<B COLAECE>
<Q O2 IS HANDM LAECEB>
<N LAECEBOC>
<A X>
<C O2>
<O 850-950>
<M 850-950>
<K NON-CONTEMP>
<D WS/A>
<V PROSE>
<T HANDB MEDICINE>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR SEC>
<S SAMPLE X>


[^TEXT:  LAECEBOC.
LEECHDOMS, WORTCUNNING, AND STARCRAFT
OF EARLY ENGLAND, VOL. II.
ROLLS SERIES, 35.
ED. O. COCKAYNE.
LONDON, 1865.
PP. 26.6   - 54.24  (BOOK I, II-XI)        (SAMPLE 1)
PP. 174.21 - 204.3  (BOOK II, I-XX)        (SAMPLE 2)
PP. 320.15 - 344.7  (BOOK III, XXII-LX)    (SAMPLE 3)
PP. 352.20 - 358.27 (BOOK III, LXV-LXXIII) (SAMPLE 4)^]

[^INITIAL GRAPHEMES V, W AND WYNN IN WORDS SUCH AS wi+t AND 
vi+t HAVE BEEN CHECKED AGAINST THE MS; THE GRAPHEMES V AND W
HAVE BEEN RETAINED AND WYNN REPRESENTED BY W^]

<S SAMPLE 1>
[^B21.2.1.1.2^]
<P 26>
[}.I.}]
<R 2.1.1>
   L+acedomas wi+t eagna miste, genim cele+tenian seaw o+t+te
blostman, gemeng wi+d dorena hunig, gedo on 
+aren f+at, wlece listum on wearmum gledum o+t+t+at hit
gesoden sie.
<R 2.1.3>
+tis bi+d god l+acedom wi+t eagna dimnesse.
<R 2.1.4>
Wi+t +ton ilcan eft wildre rudan gedeawre & getrifuladre seaw
gemeng wi+d aseownes huniges em micel,
smyre mid +ta eagan.
<R 2.1.5>
Wi+t eagna miste monige men +ty l+as hiora eagan +ta adle
+trowian locia+d on ceald w+ater & +tonne magon 
fyr geseon, ne wyrt +t+at +ta seon.
<R 2.1.7>
Ac micel win gedrinc & o+tre geswette drincan & mettas & +ta
swi+tost +ta +de on +d+are uferan wambe gewunia+d 
& ne magon meltan ac +t+ar yfele w+atan wyrcea+d &
+ticce, por & cawel & eal +ta +te syn swa afer 
sind to fleoganne, & +t+at +te mon on bedde d+ages upweard ne
licge.
<R 2.1.11>
& cyle & wind & rec & dust +tas +ting & +tisum gelic +alce
d+age sce+t+ta+d +tam eagum.
<R 2.1.12>
Wi+t eagna miste genim grenne finul, gedo on w+ater XXX
nihta on +anne croccan +tone +te sie gepicod
utan, gefylle +tonne mid ren w+atere.
<R 2.1.14>
+after +ton aweorpe of +tone finul & mid +ty w+atere +alce
d+age +tweah +ta eagan & ontyne.
<R 2.1.15>
Eft of homena +a+tme & stieme & of wl+atan cym+d 
<P 28>
eagna mist & sio scearpnes & sogo+ta +t+at de+t 
wi+t +ton is +tis to donne.
<R 2.1.17>
Wi+d eagna miste genim cile+tonian seawes cucler fulne
o+terne finoles +triddan aprotanan seawes & huniges 
teares tu cucler m+al, meng tog+adere & +tonne mid
fe+tere gedo in +ta eagan on morgenne & +tonne 
midd+ag sie & eft on +afen +after +ton +tonne +t+at adrugod
sie & togoten.
<R 2.1.20>
For +t+are sealfe scearpnesse genim wifes meoluc +t+as +te
cild h+abbe, do on +ta eagan.
<R 2.2.1>
   Eft +a+tele cr+aft, genim balsami & huniges teares em micel
gemeng tog+adere & smire mid +ty.
<R 2.3.1>
   Eft wi+d +ton ilcan cele+tonian seaw & s+aw+ater, smire mid
+ta eagan & be+de.
<R 2.3.2>
Bi+t +tonne selest +t+at +tu nime +t+are cele+tonian seaw &
mucgwyrte & rudan ealra em fela, do hunig to &
baldsamum gif +tu h+abbe, gedo on +t+at f+at +te +tu hit
m+age on mid gefoge geseo+tan & nytta.
<R 2.3.4>
Wel +t+at bet.
<R 2.4.1>
   Wi+t eagna miste geb+arned sealt & gegniden & wi+t dorena
hunig gemenged, smire mid.
<R 2.5.1>
   Eft finoles & rosan & rudan seaw & doran hunig & ticcenes
geallan tog+adere gemenged, smire mid +ta
eagan.
<R 2.5.2>
Eft grene cellendre gegniden & wi+t wifes meoluc gemenged
alege ofer +ta eagan.
<R 2.6.1>
   Eft haran geallan genime & smire mid.
<R 2.7.1>
   Eft cwice wine winclan geb+arnde to ahsan & +ta ahsan 
gemenge wi+d dorena hunig.
<P 30>
<R 2.8.1>
   Eft ryslas ealra ea fisca on sunnan gemylte & wi+d hunig
gemengde, smire mid.
<R 2.9.1>
   Wi+d eagna miste eft betonican seaw gebeatenre mid hire
wyrttruman & awrungenre & gearwan seaw & cele+tonian 
em micel ealra, meng tog+adere, do on eage.
<R 2.9.3>
Eft finoles wyrttruman gecnuadne gemeng wi+d huniges seaw,
seo+d +tonne +at leohtum fyre listelice o+t 
huniges +ticnesse gedo +tonne on +arene ampullan & +tonne
+tearf sie smire mid.
<R 2.9.5>
+tis todrif+t +ta eahmistas +teah +te hie +ticce synd.
<R 2.10.1>
   Wi+t eagna miste eft cele+tonian seaw o+t+te +tara blostmena
gewring & gemeng wi+d dorena hunig, gedo on 
+aren f+at, wlece +tonne listum on wearmum gledum o+t+te
on ahsan o+t +t+at hit gedon sie.
<R 2.10.3>
+t+at bi+d anspilde lyb wi+t eagena dimnesse.
<R 2.11.1>
   Sume +t+as seawes anlipiges nyttia+d & +ta eagan mid +ty
smiria+d.
Wi+t eagena miste eft eor+difies seaw & finoles seaw, gedo
begea em fela on ampullan, drige +tonne on 
hatre sunnan & +ta eagan inneweard mid +ty smire.
<R 2.11.4>
Wi+t eagena miste eft eor+dgeallan seaw +t+at is hyrdewyrt
smire on +ta eagan.
<R 2.11.5>
Sio syn bi+t +ty scearpre.
Gif +tu hunig to dest +t+at deah.
Genim +tonne +t+are ilcan wyrte godne gelm, gedo on ceac
fulne wines & geseo+t ofnete +ar +try dagas &
+tonne hio gesoden sie, awring +ta wyrt of & +t+as woses
geswettes mid hunige gedrinc +alce d+age neaht 
nestig bollan fulne.
<R 2.12.1>
   Ealdes mannes eagan beo+t unscearpsyno.
+tonne sceal he +ta eagan weccan mid gnidingum, mid gongum,
mid radum o+t+te mid +ty +te hine mon bere 
o+t+te on w+ane ferige.
<R 2.12.3>
& hy sculan nyttian lytlum & forhtlicum metum & hiora heafod
cemban & wermod drincan +ar +ton +te 
<P 32>
hie mete +ticgean.
<R 2.12.4>
+tus mon sceal unscearpsynum sealfe wyrcean to eagum, genim
pipor & gebeat & swegles +appel & hwon
sealt & win.
<R 2.12.6>
+t+at bi+t god sealf.
<R 2.13.1>
   Wi+t miclum eagece, manig man h+af+t micelne ece on his
eagum, wyrc him +tonne grunde swelgean & bisceop 
wyrt & finol, wyl +ta wyrta ealle on w+atre, meoluc bi+d
selre, l+at +t+at reocan on +ta eagan.
<R 2.13.3>
Eft cele+tonian & wudubindels leaf geaces sure wi+d win
gemenge.
<R 2.14.1>
   Eft to miclum eagece cropleac nio+toweard & witm+ares wyrt
nio+toweard cnua on wine.
<R 2.14.2>
L+at standan twa niht.
Wi+d flie eagsealf genim, bromes ahsan & bollan fulne hates
wines, geot +triwa lytlum on hate +ta ahsan 
& do +tonne on +aren f+at o+d+de cyperen, do huniges hwon
to & meng tog+adere, do on +t+as untruman mannes 
eagan & a+tweah eft +ta eagan on cl+anum wylle.
<R 2.14.6>
Wi+t flie haran geallan do wearmne on ymb twa niht flih+d of
+tam eagum.
<R 2.14.7>
Wi+t flie genim onw+are slah, +t+at seaw & wring +turh cla+d
on +t+at eage, sona g+a+d on +trim dagum of gif
sio slah bi+t grene.
<R 2.14.8>
Wi+t flie eced & geb+arned sealt & beren mela, gemeng
tog+adere, do on +t+at eage, hafa lange hwile +tine hand on.
<R 2.15.1>
   Wi+t flie eahsealf, cele+tonian s+ad genim on +tam
wyrttruman, gnid on eald win & on hunig, do pipor,
to l+at standan neahterne be fyre, nytta +tonne +tu slapan
wille.
<R 2.15.3>
Wi+t flie oxan slyppan ni+tewearde & alor rinde wylle on
buteran.
<R 2.16.1>
   Wi+t +ton +de eagan tyren rudan seaw & gate geallan & 
<P 34>
doran hunig ealra em fela.
<R 2.16.2>
Gif eagan tyren, heorotes hornes ahsan do on geswet win.
<R 2.16.3>
Wyrc eagsealfe wi+t w+anne, genim cropleac & garleac begea em
fela, gecnuwa wel tosomne, genim win &
fearres geallan begea em fela, gemeng wi+t +ty leace, do
+tonne on arf+at, l+at standan nigon niht on
+tam arfate, awring +turh cla+t & gehlyttre wel, do on horn
& ymb niht do mid fe+tere on +t+at eage,
se betsta l+acedom.
<R 2.17.1>
   Wi+t wenne on eagon genim +ta holan cersan, gebr+ad, do on
+t+at eage swa he hatost m+age.
<R 2.18.1>
   Wi+t eagece gewyrce him grundswelgean & bisceop wyrt &
beowyrt & finul, wyl +ta wyrta ealle on w+atere, 
meoluc bi+t betere.
<R 2.19.1>
   Wi+t eagna ece genim +ta readan hofan, awyl on surum swatum
o+t+te on surum eala+d & be+te +ta eagan on 
+tam ba+te, betere swa oftor.
<R 2.20.1>
   Wi+t eagece genim wi+towindan twigu, gecnuwa, awylle on
buteran, do on +ta eagan.
<R 2.21.1>
   Wyrc eagsealfe, genim hnutcyrnla & hw+ate corn, gnid
tog+adere, do win to aseoh +turh cla+d, do +tonne
on +ta eagan.
<R 2.21.2>
Wi+t eagna w+arce & ece hwites hlafes cruman & pipor & eced
meng wel, lege on cla+d, bind on +ta eagan nihterne.
<R 2.21.4>
+tus mon sceal eagsealfe wyrcean, genim streawberian wisan
nio+towearde & pipor, gecnuwa wel, do on cla+t, 
bebind f+aste, lege on geswet win, l+at gedreopan on
+ta eagan +anne dropan.
