<B COWULF4>
<Q O3/4 IR HOM WULF1B>
<N WHOM 1B>
<A WULFSTAN>
<C O3/4>
<O 950-1050>
<M 1050-1150>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T HOMILY>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR REL>
<S SAMPLE X>


[^TEXT:  WULFSTAN'S HOMILIES (O3/4).
THE HOMILIES OF WULFSTAN.
ED. D. BETHURUM.
OXFORD: THE CLARENDON PRESS, 1957.
PP. 116.3  - 118.40 (Ib)
PP. 119.28 - 122.73 (II)
PP. 123.4  - 127.80 (III)
PP. 221.3  - 224.95 (XII)
PP. 242.8  - 245.79 (XVII)^]

[^B2.1.1^]
<P 116>
[} (\DE ANTICRISTO\) }]
<R 2>
Leofan men, understanda+d swy+de georne +t+at ge rihtlice &
w+arlice +t+at healdan +t+at eow m+ast +tearf is to
gehealdenne, +t+at is, rihtne cristendom.
<R 4>
For+dam +alc +t+ara +te ongean +t+at to swy+de de+d o+d+don
o+derne ongean +t+at l+are+d +te his cristendome to gebyre+d,
+alc +t+ara bi+d Antecrist genamod.
<R 5>
Anticristus is on L+aden (\contrarius Cristo\) , +t+at is on
Englisc, Godes wi+dersaca.
<R 7>
Se bi+d Godes wi+dersaca +te Godes lage & lare forl+at, &
+durh deofles lare of +dam de+d +de his cristendome
to gebyre+d, & on synnum hine sylfne to swy+de befyle+d
o+d+don o+derne man on synna bel+ade+d.
<R 10>
And +deah +t+at sy +t+at fela manna Antecrist sylfne n+afre
his eagum ne geseo, to fela is +teah his lima
+te man wide nu geseon & +durh heora yfel gecnawan m+ag,
ealswa hit
<P 117>
on +tam godspelle ger+ad is: (\Surgent enim pseudocristi,
et reliqua\) .
<R 14>
Wide hit gewyr+d +t+at up arisa+d lease leogeras & beo+d
sw+aslice swicole, & +da m+anigne man amyrra+d & on
gedwylde gebringa+d.
<R 16>
And swa mycel earfo+dnes gewyr+d on m+anige wisan gyt wide on
worulde, +t+as +te bec secga+d, +turh deofles
bearn +te unriht dreoga+d, swa n+afre +ar on worulde ne
gewear+d; for+dam +t+at m+aste yfel cym+d to mannum
+tonne Antecrist sylf cym+d, +te n+afre +ar on worulde ne
gewear+d.
<R 20>
And us +tinc+d +t+at hit [^TORONTO CORPUS: hi^] sy +tam timan
swy+de gehende, for+dam +teos woruld is fram d+age to d+age 
a swa leng swa wyrse.
<R 23>
Nu is mycel neod eac eallum Godes bydelum +t+at hy Godes folc
warnian gelome wi+d +tone egesan +te mannum
is towerd, +te l+as +te hy unw+are wur+dan aredode & +donne
to hr+adlice +durh deofol beswicene.
<R 26>
Ac do sacerda gehwylc on his scriftscire +t+at hit man gehyre
oft & gelome, +te l+as +de hit
<P 118>
geweor+de +t+at +turh larleste Godes folc losie.
<R 28>
& +deah +t+at geweor+de +t+at ure +anig +te nu leofa+d +tonne
ne libbe, +teah we agan +tearfe +t+at we godcunde heorda
warnian nu georne hu hy +tam deofle Antecriste sylfan
w+arlicast magan +tonne wi+dstandan, +tonne
he his wodscinn widdast tobr+ade+d.
<R 32>
And utan warnian us eac swa wi+d his unlara nu swy+de georne &
God +almihtigne georne biddan +t+at he us
gescylde wi+d +t+ane +teodsca+dan.
<R 35>
God us gescylde wi+d +t+ane egesan, & he us geryme to +d+are
ecan myrh+de +te +tam is gegearwod +te his willan
gewyrca+d.
<R 37>
+t+ar is ece blis & +afre by+d in ealra worulda woruld a butan
ende, amen.

