<B COTEMPO>
<Q O3 EX SCIA TEMP>
<N DE TEMPORIBUS ANNI>
<A AELFRIC>
<C O3>
<O 950-1050>
<M 950-1050>
<K CONTEMP>
<D WS/X>
<V PROSE>
<T SCIENCE ASTRONOMY>
<G TRANSL>
<F LATIN>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z EXPOS>
<S SAMPLE X>


[^AELFRIC'S DE TEMPORIBUS ANNI.
EARLY ENGLISH TEXT SOCIETY, 213.
ED. H. HENEL.
LONDON, 1942.
PP. 2.1 - 82.16^]

[^B1.9.4^]
<P 2>
<R 1>
[} (\DE TEMPORIBUS ANNI\) }]
   Her +after fylig+d an lytel cwyde be gearlicum tidum.
<R 2>
+t+at nis to spelle geteald ac elles to r+adenne +tam +de hit
lica+d.
<R 1.1>
[} [\ (\DE DIE.\) \] }]
   Ic wolde eac gif ic dorste gadrian sum gehw+ade andgit of
+d+are bec +te BEDA, se snotera lareow gesette, 
& gegaderode of manegra wisra lareowa bocum be +d+as geares
ymbrenum, fram anginne middaneardes.
<R 1.2>
Witodlice +da +da se +almihtiga scyppend +tisne middaneard
gesceop, +ta cw+a+d he, gewur+de leoht, & leoht 
w+as +d+arrihte geworden.
<R 1.3>
+da geseah God +t+at +t+at leoht w+as god, & tod+alde +t+at
leoht fram +dam +teostrum, & het +t+at leoht d+ag & +da 
+teostru niht, & w+as +da geteald +afen & merigen to anum
d+age.
<R 1.4>
On +dam o+drum d+age gesceop God heofonan, seo +te is gehaten
(\firmamentum\) , seo is gesewenlic & lichamlic, 
ac swa +deah we ne magon for +d+are fyrlenan heahnysse,
& +t+ara 
<P 4>
wolcna +ticnysse, & for ure eagena 
tyddernysse hi n+afre geseon.
<R 1.5>
Seo heofen belic+d on hire bosme ealne middaneard, & heo +afre
tyrn+d onbuton us swyftre +donne +anig mylenhweowul, 
eal swa deop under +tyssere eor+dan swa heo is bufon.
<R 1.6>
Eall heo is sinewealt & ansund, & mid steorrum amett.
<R 1.7>
So+dlice +da o+dre heofenan +de bufon hire sind, & beneo+dan,
sind ungesewenlice, & mannum unasmeagendlice.
<P 6>
<R 1.8>
Sind swa +deah ma heofenan, swa swa se witega cw+a+d; (\Celi
celorum\) , +t+at is heofena heofenan.
<R 1.9>
Eac se apostol Paulus awrat +t+at he w+as gel+ad o+d +ta
+driddan heofenan, & he +d+ar gehyrde +da digelan word 
+de nan man sprecan ne mot.
<R 1.10>
On +dam +driddan d+age gesceop se +almihtiga God s+a, &
eor+dan, & ealle eor+dlice spryttinga.
<R 1.11>
+tas +dry dagas w+aron buton sunnan & monan, & steorran &
eallum tidum, gelicere w+agan mid leohte & +teostrum a+denede.
<R 1.12>
On +dam feor+dan d+age gesceop God twa miccle leoht, +t+at is
sunne & mona; & bet+ahte +t+at mare leoht +t+at
is seo sunne to +dam d+age, & +t+at l+asse leoht +t+at is se
mona to +d+are nihte.
<R 1.13>
On +dam ylcan d+age he geworhte ealle steorran, & tida gesette.
<P 8>
<R 1.14>
On +dam fiftan d+age he gesceop eal wyrmcynn, & +da micclan
hwalas & eal fisccynn, on mislicum & menigfealdum hiwum.
<R 1.15>
On +dam sixtan d+age he gesceop eal deorcynn, & ealle nytenu
+te on feower fotum ga+d, & +ta twegen men Adam & Euan.
<R 1.16>
On +dam seofo+dan d+age he geendode his weorc & seo wucu w+as
+da agan.
<R 1.17>
Nu is +alc d+ag on +disum middanearde of +d+are sunnan 
lihtinge.
<R 1.18>
So+dlice seo sunne g+a+d be Godes dihte betwux heofenan &
eor+dan, on d+ag bufon eor+dan & on niht under 
+dysse eor+dan, eal swa feorr adune on nihtlicere tide under
+t+are eor+dan swa heo on d+ag bufon upastih+d.
<P 10>
<R 1.19>
+afre heo bi+d yrnende ymbe +das eor+dan, & eal swa leohte
scin+d under +d+are eor+dan on nihtlicere tide,
swa swa heo on d+ag de+d bufon urum heafdum.
<R 1.20>
On +da healfe +de heo scin+d +t+ar bi+d d+ag, & on +da healfe
+de heo ne scin+d +t+ar bi+d niht.
<R 1.21>
+afre bi+d on sumere sidan +t+are eor+dan d+ag, & +afre on
sumere sidan niht.
<R 1.22>
+t+at leoht +de we hata+d d+agered, cym+d of +d+are sunnan
+tonne heo upweard bi+d; & heo +donne todr+af+d +ta nihtlican 
+deostru +durh hire micclan leohte.
<R 1.23>
Eal swa +dicce is seo heofen mid steorrum afylled on d+ag swa
on niht, ac hi nabba+d nane lihtinge for
+d+are sunnan andwerdnysse.
<R 1.24>
We hata+d +anne d+ag fram sunnan upgange o+d +afen, ac swa
+deah on bocum is geteald to anum d+age fram +d+are 
sunnan upgange o+d +t+at heo eft becume +t+ar heo +ar
uppstah, on +dam f+ace sind getealde feower & twentig tida.
<P 12>
<R 1.25>
Seo sunne is swi+de micel, eal swa brad heo is +t+as +de bec
secga+d, swa eal eor+dan ymbhwyrft, ac heo +dinc+d 
us swi+de unbrad, for+dan +de heo is swi+de feor fram
urum gesih+dum.
<R 1.26>
+alc +ding swa hit +de fyrr bi+d, swa hit +de l+asse +dinc+d.
<R 1.27>
We magon hw+a+dere tocnawan be hire leoman, +t+at heo unlytel
is.
