +t+at sio forespr+ac ne dyge nau+der ne +t+am
scyldgan ne +d+am +te him fore+tinga+d, gif hi +t+as 
wilnia+d +t+at him heora yfel unwrecen sie be +d+as gyltes
andefne.
<R 38.123.20>
Ac ic wat gif +da scyldgan +anigne spearcan wisdomes h+afden &
be +anegum d+ale ongeaten +t+at hi meahten
heora scylda +turg +t+at wite gebetan, +te him her on weorulde
on become, +tonne noldon hi na cwe+dan +t+at
hit w+are wite, ac woldan cwe+dan +t+at hit w+are heora
cl+ansung, & heora betrung.
<R 38.123.25>
& noldon n+anne +tingere gesecan, ac lustlice hi woldon l+atan
+ta rican hi tucian +after hiora agnum 
willan.
<R 38.123.27>
For+d+am ne scyle nan wis man n+anne mannan hatian; ne hata+d
nan mon +tone godan, butan se eallra 
dysgosta; ne +t+at nis nan riht +t+at mon +tone yflan hatige, 
ac hit is rihtre +t+at him mon miltsige.
<R 38.123.31>
+T+at is +tonne hiora mildsung +t+at mon wrece hiora un+deawas
be hiora gewyrhtum.
<R 38.123.32>
Ne scyle nan mon siocne monnan & gesargodne swencan, ac hine
mon scel l+adan to +t+am l+ace 
<P 124>
+t+at he his tilige.

<S SAMPLE 5>
<P 126>
<R 39.126.28>
+da se Wisdom +ta +tis leo+d asungen h+afde, +ta geswugode he
ane lytle hwile.
<R 39.126.29>
+da cw+a+d ic: Swa hit is swa +tu s+agst; ac ic wolde get
+t+at +tu me hw+athwugu openlicor gereahte be +d+are
wisan +te min mod swi+dost gedrefed h+af+d; +t+at is +t+at ic
+de +ar ymb acsode; for+d+am hit w+as symle giet +tin 
<P 127>
gewuna +t+at +tu woldest +alcum mode deglu +ding t+acan &
sel+dcu+d.
<R 39.127.2>
+da ongon he smearcian & cw+a+d to me: +du sp+anst me on +da
m+astan spr+ace & on +ta earfo+destan to 
gereccanne.
<R 39.127.4>
+ta race sohton ealle u+dwiotan, & swi+de swi+dlice ymb
swuncon, & unea+de +anig com to ende +t+are spr+ace;
for+d+am hit is +teaw +t+are spr+ace & +t+are ascung+a
+t+atte symle +tonne +d+ar an tweo of adon bi+d, +tonne bi+d
+t+ar unrim astyred.
<R 39.127.7>
swa swa mon on ealdspellum s+ag+d +t+at an n+adre w+are +te
h+afde nigon heafdu, & symle gif mon anra hwelc
of aslog, +tonne weoxon +t+ar siofon on +d+am anum heafde.
<R 39.127.10>
+ta geberede hit +t+at +t+ar com se forem+ara Erculus to, se
w+as Iobes sunu; +ta ne meahte he ge+tencan hu
he hi mid +anige cr+afte ofercuman sceolde, +ar he hi bew+ag
mid wuda utan & forb+arnde +ta mid fyre.
<R 39.127.14>
Swa is +disse spr+ace +te +tu me +after acsast; unea+de hire
cym+d +anig mon of, gif he +arest an cem+d; ne 
cym+d he n+afre to openum ende, buton he h+abbe swa scearp
andgit swa+d+ar fyr.
<R 39.127.17>
For+d+am se +de ymb +t+at acsian wile, he sceal +arest witan
hw+at sie sio anfealde foresceawung Godes, &
hw+at wyrd sie, & hw+at weas gebergie, & hw+at sie godcund
andgit & [{godcund{] [{foretiohhung{] , & hw+at 
monna freodom sie.