<R 2.21.6>
Wyrc eagsealfe, wudubindes leaf, wudumerce, streawberian
wisan, su+terne wermod, oxna lyb, cele+tonian, 
gecnuwa +ta wyrte swi+de, meng wi+t 
<P 36>
win, do on cyperen
f+at o+t+te on +arenum fate hafa, l+at standan 
seofon niht o+t+te ma, awringe +ta wyrta swi+de cl+ane,
gedo pipor on & geswet swi+te leohtlice mid hunige, 
do si+t+tan on horn & mid fe+tere do on +ta eagan
+anne dropan.
<R 2.21.11>
Wyrc eagsealfe drige genim swegles +appel & swefl, crecisc
attrum, & geb+arned sealt & pipores m+ast, 
gegrind eall to duste, asift +turh cla+d, do on n+asc,
h+abbe him on +ty l+as hit +tine, do medmicel on 
+ta eagan mid to+t gare.
<R 2.21.14>
Gereste him +after & slape & +tonne a+tweah his eagan mid
cl+ane w+atre & on +t+at w+ater locige.
<R 2.21.16>
Wyrc eagsealfe, cymen & streawbergean wise gecnuwa swi+de wel
& of geot mid geswette wine, do in cyperen 
f+at o+d+de on +aren, l+at standan fela nihta on,
awring +ta wyrte +turh cla+d & ahluttra swi+te wel,
do +tonne on +ta eagan +tonne +tu wille restan.
<R 2.21.19>
Gif sio sealf sie to hear geswet mi+d hunige.
<R 2.21.20>
Wi+d +asm+alum genim attrum, gemeng wi+d spatl, +ta eagan
uteweard nal+as innan.
<R 2.22.1>
   Wi+d +asm+alum ni+teweard +asc+trotu gecowen on mu+te &
awringen +turh cla+d on eage gedon wundorlice h+al+t.
<R 2.22.2>
Wi+t +ton +te mon surege sie genim agrimonian, welle swi+te
o+t +triddan d+al, +tweah gelome +ta eagan mid +ty.
<R 2.22.4>
Wi+t pocce on eagum genim wad & ribban & hleomocan, wyl on
meolce, on buteran is betere, & wyrc be+tinge, 
wyl hleomoc & gearwan & wudu cearfillan on meolcum.
<P 38>
<R 2.23.1>
   Wi+t wyrmum on eagum genim beolonan s+ad, scead on gleda, do
twa bleda fulle w+ateres to, sete on twa 
healfe & site +t+ar ofer, br+ad +tonne +t+at heafod hider
& geond ofer +t+at fyr & +ta bleda eac, +tonne sceada+t 
+ta wyrmas on +t+at w+ater.
<R 2.23.4>
Wi+t +teoradle on eagum, +te mon gefigo h+at, on l+aden
hatte (\cimosis\) , h+anne +ages geolocan & merces s+ad 
& attrum & tunmintan.
<R 2.23.6>
Eft wi+d gefigon sceapes hohscancan unsodenne tobrec, gedo
+t+at mearh on +ta eagan.
<R 2.23.7>
Wi+t +ticcum br+awum genim +treo hand fulla mucwyrte, +treo
sealtes, +treo wapan, wylle +tonne o+t +t+at sie
tw+ade bewylled +t+as woses, heald +tonne on cyperenum fate.
<R 2.23.9>
+tam men +te habba+d +ticce br+awas genim cyperen f+at, do
+t+aron lybcorn & sealt gemeng, genim cele+tonian 
& bisceopwyrt & geaces suran & attorla+tan & springwyrt &
englisce moran & hwon r+adices & hrefnes 
fot, aw+asc +tonne ealle, geot +tonne win on l+at standan,
aseoh eft on +t+at cyperene f+at, l+at +tonne 
standan fiftyne niht & +ta derstan beo+t gode.
<R 2.23.14>
Hafa +te cl+ane fletan, do on +t+at f+at +te +ta derstan on
syn swa fela swa +tara flietna +t+ar on clifian 
m+age, screp +tonne of +tam f+ate.
<R 2.23.15>
+t+at bi+t swi+de god sealf +tam men +te h+af+d +ticce
br+awas.
[}.III.}]
<R 3.1.1>
   L+acedomas wi+d eallum earena sare & ece & wi+d earena
adeafunge & gif wyrmas on earan synd o+t+te 
<P 40>
earwicga & gif earan dynien & earsealfa, fiftyne cr+aftas.
<R 3.2.1>
   Wi+t earena sare & ece betonican niwan geworhte +ta leaf 
self gecnuwa on wearmum w+atere, do hwon gerosodes 
eles to, genim +t+at swa wlacu mid +ticre wulle,
drype on +t+at eare.
<R 3.2.3>
Eft wi+t +ton ilcan genim ciepan, geseo+t on ele, drype on
+t+at eare +tone ele.
<R 3.2.4>
Wi+t earw+arce & wi+d deafe hundes tunge & fenminte &
cellendre gecnuwa on win o+t+te on eala, aseoh, do on eare.
<R 3.2.6>
Wi+t +ton ilcan genim h+anne rysele, gemylte & +tonne gedo
wlaco on eare, gedrype on.
<R 3.2.7>
Wi+t +ton ilcan genim ele, genim eac gose rysele, geot on.
<R 3.2.8>
+tonne gewit +t+at sar aweg.
<R 3.3.1>
   Wi+t +ton ilcan genim beolonan seaw, gewlece & +tonne on 
eare gedryp.
<R 3.3.2>
+tonne +t+at sar gestil+d.
<R 3.4.1>
   Wi+t +ton ilcan genim garleac & cipan & gose rysele, 
gemylte tog+adere, wring on eare.
<R 3.5.1>
   Wi+t +ton ilcan genim +ametan +agru, getrifula, wring on
eare.
Wi+d earena sare genim gate geallan, drype on +t+at eare,
meng wi+d cu meoluc gif +tu wille.
<R 3.5.3>
Wi+d earena deafe genim hry+teres geallan wi+t g+aten hland
gemenged, gedrype gewleced on +t+at eare.
<R 3.6.1>
   Wi+t +ton ilcan gif earan willen adeafian o+t+te yfel hlyst
sie genim eofores geallan, fearres geallan, 
buccan geallan, gemeng wi+t hunig ealra em fela, drype on
+t+at eare.
<R 3.7.1>
   Wi+t +ton ilcan gif yfelne hlyst h+abbe ifies seaw +t+as +te
be eor+tan flih+d +t+at cl+anoste seaw gemeng wi+d 
win, drype on eare.
<R 3.8.1>
   Eft ribban seaw & gewlecedne ele tog+adere gemenged drype 
on, wundorlice h+al+d.
<R 3.8.2>
Wi+t +ton ilcan genim rammes 
<P 42>
geallan mid his selfes
nihtnestiges migo+tan, gemenge wi+d buteran, geot
on eare.
<R 3.8.3>
Eft wi+t +ton ilcan hnutbeames rinde seaw gewleced drype on
eare.
<R 3.9.1>
   Wi+t +don ilcan genim celendran seaw grenre meng wi+t wifes
meoluc & huniges dropan & wines gewleht tosamne.
<R 3.9.2>
Vi+t earena adeafunge eft ellencroppan getrifulad, +t+at seaw
wring on +t+at eare.
<R 3.9.3>
Eft wi+t +ton ilcan genim eofores geallan & fearres & buccan,
meng wi+t hunig o+t+te on ele, wring on eare.
<R 3.10.1>
   Eft wi+d +ton ilcan genim grenne +ascenne st+af, lege on 
fyr, genim +tonne +t+at seaw +te him of g+a+t, do 
on +ta ilcan wulle, wring on eare & mid +t+are ilcan wulle
forstoppa +t+at eare.
<R 3.11.1>
   Wi+t +t+at ilce eft genim +ametan hors & cropleac &
neo+towearde ellenrinde o+t+te beolonan & ele, gecnuwa 
tosomne, wyrme on scille, do +tonne on eare +tara readena
+ametena hors, genim +tonne r+adic & eced,
cnuwa tosomne, wring on +t+at eare.
<R 3.11.4>
Gif wyrmas on earan syn genim eor+d geallan grenes seaw
o+t+te hunan seaw o+t+te wermodes seaw swilc +tara 
an swa +tu wille, geot +t+at seaw on +t+at eare.
<R 3.11.6>
+t+at tih+d +tone wyrm ut.
Wyrc sealfe, gecnuwa sinfullan & leo+towyrt & por, gedo
+tonne on gl+as f+at mid ecede & +turh cla+d awring, 
drype on +t+at eare.
<R 3.11.8>
Wi+t +ton gif earan dynien genim ele, do on mid eowocigre
wulle & fordytte +t+at eare mid +t+are wulle 
+tonne +tu slapan wille & do eft of +tonne +tu onw+acne.
<P 44>
<R 3.12.1>
   Eft wi+t +ton ilcan wermod gesodenne on w+atere on niwum
cytele, do of heor+de, l+at reccan +tone steam
on +t+at eare & fordytte mid +t+are wyrte si+t+tan hit
ingegan sie.
<R 3.12.3>
Wi+t earwicgan genim +t+at micle greate windel streaw twyecge
+t+at on wor+tium wix+d, ceow on +t+at eare.
<R 3.12.4>
He bi+d of sona.
[}.IIII.}]
<R 4.1.1>
   L+acedomas wi+d healsgunde & +t+as tacn, hw+a+ter he hit 
sie, & eac wi+d gealhswile & +trotan & wasende, 
wi+t sweorco+te, XIIII cr+aftas.
<R 4.2.1>
   Wi+t healsgunde, +tonne +arest onginne se healsgund wesan
smire hine sona mid hry+teres o+t+te swi+dost 
mid oxan geallan, +t+at is acunnod.
<R 4.2.3>
Ymb feawa niht bi+d hal.
Gif +tu wolde witan hw+a+ter +t+at heals gund sie genim
angeltw+accean gehalne lege on +ta stowe +t+ar hit
a+truten sie & bewreoh f+aste ufan mid leafum.
<R 4.2.5>
Gif hit healsgund bi+d se wyrm wyr+d to eor+tan, gif hit ne
bi+t he bi+t gehal.
<R 4.2.6>
Eft wi+t heals gunde, genim celender & beana tog+adere
gesodene & alege on.
<R 4.2.7>
Sona tofere+t.
Eft l+acedom wi+t +ton ilcan, genim w+aterh+afern geb+arnedne
& +tonne gegniden smale & wi+t hunig gemenged & on gedon.
<R 4.2.9>
Sona bi+d sel.
Wi+t +ton ilcan eft, galbanum hatte su+terne wyrt, lege +ta
on +tone sweorw+arc.
<R 4.2.10>
+tonne atih+d hio mid ealle +ta yfelan w+atan ut & +tone
gund.
<R 4.3.1>
   Wi+t +ton ilcan eft, beren melo & hluttor pic & weax & ele
meng tosomne, seo+t, do cnihtes o+t+te cildes 
mige+tan to, to onlegene do on +tone gund.
<R 4.3.3>
Wi+d heals gunde 
<P 46>
eft, +t+are readan netelan wyrttruman
gesodenne on ecede & gebeatenne & on weaxhlafes wisan on aled.
<R 4.3.4>
Gif se gund bi+t +tonne onginnende sio sealf hine todrif+t,
gif he bi+t eald hio hine ontyn+d.
<R 4.3.5>
& swa astih+d +t+at yfel ut o+t +t+at he hal bi+d.
<R 4.4.1>
   Eft wi+t +ton, manigfeald tacn & l+acedom wi+d healsgunde
o+t+te geaglswile o+d+de +trotan o+t+te wasende, sio 
adl is twegea cynna.
<R 4.4.2>
O+ter is on +tam geagle & +tonne mon +tone mu+t ontyn+d bi+t
gehw+a+ter geswollen & bi+t read ymb +ta hr+actunga 
& ne m+ag se man e+telice e+tian ac bi+t asmorod, ne
m+ag eac naht forswelgan ne wel sprecan ne stemne n+af+t.
<R 4.4.5>
Ne bi+d +teos adl hw+a+tere to frecne.