<R 1.28>
Swa hra+de swa heo upastih+d heo scin+d geond ealle eor+dan
gelice, & ealre eor+dan bradnysse endemes oferwrih+d.
<R 1.29>
Eac swilce +da steorran +de us lytle +dinca+d, sind swi+de
brade, ac for +dam micclum f+ace +te us betweonan 
is hi sind ge+duhte urum gesih+dum swi+de gehw+ade.
<R 1.30>
Hi ne mihton swa +deah nan leoht to eor+dan asendan, fram
+d+are healican heofenan, gif hi swa gehw+ade
w+aron swa swa urum eagum +dinc+d.
<R 1.31>
So+dlice se mona & ealle steorran underfo+d leoht of +d+are
micclan sunnan, & heora nan n+af+d n+anne leoman 
buton of +d+are sunnan leoman.
<R 1.32>
& +deah +de seo sunne under eor+dan on nihtlicere tide scine,
+teah astih+d hire leoht on sumere sidan +t+are eor+dan 
<P 14>
+te +da steorran bufon us onliht, & +donne heo
upag+a+d, heo oferswi+d ealra +d+ara steorrena, 
& eac +t+as monan leoht mid hire orm+atan leohte.
<R 1.33>
Seo sunne getacna+d urne h+alend Crist, se +de is rihtwisnysse
sunne, swa swa se witega cw+a+d.
<R 1.34>
(\Timentibus autem nomen domini, orietur sol iustiti+e, et
sanitas in pennis eius\) ; +tam mannum +te him
ondr+ada+d Godes naman, +dam arist rihtwisnysse sunne, &
h+al+d is on hire fi+derum.
<R 1.35>
Se mona +de weax+d & wana+d getacna+d +tas andwerdan
gela+dunge, +de we on sind.
<R 1.36>
Seo is weaxende +turh acennedum cildum, & wanigende +turh
for+dfarendum.
<R 1.37>
+da beorhtan steorran getacnia+d +da geleaffullan on Godes
gela+dunge, +de on goddre drohtnunge scina+d.
<R 1.38>
Crist so+dlice onliht hi ealle +turh his gife, swa swa se
godspellere Iohannes cw+a+d; (\Erat lux uera, 
que inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum\) ; +t+at
so+de leoht com +te onliht +alcne mannan cumendne 
to +disum middanearde.
<P 16>
<R 1.40>
N+af+d ure nan nan leoht +anigre godnysse buton of Cristes
gife, se +de is so+dre rihtwisnysse sunne gehaten.
<R 2.1>
[} (\DE PRIMO DIE SAECULI, SIUE DE EQUINOCTIO UERNALI.\) }]
   +done forman d+ag +tyssere worulde we magon afindan +turh
+d+as lenctenlices emnihtes d+age, for+dan +de se 
emnihtes d+ag is se feor+da d+ag +tissere worulde
gesceapennysse.
<R 2.2>
+dry dagas w+aron +ar +dam d+age buton sunnan & monan & eallum
steorrum; & on +tam feor+dan d+age +tyssere worulde 
gesceapennysse, gesceop se +almihtiga scyppend sunnan,
& gesette hi on +arne merigen on middan
eastd+ale, +t+ar [{+d+as{] emnihtes circul is geteald, +t+at
heo +afre ymbe geares ymbrynum +t+ar +done d+ag, & +da 
niht geemnytte on gelicere w+agan.
<P 18>
<R 2.3>
+d+as ylcan d+ages he gesette +done monan fulne on +afnunge,
on eastd+ale mid scinendum steorrum samod, on 
+d+as h+arfestlican emnihtes ryne, & +da easterlican tid
+turh +d+as monan anginn gesette.
<R 2.4>
We willa+d fur+dor ymbe +das emnihte swi+dor sprecan on
gedafenlicere stowe; & we secga+d nu sceortlice 
+t+at se forma d+ag +dyssere worulde is geteald to +dam d+age
+te we hata+d (\Quinta decima kalendas Aprilis\) ,
& +d+as emnihtes d+ag is geh+afd, swa swa Beda t+ac+d,
+d+as on +dam feor+dan d+age, +t+at is, (\on duodecima 
kalendas Aprelis\) .
<R 2.5>
Embe +dis we spreca+d eft swi+dor, swa swa we +ar beheton.
<R 3.1>
[} (\DE NOCTE.\) }]
   Niht is gesett mannum to reste on +disum middanearde.
<R 3.2>
So+dlice on +dam heofenlicum e+dele nis nan niht geh+afd, ac
+d+ar is singal leoht buton +alcum +deostrum.
<P 20>
<R 3.3>
Ure eor+dlice niht so+dlice cym+d +turh +d+are eor+dan sceade.
<R 3.4>
+tonne seo sunne g+a+d on +afnunge under +dyssere eor+dan,
+tonne bi+d +t+are eor+dan bradnys betwux us & +d+are
sunnan, +t+at we hire leoman lihtinge nabba+d o+d +t+at heo
eft on o+derne ende upastih+d.
<R 3.5>
Witodlice +deah +de hit wunderlic +dince, nis +deos woruldlice
niht nan +ding buton +d+are eor+dan sceadu betwux 
+d+are sunnan & mancynne.
<R 3.6>
Woruldlice u+dwitan s+adon +t+at seo sceadu astih+d up o+d
+t+at heo becym+d to +t+are lyfte ufweardan, & +donne 
beyrn+d se mona hwiltidum +tonne he full bi+d on +d+are
sceade ufwearde, & fagette+d o+t+te mid ealle aswearta+d, 
for+dan +de he n+af+d +t+are sunnan leoht +da hwile
+de he +t+are sceade ord oferyrn+d, o+d +t+at +d+are sunnan 
leoman hine eft onlihton.
<R 3.7>
Se mona n+af+d nan leoht buton of +d+are sunnan leoman, & he
is ealra tungla ny+demest, & for+di beyrn+d on 
+t+are eor+dan sceade +tonne he full bi+d, na symle swa
+deah for +dam bradan circule +te is zodiacus gehaten, 
under +dam circule yrn+d seo sunne & se mona & +da twelf
tunglena tacna.
<P 22>
<R 3.8>
Witodlice +t+as monan trendel is symle gehal & ansund, +deah
+de he eal endemes eallunge ne scine.
<R 3.9>
D+aghwomlice +t+as monan leoht bi+d weaxende o+d+de wanigende
feower pricon +durh +d+are sunnan leoman.