<R 39.127.21>
Nu +du miht ongitan hu hefig & hu earfo+de +tis is eall to
gerecanne; ac ic sceal +teah hw+athwugu his 
onginnan +te to t+acanne, for+d+am ic h+abbe ongiten +t+at hit
is swi+de micel l+acedom +tinre sorge, gif +tu 
+tises auht ongitst, +teah hit me lange to l+aranne sie.
<R 39.127.26>
For+d+am hit is neah +t+are tide +te ic getiohhod h+afde on
o+der weorc to fonne, & get n+abbe +tis gedon; &
me +tinc+d eac +t+at +tu sadige hw+athwugununges, & +te
+dyncen to +alenge +tas langan spell, swelce +te nu 
lyste lio+da.
<R 39.127.29>
Ic wat eac +t+at +te hiora lyst, ac +du scealt +teah ge+tolian
sume hwile; ic ne m+ag hit nu swa hra+de 
asingan, ne +amettan n+abbe, for+d+am hit is swi+de long spell.
<R 39.127.32>
+da cw+a+d ic: Do sw+a+der +du wolde.
<R 39.127.33>
+ta ongan he sprecan swi+de fiorran ymbutan, swelce 
<P 128>
he na +ta spr+ace ne m+ande, & tiohhode hit +deah 
+tiderweardes & cw+a+d: Ealla gesceafta, gesewenlica &
ungesewenlica, stillu & unstillu, onfo+d +at +t+am 
stillan & +at +t+am gest+a+d+degan & +at +t+am anfealdan 
[{Gode{] endeberdnesse & [{andwlitan{] & gemetgunge.
<R 39.128.5>
& for+t+am hit swa gesceapen w+as, for+d+am he wat hwy he
gesceop eall +t+at he gesceop.
<R 39.128.6>
Nis him nanwiht unnyt +t+as +te he gesceop.
<R 39.128.7>
Se God wuna+d symle on +t+are hean ceastre his anfaldnesse &
bilewitnesse; +tonan he d+al+d manega & 
misleca gemetgunga eallum his gesceaftum, & +tonan he welt 
eallra.
<R 39.128.10>
Ac +t+at +d+atte we hata+d Godes fore+tonc & his foresceawung,
+t+at bi+d +ta hwile +te hit +d+ar mid him bi+d on
his mode, +ar+d+am +te hit gefremed weor+de, +ta hwile +de
hit ge+toht bi+d; ac si+d+dan hit fullfremed bi+d,
+tonne hata+d we hit wyrd.
<R 39.128.14>
Be +ty m+ag +alc mon witan +t+at hit sint +ag+ter ge twegen
naman ge twa +tincg, fore+tonc & wyrd.
<R 39.128.15>
Se fore+tonc is sio godcunde gesceadwisnes; sio is f+ast on
+t+am hean sceppende +te eall fore wat hu 
hit geweor+dan sceall +ar +ar hit geweor+de.
<R 39.128.18>
Ac +t+at +t+at we wyrd hata+d, +t+at bi+d Godes weorc +t+at he
+alce d+ag wyrc+d, +ag+ter ge +t+as [{+de{] we gesio+d ge
+t+as +te us ungesewenlic bi+d.
<R 39.128.20>
Ac se godcunda fore+tonc hea+dera+d ealle gesceafta, +t+at hi
ne moton toslupan of hiora endebyrdnesse.
<R 39.128.22>
Sio wyrd +tonne d+al+d eallum gesceaftum anwlitan & stowa &
tida & gemetgunga; ac sio wyrd cym+d of +d+am
gewitte & of +d+am fore+tonce +t+as +almehtigan Godes.
<R 39.128.25>
Se wyrc+d +after his unasecgendlicum fore+tonce [{+tonne{] swa
hw+at swa he wile.
<R 39.128.27>
Swa swa +alc cr+aftega +denc+d & mearca+d his weorc on his
mode +ar +ar he hit wyrce, & wyrc+d si+d+dan eall,
+tios wandriende wyrd +te we wyrd hata+d f+ar+d +after his
for+tonce & +after his ge+teahte, swa swa he 
tiohha+d +t+at hit sie.