<R 4.4.6>
O+ter is +tonne on +t+are +trotan bi+t swyle & lyssen, se ne
m+ag naht gecwe+tan & bi+d se swile ge on +tam 
sweoran ge on +t+are tungan, ne m+ag se man wel e+tian ne
+tone sweoran on cerran ne his heafod for+d on 
hyldan +t+at he his nafolan geseon m+age.
<R 4.4.9>
& butan his man ra+tor tilige he bi+t ymb +treo niht gefaren.
<R 4.4.10>
Gif sie +t+are adle bryne innan +t+as strang +t+at mon ne
m+age utan geseon sio bi+t +dy frecenre.
<R 4.4.11>
Gif +tonne sie on gehw+a+tere healfe +ta ceacan aswollen &
sio +trotu & +tu +ta tacn geseo +tonne sona l+at
+tu him blod on +adre.
<R 4.4.13>
Gif +tu +t+at +turhteon ne m+age scearpa him +ta scancan.
<R 4.4.14>
+t+at him deah.
<R 4.5.1>
   Sele him scearpne wyrtdrenc, wyrne him metes.
+after +ton bewind +tone sweoran & lege on l+acedomas +ta +te
utteon +ta yfelan w+atan & +t+at sar.
<R 4.5.3>
+tonne bi+t +t+ar wyrpe wen.
Wyrc him +ta sealfe, genim swines rysle, gesmyre ane brade
pannan innewearde mid +tam rysele, wyl, 
+tonne weorp gose scearn to on +ta pannan & gewlece & +tonne
hit sy gemylt do +tonne on linenne cla+d, 
lege on +t+at sar & beswe+te do, +t+at wel oft on on d+ag.
<R 4.5.6>
& bi+t swa betere swa 
<P 48>
+tu oftor edniwast +ta sealfe & oftor onlegest.
<R 4.5.7>
Sio tih+d +t+at yfel ut.
<R 4.6.1>
   Wi+t healsgunde genim weax & ele, gemeng wi+t rosan 
blostman & gemelt tog+adere, do +t+ar on.
<R 4.6.2>
Wi+t sweorco+te wyrc on lecgende sealfe, genim fearres
gelyndo & beran smeru & weax, ealra em fela,
wyrc to sealfe, smire mid.
<R 4.6.4>
Eft wi+t +ton ilcan, gif +tu finde hwitne hundes +tost, adrige
+tone & gegnid & asyft & geheald +t+at wi+t
+t+are sweorco+te & +tonne +tearf sie meng wi+t hunig,
smire +tone sweoran mid.
<R 4.6.6>
+t+at bi+t strang sealf & god wi+d swelcre ablawunge &
brune+tan & wi+t +tara ceacna geswelle o+d+de asmorunge.
<R 4.6.8>
Sceal +teah se hund ban gnagan +ar, +ty bi+t se +tost hwit &
micel.
Gif +tu hine nimest & gaderast +at fylne +tonne ne bi+t he to
unswete to gestincanne.
<R 4.6.10>
+tonne sceal mon +tone geagl eac swillan gelome on +t+are adle
& swolgettan eced wi+t sealt gemenged.
<R 4.6.11>
Eft fifleafan seawes +try bollan fulle lytle sceal
forcuuolstan.
<R 4.6.12>
Wi+t sweorco+de eft, garleac gegniden on eced +t+at +te sie
wi+t w+ater gemenged, swille +tone geagl mid +ty.
<R 4.6.13>
Wi+t sweorco+te eft, riges seofo+ta seo+t on geswettum
w+atere, swille +ta ceolan mid +ty.
<R 4.6.14>
Gif se sweora sar sie syn eac +ta swillinga hwilum hate.
<R 4.6.15>
+tonne is eac to +tisse adle geset +t+at mon under +t+are
tungan l+ate blod o+t+te of earme & on morgen on sprenge.
<R 4.6.17>
Gif hit +tonne cniht sie l+at on +tam sweoran.
& on +t+are adle is to forwyrnanne wines & fl+asces swi+tost
+ty l+as sio ceole sie aswollen.
[}.V.}]
<R 5.1.1>
   Wi+t +ton gif mannes mu+d sar sie genim betonican &
getrifula, lege on +ta weolore.
<R 5.1.2>
To mu+d sealfe & to 
<P 50>
geblegenadre tungan, fifleafe & brembel
leaf wyl on w+atere, hafa lange on mu+de & gelome.
<R 5.1.3>
Gif monnes ora+d sie ful genim beren mela god & cl+ane hunig
& hwit sealt, gemeng eall tosomne & gnid 
+ta te+t mid swi+de & gelome.
[}.VI.}]
<R 6.1.1>
   L+acedomas wi+t to+d w+arce & wi+t wyrmum, ge wi+t +tam
uferan to+dece ge wi+t +tam ni+teran.
<R 6.2.1>
   Wi+t to+t w+arce betonican seo+d on wine o+t +triddan d+al,
swile +tonne geond +tone mu+d lange hwile.
<R 6.3.1>
   Wi+d to+t w+arce, gif wyrm ete genim eald holen leaf & 
heorot crop neo+teweardne & saluian ufewearde,
bewyl twy d+al on w+atre, geot on bollan & geona ymb.
<R 6.3.3>
+tonne fealla+d +ta wyrmas on +tone bollan.
Gif wyrm ete +ta te+d genim ofer geare holen rinde & eofor
+trotan moran, wel on swa hatum, hafa on
mu+te swa hat swa +tu hatost m+age.
<R 6.3.5>
Wi+t to+d wyrmum genim ac mela & beolonan s+ad & weax, ealra
em fela, meng tosomne, wyrc to weax candelle 
& b+arn, l+at reocan on +tone mu+d.
<R 6.3.7>
Do bl+ac hr+agl under, +tonne fealla+t +ta wyrmas on.
<R 6.4.1>
   Wi+d to+t w+arce geb+arn hwit sealt & garleac, berec on
gledum, gebr+ad & berend & pipor & str+alwyrt, 
gegnid eal tosomne, lege on.
<R 6.5.1>
   Wi+t to+t w+arce, hrefnes fot wel on wine neo+toweardne
o+d+de on ecede, sup swa +du hatost m+age.
<R 6.5.2>
Wi+t to+dw+arce 
<P 52>
hnutbeames rinde & +torn rinde gecnua to
duste, adrig on pannan, sni+d utan +ta te+t, scead on gelome.
<R 6.6.1>
   Wyrc +tus to+tsealfe, ofers+awisc rind & hunig & pipor meng
tosomne, lege on.
<R 6.6.2>
Wyrc eac sealfe of wenwyrte on +ta ilcan wisan.
<R 6.7.1>
   Wi+t +tam uferan to+tece genim wi+towindan leaf, awring on
+ta nosu.
<R 6.7.2>
Wi+t +tam ni+teran to+tece slit mid +te fo+torne o+t +t+at hie
bleden.
<R 6.8.1>
   Eft genim elmes rinde, geb+arn to ahsan, gemeng +ta ahsan
wi+t w+ater & aseoh, hafa +t+at w+ater lange on mu+te.
<R 6.8.2>
Eft genim gearwan, ceow swi+te.
[}.VII.}]
<R 7.1.1>
   Gif mon blode hr+ace genim betonican swilce swa III
penegas gewegen, gegnid on g+ate meolc, sele 
+try dagas +try bollan fulle to drincanne.
[}.VIII.}]
<R 8.1.1>
   Wi+t bl+ace on andwlitan wyl to b+a+te fencersan &
neo+toweardne secg, +ascrinde, earfan, wyl on w+atere
lange, be+te mid.
<R 8.2.1>
   To sealfe wi+t bl+ace on andwlitan, ompran neo+towearde +ta
+te swimme, do sealt to & flietan & +ag.
<R 8.2.2>
Briw wi+t bl+ace on andwlitan, gemelte eald spic, briw on
+ton, do gegrundenne pipor on & cropleac, 
hw+atenes melwes twy d+al swilce +t+as pipores, awyl
[{hw+athwega{] [^TORONTO CORPUS AND COCKAYNE: hr+at
hwega^] , genim +t+as +treo sn+ada, gerest +after wearme.
<R 8.2.5>
Wi+d bl+ace genim heorotes horn, geb+arn to ahsan & swefl &
geb+arned sealt & pic to ahsan & swa oster
scella & gecnuwa ompran smale & gemeng eall to briwe & smire
<P 54>
mid.
<R 8.2.7>
Eft sealf, wel on a+tydum sceapes smeruwe h+ag+tornes
blostman & +ta smalan singrenan & wudurofan, meng 
+tonne hwitcwudu wi+t & hwon buteran.
[}.VIIII.}]
<R 9.1.1>
   Gif men yrne blod of nebbe to swi+de genim grene betonican 
& rudan, gecnuwa on eced.
<R 9.1.2>
Gewring tosomne swilce sie an slah, sting on +ta nosu.
<R 9.1.3>
Blod seten, bisceop wyrt nio+towearde ete o+d+de on meolce
drince.
Blod seten eft, genim hegeclifan, gebinde on sweoran.
<R 9.2.1>
   Blod seten eft, spring wyrt do on eare.
<R 9.3.1>
   Blod seten eft, wegbr+adan do on eare.
<R 9.4.1>
   Blod seten eft, gehal beren ear bestinge on eare swa he 
nyte.
<R 9.4.2>
Sume +tis writa+d, [^4 LINES OMITTED^] 
[{ge{] horse ge men blod seten.
[}.X.}]
<R 10.1.1>
   Wi+t gesnote & geposum genim oxna lyb ni+teweard, gecnuwa 
wel wi+d w+atre, gif hio sie grene ne do +tu
+t+ar w+ater to, wring +tonne on +t+at neb.
[}.XI.}]
<R 11.1.1>
   Wi+t sarum weolorum gesmire mid hunige +ta weoloras, genim
+tonne +agerfelman, bescead mid pipore, lege on.

<S SAMPLE 2>
[^B21.2.1.2.2^]
<P 174>
[} [{I.{] }]
<R 1.1.1>
   +tis sint tacn adlies magan, +arest gelome sp+atunga o+d+de
hr+acunga, cisnes, & se man hine gelome to 
spiwanne & he onfinde+t swile & +t+at +ta oman beo+d inne
betynde +turh +ta ablawunge & him bi+d une+te +turst getenge.
<R 1.1.4>
Eac of +t+as magan adle cuma+d monige & missenlica adla
geborstena wunda & hramma & fylle w+arc & fienda 
adl & micla murnunga & unrotnessa butan +tearfe & oman &
ungemetlica mete socna & ungemetlice unlustas 
& cisnessa & sara inadle on wifes 
<P 176>
gecyndon & on fotum & bl+adran & on unmode & on ungemet
w+accum & ungewitlico word.
<R 1.1.8>
Se maga bi+t neah +t+are heortan & +t+are gelodr &
geadortenge +tam [{br+agene{] of +tam cuma+d +ta adla swi+tost 
of +t+as magan intingan & on yflum seawum, w+atan
atterberendum.
<R 1.1.10>
+tonne +da [{w+atan{] +ta yfelan weor+ta+t gegaderode on
+tone magan & +t+ar rixia+d mid scearfunga innan, swi+tost 
on +tam monnum +te habba+d swi+te gefelne & sarcrenne
magan swa +t+at hie sume somnunga swelta+t,
ne magon aberan +ta strangan scearfunga +t+ara +aterna
w+atena.
<R 1.1.14>
Hwilum wyrmas of +tam in+terran d+alum geseca+d +ta uferran
d+alas to +tam magan & eac heortco+te wyrcea+d
& angnessa & geswowunga swa +t+atte hwilum sume men fram
+tara wyrma slitunge swelta+d & forweor+ta+d.