<R 3.10>
& he g+a+d d+aghwomlice o+t+te to +d+are sunnan o+d+de fram
+d+are sunnan swa fela pricon, na +t+at he becume to 
+d+are sunnan, for+dan +de seo sunne is micele ufor +tonne
se mona sy.
<R 3.11>
He cym+d swa +deah foron ongean +t+are sunnan, +donne he of
hire ontend bi+d.
<R 3.12>
Symle he went his hricg to +d+are sunnan, +t+at is se
sinewealta ende +te +t+ar onliht bi+d.
<R 3.13>
We cwe+da+d +tonne niwne monan +after menniscum gewunan, ac he
is +afre se ylca +deah +te his leoht gelomlice hweorfe.
<R 3.14>
+t+at +amtige f+ac bufon +d+are lyfte is +afre scinende of
+dam heofenlicum tunglum.
<P 24>
<R 3.15>
Hit getima+d hwiltidum +tonne se mona beyrn+d on +dam ylcan
strican +te seo sunne yrn+d, +t+at his trendel 
underscyt +d+are sunnan to +dan swi+de +t+at heo eal
a+deostra+d, & steorran +ateowia+d swylce on nihte.
<R 3.16>
+dis gelimp+d seldon, & n+afre buton on niwum monan.
<R 3.17>
Be +dam is to understandenne +t+at se mona is orm+ate brad,
+tonne he m+ag +durh his underscyte +ta sunnan a+deostrian.
<R 3.18>
Seo niht h+af+d seofon d+alas, fram +d+are sunnan setlunge o+d
hire upgang.
<R 3.19>
An +d+ara d+ala is (\Crepusculum\) , +t+at is +afengloma.
<R 3.20>
O+der is (\Uesperum\) , +tonne se +afensteorra betwux +t+are
repsunge +ateowa+d.
<R 3.21>
+dridde is (\Conticinium\) , +tonne ealle +ding suwia+d on
heora reste.
<R 3.22>
Feor+da is (\Intempestum\) , +t+at is midniht.
<P 26>
<R 3.23>
Fifta is (\Gallicinium\) , +t+at is hancred.
<R 3.24>
Sixta is (\Matutinum uel Aurora\) , +t+at is d+agred.
<R 3.25>
Seofo+da is (\Diluculum\) , +t+at is se +armergen, betwux +dam
d+agrede & sunnan upgange.
<R 3.26>
Wucan & mon+das sind mannum cu+de +after heora andgite, &
+deah +de we hi +after boclicum andgite awriton, 
hit wile +dincan ungel+aredum mannum to deoplic & ungewunelic.
<R 3.27>
We secga+d swa +deah be +d+are halgan eastertide, +t+at swa
hw+ar swa bi+d se mona feowertyne nihta eald, fram 
(\duodecima kalendas Aprelis\) , +t+at on +dam d+age bi+d
seo easterlice gem+aru, +te we hata+d (\terminus\) .
<R 3.28>
& gif se (\terminus\) +t+at is se (\quarta decima luna\)
becym+d on +done sunnand+ag,
+tonne bi+d se d+ag Palmsunnand+ag.
<R 3.29>
Gif se (\terminus\) bescyt on sumum d+age +t+are wucan, +donne
bi+d se sunnand+ag +t+ar +after easterd+ag.
<P 28>
<R 4.1>
[} (\DE ANNO.\) }]
   +t+are sunnan gear is +t+at heo beyrne +done micelan circul
Zodiacum, & gecume under +alc +t+ara twelf tacna.
<R 4.2>
+alce mona+d heo yrn+d under an +d+ara tacna.
<R 4.3>
An +d+ara tacna is gehaten Aries, +t+at is Ramm.
<R 4.4>
O+der, Taurus, +t+at is fearr.
<R 4.5>
+dridda, Gemini, +t+at sind getwisan.
<R 4.6>
Feor+da, Cancer, +t+at is Crabba.
<R 4.7>
Fifta, Leo.
<R 4.8>
Sixta, Uirgo, +t+at is m+aden.
<R 4.9>
Seofo+da, Libra, +t+at is pund o+t+te w+age.
<R 4.10>
Eahteo+de is Scorpius, +t+at is +drowend.
<R 4.11>
Nigo+de is Sagittarius, +t+at is Scytta.
<R 4.12>
Teo+de is Capricornus, +t+at is buccan horn o+d+de bucca.
<R 4.13>
Endlyfte is Aquarius, +t+at is w+atergyte o+t+te se +de
w+ater gyt.
<R 4.14>
Twelfte is Pisces, +t+at sind fixas.
<P 30>
<R 4.15>
+das twelf tacna sind swa gehiwode on +dam heofonlicum rodere
& sind swa brade +t+at hi gefylla+d twa tida 
mid hire upgange o+d+de ni+dergange.
<R 4.16>
+alc +d+ara twelf tacna hylt his mona+d, & +tonne seo sunne hi
h+af+d ealle underurnen, +donne bi+d an gear agan.
<R 4.17>
On +dam geare sind getealde twelf mon+das, & twa & fiftig
wucan, +treo hund daga & fif & sixtig daga, & 
+t+ar to eacan six tida, +te macia+d +afre embe +t+at
feor+de gear +tone d+ag & +da niht +te we hata+d 
(\bissextum\) .
<R 4.18>
Romanisce leoda onginna+d heora gear +after h+a+denum gewunan,
on winterlicere tide.
<R 4.19>
Ebrei healda+d heora geares anginn, on lenctenlicere emnihte.
<R 4.20>
+ta Greciscan onginna+d heora gear +at +dam sunstede, & +da
Egyptiscan on h+arfeste.
<R 4.21>
Ac +da Ebreiscan +deoda +te Godes +a heoldon ongunnon heora
geares anginn ealra rihtlicost, +t+at is on +d+are 
lenctenlican emnihte (\XIIa kalendas aprilis\) , on +dam
d+age +te seo 
<P 32>
sunne & [{se{] mona & ealle tunglan 
& gearlice tida gesette w+aron.
<R 4.22>
So+dlice +t+as monan gear h+af+d seofon & twentig daga & eahta
tida.
<R 4.23>
On +dam fyrste he underyrn+d ealle +da twelf tacna, +te seo
sunne underg+a+d twelf mona+d.
<R 4.24>
Se mona is so+dlice be sumon d+ale swiftra +donne seo sunne,
ac swa +deah +turh +da swyftnysse ne mihte he 
underyrnan ealle +da twelf tunglan binnon seofon & twentigum
dagum & eahta tidum, gif he urne swa up swa seo sunne.