<R 39.128.30>
+teah hit us manigfaldlic +dince, sum good, sum yfel, hit is
+deah him anfeald good; for+d+am he hit 
eall to godum ende breng+d, & 
<P 129>
for goode de+d eall +t+at +t+at he de+d.
<R 39.129.1>
Si+d+dan we hit hata+d wyrd si+d+dan hit geworht bi+d; +ar hit
w+as Godes fore+tanc & his foretiohhung.
<R 39.129.3>
+da wyrd he +tonne wyrc+d o+d+de +turh +da goodan [{englas{]
o+d+de +turh monna sawla, o+d+de +turh o+derra 
gesceafta lif, o+d+de +turh heofones tungl, o+d+de +durh +tara
scuccena mislice lotwrencas; hwilum +turh an +dara, 
hwilum +turh eall +da.
<R 39.129.7>
Ac +t+at is openlice cu+d +t+at sio godcunde foretiohhung is
anfeald & unandwendlic, & welt +alces +tinges
endebyrdlice, & eall +ting gehiwa+d.
<R 39.129.9>
Sumu +ting +tonne on +tisse weorulde sint under+died +t+are
wyrde, sume hire nanwuht under+died ne sint; 
ac sio wyrd & eall +da +ting +te hire under+died sint, sint
under+died +d+am godcundan fore+tonce.
<R 39.129.13>
Be +d+am ic +de m+ag sum bispell secgan, +t+at +tu meaht +ty
sweotolor ongitan hwilce men bio+d under+died 
+t+are wyrde, hwylce ne bio+d.
<R 39.129.15>
Eall +dios unstille gesceaft & +tios hwearfiende hwearfa+d on
+d+am stillan Gode, & on +d+am gest+a+d+degan,
& on +d+am anfealdan; & he welt eallra gesceafta swa swa he
+at fruman getiohhod h+afde & get h+af+d.
<R 39.129.19>
Swa swa on w+anes eaxe hwearfia+d +ta hweol & sio eax stint
stille & byr+d +teah ealne +tone w+an, [{&{] welt
ealles +t+as f+areltes; +t+at [{hweol{] hwerf+d ymbutan & sio
nafu next +t+are eaxe sio f+ar+d micle [{f+astlicor{]
& orsorglicor +tonne +da felgan don, swelce sio eax sie +t+at
hehste god +te we nemna+d God, & +ta 
selestan men faren nehste Gode, swa swa sio nafu f+ar+d neahst
+t+are eaxe, & +ta midmestan swa swa +da spacan.
<R 39.129.26>
for+d+am+te +alces [{spacan{] bi+d o+der ende f+ast on +d+are
nafe, o+der on +t+are felge.
<R 39.129.27>
Swa bi+d +t+am midlestan monnum; o+dre hwile he smea+d on his
mode ymb +tis eor+dlice [{lif{] , o+dre hwile ymb
+d+at godcundlice, swilce he locie mid o+dre eagan to
heofonum, mid o+dre to eor+tan.
<R 39.129.31>
Swa swa +ta spacan sticia+d o+der ende on +t+are felge o+ter
on +t+are nafe, middeweard se spaca bi+d +ag+drum
emnneah, 
<P 130>
+deah o+der ende bio f+ast on +t+are nafe, o+der on
+t+are felge.
<R 39.130.1>
swa bio+d +ta midmestan men onmiddan +tam spacan, & +ta betran
near +t+are nafe, & +ta m+atran near +d+am 
felgum; bio+d +teah f+aste on +d+are nafe, & se nafa on +d+are
eaxe.
<R 39.130.5>
Hw+at, +ta [{felga{] +teah hongia+d on +t+am spacan, [{+teah{]
hi eallunga wealowigen on +t+are eor+dan; swa do+d +ta
m+atestan men on +t+am midmestum, & +ta [{midmestan{] on
+t+am betstan, & +ta betstan on Gode.
<R 39.130.8>
+teah +ta m+atestan ealle hiora lufe wenden to +disse
weorulde, hi ne magon +t+aron wunigan, ne to nauhte
ne weor+da+d, gif hi be nanum d+ale ne beo+d gef+astnode to
Gode.