<R 1.1.17>
For+ton +t+am mannum deah +t+at him mon on fruman +ta mettas
gife +te celunge & strangunge m+agen h+abben 
swa swa beo+t +appla, nales to swete ealles ac surmelsce, &
peran & persucas & hlaf gedon on ceald 
w+ater o+t+te on hat be +t+are gelicunge +t+as magan +te +ta
yfelan w+atan sceorfendan & scearpan h+af+d.
<R 1.1.21>
+tis deah eac on fruman +tam +de +ta heortco+de & +t+at
gesceorf +drowia+d.
+alcra gerist +t+at him mon lytlum +ta mettas selle +ta +te
late melten, leax & +ta fixas +ta +de late meltan, 
gose innefle & swines fet, +ta +de m+agen wi+t habban
+tam yfelan w+atan & +tonne him sel sie +tonne 
+ticge he swetran mettas.
<R 1.1.24>
Ne bi+t him nanwuht selre +tonne he +ta +ticge +ta +te late
melten & 
<P 178>
swa +teah ne synd scitole, +ticge to 
undernes hlaf gebrocenne on hat w+ater o+t+te +appla
berindede.
<R 1.1.27>
Eac bi+t god fultum on godum wyrtdrencum swa l+acas wyrca+d
of ecede & of finoles wyrttruman & of rinde 
& of alwan & of doran hunige, gemeng +t+at & sele +t+as
cucler fulne o+t+te twegen.
<R 1.1.29>
+tonne hnesca+d +t+at +ta wambe & tryme+t & +t+at deah wi+t
breost w+arce & wi+t heortco+te & wi+d fellew+arce 
& wi+t +ton +te mon sie on +tam magan omigre w+atan gefylled
& wi+d manegum adlum +t+at deah +da +te cuma+d 
of oferfyllo & of missenlicum yflum w+atum.
<R 1.1.33>
Gif hie cumen of oferfyllo mid spiwe +tan hy mon sceal
lytlian.
Gif hie +tonne cuma+d of o+trum biterum & yfelum w+atum +ta
+te wyrcea+d oman +tonne beo+t +ta elcran to 
stillanne o+t+t+at +te hie unstrangran weor+tan, swi+tost gif
+ta w+atan beo+d +ticce & slipegran.
<R 1.2.1>
   Be wambe co+te o+t+te gif of +t+are wambe anre +ta yfelan
w+atan cumen & ne oferyrnen ealne +tone lichoman, 
+t+at mon sceall mid halwendum mettum anum lacnian.
<R 1.2.3>
Gif +tonne sio yfele w+ate of +t+are wambe oferyrne+t ealne
+tone lichoman +t+as mon sceal mid maran lacnunge 
tilian, hwilum him mon sceal of +adran blod l+atan gif
+t+as blodes to fela +tince & +t+are yflan w+atan, 
& eac wyrtdrenc sellan, ac +arest mon sceal blod l+atan
+after +ton wyrtdrenc sellan.
[}.II.}]
<R 2.1.1>
   Wi+t sarum & a+tundenum magan genim ele & gedo hwit cwuda &
dile & su+terne wermod on +tone ele, 
<P 180>
l+at standan +treo niht & gedo +t+at +ta wyrta syn gesodene on
+tam ele, gedo +donne on hnesce wulle, smire +tone magan mid.
<R 2.1.4>
Eft wi+t +ton ilcan genim ealdne rysle, getrifula on treowenum
mortere, meng wi+d +ages +t+at hwite, do on cla+d, lege on.
<R 2.1.5>
Wi+t sarum magan eft, gedo on wearmne ele +ta wyrt, +te hatte
fenogrecum & laures croppan & dile, smire +tone magan mid +ty.
<R 2.2.1>
   Wi+t sarum magan, wegbr+adan seaw, & eced do on cla+d, 
lege on.
Eft, gif se maga a+tunden sie o+t+te a+tened genim +t+as
selestan wines & grenes eles swilc healf, seo+t
wermodes croppan, do on hnesce wulle, smire mid, selle him
+tonne fl+asc etan lytelra wuhta, sm+alra
fugla, gesodenra & gebr+adra, & manigfeald +appelcyn, peran,
+apeningas, pisan of+t+anda & gesodena 
on ecede & on w+atre & on wine wel scearpum.
<R 2.2.6>
Wi+t sarum magan, rosan leafa, V o+t+te VII o+d+de
nigon, & pipores corna emfela, gegnid smale & on 
hatum w+atere sele drincan.
<R 2.2.8>
Eft wi+t +ton ilcan genim of pinhnyte XX gecl+ansodra
cyrnela & cymenes swa micel swa +tu m+age mid +trim 
fingrum foreweardum genimam, getrifula +tonne bollan
fulne, wyl on mortere, gedo cealdes w+ateres 
to II gode bollan fulle, sele +donne +arest +t+at healf
to drincanne.
<R 2.3.1>
   Eft is onlegen to trymmanne +tone magan & to bindanne 
+after utsihtan o+t+te +after wyrtdrence, geb+arnedne 
hlaf cl+anne seo+t on ealdum wine gif +tu h+abbe, gif
hit sie sumor do wermodes s+ades dust to seo+t 
+atg+adere, do on cla+d, ofersmit mid ele, lege on +tone
magan.
<R 2.3.4>
Gif hit sie winter ne +tearft +tu +tone wermod to don.
[}.III.}]
<R 3.1.1>
   Be geswelle & sare +t+as magan, gif se man +t+at m+agen
h+abbe l+at him blod, +after +ton mid +ty ele smire +te 
<P 182>
+ta wyrta syn on gesodene +te we +ar nemdon, +after +ton
mid hate hunige smire & ofersceade +tonne mid 
hwites cwidues & alwan duste & pipores hw+athwega,
oferlecge +tonne mid linene cla+de o+d+de mid eowocigre 
wulle & sele wermod on wearmum w+atere twam nihtum
+ar ofgotenne +t+at se +tam omum stille & sele 
+tonne gepiporodne wyrtdrenc.
<R 3.1.7>
& +donne sceal mon +tam men mid drium handum on morgenne & on
+afenne +ta handa & +ta fet gnidan swi+de 
& +tyn & gif hit sie god weder he him on underne gife gange
him ut hwider hwega sume hwile, gif hit
ne sie weder gange him in geond his hus.
[}.IIII.}]
<R 4.1.1>
   Wi+t heardum swile +t+as magan sele +tu him sealte mettas &
haran fl+asc & eofores, rudan wyrttruman &
cersan & scir win & ea+dmelte mettas & onlegena utteonde
+tone heardan swile & b+a+d, +tenda smerwunga
wyrce of ele & of wermode & of hwitum cwidue & wine, be+te
+donne, smire mid +ty, oflege +tonne mid
eowecigre wulle & beswe+te, genim eac milsce +appla, gedo
neahterne on win & +tonne geseo+d, geswete 
+tonne +t+at wos mid huniges teare & gepipera mid XX
corna, sele him +tonne on morgenne lytelne bollan 
fullne o+d+de cucler fulne +tus geworhtes drincan.
[}.V.}]
<R 5.1.1>
   L+acedom wi+t +t+as magan a+tundennesse, +t+as mannes fet &
handa man sceal swi+te on morgentidum +tyn & hine 
mon sceal swi+de hlude hatan gr+adan o+d+de 
<P 184>
singan & hine mon scel [{neahtnestigne{] tyhtan & gremian
to spiwanne & on morgen smirewan mid ele on +tam +de sie
gesoden rude & wermod & +ta +ar genemnedan
mettas +ticge.
[}.VI.}]
<R 6.1.1>
   Wi+t unluste & wl+attan +te of magan cym+d & be his mete 
sele him drincan neahtnestigum wermod o+d+de +treobread, 
gedon on scearp win, sele neahtnestigum & +after +ton
sealte mettas mid ecede geswete & gerenodne 
senep & r+adic +ticgen & ealle +ta mettas ge drincan +ta +te
habban hat m+agen & scearp sele +ticgean.
<R 6.1.5>
& gebeorh +t+at hie ungemeltnesse ne +trowian & god win geh+at
& hluttor +ticgen on neaht nestig & neaht 
nestige lapien on hunig & secen him broc on onrade & on
w+ane o+d+de on +ton +te hie a +trowian m+agen.
<R 6.1.7>
Eft wi+t metes unluste genim su+terne cymen, of+t+ane mid
ecede, adrige +donne & gegnid on mortere & 
finoles s+ades & diles +treo cuclerm+al, gegnid eall
tog+adere, geece pipores +treo cuclerm+al & rudan leafa 
VII cuclerm+al & +t+as selestan huniges asiwenes an
pund, getrifula eal tog+adere, yce +tonne mid ecede swa 
+te +tince +t+at hit sie on +ta onlicnesse
geworht +te senop bi+d getemprod to inwisan, gedo 
+tonne on gl+as f+at & +tonne mid hlafe o+d+de mid swa
hwilcum mete swa +tu wille, lapa on & nytta ge 
+teah +tu mid cuclere +t+at supe +t+at hylp+t.
<R 6.1.15>
+tises +tu nytta ge on +afenne ge on underne.
Nis +t+at wi+t +tam unluste anum god +t+as magan ac eallum
+tam lichoman +t+at deah.
<R 6.2.1>
   Wi+t metes unluste, dweorgedwostlan on w+atre of+t+ande
gegnid mid ecede, sele drincan wi+d wl+attan.
<R 6.2.2>
Wi+t 
<P 186>
unluste eft mintan & pipores nigan corn gegniden on wine
sele drincan.
[}.VII.}]
<R 7.1.1>
   +tis sceal wi+d adeadodum magan, genim huniges & eced
tog+adere gemenged & gebeatenne pipor, sele on
morgenne cuclerfulne neahtnestigum, nyttige scearpera
drincena & metta & +at ba+te mid sinope gnide
& smerwe.
<R 7.1.3>
Sele him eac neahtnestigum +tis, genim eced wi+t gl+adenan
gemenged hw+athwega & langes pipores X
corn o+t+te croppan & senep, menge eall tog+adere &
trifolige, sele nihtnestigum an cuclerm+al.
<R 7.1.6>
Ge+tenc +du +tonne hw+a+tre +t+atte ealle +ta +ar genemnedan
l+acedomas & +ta +after writenan ne sculon on ane
+trage to lange beon to gedone ac sculon f+ac habban
betweonum & reste, hwilum twegen dagas hwilum
+try, & +tonne him mon blod l+ate on +adre on +tam dagum ne
do him mon nanne o+terne l+acedom to nym+te ymb 
V niht o+t+te ma.
<R 7.1.10>
Wi+t forsogenum magan o+t+te a+tundenum genim hry+teren
fl+asc gesoden on ecede & mid ele gerenod mid sealte 
& dile & por, +ticge +t+at seofon niht, +tonne liht
+t+at +tone geswencedan magan.
<R 7.1.13>
+tis synd tacn adeadodes magan, +t+at he +tig+d ne gemylt
+t+at ac se ge+tigeda mete hefega+t +tone magan &
he +tone sammeltan +turh +da wambe utsent.
[}.VIII.}]
<R 8.1.1>
   Wi+t sare & unluste +t+as magan se +te ne m+ag ne mid mete 
ne mid drincan beon gelacnod, & bitere hr+acetunge 
nim centaurian, +t+at is felterre, sume hata+d hyrde
wyrt, sume eor+d geallan, gegnid an pund 
<P 188>
& gedo +t+aron hates w+ateres IIII bollan fulle, sele him
neahtnestigum drincan +try dagas.
<R 8.1.6>
   Eft, genim +ta reade netlan ufewearde h+abbende s+ad, 
a+tweah cl+ane & wyrce to supanne.
<R 8.1.7>
Eft, grenes merces getrifulades seaw & awrungenes sele drincan
& on +ta ilcan wisan sele him drincan hunan seaw.
<R 8.1.8>
Eft, wi+d magan sare, rudan & mintan, dile, dweorgedwostlan,
agrimonian, sume hata+d garclife, & cersan, 
gecnua ealle on wine o+t+te on eala+d, sele +alce d+age
to drincanne.