<R 4.25>
+d+are sunnan ryne is swi+de rum, for+dan +de heo is swi+de
upp; & +t+as monan ryne is nearo, for+dan +te he 
yrn+d ealra tungla ny+demyst, & +t+are eor+dan gehendost.
<R 4.27>
Nu miht +du understandan, +t+at l+assan ymbgang h+af+d se man
+te g+a+d onbuton an hus, +tonne se +de ealle +ta
burh beg+a+d.
<P 34>
<R 4.28>
Swa eac se mona h+af+d his ryne hra+dor aurnen on +dam l+assan
ymbhwyrfte +tonne seo sunne h+abbe on +dam maran.
<R 4.29>
+tis is +t+as monan gear, ac his mona+d is mare, +t+at is
+donne he gecyr+d niwe fram +d+are sunnan o+d +t+at he
eft cume hire forne gean, eald & ateorod, & eft +durh hi beo
ontend.
<R 4.30>
On +dam mon+de sind getealde nigon & twentig daga & twelf
tida; +tis is se monlica mona+d, & his gear 
is +t+at he underyrne ealle +da twelf tunglan.
<R 4.31>
On sumon geare bi+d se mona twelf si+don geniwod, fram +d+are
halgan eastertide o+d eft eastron, & on sumon 
geare he bi+d +treottyne si+don geedniwod.
<R 4.32>
+t+at gear +te we hata+d (\Communis\) h+af+d twelf niwe monan,
& +t+at gear +de we hata+d (\embolismus\) h+af+d +treottyne 
niwe monan.
<R 4.33>
Se monlica mona+d h+af+d +afre on anum mon+de +tritig nihta, &
on o+drum nigon & twentig.
<R 4.34>
On swa hwilcum sunlicum mon+de swa swa se mona geenda+d, se
bi+d his mona+d.
<P 36>
<R 4.35>
Ic cwe+de nu gewislicor, gif se ealda mona geenda+d twam dagum
o+d+de +drim binnon hlydan mon+de, +tonne bi+d 
he geteald to +dam mon+de, & be his regolum acunnod, & swa
for+d be +dam o+drum.
<R 4.36>
Feower tida sind getealde on anum geare; +t+at sind (\UER,
ESTAS, AUTUMNUS, HIEMPS\) .
<R 4.37>
(\Uer\) is lenctentid, seo h+af+d emnihte.
<R 4.38>
(\Estas\) is sumor, se h+af+d sunstede.
<R 4.39>
(\Autumnus\) is h+arfest, se h+af+d o+dre emnihte.
<R 4.40>
(\Hiemps\) is winter, se h+af+d o+derne sunstede.
<R 4.41>
On +disum feower tidum yrn+d seo sunne geond mislice d+alas
bufon +disum ymbhwyrfte, & +tas eor+dan getempra+d.
<R 4.42>
So+dlice +turh Godes foresceawunge +t+at heo symle on anre
stowe ne wunige, & mid hire h+atan middaneardlice 
w+astmas forb+arne.
<R 4.43>
Ac heo g+a+d geond stowa, & tempra+d +ta eor+dlican w+astmas,
+ag+der ge on w+astme ge on ripunge.
<R 4.44>
+tonne se d+ag langa+d +tonne g+a+d seo sunne nor+dweard o+d
+t+at heo becym+d to +dam tacne +te is gehaten cancer; 
+t+ar is se sumerlica sunstede, for+dan +te heo cyr+d
+t+ar ongean eft 
<P 38>
su+dweard & se d+ag +donne sceorta+d, 
o+d +t+at seo sunne cym+d eft su+d to +dam winterlicum
sunstede, & +t+ar +atstent.
<R 4.45>
+donne heo nor+dweard bi+d, +tonne maca+d heo lenctenlice
emnihte on middeweardum hire ryne.
<R 4.46>
Eft +donne heo su+dweard bi+d, +tonne maca+d heo h+arfestlice
emnihte.
<R 4.47>
Swa heo su+dor bi+d swa hit swi+dor winterl+ac+d, & g+a+d se
winterlica cyle +after hire, ac +donne heo eft
gewent ongean, +donne todr+af+d heo +tone winterlican cyle
mid hire hatum leoman.
<R 4.48>
Se langigenda d+ag is ceald for+dan +te seo eor+de bi+d mid
+dam winterlicum cyle +turhgan, & bi+d langsum 
+ar +dan +de heo eft gebe+dod sy.
<R 4.49>
Se sceortigenda d+ag h+af+d li+dran gewederu +tonne se
langigenda, for+dan +te seo eor+de is eal gebe+dod mid 
+t+are sumerlican h+atan, & ne bi+d eft swa hra+de acoled.
<R 4.50>
Witodlice se winterlica mona g+a+d nor+dor +tonne seo sunne
gange on sumera, & for+di h+af+d scyrtran sceade 
+tonne seo sunne.
<P 40>
<R 4.51>
Eft on langiendum dagum he oferg+a+d +done su+dran sunstede,
& for+di bi+d ny+dor gesewen +donne seo sunne on wintra.
<R 4.52>
Swa +teah ne g+a+d heora na+dor +anne prican ofer +dam +te him
geset is, ne dagas ne sind nu na+dor ne lengran 
ne scyrtran +donne hi +at fruman w+aron.
<R 4.53>
On Egypta lande ne cym+d n+afre nan winter, ne renscuras, ac
on middan urum wintra beo+d heora feldas 
mid wyrtum blowende, & heora orcyrdas mid +applum afyllede.
<R 4.54>
+after heora geripe g+a+d seo ea upp Nilus, & oferflet eal
+t+at Egyptisce land, & stent oferflede hwilon 
mona+d hwilon leng, & si+d+dan to twelf mon+dum ne cym+d
+t+ar nan o+der scur, o+d +t+at seo ea eft up abrece, 
swa swa hire gewuna is, +alce geare +ane; & hi habba+d
+turh +t+at, cornes swa fela swa hi m+ast recca+d.
<R 5.1>
[} (\DE MUNDO.\) }]
   Middangeard is gehaten eal +t+at binnon +tam (\firmamentum\)
is.
<P 42>
<R 5.2>
(\Firmamentum\) is +deos roderlice heofen mid manegum
steorrum amet.
<R 5.3>
Seo heofen & s+a & eor+de sind gehatene middangeard.