<R 39.130.11>
+ton ma +te +t+as hweoles felga magon bion on +d+am f+arelte,
gif hi ne bio+d f+aste on +t+am spacum, & +ta 
spacan on +t+are eaxe.
<R 39.130.13>
+ta felgea bio+d fyrrest +d+are eaxe; for+d+am hi fara+d
ungeredelicost.
<R 39.130.14>
Sio nafu f+ar+d neaxst +t+are eaxe; for+dy hio f+ar+d
gesundlicost.
<R 39.130.15>
Swa do+d +da selestan men; swa hi hiora lufe near Gode
l+ata+d, & swi+dor +tas eor+dlicon +ting forsio+d, 
swa hi beo+d orsorgran, & l+as recca+d hu sio wyrd wandrige,
o+d+de hw+at hio brenge.
<R 39.130.19>
Swa swa sio nafu bi+d symle swa gesund, hn+appen +ta felga on
+t+at +de hi hn+appen, & +teah bi+d sio nafu 
hw+athwugu tod+aled from +t+are eaxe.
<R 39.130.21>
Be +ty +tu meaht ongitan +t+at se w+an bi+d micle leng gesund
+te l+as bi+d tod+aled [{from{] +t+are eaxe; swa 
bio+d +ta men eallra orsorgest+a +ag+der ge +tisses
[{andweardan{] lifes earfo+da, ge +t+as [{toweardan{] , +ta +te
f+aste bio+d on Gode.
<R 39.130.25>
ac swa hi swi+dur bio+d asyndrede from Gode, swa hi swi+dur
bio+d gedrefde & geswencte, +ag+ter ge on 
mode ge on lichoman.
<R 39.130.28>
Swylc is +t+at +t+at we wyrd hata+d be +t+am godcundan
fore+tonce, swylce [{sio{] smeaung & sio gesceadwisnes
is to metanne wi+d +tone gearowitan, & swylce +tas l+anan
+ting bio+d to metanne wi+d +da ecan, & swilce 
+t+at hweol bi+d to 
<P 131>
metanne wi+d +da eaxe; for+d+am sio eax welt
ealles +t+as w+anes.
<R 39.131.2>
Swa de+d se godcunda fore+donc; he astere+d +tone rodor & +ta
tunglu, & +ta eor+dan gede+d stille, & 
gemetga+d +ta feower gesceafta; +t+at is w+ater & eor+de & 
fyr & lyft.
<R 39.131.4>
+da he ge+dw+ara+d & wlitega+d, hwilum eft unwlitega+d, & on
o+drum hiwe gebreng+d, & eft geedniwa+d, & 
tidre+d +alc tudor, & hi eft gehyt & gehelt +tonne hit 
forealdod bi+d & forsearod, & eft geew+d & [{geedniwa+d{]
+tonne +tonne he wile.
<R 39.131.8>
Sume u+dwiotan [{+teah{] secga+d +t+at sio wyrd wealde +ag+ter
ge ges+al+da ge unges+al+da +alces monnes.
<R 39.131.10>
Ic +tonne secge, swa swa ealle [{cristene{] men secga+d, +t+at
sio godcunde foretiohhung his walde, n+as 
sio wyrd; & ic wat +t+at hio dem+d eall +ting swi+de rihte,
+teah ungesceadwisum men [{swa{] ne +tince.
<R 39.131.13>
Hi wena+d +t+at [{+tara{] [{+alc{] sie god +te hiora willan
fulg+a+d; nis hit nan wundor, for+d+am hi beo+d ablende
mid +d+am +tiostrum heora scylda.
<R 39.131.16>
Ac se godcunda fore+tonc hit understent eall swi+de rihte,
+teah us +tince for urum dysige +t+at hit on 
woh fare; for+d+am we ne cunnon +t+at riht understandan.
<R 39.131.18>
He dem+d +teah eall swi+de rihte, +teah us hwilum swa ne
+dince.
<R 39.131.20>
Ealle men spiria+d +after +t+am hehstan goode, ge goode ge
yfle; ac for+dy ne magon [{+ta{] yflan cuman to 
+d+am hean hrofe eallra gooda, for+d+am hi ne spyria+d on riht
+after.