[}.VIIII.}]
<R 9.1.1>
   Wi+t inwunde magan nim gate meoluc +tonne hio fur+tum 
amolcen sie, sele drincan.
<R 9.1.2>
Sume wearme eowo meoluc drinca+d wi+t magan sare, sume +tone
selestan ele gewyrmedne, sume wi+t +ta gate 
meoluc menga+d o+t +t+at hie spiwa+d +t+at hi +de y+t
spiwan magon.
[}.X.}]
<R 10.1.1>
   Vi+d wl+attan & to h+atanne magan, w+ater besoden on 
wermode & on dile o+t +tone +triddan d+al, sele +t+at drincan.
<R 10.1.2>
+t+at wyrm+d & hearda+t +tone magan.
[}.XI.}]
<R 11.1.1>
   Wi+t a+tundenesse & e+tunge magan, finoles wyrttruman &
merces of geot mid scire wine ealde & of +ton
sele drincan nehtnestigum II bollan fulle lytle.
<R 11.1.3>
Wi+t windigre a+tundenesse magan to wyrmanne +tone cealdan
magan, rudan & dile, mintan & merce, syndrige 
sceafas geseo+d on +trim ceac fullum w+ateres +t+at +t+ar
ne sie butan an ful, sele +tonne +t+at w+ater drincan.
<P 190>
[}.XII.}]
<R 12.1.1>
   Vi+d spiw+tan & wi+d +ton +te him mete under ne gewunige
genim sinfullan, gegnid on scearp win, sele bollan 
fulne to gedrincanne +after +afen geweorce.
<R 12.1.3>
Genim wi+t +ton ilcan finoles seawes twegen d+alas, huniges
+anne, seo+t o+t +t+at +t+at h+abbe huniges +ticnesse, 
sele +tonne neahtnestigum cuclerm+al full.
<R 12.1.5>
+t+at wl+attan gestire+d, +t+at lungenne bet, +t+at lifre
h+al+d.
Wi+d miclan spiwe+tan & he ne m+age nanne mete gehabban
genim diles s+ades ane yntsan, pipores feower, 
cymenes +treo, gegnid swi+te smale, do +tonne on w+ater +te
w+are minte on gesoden & sure +appla o+d+de
wingeardes twigu ufeweard merwe.
<R 12.1.9>
Gif se mon ne sie on fefre yce mid wine & sele drincan +tonne
ne to reste gan wille & [{lege{] utan on 
+tone magan gesodene wudu +apla & hlafes cruman & swilce
onlegena.
[}.XIII.}]
<R 13.1.1>
   +tonne sceal +tis wi+t +t+as magan springe, sum pyse cyn
hatte lenticulas, ete +tara hund teontig hreawra.
<R 13.1.2>
Eft, scearpes ecedes gesupe +treo cuclerm+al +tonne he slapan
wille on +afen.
[}.XIIII.}]
<R 14.1.1>
   Wi+t eallum magan untrumnessum genim finoles wyrttruman
uteweardra, +t+at +t+ar m+arwost sie, ado of +tam 
finole swa micel swa o+ter healf pund sie, geot 
<P 192>
+tonne ecedes on swa o+ter healf sester sie, l+at +tonne 
+treo niht standan swa +atg+adere, +after +ton oferseo+d
+ta wyrttruman hw+at hwega on +tam ecede & awring 
of +tam ecede cl+ane.
<R 14.1.5>
Gedo +tonne on +t+at eced huniges mid +ty ecede, gedo +tonne
alwan godne d+al +t+ar on +t+atte yntsan gewege
o+d+de ma & o+ter swilc hwites cweodowes & ameos hatte
su+terne wyrt o+ter asaru, do +tara l+as, gemenge 
hw+a+tere ealle tog+adere & +tonne selle him +treo
cuclerm+al.
<R 14.1.9>
Do +tis wi+d magan bryne & +turste, wlaco w+ater menge wi+d
+tone selestan ele, sele drincan.
<R 14.1.10>
+t+at styr+d +tam +turste.
[}.XV.}]
<R 15.1.1>
   Wi+t +t+as magan springe +tonne +turh mu+d bitere hr+ac+d
o+t+te bealcet o+d+de him on +tam magan suge+d, genim
pipores swilce an mynet gewege, diles s+ades swilce IIII
mynet gewegen, o+ter swilc cymenes, gegnid 
eall & sele on wine cuclerm+al +tonne he slapan gan wille.
<R 15.1.4>
Sio a+tenung +t+as magan & sio ablawunge h+ato cyme+d of
+tam blacum omum.
<R 15.1.5>
Ac genim +tonne spiungean, gedo on scearp eced, gew+ate
swi+de, lege ofer +tone magan +tonne hit swilc
sie.
<R 15.1.7>
+after +ton gif +t+as ne fele lege o+tra onlegena on strengran
& aferran swa swa is [{ar{] om wi+d hunig gemenged 
& +ton gelic swa l+acas cunnon.
[}.XVI.}]
<R 16.1.1>
   +tis sint tacn +t+as hatan magan omihtan ungemet, 
f+astlican, & +t+as ofercealdan.
<R 16.1.2>
+t+as hatan magan ungemetf+astan 
<P 194>
tacn sindon +tonne he bi+d
mid omum geswenced, +tam men bi+d +turst getenge 
& nearones & geswogunga & modes tweonung & unlust &
wl+atta.
<R 16.1.4>
Him is nyt +t+at he hlaf +ticgen on cealdum w+atre o+d+de on
ecede & swi+de f+aste gesoden +agra o+t+te gebr+adde 
to undernes & wyrta & lactucas, +t+at is leahtric, &
mealwan & h+anne fl+asc n+as swi+te gesoden
& gose +ta ytmestan limo & fixas +ta +te heard fl+asc habban
& wine winclan & ostran & o+tru, pysena cyn 
& mylsce +appla & b+a+t of swetum ferscum w+aterum sceal
beon geworht, hat b+a+t him ne deah.
<R 16.1.9>
Tacn +t+as ofercealdan magan, +t+at +ta men ne +tyrst ne hi
swol gefela+t on magan & ne bi+t him +anig wearm 
+trowung getenge.
<R 16.1.11>
Ac hy girna+d metta swi+tor +tonne hit geliclic sie & gif him
ofstonde+t on innan +anigu ceald w+ate +tonne 
spiwa+d hie +t+at horh & +ta mettas gehabban ne magon +te
hie ge+ticgea+d & +after +tam spiwa+d sona him
to gifanne bidda+d.
<R 16.1.14>
+ta men +tu scealt smerwan mid +ty ele +te mon wermod on
seo+de & +ta +ticcan geurnen on & +ta slipinga w+atan 
on +tam magan & +ta acolodan & +t+at ofstandene +ticce
slipige horh +tu scealt mid +tam +ar genemnedan 
l+acedomum wyrman & +tynnian.
<R 16.1.17>
Wyrc him +tonne wyrtdrenc of finoles wyrttruman rinde &
merwost sie +t+atte six yntsan gewege & ecedes 
anne sester & alwan +treo yntsan, seo+t +tonne on +tam
ecede +tone finol o+t +t+at hit sie wel gesoden,
awring +tonne +ta wyrta of +tam ecede, gedo +tonne to +tam
ecede cl+anes huniges pund, seo+t +tonne +atg+adere 
o+t +t+at hit sie swa +ticce swa hunig, scead +tonne +ta
alwan on wel gegnidene & sele +treo cuclerm+al mid w+atere.
<R 16.1.23>
+t+at deah wi+t heort ece & wi+t felle w+arce.
<P 196>
<R 16.2.1>
   Be +t+are ofermiclan friclo, +tonne of +t+are selfan 
cealdan adle +t+as magan cym+d +t+at sio ofermiclo friclo 
& gifernes arist of +t+as hores w+atan +te of +tam magan
cym+d & hie beo+t spiwende &, swa swa hund, 
eft sona seca+d +ta mettas, +tam +tu scealt sellan cl+ane &
hluttor win & read swi+de geh+at, ne sie to 
scearp ne se mete ne sie to scearp ne to sur +te +tu him
selle ac sme+te & f+at.
<R 16.2.6>
Gif orm+ate hungor cym+d of ungemetlicre h+ato +t+as magan &
tyddernesse +t+at hie syn sona geswogene gif
hie +tone mete n+abben, wi+t orm+atum hungre +tonne scealt
+tu sona +t+as mannes tilian, bind his ytmestan 
limo mid byndellum, teoh him +ta loccas & wringe +ta earan
& +tone wangbeard twiccige.
<R 16.2.10>
+tonne him sel sie sele him sona hlaf on wine gebrocenne +ar
he o+tre mettas +ticge.
<R 16.2.11>
Sele him +ta mettas +ta +te ne sien to ra+de gemelte, late
mylt hry+teres fl+asc g+aten & hiorota, buccena 
is wyrrest & ramma & fearra & +ta +te swi+de ealde beo+d
on feo+torfotum nietenum & fuglas +ta +te heard 
fl+asc habba+d, pawa, swan, +aned.
<R 16.2.14>
+tam +de cealde wambe habba+d +tu scealt sellan wel meltende
mettas, scellihte fiscas & culfrena briddas, 
h+anne fl+asc & gose fi+tru, swa betere swa f+atran sien
& ferscran.
<R 16.2.16>
+ta ytmestan leomo swina beo+d ea+dmelte & geong hry+ter &
ticcenu & swete win sel mylt +tonne +t+at afre.
[}.XVII.}]
<R 17.1.1>
   Wi+t eallum lifer adlum & gecyndum & w+astmum & be +tam sex
+tingum +te +done lifer w+arc wyrcea+d & lacnung 
+tara ealra & sweotol tacn, ge be micgean ge be unluste
ge hira hiwe, sio bi+t on +ta swi+tran sidan 
a+tened o+t +tone 
<P 198>
neweseo+tan, sio h+af+d fif l+appan,
helt +ta lendenbr+adan, sio is blodes timber, &
blodes hus & fostor.
<R 17.1.5>
+tonne +tara metta meltung bi+t & +tynnes +ta becuma+t on
+ta lifer, +tonne wenda+t hie hiora hiw & cerra+d
on blod & +ta unsefernessa +te +t+ar beo+t hio awyrp+t ut &
+t+at cl+ane blod gesomna+t & +turh feower +adra
swi+tost onsent to +t+are heortan & eac geond ealne +tone
lichoman o+t +ta ytmestan limo.
<R 17.1.9>
Be sex +tingum +te +tone liferw+arc wyrcea+d, +arest geswel,
+t+at is a+tundenes +t+are lifer, o+ter is +t+as geswelles 
toberstung, +tridde is wund +t+are lifre, feor+te
is welmes h+ato mid gefelnesse & mid sare 
geswelle, fifte is aheardung +t+as magan mid gefelnesse & mid
sare, sexte is heardung +t+are lifre butan 
gefelnesse & butan sare.
<R 17.1.13>
+t+are lifre geswel o+t+te a+tundenesse +tu meaht +tus
ongitan, on +ta swi+dran healfe under +tam hnescan 
ribbe bi+t +arest se swile on +t+are lifre & gefel+d se mon
+arest +t+ar hefignesse & sar & of +t+are stowe
ofer ealle +ta sidan astih+d o+t +t+at wi+toban & o+t +done
swi+tran sculdor +t+at sar & his micgge bi+d blodread 
swilce hio blodig sie.
<R 17.1.18>
Bi+t him unlust getenge & his hiw blac & he bi+t hw+at hwega
hri+tende & singalne cyle +trowa+t & cwaca+t
swa mon on lencten adle de+t.
<R 17.1.20>
Ne m+ag him mete under gewunian, +tint sio lifer & ne m+ag
+tam sare mid handa onhrinan bi+d to +ton strang 
& n+af+t nanne sl+ap +tonne hit strangost bi+t.