<R 5.4>
Seo (\firmamentum\) tyrn+d symle onbutan us under +dyssere
eor+dan & bufon, ac +t+ar is ungerim f+ac betwux
hire & +d+are eor+dan.
<R 5.5>
Feower & twentig tida beo+d agane, +t+at is an d+ag & an niht,
+ar +dan +de heo beo +ane ymbtyrnd & ealle +da 
steorran +te hire on f+aste sind turnia+d onbutan mid hire.
<R 5.6>
Seo eor+de stent on +alemiddan +durh Godes mihte swa
gef+astnod, +t+at heo n+afre ne bih+d, ufor ne neo+dor,
+tonne se +almihtiga scyppend, +de ealle +ding hylt buton
geswince, hi gesta+delode.
<R 5.7>
+alc s+a +teah heo deop sy, h+af+d grund on +d+are eor+dan, &
seo eor+de aber+d ealle s+a, & +done micclan garsecg, 
& ealle wylspringas, & ean +durh hire yrna+d.
<R 5.8>
Swa swa +addran licga+d on +t+as mannes lichaman swa licga+d
+da w+ater+addran geond +tas eor+dan.
<R 5.9>
N+af+d na+dor ne s+a ne ea n+anne stede buton on eor+dan.
<P 44>
[} (\DE EQUINOCTIIS.\) }]
<R 6.1>
   Manegra manna cwyddung is +t+at seo lenctenlice emniht
gebyrige rihtlice on (\octaua kalendas aprilis\) , 
+t+at is on Marian m+assed+ag; ac ealle +da Easternan &
Egyptiscan, +te selost cunnon on gerimcr+afte, tealdon 
+t+at seo lenctenlice emniht is gewislice on (\XIIma
kalendas aprilis\) , +t+at is on Sancte Benedictes 
m+assed+ag.
<R 6.2>
Eft is beboden on +tam regole, +te us gewissa+d be +t+are
halgan eastertide, +t+at n+afre ne sy se halga easterd+ag 
gem+arsod +ar +dan +de seo lenctenlice emniht sy
agan, & +d+as d+ages lencge oferstige +ta niht.
<R 6.3>
Wite nu for+di gif hit w+are rihtlice emniht on Marian
m+assed+ag, +t+at se d+ag ne gelumpe n+afre ofer +dam
easterd+age, swa swa he foroft de+d.
<P 46>
<R 6.4>
Us is neod +t+at we +da halgan eastertide be +dam so+dum
regole healdon n+afre +ar emnihte, & oferswi+ddum +teostrum.
<R 6.5>
For+di we secga+d so+dlice +t+at seo emniht is swa swa we +ar
cw+adon on (\XIIa kalendas aprilis\) , swa swa
+ta geleaffullan f+aderas gesetton, & eac gewisse d+agm+al us
swa t+aca+d.
<R 6.6>
Eac +da o+dre +treo tida +t+at is se sumerlica sunstede, & se
winterlica, & seo h+arfestlice emniht sind 
to emnettenne be +dyssere emnihte, +t+at hi syn sume dagas
gehealdene +ar +dam (\octaua kalendas\) .
<R 6.7>
Witodlice se emnihtes d+ag is eallum middanearde an & gelice
lang, & ealle o+dre dagas on twelf mon+dum 
habba+d mislice langsumnysse.
<R 6.8>
On sumum earde hi beo+d lengran, on sumum scyrtran for +d+are
eor+dan sceadewunge, & +d+are sunnan ymbgange.
<R 6.9>
Seo eor+de stent on gelicnysse anre pinnhnyte, & seo sunne
glit onbutan be Godes gesetnysse, & on +tone 
ende +te heo scin+d is d+ag +durh hire lihtinge, & se ende
+te heo forl+at bi+d mid +deostrum ofer+deaht 
o+d +t+at heo eft +tider geneal+ace.
<P 48>
<R 6.10>
Nu is +t+are eor+dan sinewealtnys, & +d+are sunnan ymbgang,
hremming +t+at se d+ag ne bi+d on +alcum earde gelice lang.
<R 6.11>
On India lande wenda+d heora sceada on sumera su+dweard & on
wintra nor+dweard.
<R 6.12>
Eft on Alexandria g+a+d seo sunne upprihte on +dam sumerlicum
sunstede on midd+age, & ne bi+d nan sceadu on nane healfe.
<R 6.13>
+dis ylce getima+d eac on sumum o+drum stowum.
<R 6.14>
Meroe hatte an igland, +t+at is +d+ara Silhearwena eard; on
+dam iglande h+af+d se lengsta d+ag on geare twelf 
tida, & lytle mare +donne ane [{healfe{] tide.
<R 6.15>
On +dam earde +de is gehaten Alexandria h+af+d se lengsta d+ag
feowertyne tida.
<R 6.16>
On Italia, +t+at is Romana rice, h+af+d se [{lengsta{] d+ag
fiftyne tida.
<R 6.17>
On Engla lande h+af+d se lengsta d+ag seofontyne tida.
<P 50>
<R 6.18>
On +dam ylcan earde nor+deweardan beo+d leohte nihta on
sumera, swilce hit ealle niht dagige, swa swa
we sylfe foroft gesawon.
<R 6.19>
Thile atte an igland benor+dan +tisum iglande, six daga f+ar
on s+a, on +dam ne bi+d nan niht on sumerlicum 
sunstede six dagum, for+dan +de seo sunne bi+d +tonne swa
feorr nor+d agan, +t+at heo hwonlice underg+a+d
+t+are eor+dan geendunge swilce hit +afnige, & +t+arrihte eft
upg+a+d.
<R 6.20>
Eft on winterlicum sunstede, ne bi+d nan d+ag on +dam
fores+adan iglande, for+dan +de seo sunne bi+d +tonne
swa feorr su+d agan, +t+at hire leoman ne magon to +dam lande
ger+acan for +d+are eor+dan sinewealtnysse.
<R 6.21>
Is +deah to witenne +t+at symle bi+d under d+age & nihte
feower & twentig tida, & on emnihtes d+age, +t+at 
is +donne se d+ag & seo niht gelice lange beo+d, +tonne h+af+d
hyra +ag+der twelf tida, swa swa Crist sylf 
on his godspelle cw+a+d; (\Nonne XII hor+e sunt diei\) La hu
ne h+af+d se d+ag twelf tida?