<R 39.131.23>
Ic nat +teah +tu cw+a+de nu hwonne to me: hwylc unriht m+ag
beon mare +tonne ge+tafige +t+at hit geweor+de, 
swa hit hwilum gewyr+d, +t+at +t+am goodum becym+d anfeald 
yfel on +tisse weorulde, & +t+am yflum anfeald 
god, & o+dre hwile +ag+der gemenged, +ag+ter ge +d+am goodum 
ge +t+am yflum?
<R 39.131.28>
Ac ic +te acsige hw+a+der +tu wene +t+at +anig mon sie swa
andgitfull +t+at he m+age ongitan +alcne mon on 
ryht hwylc he sie, +t+at he naw+der ne sie ne betra ne wyrsa
+tonne he his wene.
<R 39.131.31>
Ic wat +teah +t+at hi ne magan.
Ac wyr+d swi+de oft on won se sido +te sume men secga+d +t+at
sie mede wyr+de, sume 
<P 132>
men secga+d +t+at he sie wites wyr+de.
<R 39.132.1>
+teah hwa m+age ongitan hw+at o+der do, he ne m+ag witan hw+at
he +tenc+d; +teah he m+age sume his willan 
ongitan, +tonne ne [{m+ag{] he eallne.
<R 39.132.4>
Ic +te m+ag eac reccan sum bispell be +t+am +t+at +tu hit
meaht +te sweotolor ongitan, +deah [{hit{] 
ungesceadwise men ongitan ne m+agen.
<R 39.132.6>
+t+at is forhwi se gooda l+ace selle +tam halum men seftne
drenc & swetne, & o+drum halum biterne & 
strangne; & hwilum eft +tam unhalum, sumum li+dne, [{sumum{]
strangne, sumum swetne, sumum biterne.
<R 39.132.9>
Ic wat +t+at +alc +tara +te +tone cr+aft ne can wile +t+as
wundrian forhwy hi swa don.
<R 39.132.10>
Ac his ne wundria+d +ta l+acas nauht, for+d+am hi [{witon{]
+t+at +da o+dre nyton; for+d+am hi cunnon +alces hiora
medtrymnesse ongiton & oncnawan, & eac +da cr+aftas +te
+t+arwi+d sculon.
<R 39.132.13>
Hw+at is sawla h+alo bute rihtwisnes?
<R 39.132.14>
o+d+de hw+at is hiora untrymnes bute un+teawas?
<R 39.132.15>
Hwa is +tonne betera l+ace +t+are sawle +tonne se +te hi
gesceop, +t+at is God?
<R 39.132.16>
He ara+d +t+am goodan, & witna+d +da yflan; he wat hw+as +alc
wyr+de bi+d.
<R 39.132.17>
Nis hit nan wundor, for+d+am he of +t+am hean hrofe hit eall
gesih+d, & +tonan misca+d & metga+d +alcum be 
his gewyrhtum.
<R 39.132.20>
+T+at we +tonne hata+d wyrd, +tonne se gesceadwisa God, +te
+alces monnes +dearfe wat, hw+at wyrc+d o+d+de 
ge+tafa+d +t+as +te we ne wena+d.
<R 39.132.22>
& git ic +te m+ag sume bisne feaum wordum secgan be +t+am
d+ale +te sio mennisce gesceadwisnes m+ag 
ongitan +ta godcundnesse.
<R 39.132.24>
+t+at is +tonne +t+at we ongita+d hwilum [{mon{] on o+dre
wisan, on o+dre hine God ongit.
<R 39.132.26>
Hwilum we tiohhia+d +t+at he sie se betra, & +tonne wat God
+t+at hit swa ne bi+d.
<R 39.132.27>
+tonne hw+am hw+at cym+d o+d+de goodes o+d+de yfles mare
+tonne +de +tinc+d +t+at he wyr+de sie, ne bi+d sio 
unrihtwisnes no on Gode, ac sio ungleawnes bi+d on +de 
selfum, +t+at +tu hit ne canst on riht gecnawan.