<R 17.1.22>
+tonne se swile tobyrst +tonne bi+d seo micge lyswen swilce
worms, gif he utyrn+d +tonne bi+t +t+at sar l+asse.
<P 200>
[}.XVIII.}]
<R 18.1.1>
   Vi+t +t+are lifre swile o+d+de a+tundenesse, gif se utgang
forsitte, him is on fruman blod to forl+atenne 
on +adre on +ta winestran healfe.
<R 18.1.2>
Wyrc him +tonne be+tinge +tus & sealfe, of ele & rudan &
dile & of merces s+ade swa micel swa +te +tince, 
seo+d eall mid +ty ele & +tonne mid hnescre wulle be+te
mid +ty wose lange +ta swi+dran sidan & +tonne 
oferlege mid wulle & beswe+te f+aste ymb III niht.
<R 18.1.6>
Wyrc him eft onlecgende sealfe & beren grytte geond gotene
mid wine & +tonne gesodene & mid ecede &
mid hunige eall getrifulad & eft gesoden, lege on +tone
+ticcestan cla+d o+t+de on fel, swi+de mid swa 
wearme & on +t+at sar bind & hwilum teoh mid gl+ase o+t+te
mid horne.
<R 18.1.10>
Gif se utgang forsitte mid wyrtdrencum ateoh hine ut.
Wyrc of wermode & of hirde wyrte & of rudan s+ade do
aseowones huniges genoh to sele neahtnestigum
cucler m+al.
[}.XVIIII.}]
<R 19.1.1>
   Tacn be aswollenre & gewundadre lifre, l+acedomas wi+t +ton
& be +t+are lifre aheardunge.
<R 19.1.2>
Se +te bi+d gewundod +tonne on +ta lifre & gif he ne bi+t
+ton ra+tor gelacnod +tonne becym+d he on +ta adle 
+te mon wormse spiwe+t.
<R 19.1.3>
Gif se geswollena mon on +t+are lifre o+d+de se a+tundena swa
aswollen gebit o+t +tone fif & twentige+tan 
d+ag swa se swile ne berste+t +tonne ongin+d sio lifer
heardian, gif hio gebyrst +tonne bi+d +t+ar wind 
on +t+are lifre.
<R 19.1.6>
+t+are wunde tacn sindon, +tonne sio wund 
<P 202>
geborsten bi+t
+tonne bi+d +turh +ta wambe se utryne swilce blodig 
w+ater & bi+t his neb read & aswollen & +tonne +tu him
+tine hand setest on +ta lifre +tonne gefel+t
he swi+te [{micel{] sar & bi+t se man swi+de mearo & of
+t+are adle cym+d ful oft w+ater bolla.
<R 19.1.10>
Wi+t geswollenum sare, on fruman mid onlegenum & sealfum
sceal mon lacnian, sio sceal beon of berenum 
gryttum on leage gesodenum & of culfrena scearne geworht
mid hunige & +tonne alecge mon +ta sealfe 
on hatne cla+d o+t+te fel o+t+te cartan, beswe+te mid
+tonne.
<R 19.1.14>
Hnesca+d se swile sona & geberste+t innan.
Drince mulsa, +t+at is gemilscede drincan, +alce d+age & gate
meoluc gesodene & w+ater on +tam sien gesodene gode wyrta.
[}.XX.}]
<R 20.1.1>
   L+acedomas wi+t +t+are lifre wunde +tonne se swile 
gewyrsmed tobyrst, nim gate meoluc swa wearme niwan
amolcene, sele drincan.
<R 20.1.2>
Do eac to drence n+adran geworhte swa l+acas cunnon & +tonne
hie +alcra drincan willen drincan hie nemne 
w+ater +ar gesoden of wyrtum, on wermode & on o+trum
swelcum & swilca onlegena swa we +ar writon.
<R 20.1.5>
Ac mon sceal +ar mid wearmum springum & hate w+atre be+tian
& +twean +ta stowe & on +tam w+atre sien gesodene 
laures croppan & hirdewyrt, +t+at is eor+dgealla, &
wermod.
<R 20.1.7>
Mid +ty +tu +ta saran stowa lange +arest be+te & l+at reocan
on.
<R 20.1.8>
Gif +tonne sio wund swi+de rotige +t+are lifre o+t +t+at he
+t+at wursm of mu+de hr+ace gewyrce him gemilscade 
drincan, +t+at is micel d+al bewylledes w+ateres on huniges
godum d+ale, 
<P 204>
of +tam sceal beon +t+at rot gelome 
adon +tenden hit mon wel+d [{o+t{] +t+at +t+ar nan ne
sie, l+at +tonne colian & sele +tonne drincan.

<S SAMPLE 3>
[^B21.2.1.3.2^]
<P 320>
[}.XXII.}]
<R 22.1.1>
   Wi+t utsiht adle, V leafan, hleomoce, curmealle, 
elehtre, gecnua +ta wyrta & wyl on meolce, sele 
him drincan wearm on morgenne & on +afen.
<R 22.1.3>
Wyrc briw to +ton ilcan, wudu cunellan, hleomoc, bewyl
[{+tara{] meolce +triddan d+al, [{+t+are{] wyrte of +tam 
meolcum, scead hw+aten mela +t+ar on & ete +tone briw
cealdne, & supe +ta meoluc.
<R 22.1.5>
Him bi+d sona sel.
Gif se briw & se drenc inne gewunia+d +tu meaht +tone man
gelacnian, gif him offleoge+d him bi+d selre
+t+at +tu hine na ne grete.
<R 22.1.7>
Him bi+t his feorh adl getenge.
[}.XXIII.}]
<R 23.1.1>
   Gif wyrmas beo+t on mannes inno+de wyl on buteran grene
rudan, drinc on neaht nestig scenc fulne.
<R 23.1.2>
Hi 
<P 322>
gewita+d ealle aweg mid +ty utgange & he bi+d sona hal.
<R 23.2.1>
   To +ton ilcan genim cymenes dust, meng to gate geallan &
fearres, gnid +tone nafolan mid ealle.
<R 23.2.2>
Hi gewita+t ni+ter of +t+am men.
[}.XXIIII.}]
<R 24.1.1>
   Wi+t li+d w+arce sing VIIII si+tum +tis gealdor +t+ar on
& +tin spatl spiw on, (\Malignus obligauit, angelus 
curauit, dominus saluauit\) .
<R 24.1.2>
Him bi+t sona sel.
<R 24.2.1>
   To +ton ilcan genim culfran tord & gate tord, drige swi+de 
& gnid to duste, meng wi+t hunig & wi+t butran, 
smire mid +ta leo+tu.
[}.XXV.}]
<R 25.1.1>
   Wi+t weartum genim hundes micgean & muse blod, meng to 
somne, smire mid +ta weartan.
<R 25.1.2>
Hi gewita+t sona aweg.
[}.XXVI.}]
<R 26.1.1>
   Wi+t miclan lice genim nio+towearde elenan & +tung & ompran
+ta +te swimman wile, ealra emfela, & gecnua 
wel & wyl on buteran, do wel sealtes on & smire mid.
<R 26.1.3>
Wyrc bi+d wi+t +tam miclan lice, elene, +alf+tone, marubie,
curmealle, ellen tanas & ac tanas, wyl swi+de 
on w+atre & be+te on swi+de hatum +t+at lic.
<R 26.1.5>
Wyrc drenc wi+d +tam miclan lice, hindhiolo+tan, curmeallan,
bogen, nefte, agrimonia, betonica, finul, 
dile, do on god ealo, sele drincan on d+age III
scencas fulle.
<R 26.1.7>
Wyrc briw wi+t +ton ilcan, genim nio+towearde elenan & eofor
+trotan, redic & +ta readan netlan nio+towearde, 
scearfa sm+ale & gecnua wel, wyl si+t+tan on buteran,
do cl+ane ifig taran +t+ar on gif +tu h+abbe
& hwon berenes melwes, do on blede mid +tam wyrtum & hrer
mid sticcan o+t 
<P 324>
+t+at hit col sie, sele etan 
on neaht nestig III sn+ada, sele +tone briw & +tone
drenc +ar +tam b+a+te +ty l+as hit inslea +after +tam
ba+te.
[}.XXVII.}]
<R 27.1.1>
   Wi+t singalum [{+turste{] untrumra manna nim wermod & hind
hiolo+tan & gy+trifan, wylle on eala+t, geswete 
hwon, sele him drincan.
<R 27.1.2>
Hit h+al+t +tone [{+turst{] wundorlice.
[}.XXVIII.}]
<R 28.1.1>
   Wi+t innan fortoge, sm+al +tearma ece, genim betonican
& wermod, merce, r+adic, finul, gecnua ealle 
& do on eala, sete +tonne & bewreoh, drinc on neaht nestig
scenc fulne.
[}.XXVIIII.}]
<R 29.1.1>
   Vi+t bryne, gif mon sie mid fyre ane forb+arned nim 
wudurofan & lilian & hleomoc, wyl on buteran & smire mid.
<R 29.1.2>
Gif mon sie mid w+atan forb+arned nime elm rinde & lilian
moran, wyl on meolcum, smire mid +triwa on d+ag.
<R 29.1.4>
Wi+t sunbryne, merwe ifig twigu wyl on butran, smire mid.
[}.XXX.}]
<R 30.1.1>
   Wyrc godne +deor drenc, wermod, bogen, garclifan, polleian,
wenwyrt, +ta smalan fel terre, eagwyrt,
+teorwyrt, ceaster +asces II sn+ada, elenan III,
commuces [{VIII{] , wuduweaxan godne d+al, curmeallan, 
gescearfa +tas wyrta on god hluttor eala o+t+te wylisc
ealu, l+at standan III niht bewrigen, sele 
drincan scenc fulne tide +ar o+trum mete.
<R 30.1.5>
Wi+t +teore & wi+t sceotendum wenne nim bogen & gearwan &
wudu weax 
<P 326>
& hrefnes fot, do on god ealu, sele 
drincan on d+age III scencas fulle.
<R 30.1.7>
Gif +teor gewunige on anre stowe wyrc be+tinge, nim +t+at
ifig +te on stane weaxe & gearwan & wudu bindes 
leaf & cuslyppan, gecnua ealle wel, lege on hatne stan on
troge, geot hwon w+ateres on, l+at reocan 
on +t+at lic +t+ar +t+ar him +tearf sie, +tonne se col
sie do o+terne hatne on, be+te swa gelome.
<R 30.1.11>
Him bi+t sona sel.
[}.XXXI.}]
<R 31.1.1>
   Wyrc gode wensealfe, nim wudu merce & hrefnes fot & wermod
nio+toweardne, cuslyppan, rudan, wudubindes leaf, 
ifig leaf +te on eor+tan wix+t, +ta clufihtan
wenwyrt, gecnua ealle, wyl on rammes smerwe 
o+t+te on buccan, do +triddan d+al buteran, awring +turh
cla+t, do +tonne godne scip taran to & hrer 
o+t +t+at hit col sie.
[}.XXXII.}]
<R 32.1.1>
   Wyrc gode dolh sealfe, nim gearwan & wudu rofan 
nio+towearde, feld moran, & nio+toweardne sigelhweorfan, 
wyl on godre buteran, awring +turh cla+d & l+at
gestandan.
<R 32.1.3>
Wel +alc dolh +tu meaht lacnian mid.
[}.XXXIII.}]
<R 33.1.1>
   Gif mon sie ufan on heafod wund & sie ban gebrocen nim
sigelhweorfan & hwite cl+afran wisan & wudurofan, 
do on gode butran, aseoh +turh cla+d & lacna si+t+tan.
<R 33.2.1>
   Gif sio eaxl upstige [{nim{] +ta sealfe, do hwon wearme mid
fe+tere.
Him bi+d sona sel.
<R 33.2.2>
Wyrc godne dolh drenc, nim agrimonian & wudu rofan, do on god
ealo, sele drincan godne scenc fulne
on neaht nestig.