<R 6.23>
So+dlice +t+are sunnan orm+atan h+atu wyrc+d fif d+alas on
middanearde, +ta we hata+d on leden (\quinque zonas\) , 
+t+at sind fif gyrdlas.
<P 52>
<R 6.24>
An +d+ara d+ala is on +alemiddan weallende & unwunigendlic,
for +d+are sunnan neawiste, on +dam ne earda+d
nan eor+dlic man for +dam unaberendlicum bryne, +tonne beo+d
on twa healfa +t+are h+atan twegen d+alas gemetegode, 
na+dor ne to hate ne to cealde.
<R 6.25>
On +dam nor+dran d+ale wuna+d eal mancynn under +tam bradan
circule +te is gehaten Zodiacus.
<R 6.26>
Beo+d +tonne gyt twegen d+alas on twa healfa +tam gemetegodum
d+alum on [{su+deweardan{] & nor+deweardan +tises 
ymbhwyrftes cealde & unwunigendlice, for+dan +de seo sunne
ne cym+d him n+afre to, ac +atstent on +ag+dre 
healfe +at +dam sunstedum.
<R 7.1>
[} (\DE BISSEXTO.\) }]
   Sume preostas secga+d +t+at (\bissextus\) come +durh +t+at,
+t+at Iosue ab+ad +at Gode +t+at seo sunne stod stille 
anes d+ages lencge, +da +da he +ta h+a+denan of +dan earde
adylegode, +te him God forgeaf.
<P 54>
<R 7.2>
So+d +t+at is +t+at seo sunne +da stod anes d+ages lencge
bufon +d+are byrig Gabaon, +durh +t+as +degenes bene, 
ac se d+ag eode for+d swa swa o+dre dagas, & nis n+afre +turh
+t+at (\bissextus\) , +teah +de +ta ungel+aredan swa wenon.
<R 7.3>
(\Bis\) is tuwa; (\Sextus\) , se sixta.
(\Bissextus\) tuwa six, for+dan +de we cwe+da+d on +tam geare
nu tod+ag (\VI kalendas martii\) , & eft on merigen 
(\VI kalendas martii\) , for+dan +te +afre bi+d an d+ag &
an niht ma on +dam feor+dan geare, +tonne w+are on 
+dam +drim +ar.
<R 7.4>
Se d+ag & seo niht weaxa+d of +tam six tidum +te +alce geare
beo+d to lafe to eacan +tam +drim hund dagum &
fif & sixtig dagum.
<R 7.5>
Seo sunne beyrn+d +ta twelf tacna on +drim hund dagum & fif &
sixtig dagum & on six tidum, swylce heo 
nu togeare gange on +arne merigen on +t+as emnihtes circule,
o+dre geare 
<P 56>
on midd+age, +triddan geare on +afen, 
feor+dan geare on middere nihte, on +dam fiftan geare eft
on +arne merigen.
<R 7.6>
Witodlice +alc +d+ara feower geara agif+d six tida, +t+at sind
feower & twentig tida, an d+ag & an niht.
<R 7.7>
+tone d+ag setton Romanisce witan to +dam mon+de +te we hata+d
(\Februarius\) , for+dan +de se mona+d is ealra 
scyrtst & endenext.
<R 7.8>
Be +dam d+age spr+ac se wisa Augustinus +t+at se +almihtiga
scyppend hine gesceope fram frim+de middaneardes 
to micelre gerynu, & gif he bi+d forl+aten unateald,
+t+arrihte awent eal +t+as geares ymbrene +dwyres,
& he belimp+d +ag+der ge to +d+are sunnan ge to +dam monan,
for+dan +te +d+ar is an d+ag & an niht.
<R 7.9>
Gif +du nelt hine tellan eac to +dam monan swa swa to +t+are
sunnan, +donne aw+agst +du +tone easterlican regol, 
& +alces niwan monan gerim ealles +t+as geares.
<P 58>
<R 8.1>
[} (\DE SALTU LUNE.\) }]
   Swa swa +t+are sunnan sleacnys acen+d +anne d+ag & ane niht
+afre ymbe feower gear, swa eac +t+as monan swyftnys 
awyrp+d ut +anne d+ag, & ane niht of +dam getele his
rynes +afre embe nigontyne gear, & se d+ag is 
gehaten (\Saltus lune\) , +t+at is +d+as monan hlyp, for+dan
+de he oferhlyp+d +anne d+ag, & swa near +tam nigonteo+dan 
geare swa bi+d se [{niwa{] mona braddra gesewen.
<R 8.2>
Se mona w+as +at fruman on +afen gesceapen, & +afre si+d+dan
on +afen his ylde awent.
<P 60>
<R 8.3>
Gif he bi+d +ar +afene fram +d+are sunnan geedniwod, he bi+d
+tonne sona +after sunnan setlunge niwe geteald.
<R 8.4>
Gif he +donne +after sunnan setlunge ontend bi+d, o+t+te on
middere nihte o+d+de on hancrede, ne bi+d he n+afre 
niwe geteald, +teah +de he h+abbe +treo & twentig tida,
+ar +dan +de he becume to +dan +afene +te he on gesceapen w+as.
<R 8.5>
Be +disum is oft micel embspr+ac, +tonne +da l+awedan wylla+d
habban +done monan, be +dan +te hi hine geseo+d, 
& +da gel+aredan hine healda+d be +disum fores+adan gesceade.
<R 8.6>
Hwilon bi+d se mona ontend of +t+are sunnan on d+ag, hwilon on
niht, hwilon on +arne merigen, hwilon on +afen, 
& swa mislice; ac he ne bi+d +teah niwe +ar +dan +de he
+tone +afen gesih+d.
<R 8.7>
Ne sceal nan cristenman nan +ding be +dam monan wiglian.
Gif he hit de+d, his geleafa ne bi+d naht.
<P 62>
<R 8.8>
Swa lengra d+ag swa bi+d se niwa mona ufor gesewen & swa
scyrtra d+ag swa bi+d se niwa mona ny+dor gesewen.
<R 8.9>
Gif seo sunne hine on+al+d ufan, +tonne stupa+d he; gif heo
hine on+al+d riht +dwyrs, +tonne bi+d he emlice gehyrned; 
gif heo hine ontent neo+dan, +tonne capa+d he upp,
for+dan +de he went +afre +done hricg to +d+are sunnan weard.
<R 8.10>
He bi+d swa awend, swa swa heo hine atent.