<R 39.132.30>
Oft gebyre+d +teah +t+atte men ongita+d man on +da ilcan wisan
+te hine God ongit.
<R 39.132.31>
Oft hit gebyre+d +t+atte manige men bio+d swa ungetrume 
+ag+ter 
<P 133>
ge on mode ge on lichoman +t+at hi ne magon
nan good don, ne nan yfel nylla+d unnedige, & bio+d eac swa
unge+tyldige +t+at hi ne magon nan earfo+du
ge+tyldelice aberan.
<R 39.133.3>
For+d+am hit gebyre+d oft +t+at God nylle for his
mildheortnesse nan unaberendlice broc him an settan, 
+ty l+as hi forl+aten hiora unsce+dfulnesse & weor+den wyrsan,
gif hi asterede bio+d & geswencte.
<R 39.133.7>
Sume men beo+d +alces cr+aftes full cr+aftige, & full halige
weras & rihtwise.
<R 39.133.8>
+tonne +tinc+d +t+at Gode unriht +t+at he swylce swence; ge
fur+dum +tone dea+d +te eallum monnum is gecynde 
to +tolianne, he him gede+d seftran +tonne o+drum monnum.
<R 39.133.10>
swa swa gio [{sum{] wis mon cw+a+d +t+at se godcunda anwald
gefrio+dode his deorlingas under [{his{] fi+dra 
sceate, & hi scilde swa geornlice swa [{swa{] man de+d +tone
+appel on his eagan.
<R 39.133.14>
Manige tilia+d Gode to cwemanne to +ton georne +t+at hi
wilnia+d hiora agnum willum manigfeald earfo+du 
to +trowianne, for+d+am hi willnia+d maran are & [{maran{]
hlisan & [{maran{] weor+dscipe mid Gode to habbanne
+tonne +ta habba+d +te softor libba+d.
<R 39.133.19>
Oft eac becym+d se anwald +tisse worulde to swi+de goodum
monnum, for+d+am +t+at se anwald +tara yfelana 
weor+de toworpen.
<R 39.133.21>
Sumum monnum God sele+d +ag+der ge good ge yfel gemenged,
for+d+am hi +ag+tres earnia+d; sume he bereafa+d 
hiora welan swi+de hra+de, +t+as +te hi +arest ges+alige
weor+da+d, +ty l+as hi for longum ges+al+dum hi to up 
ah+abben, & +tonan on ofermettum weor+den; sume he l+at 
+treagan mid heardum broce, +t+at hi leornigen +tone
cr+aft ge+tyldelice on +d+am langan geswince.
<R 39.133.27>
Sume him ondr+ada+d earfo+du swi+dor +tonne hi +tyrfen, +teah
hi hi ea+de adreogan m+agen; sume hi gebycga+d
weor+dlicne hlisan +tisses andweardan lifes mid hiora agnum
dea+de, for+d+am hi wena+d +t+at hi n+abben nan
o+der fioh +t+as hlisan wyr+de buton hiora agnum fiore.
<R 39.133.31>
Sume men w+aron gio unoferswi+dedlice, swa +t+at hi nan ne
meahte mid nanum 
<P 134>
wite oferswi+tan; +ta bisnodon 
hiora +aftergengum +t+at hi n+aren mid witum oferswi+dde.
<R 39.134.2>
On +t+am w+as sweotol +t+at hi for heora godum weorcum h+afden
+done cr+aft +t+at hi mon ne meahte 
oferswi+dan.
<R 39.134.4>
Ac +ta yflan for hiora yflum weorcum w+aron gewitnode &
oferswi+dde, for+d+am +t+at +da witu gestirden 
o+drum +t+at [{hi{] swa gedon ne dorsten, & eac +ta gebetan 
+te hi +tonne brocia+d.
<R 39.134.7>
+t+at is swi+de sweotol tacn +t+am wisan +t+at he ne sceal
lufian to ungemetlice +das woruldges+al+da, for+d+am
hie oft cuma+d to +d+am wyrrestum monnum.