<R 33.2.3>
Gif gebrocen 
<P 328>
ban sie on heafde & of nelle cnua grene
betonican & lege on +t+at dolh gelome o+t +t+at
+ta ban of syn & +t+at dolh gebatod.
[}.XXXIIII.}]
<R 34.1.1>
   Wi+t hundes slite cnuwa ribban, lege on +t+at dolh & rudan
wyl on butran, lacna mid +t+at dolh.
<R 34.1.2>
Gif sinwe syn forcorfene nim renwyrmas, gecnuwa wel, lege on
o+t +t+at hi hale synd.
<R 34.1.3>
Gif sinwe sien gescruncene nime +amettan mid hiora bedgeride,
wyl on w+atre & be+te mid & rece +ta sinwe geornlice.
[}.XXXV.}]
<R 35.1.1>
   Vi+t gongewifran bite nim henne +ag, gnid on ealu hreaw &
sceapes tord niwe swa he nyte, sele him drincan 
godne scenc fulne.
[}.XXXVI.}]
<R 36.1.1>
   Wi+t cancre nim gate geallan & hunig, meng to somne begea
emfela, do on +t+at dolh.
<R 36.1.2>
To +ton ilcan, niwe hundes heafod b+arn to ahsan, do on dolh.
<R 36.1.3>
Gif hit nelle +t+at nim monnes drogan, drig swi+de, gnid to
duste, do on.
<R 36.1.4>
Gif +tu mid +tys ne meaht gelacnian ne meaht +tu him +afre
nahte.
[}.XXXVII.}]
<R 37.1.1>
   Wi+t +ton +te wif ne m+age bearn acenuan nim feld moran
nio+towearde, wyl on meolcum & on w+atre, do begea 
emfela, sele etan +ta moran & +t+at wos supan.
<R 37.1.3>
To +ton ilcan bind on +t+at winstre +teoh up wi+d +t+at
cennende lim nio+towearde beolonan o+t+te XII corn
cellendran s+ades & +t+at sceal don cniht o+d+de m+aden.
<R 37.1.5>
Swa +t+at bearn sie acenned do +ta wyrta aweg +ty l+as +t+at
innelfe utsige.
<P 330>
<R 37.1.6>
Gif of wife nelle gan +after +tam beor+tre +t+at gecyndelic
sie seo+te eald spic on w+atre, be+te mid +tone 
cwi+t o+d+de hleomoc o+t+te hocces leaf wyl on ealo+t,
sele drincan hit hat.
<R 37.1.8>
Gif on wife sie dead bearn wyl on meolce & on w+atre hleomoc
& polleian, sele drincan on d+ag tuwa.
<R 37.1.9>
Georne is to wyrnanne bearneacnum wife +t+at hio aht sealtes
ete o+d+de swetes o+t+te beor drince ne swines 
fl+asc ete ne naht f+ates ne druncen gedrince ne on weg
ne fere ne on horse to swi+de ride +ty l+as 
+t+at bearn of hire sie +ar riht tide.
<R 37.1.13>
Gif [{hio{] blede to swi+te +after +tam beor+tre nio+towearde
clatan wyl on meolce, sele etan & supan +t+at wos.
[}.XXXVIII.}]
<R 38.1.1>
   Wi+t +ton +te wifum sie forstanden hira mona+t gecynd wyl 
on eala+d hleomoc & twa curmeallan, sele drincan 
& be+te +t+at wif on hatum ba+te & drince +tone drenc on
+tam ba+te.
<R 38.1.3>
Hafa +te +ar geworht clam of beor dr+astan & of grenre
mucgwyrte & merce & of berene melwe, meng ealle 
tosomne, gehrer on pannan, cl+am on +t+at gecynde lim &
on +tone cwi+d nio+toweardne +tonne hio of +tam 
ba+de g+a+t & drince scenc fulne +t+as ilcan [{drences{]
wearmes.
<R 38.1.7>
& bewreoh +t+at wif wel & l+at beon swa becl+amed lange tide
+t+as d+ages, do swa tuwa swa +triwa sw+a+ter +tu scyle.
<R 38.1.8>
+tu scealt simle +tam wife b+a+t wyrcean & drenc sellan on
+ta ilcan tid +te hire sio gecynd +at w+are.
<R 38.1.9>
Ahsa +t+as +at +tam wife.
<R 38.2.1>
   Gif wife to swi+te offlowe sio mona+d gecynd genim niwe
horses tord, lege on hate gleda, l+at reocan swi+te 
<P 332>
betweoh +ta +teoh up under +t+at hr+agl +t+at se mon
sw+ate swi+te.
[}.XXXVIIII.}]
<R 39.1.1>
   Vi+d smeawyrme smiring, nim swines geallan & fisces geallan 
& hrefnes geallan & haran geallan, meng 
to somne, smire +ta dolh mid, blaw mid hreode on +t+at seaw
on +t+at dolh, cnua +tonne heorot brembel 
leaf, lege on +ta dolh.
<R 39.1.4>
Wyrc be+tinge to +ton ilcan, nim +aps rinde & wirrinde, cwic
rinde, slah +torn rinde, wirrinde, berc
rinde, cnua [{ealle{] +ta rinda, wyl on cyse hw+age, +tweah
mid & be+te +t+at lim +te se wyrm on sie & +after 
+t+are be+tinge adrig & smire mid +t+are sealfe & blaw +ta
sealfe on +ta dolh & lege +da brembel leaf
on, do swa on d+age +driwa on sumera & on wintra twiwa.
<R 39.2.1>
   Wyrc +ta blacan sealfe gif +te +tearf sie, gesamna +te tu
ambru hry+tra micgean & amber fulne holen rinda 
& +ascrinda & +tunges, wylle +tonne on cetele o+t +t+at
se w+ata sie tw+ade on bewylled, ado of +ta wyrta 
& +ta rinda, wyl eft o+t +t+at hit sie swa +ticce swa
molcen & swa sweart swa col, smire mid si+t+tan 
+t+at dolh & hafa clam geworht of mealtes smedman & of hwiting
melwe & elehtran, clufa, cnua & gnid 
tosomne, wyrc to clame, gif he sie to drige do on breowende
wyrt hwon, cl+am on +ta dolh & utan ymb.
<R 39.2.7>
Si+t+tan hie gesmyred synd seo sealf wile +arest +ta dolh
ryman & +t+at deade fl+asc ofetan & +tone swile
a+tw+anan & +tone wyrm +t+ar on deadne gede+t o+t+te cwicne
ofdrif+d & +ta dolh gelacna+d.
<P 334>
[}.XL.}]
<R 40.1.1>
   Wi+t +ton +te mon sie mona+t seoc nim mere swines fel, wyrc
to swipan, swing mid +tone man, sona bi+d sel, amen.
[}.XLI.}]
<R 41.1.1>
   [{Vyrc{] godne drenc wi+t eallum feondes costungum, nim
betonican, bisceopwyrt, elehtran, gy+trifan, attorla+tan, 
wulfes camb, gearwan, lege under weofod, gesinge
VIIII m+assan ofer, gescearfa +ta wyrta 
on halig w+ater, sele drincan on neaht nestig scenc fulne &
do +t+at halig w+ater on ealne +tone mete
+te se man +ticge.
<R 41.1.5>
Wyrc gode sealfe wi+t feondes costunga, bisceopwyrt, elehtre,
[{haransprecel{] , streawberian wise, sio
clufihte wenwyrt, eor+drima, brembel +appel, polleian,
wermod, gecnua +ta wyrta ealle awylle on godre 
buteran, wring +turh cla+d, sete under weofod, singe
VIIII m+assan ofer, smire +tone man mid on
+ta +tunwonge & bufan +tam eagum & ufan +t+at heafod & +ta
breost & under +tam earmum +ta sidan.
<R 41.1.10>
+teos sealf is god wi+t +alcre feondes costunga &
+alfsidenne & lencten adle.
<R 41.1.11>
Gif +tu wilt lacnian gewitseocne man gedo bydene fulle
cealdes w+atres, dryp +triwa on +t+as drences, 
be+te +tone man on +tam w+atre & ete se man gehalgodne hlaf &
cyse & garleac & cropleac & drince +t+as 
drences scenc fulne.
<R 41.1.14>
& +tonne he sie beba+tod smire mid +t+are sealfe swi+te &
si+t+tan him sel sie wyrc him +tonne swi+dne drenc 
utyrnendum.
<R 41.1.16>
Wyrc +tus +tone drenc, nim lybcornes leaf & cele+tonian moran
& gl+adenan moran & hocces moran & ellenes 
wyrttruman rinde, wyl on eala+d, l+at standan neahterne 
on +tam wyrtum, 
ahlyttre +tonne & gewyrm, do buteran to & 
<P 336>
sealt, sele drincan.
<R 41.1.19>
Wyrc spiwe drenc utyrnendne, nim feowertig lybcorna, berend
wel & gegnid on nio+towearde cele+tonian 
& hocces moran & twa clufe +t+are clufehtan wenwyrte &
hwerhwette ni+tewearde an lytel & hamwyrte
moran medmicel, gedo ealle +ta wyrta swi+te wel cl+ane &
gecnua, do on eala, bewreoh, l+at standan neahterne, 
sele drincan scenc fulne.
[}.XLII.}]
<R 42.1.1>
   Gif swi+ddrenc on men [^IN THE MS THE WORD men IS GIVEN AS 
THE LETTER m WITH A SUPERSCRIPT TILDE^]  
gesitte & he nelle ofgan, nim
ni+tewearde cele+tonian & lybcornes leaf o+t+te arod, 
wyl on eala+d, do buteran & sealt to, sele drincan
wearmes scenc fulne.
[}.XLIII.}]
<R 43.1.1>
   Wi+t attres drince seo+t henne & hocces leaf on w+atre, ado
+tone fugel of & +ta wyrta, sele supan +t+at
bro+d wel gebuterod swa he hatost m+age.
<R 43.1.3>
Gif he +ar h+af+t attor gedruncen ne bi+t him ahte +te wyrs.
Gif he +t+at bro+d +tonne +ar syp+d ne meaht +tu him +ty
d+age attor gesellan.
[}.XLIIII.}]
<R 44.1.1>
   Vi+t lusum sele him etan gesodenne cawel on neaht nestig
gelome.
<R 44.1.2>
He bi+t lusum bewered.
[}.XLV.}]
<R 45.1.1>
   Gif +torn stinge man on fot o+t+te hreod & nelle ofgan, nime
niwe gose tord & grene gearwan, cnuwige
swi+te tosomne, cl+am on +t+at dolh.
<R 45.1.2>
Sona bi+t sel.
<P 338>
[}.XLVI.}]
<R 46.1.1>
   Wi+t +asm+alum & wi+t eallum eagna w+arce ceow wulfes comb,
wring +tonne +turh h+awenne cla+d wyllenne on 
+ta eagan +t+at seaw on niht +tonne he restan wille & on
morgen do +ages +t+at hwite +t+ar on.
[}.XLVII.}]
<R 47.1.1>
   Vi+t lyft adle gif se mu+d sie woh o+t+te won, nim
cellendran, gnid on wifes meolce, do on +t+at hale eare.
<R 47.1.2>
Him bi+t sona sel.
Eft, nim cellendran, adrig, gewyrc to duste, gemeng +t+at
dust wi+t wifes meoluc +te w+apned fede, awring 
+turh h+awenne cla+d & smire +t+at hale wonge mid &
drype on +t+at eare w+arlice.
<R 47.1.5>
Wyrc +tonne be+tinge, genim brembel rinde & elm rinde, +asc
rinde, slah+torn rinde, apuldor rinde, ifig 
rinde, ealle +tas nio+towearde & hwerhwettan, smeru wyrt,
eofor fearn, elene, +alf+tone, betonice, marubie, 
redic, agrimonia, gescearfa +ta wyrta on cetel & wyl
swi+de.