<Q O3/4 IR HOM WULF2>
<N WHOM 2>
<A WULFSTAN>
<C O3/4>
<O 950-1050>
<M 1050-1150>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T HOMILY>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR REL>

[^B2.1.2^]
<P 119>
[} (\LECTIO SANCTI EVANGELII SECUNDUM MATHEUM\) }]
<R 25>
Leofan men, hit gewear+d hwilum on +d+are byrig +te is
<P 120>
genamod Hierusalem, +t+at ures Drihtnes +tegnas agunnon
specan wi+d hine ymbe +t+at m+are tempelgeweorc +te +t+ar
geworht w+as Gode to wyr+dmynte.
<R 29>
+da s+ade he heom +t+at his sceolde weor+dan +aghwylc stan on
uferan dagum grundlinga toworpen.
<R 30>
And +da agunnan hi hine eft acsian dihlice hw+anne +t+at
geweor+dan sceolde, & eac be hwylcum tacne man
agytan mihte hw+anne eft his sylfes tocyme towerd wurde, &
hw+anne +tisse worulde geendung weor+dan scolde.
<R 34>
+da andwyrde he heom & cw+a+d +t+at hy +dearfe ahtan +t+at hi
w+are wurdan +t+at hy +anig man to swicollice ne
bep+ahte mid leaslicre lare & mid egeslican gylpe.
<R 36>
for+dam, he cw+a+d, +t+at m+anig wyr+d +te gyt cime+d on
uferan tidan +te leaslice leoge+d & egeslice gylpe+d,
nama+d hine sylfne & hiwa+d to gode, swylce hit Crist sy; ac
secge +t+at he secge, he cw+a+d, ne gelyfe ge him +afre.
<R 40>
And he s+ade +t+at mycle gewin scoldan geweor+dan +ar +dam
ende wide on worulde, & l+arde +teah +t+at man to
wacmod +tonne ne wurde & cw+a+d +t+at se ende +tonne gyt n+are
eallunga gehende.
<R 43>
He s+ade eac +t+at +teoda hetelice sceoldan winnan heom
betweonan, & fela eor+dstyrunga & earfo+dnessa geweor+dan
on worulde +ar worulde ende.
<R 45>
And +t+at beo+d +ta angin, he
<P 121>
cw+a+d, +tara sarnessa +te mannum beo+d towerd.
<R 46>
+d+at bi+d witodlice +t+at he m+ande we witan ful georne +ta
sorga & +da sarnessa +te on woruld becuma+d foran
to +tam timan +te Antecrist wede+d & ealle woruld brege+t.
<R 49>
For+dam +tonne wyr+d ehtnes grimlic & sorhlic cristenes
folces, & +aghwar beo+d la+de & to ands+ate +ta +de
God lufia+d.
<R 51>
And swiciende licceteras +tonne arisa+d & br+ada+d to swy+de &
+durh unlare forl+ara+d to manege.
<R 53>
Ac wel +tam sy+d+dan +afre to worulde +te +tonne ne awaca+d on
+anige wisan.
<R 54>
And an +ting ic eow secge gyt to gewisse, +t+at witod sceal
geweor+dan godspel gecy+ted geond ealle woruld
+ar worulde ende, +t+as +te bec secga+d, & sy+d+dan wyr+d
se ende swa ra+de swa +t+at God wile.
<R 57>
And swa+teahhw+a+dere nis se man on eor+dan ne se encgel on
heofonan +te wite +t+ane andagan butan Gode sylfum.
<R 59>
And +dy man sceal wacigean & warnian symle +t+at man geara
weor+de huru to +dam dome, weald hw+anne he us
to cyme, we witan mid gewisse +t+at hit +t+arto neal+ac+d
georne.
<R 62>
And on +tam dome, +te ealle men to sculan, ure Drihten sylf
eowa+d us sona his blodigan sidan & his +tyrlan
handa & +da sylfan rode +te he for ure neode on ahangen
w+as, & wile +tonne anr+adlice witan hu we
him +t+at geleanedan, & hu we urne cristendom gehealden
habban.
<R 66>
Leofan men, utan beon +te
<P 122>
w+arran & don swa us +tearf is,
lufian God ofer ealle o+dre +ting & his willan
wyrcan swa we geornost magan.
<R 68>
+tonne geleana+d he hit us swa us leofast bi+d.
<R 69>
Him sy lof & wuldor aa butan ende, amen.