<R 8.11>
Nu cwe+da+d sume men +te +dis gescead ne cunnon +t+at se mona
hine wende be +dan +de hit wedrian sceall on +dam mon+de, 
<P 64>
ac [{hine{] ne went n+afre na+dor, ne weder ne
unweder, of +dam +de his gecynde is.
<R 8.12>
Men magon swa +deah +ta +de fyrwite beo+d cepan be his bleo &
be +d+are sunnan, o+d+de +t+as roderes, hwilc weder 
toweard bi+d.
<R 8.13>
Hit is gecyndelic +t+at ealle eor+dlice lichaman beo+d fulran
on weaxendum monan +tonne on wanigendum.
<R 8.14>
Eac +da treowu +te beo+d aheawene on fullum monan beo+d
heardran wi+d wyrm+atan & langf+arran, +tonne +da +te
beo+d on niwum monan aheawene.
<P 66>
<R 8.15>
Seo s+a & se mona ge+dw+arl+aca+d him betweonan, +afre hi
beo+d geferan on w+astme & on wanunge, & swa swa 
se mona d+aghwomlice feower pricon lator arist, +donne he on
+dam o+drum d+age dyde, swa eac seo s+a symle 
feower pricon lator flew+d.
<R 8.9>
[} (\DE DIUERSIS STELLIS.\) }]
<R 9.1>
   Sume men cwe+da+d +t+at steorran fealla+d of heofenum.
Ac hit ne sind na steorran +t+at +d+ar fealla+d, ac is fyr of
+dam rodore, +te sprinc+d of +dam tunglum swa 
swa spearcan do+d of fyre.
<R 9.2>
Witodlice swa fela steorran sind gyt on heofenum swa swa on
frym+de w+aron, +ta +da hi God gesceop.
<R 9.3>
Ealle m+ast hi sind f+aste on +dam (\firmamentum\) , & +danon
ne afealla+d +da hwile +te +deos woruld stent.
<R 9.4>
Seo sunne & se mona & +afensteorra & d+agsteorra & o+dre +dry
steorran ne sind na f+aste on +dam (\firmamentum\) , 
ac habba+d heora agenne gang on sundron.
<P 68>
<R 9.5>
+ta seofon sind gehatene (\Septem planete\) , & ic wat +t+at 
hit wile +tincan swi+de ungeleaffullic ungel+aredum 
mannum, gif we secga+d gewislice be +dam steorrum & be
heora gange.
<R 9.6>
Arcton hatte an tungel on nor+dd+ale; se h+af+d seofon
steorran, & is for+di o+drum naman gehaten (\Septemtrio\) , 
+tone hata+d l+awede men Carles w+an, se ne g+a+d n+afre
adune under +dissere eor+dan swa swa o+dre tunglan do+d.
Ac he went abutan hwilon up hwilon adune, ofer d+ag & ofer
niht.
<R 9.7>
O+der tungel is on su+dd+ale +tisum gelic, +done we ne magon
n+afre geseon.
<R 9.8>
Twegen steorran standa+d eac stille, an on su+dd+ale, o+ter on
nor+dd+ale, +da sind on leden (\Axis\) gehatene; 
+tone su+dran steorran we ne geseo+d n+afre, +tone
nor+dran we geseo+d, +tone hata+d men Scipsteorra.
<R 9.9>
Hi sind gehatene (\axis\) , +t+at is ex, for+dan +de se
(\firmamentum\) 
<P 70>
went on +dam twam steorrum, swa swa hweowul 
tyrn+d on exe, & for+di hi standan symle stille.
<R 9.10>
Pliade sind gehatene +da seofon steorran +te on h+arfeste
upaga+d, & ofer ealne winter scina+d, gangende
eastan westweard.
<R 9.11>
Ofer ealne sumor hi ga+d on nihtlicere tide under +tyssere
eor+dan & on d+ag bufon.
<R 9.12>
On winterlicere tide hi beo+d on niht uppe & on d+ag adune.
<R 9.13>
Comete sind gehatene +ta steorran +de f+arlice & ungewunelice
+ateowia+d, & sind geleomode swa +t+at him g+a+d 
of se leoma swilce o+der sunbeam, hi ne beo+d na lange
hwile gesewene; ac swa oft swa hi +ateowia+d,
hi gebicnia+d sum +ding niwes toweard +t+are leode +de hi
ofer scina+d.
<R 9.14>
+teah +de we swi+dor sprecon be heofenlicum tunglum, ne m+ag
swa +deah se ungel+areda leornian heora leohtb+aran ryne.
<P 72>
<R 10.1>
[} (\DE DUODECIM UENTIS.\) }]
   +teos lyft +te we on lybba+d is an +d+ara feower gesceafta,
+te +alc lichamlic +ding on wuna+d.
<R 10.2>
Feower gesceafta sind +te ealle eor+dlice lichaman on wunia+d,
+t+at sind (\Aer, Ignis, Terra, Aqua\) .
<R 10.3>
(\Aer\) is lyft; (\Ignis\) , fyr; (\Terra\) , eor+de; 
(\Aqua\) , w+ater.
<R 10.4>
Lyft is lichamlic gesceaft swi+de +tynne, seo oferg+a+d ealne
middaneard & upastih+d fornean o+d +tone monan, 
on +dam fleo+d fugelas, swa swa fixas swymma+d on w+atere.
<R 10.5>
Ne mihte heora nan fleon, n+are seo lyft +de hi ber+d.
<R 10.6>
Ne nan man ne nyten n+af+d nane or+dunge, buton +durh +da
lyfte.
<R 10.7>
Nis na seo or+dung +de we utblawa+d & innateo+d ure sawul, ac
is seo lyft +te we on lybba+d on +disum deadlicum life.
<R 10.8>
Swa swa fixas cwela+d gif hi of w+atere beo+d, swa eac cwel+d
+alc eor+dlic lichama, gif he bi+d +t+are lyfte bed+aled.
<P 74>
<R 10.9>
Nis nan lichamlic +ding +te n+abbe +da feower gesceafta him
mid, +t+at is lyft & fyr, eor+de & w+ater.
<R 10.10>
On +alcum lichaman sind +tas feower +ding.
Nimm +anne sticcan, & gnid to sumum +dince; hit hata+d
+t+arrihte of +dam fyre +te him on luta+d.
<R 10.11>
Forb+arn +done o+derne ende, +tonne g+a+d se w+ata ut +at
+dam o+drum ende mid +dam smice.
<R 10.12>
Swa eac ure lichaman habba+d +ag+der geh+atan, gew+atan,
eor+dan & lyft.