<R 47.1.8>
+tonne hit sie swi+te gewylled do of +tam fyre & sete &
gewyrc +tam men setl ofer +tam citele & bewreoh 
+done man mid +t+at se +a+tm ne m+age ut nahw+ar butan he
m+age gee+tian, be+te hine mid +tisse be+tinge +ta
hwile +te he m+age ar+afnan.
<R 47.1.11>
Hafa him +tonne o+ter b+a+t geara, genim +amet bed mid
ealle, +tara +te hwilum fleoga+d, beo+t reade, wyl 
on w+atre, be+te hine mid ongemethatum.
<R 47.1.13>
Wyrc him +tonne sealfe, nim +alces +tara cynnes wyrta, wyl on
buteran, smire mid +ta saran limu.
<R 47.1.15>
Hie cwicia+t sona.
Wyrc him leage of ellen ahsan, +treah his heafod mid colre.
<R 47.1.16>
Him bi+t sona bet.
& se man l+ate him blod +alce mon+te on V nihta ealdne
monan & on fiftyne & on XX.
<P 340>
[}.XLVIII.}]
<R 48.1.1>
   Drenc wi+t fic adle, nim bulut & eofor+trotan nio+towearde &
wudu fillan & geaces suran & +afer+tan, gescearfa 
+tas wyrta tosomne, do on gellet innan, l+at standan
neahterne +ar +tu hine drince.
<R 48.1.3>
Wyrc be+tinge, nim +t+at reade ryden, do on trig, h+at
+tonne stanas swi+te hate, lege on +t+at trig innan 
& he sitte on stole ofer +t+are be+tinge +t+at hio hine
m+age tela gereocan & bewreoh +t+at sio h+ato m+age hine tela
gereocan.
<R 48.1.6>
+tonne fealla+d +ta fic wyrmas on +ta be+tinge.
Him bi+t sona sel.
<R 48.1.7>
Drince +tone drenc +ar +t+are be+tinge.
Gif he +tonne +ta be+tinge +turhteon ne m+age drince +tone
drenc +alce d+age o+t +t+at him sel sie.
[}.XLVIIII.}]
<R 49.1.1>
   Vi+t sculdor w+arce & earma wyl betonican on ealo+d, sele
drincan gelome & simle smire hine +at fyre mid wenwyrte.
[}.L.}]
<R 50.1.1>
   Gif cneow sar sie cnua beolenan & hemlic, be+te mid & lege
on.
[}.LI.}]
<R 51.1.1>
   Gif se fot sar sie, ellen leaf & wegbr+adan & mucgwyrt 
gecnua & lege on & gebind hat +t+ar on.
[}.LII.}]
<R 52.1.1>
   Gif +tu ne m+age blod dolh forwri+tan nim niwe horses tord,
adrig on sunnan, gegnid to duste swi+te wel, 
lege +t+at dust swi+te +ticce on linenne cla+t, wri+t mid
+ty +t+at dolh.
[}.LIII.}]
<R 53.1.1>
   Gif meoluc sie awyrd bind tosomne wegbr+adan & gi+trifan &
cersan, lege on +tone fildcumb & ne sete 
+t+at f+at ni+ter on eor+tan seofon nihtum.
<P 342>
[}.LIIII.}]
<R 54.1.1>
   Wyrc sealfe wi+d nihtgengan, wyl on buteran elehtran,
hegerifan, bisceopwyrt, reade mag+tan, cropleac, 
sealt, smire mid.
<R 54.1.2>
Him bi+d sona sel.
[}.LV.}]
<R 55.1.1>
   Gif men sio heafod panne beo gehlenced alege +tone man
upweard, drif II stacan +at +tam eaxlum, lege 
+tonne bred +tweores ofer +ta fet, sleah +tonne +triwa on
mid slege bytle.
<R 55.1.3>
Hio g+a+t on riht sona.
[}.LVI.}]
<R 56.1.1>
   Gif men nelle myltan his mete, ni+teweard clate & merce &
sundcornes leaf wyl on eala+t, sele drincan.
[}.LVII.}]
<R 57.1.1>
   Vi+t wif gem+adlan geberge on neaht nestig r+adices moran.
+ty d+age ne m+ag +te se gem+adla sce+t+tan.
[}.LVIII.}]
<R 58.1.1>
   Wi+t feondes costunge, rud molin hatte wyrt, weaxe+t be
yrnendum w+atre, gif +tu +ta on +te hafast & under 
+tinum heafod bolstre & ofer +tines huses durum ne m+ag
+te deofol sce+t+tan inne ne ute.
[}.LVII[{II.{] }]
<R 59.1.1>
   Wi+t +teor wenne, gif he sie men on cneowe o+t+te on o+trum
lime wyrc clam of surre rigenre grut o+d+de 
dage, do +ages hwit to & broc cersan, lege on +t+at lim
o+t +t+at se clam hatige, do of +tone, lege o+terne +t+ar on.
<P 344>
[}.LX.}]
<R 60.1.1>
   Vyrc gode earsealfe, hundes tunge ni+teweard & singrene &
sinfulle, tunhofe nio+toweard, cele+tonian
leaf, garleac, cropleac, do on win o+d+de on eced, wring
+turh h+awenne cla+d on +t+at eare, l+at standan
III niht +ar +tu hine on do.
<R 60.1.4>
Eft, nim cropleac & sinfullan, gecnua hwon wines to & wring
on +t+at eare.
<R 60.1.5>
Him bi+t sona sel.

<S SAMPLE 4>
<P 352>
[}.LXV.}]
<R 65.1.1>
   Gif man sie gegymed & +tu hine gelacnian scyle, geseoh 
+t+at he sie toweard +tonne +tu ingange.
<R 65.1.2>
+tonne m+ag he libban.
Gif he +te sie framweard ne gret +tu hine ahte.
<R 65.1.3>
Gif he libban m+age wyl on buteran betonican, 
<P 354>
gy+trifan, gearwan, polleian, dolhrunan, awring +turh cla+t, 
l+at standan.
<R 65.1.4>
Geh+at scenc fulne cu wearmre meolce, do +t+are sealfe V
sn+ada +t+ar on, supe on neaht nestig & ete
fersc fl+asc +t+ar +t+ar hit f+atost sie.
<R 65.1.6>
& +ticge on niht +ta sealfe & +t+at dolh fet mid ealdan
swice o+t+te mid ferscre buteran.
<R 65.1.7>
+tonne hit sie cl+ane & wel read lacna mid +ta ilcan sealfa &
ne l+at tosomne gif hio sie cl+ane, l+at si+t+tan tosomne.
<R 65.1.9>
Gif hit nelle for +tisum l+acedome batian wyl on meolcum +ta
readan gearwan & finul, linwyrt, ealra gelice, 
l+at aweallan V si+tum, awring +turh cla+d.
<R 65.1.11>
Gebriw wel swi+tne briw +t+ar on mid hw+ate melwe & gesceaf
godes weaxes ane sn+ade +t+ar on & hrer tosomne, 
l+at gecolian, genim haran wulle lytle sn+ade III,
bewind mid +ty briwe utan +t+at he m+age forswelgan 
& besupe mid cu wearmum.
[}.LXVI.}]
<R 66.1.1>
   Drenc gif +teor sie on men, nim +tas wyrte nio+tewearde,
finol, bisceopwyrt, +asc+trotan, ealra emfela, 
+tissa twega m+ast, ufewearde rudan & betonican, ofgeot mid
hluttrum eala+t & gesinge III m+assan 
ofer & drince ymb II niht +t+as +te he ofgoten sie +ar
his mete & +after.
[}.LXVII.}]
<R 67.1.1>
   Vi+t deofol seoce do on halig w+ater & on eala bisceopwyrte,
hindhiolo+tan, agrimonian, alexandrian,
gy+trifan, sele him drincan.
<R 67.1.2>
Eft, cassuc, +tefan +torn, stan crop, elehtre, finul,
eofor+trote, cropleac, ofgeot gelice.
<R 67.1.3>
Eft spiwe drenc wi+d deofle, nim micle hand 
<P 356>
fulle secges & gl+adenan, do on pannan, geot micelne bollan 
fulne eala+t on, bewyl healf, gegnid XX lybcorna, do
on +t+at.
<R 67.1.6>
+tis is god drenc wi+t deofle.
[} [{LXVIII.{] }]
<R 68.1.1>
   Leoht drenc wi+t weden heorte, elehtre, bisceopwyrt,
+alf+tone, elene, cropleac, hind hiolo+te, ontre, 
clate, nim +tas wyrta +tonne d+ag & niht scade, sing
+arest on ciricean letania & credan & pater noster.
<R 68.1.3>
Gang mid +ty sange to +tam wyrtum, ymbga hie +triwa +ar +tu
hie nime & ga eft to ciricean, gesing XII 
m+assan ofer +tam wyrtum +tonne +tu hie ofgoten h+abbe.
[}.LXVIIII.}]
<R 69.1.1>
   Gif men sie maga asurod & for+tunden genim holen leafa 
micle twa hand fulla, gescearfa swi+te smale, 
wyl on meolcum o+t +t+at hie syn wel mearuwe, pusla sn+ad
m+alum, ete +tonne VI sn+ada on morgen III 
& on +afen III & +after his mete.
<R 69.1.4>
Do +tus VIIII niht, leng gif him +tearf sie.
<R 69.2.1>
   Gif mon bi+t a+tunden ete rudan & drince, he bi+t hal.
<R 69.3.1>
   Wi+t magan w+arce, rudan s+ad & cwic seolfor & eced bergen 
on neaht nestig.
<R 69.3.2>
Eft, gnid on eced & on w+ater polleian, sele drincan.
Sona +t+at sar toglit.
[}.LXX.}]
<R 70.1.1>
   Vi+t wambe w+arce ofgeot polleian & drince & sume binde to
+tam nafolan & wite georne +t+at sio wyrt aweg ne aglide.
<R 70.1.2>
Sona bi+t sel.
<P 358>
<R 70.2.1>
   Wi+t magan w+arce, wudu +tistles +tone grenan mearh +te 
bi+t on +tam heafde sele him etan mid hatan ele.
<R 70.3.1>
   Vi+t wambe heardnesse gecl+ansa gi+tcorn, gnid on ceald
w+ater, sele him drincan.
[}.LXXI.}]
<R 71.1.1>
   Wi+t springe gnid saluian wi+t hunig, smire mid.
Sona bi+t sel.
Eft, wyrc sealfe, nim hand fulle spring wyrte & hand fulle
wegbr+adan & hand fulle mag+tan & hand 
fulle ni+dewearde doccan +t+are +te swimman, wille on butran,
ahlyttre +t+at sealt of & +t+at fam, do hwon
huniges to englisces, do ofer fyr, awyl.
<R 71.1.5>
+tonne hit wealle sing III pater noster ofer, do eft of,
sing +tonne VIIII si+tum pater noster on
& +triwa awyl & swa gelome, of ado & lacna mid si+t+tan.
[}.LXXII.}]
<R 72.1.1>
   Vi+t +t+are geolwan adle ofgeot +tas wyrte mid swi+te 
beore, ribban hand fulle, cwic rinda hand fulle,
VIIII sn+ada ni+teweardre +asc+trotan & VIIII
ni+teweardre eolenan.
<R 72.2.1>
Eft, dile, celendre, saluian m+ast, wyl on swi+tum beore
+t+at hit sie +ticce & grene, nim ni+tewearde 
eolenan, gesni+t on hunig, ete swa manige sn+ada swa he
m+age, gedrince +t+as drences scenc fulne +after 
& eal +t+at f+ac ete sceapen fl+asc & nan o+ter.
[}.LXXIII.}]
<R 73.1.1>
   Gif men sie innelfe ute gecnua galluc, awring +turh cla+d 
on cu wearme meolce, w+at +tine handa +t+ar on 
& gedo +t+at innelfe on +tone man, geseowe mid seolce, wyl
him +tonne galluc VIIII morgnas butan 
him leng +tearf sie, fed hine mid fersce h+anne fl+asc.