<R 39.134.9>
Ac hw+at wille we cwe+dan be +t+am andweardan welan +te oft
cym+d to +d+am goodum, hw+at he elles sie buton
tacn +t+as toweardan welan, & +t+as edleanes angin +te him God
tiohhod h+af+d for his goodan willan?
<R 39.134.13>
Ic wene eac +t+atte God selle m+anegum yfelum men ges+al+da
for+d+am+te he wat hiora gecynd & hiora willan
swa geradne +t+at hi for nanum erm+dum ne byo+d no +ty betran
ac +ty wyrsan.
<R 39.134.16>
Ac se gooda l+ace, +t+at is God, lacna+d hiora mod mid +d+am
welan; wile +t+at [{hi{] ongiten hwonon him se 
wela come & olecce +t+am +te l+as he him +tone welan afyrre,
o+d+de hine [{+tam{] welan, & wende his +teawas to 
gode, & forl+ate +da un+teawas & +ta yfel +te he +ar [{for{]
his erm+dum dyde.
<R 39.134.21>
Sume bio+d +teah +ty wyrson gif hi welan habba+d, for+d+am hi
ofermodiga+d for +d+am welan & his ungemetlice
bruca+d.
<R 39.134.24>
Manegum men bio+d eac forgifene for+d+am +tas weoruldges+al+da
+t+at he scile +t+am goodum leanian hiora 
good, & +t+am yflum hiora yfel.
<R 39.134.26>
For+d+am symle bio+d +ta goodan & +ta yflan unge+twere betwuh
him, ge eac hwilum +ta yflan bio+d ungerade 
betwuh him selfum.
<R 39.134.28>
ge for+dum [^SEDGEFIELD: fur+dum^] an yfel man bi+d simle
unge+tw+are him selfum,
for+d+am +te he wat +t+at he untela de+d, & wen+d 
him +tara leana, & nyle +teah +t+as geswican, ne [{hit{] 
fur+dum him ne l+at hreowan; & +tonne for +d+am singalum
ege ne m+ag no weor+dan ge+tw+are on him 
<P 135>
selfum.
<R 39.135.1>
Oft hit [{eac{] [{gebyre+d{] +t+at se yfla forl+at his yfel
[{for{] sumes o+dres yfles mannes andan, [{for+d+am{] he 
wolde mid +ty t+alan +tone o+derne +t+at he onscunode his
+teawas.
<R 39.135.4>
[{swinc+d{] +tonne ymb +t+at swa he swi+dost m+ag +t+at he
tiola+d ungelic to bionne +t+am [{o+drum{] , for+d+am hit is 
+t+as godcundan [{anwealdes{] gewuna +t+at he wirc+d of yfle
good.
<R 39.135.6>
Ac hit nis nanum men alefed +t+at he m+age witan eall +t+at
God getiohhod h+af+d, ne eac areccan +t+at +t+at 
he geworht h+af+d.
<R 39.135.8>
Ac on +t+am hi habba+d genoh to ongitanne +t+at se scippend &
se waldend eallra gesceafta welt, & rehte
gesceop eall +t+at he gesceop, & nan yfel ne worhte ne get ne
wyrc+d, ac +alc yfel he adrif+d of eallum
his rice.
<R 39.135.12>
Ac gif +tu +after +t+am hean anwalde spyrian wilt +t+as
+almehtigan Godes, +tonne ne ongitst +tu nan yfel on
nanum +tinge, +teah +te nu +dince +t+at her micel on +tys
middangearde sie.
<R 39.135.15>
for+d+am hit is riht +t+at +da goodan h+abben good edlean
hiora godes, & +ta yflan [{h+abban{] wite hiora 
yfles; ne bi+d +t+at nan yfel [{+t+atte{] riht bi+d, ac bi+d 
good.
<R 39.135.18>
Ac ic ongite +d+at ic +te h+abbe a+dretne [{nu{] mid +ty
langan [{spelle{] , for+d+am +te lyst nu leo+da; ac [{onfoh{]
hiora nu, for+d+am hit is se [{l+acedom{] & se drenc +te +tu
lange wilnodest, +t+at +du +ty e+d m+age [{+t+are{] lare
onfon.