<R 10.13>
Seo lyft +te we embe spreca+d astih+d up fornean o+d +tone
monan, & aber+d ealle wolcnu & stormas.
<R 10.14>
Seo lyft +donne heo astyred bi+d is wind.
<R 10.15>
Se wind h+af+d mislice naman on bocum.
<R 10.16>
+danon +de he bl+aw+d, him bi+d nama gesett.
<R 10.17>
Feower heafodwindas sind; se fyrmesta is easterne wind,
(\Subsolanus\) gehaten, for+dan +de he bl+aw+d fram 
+d+are sunnan upsprincge & is swi+de gemetegod.
<R 10.18>
Se o+der heafodwind is su+derne, (\Auster\) gehaten, se
astyra+d wolcnu & ligettu, & mislice cwyld bl+aw+d
geond +tas eor+dan.
<P 76>
<R 10.19>
Se +dridda heafodwind hatte (\zephirus\) on greciscum
gereorde, & on ledenum, (\fabonius\) , se bl+aw+d westan, 
& +durh his bl+ad acucia+d ealle eor+dlice bl+ada &
blowa+d, & se wind towyrp+d & +dawa+d +alcne winter.
<R 10.20>
Se feor+da heafodwind hatte (\Septemtrio\) , se bl+aw+d nor+dan
ceald & snawlic, & wyrc+d drie wolcnu.
<R 10.21>
+tas feower heafodwindas habba+d betwux him on ymbhwyrfte
o+dre eahta windas, +afre betwux +tam heafodwindum 
twegen windas.
<R 10.22>
+t+ara naman & blawunge, we mihton secgan, gif hit ne +duhte
+a+dryt to awritenne.
<R 10.23>
Is swa +deah hw+a+dere an +d+ara eahta winda, (\Aquilo\)
gehaten, se bl+aw+d nor+dan & eastan, healic & ceald, 
& swi+de drie; se is gehaten o+drum naman boreas, & ealne
+done cwyld, +te se su+derna wind (\auster\) 
acen+d, ealne he todr+af+d & aflig+d.
<R 10.24>
Us +dinc+d to menigfeald +t+at we swi+dor embe +dis sprecon.
<R 11.1>
[} (\DE PLUUIA.\) }]
   Renas cuma+d of +d+are lyfte, +turh Godes mihte.
<P 78>
<R 11.2>
Seo lyft licca+d & atih+d +tone w+atan of ealre eor+dan, & of
+d+are s+a, & gegadera+d to scurum, & +tonne heo 
mare aberan ne m+ag, +tonne feal+d hit adune to rene alysed
& toworpen, hwilon +turh windes bl+adum, hwilon 
+durh +d+are sunnan h+atan.
<R 11.3>
We r+ada+d on +d+are bec +te is gehaten (\Liber regum\) , +t+at
se witega Helias ab+ade +at Gode, for +d+as folces 
+dwyrnyssum, +t+at nan ren ne com ofer eor+dan feor+dan
healfan geare.
<R 11.4>
+da b+ad se witega eft +at Gode +t+at he his folce miltsian
sceolde, & him renas & eor+dlice w+astmas forgifan.
<R 11.5>
+da astah he up on anre dune, & gebigedum cneowum geb+ad for
+dam folce, & het his cnapan +da hwile behealdan 
to +d+are s+a, gif he aht gesawe.
<R 11.6>
+ta +at nextan cw+a+d se cnapa +t+at he gesawe arisan of
+d+are s+a an lytel wolcn, & +d+arrihte asweartode seo 
heofen & wolcnu arison, & se wind bleow, & wear+d micel ren
geworden.
<R 11.7>
Hit is swa swa we +ar s+adon, +t+at seo lyft atih+d up of
+d+are eor+dan, & of +d+are s+a ealne +done w+atan, +te
bi+d to renum awend.
<P 80>
<R 11.8>
+d+are lyfte gecynd is +t+at heo sic+d +alcne w+atan upp to
hire.
<R 11.9>
+dis m+ag sceawian se +de wile, hu se w+ata g+a+d upp, swilce
mid smice o+d+de mid miste, & gif hit sealt bi+d 
of +d+are s+a, hit bi+d [{+turh{] +t+are sunnan h+atan, &
+durh +d+are lyfte bradnysse to ferscum w+atan awend.
<R 11.10>
So+dlice Godes miht gefada+d ealle gewederu, se +de ealle
+ding buton earfo+dnysse gediht.
<R 11.11>
He n+are na +almihtig, gif him +anig gefadung earfo+de w+are.
<R 11.12>
His nama is (\omnipotens\) , +t+at is +almihtig, for+dan +de he
m+ag eal +t+at he wile, & his miht nawar ne swinc+d.
<R 12.1>
[} (\DE GRANDINE.\) }]
   Hagol cym+d of +dam rendropum, +tonne hi beo+d gefrorene upp
on +t+are lyfte, & swa si+d+dan fealla+d.
<R 13.1>
[} (\DE NIUE.\) }]
   Snaw cym+d of +dam +dynnum w+atan, +te bi+d uppatogen mid
+t+are lyfte, & bi+d gefroren +ar +dan +de he to dropum 
geurnen sy, & swa s+amtincges fyl+d.
<P 82>
<R 14.1>
[} (\DE TONITRU.\) }]
   +tunor cym+d of h+atan & of w+atan, seo lyft tyh+d +tone
w+atan to hire neo+dan, & +da h+atan ufan; & +donne hi 
gegaderode beo+d, seo h+ate & se w+ata, binnon +t+are lyfte,
+tonne winna+d hi him betwynan mid egeslicum 
swege, & +t+at fyr aberst ut +durh ligette, & dera+d
w+astmum, gif he mare bi+d +tonne se w+ata; gif se w+ata 
bi+d mare +donne +t+at fyr, +tonne frema+d hit, swa
hattre sumor swa mare +dunor & liget on geare.
<R 14.2>
So+dlice +da +tuneras +te Iohannes ne moste awritan on
apocalipsin sind gastlice to understandenne, & hi 
naht ne belimpa+d to +tam +dunere +de on +dissere lyfte oft
egeslice brastla+d, se bi+d hlud for +t+are lyfte 
bradnysse, & frecenful for +t+as fyres sceotungum.
<R 14.3>
Sy +deos gesetnys +dus her geendod.
(\EXPLICIT HEC BREUITAS DE TEMPORIBUS.\)