<Q O3/4 IR HOM WULF3>
<N WHOM 3>
<A WULFSTAN>
<C O3/4>
<O 950-1050>
<M 1050-1150>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T HOMILY>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR REL>

[^B2.1.3^]
<P 123>
[} (\SECUNDUM LUCAM\) }]
<R 3>
+dis godspel seg+d & swutela+d +t+at fela fortacna sculon
geweor+dan wide on worulde, +ag+der ge on heofonlicum
tunglum ge on eor+dlicum styrungum, +ar +dam +te se dom
cume +te us eallum wyr+d gem+ane.
<R 5>
And witodlice ealswa flod com hwilum +ar for synnum, swa cym+d
eac for synnum fyr ofer mancynn, & +d+arto hit neal+ac+d nu
swy+de georne.
<R 7>
And +dy is fela yfela & mistlicra gelimpa wide mid mannum, &
eal hit is for synnum.
<R 8>
And gyt weor+te+d mare, +t+as +de bec secga+d, wracu &
gedrecednes +tonne +afre +ar w+are ahwar on worulde; +t+at
bi+d, +tonne Antecrist wede+d & ealle woruld brege+d, &
+d+arto hit neal+ac+d nu swy+de georne.
<R 12>
And +dy hit is on worulde a swa leng swa wyrse, +t+as +te we
sylfe gecnawa+d ful georne.
<R 13>
And eac is on us sylfum swytol & gesyne +t+at we to wace
hyra+d urum Drihtne, & +t+at we to ortreowe syndan
Godes mihta & his mildheortnessa, &
<P 124>
+t+at we him oftor swy+dor abelga+d +tonne we be+torftan, & eac 
betweonan us sylfum rihte getryw+da healda+d to wace for Gode &
for worulde.
<R 18>
And +dy us deria+d & +dearle dyrfa+d fela ungelimpa, &
+al+teodige men & utancumene swy+de us swenca+d, ealswa
Crist on his godspelle swutollice s+ade +t+at scolde
geweor+dan.
<R 21>
He cw+a+d: (\Surget gens contra gentem, et reliqua\) .
+d+at is on Englisc, upp r+asa+d +teoda, he cw+a+d, &
wi+derr+ade weor+ta+d & hetelice winna+d
& saca+d heom betweonan for +dam unrihte +te
to wide wyr+d mid mannum on eor+dan.
<R 25>
Leofan men, cl+ane w+as +teos eor+de on hyre frumsceafte, ac
we hi habba+d sy+d+dan afylede swy+de & mid urum
synnum +tearle besmitene.
<R 27>
And ure misd+ada eac wregea+d us gelome, for+dam +te we
nella+d Godes lage healdan swa swa we scoldan, ne
Gode gel+astan +t+at +t+at we scoldan, ne we teo+dunga
sylla+d swa swa us gebyrede, ne we +almessan d+ala+d
swa swa we be+dorftan, ac on +aghwylce wisan wania+d to
swy+de eal +t+at we sceoldan on Godes est gel+astan.
<R 32>
And for+dy us eac swenca+d & ongean winna+d manege gesceafta,
ealswa hit awriten is: (\Pugnabit pro Deo
orbis terrarum contra insensatos homines.\)
<P 125>
<R 35>
+d+at is on Englisc, eal woruld winne+d swy+de for synnum
ongean +ta oferhogan +te Gode nella+d hyran.
<R 36>
Seo heofone us win+d wi+d +tonne heo us sende+d styrnlice
stormas & orf & +aceras swy+de amyrre+d.
<R 38>
Seo eor+de us win+d wi+d +tonne heo forwyrne+d eor+dlices
w+astmas & us unweoda to fela asende+d.
<R 39>
Eac hit awriten is, +d+at sunne a+tystra+d +ar worulde ende &
mona adeorca+d & steorran hreosa+d for manna
synnum; & +d+at bi+d +tonne Antecrist wede+d +t+at hit bi+d
gelic +tam swylce hit swa sy.
<R 43>
Hit is gecweden +t+at sunne a+dystra+d; +t+at is, +tonne God
nele cy+dan on Antecristes timan his m+agen ne
his mihta swa swa he oft +ar dyde, +donne bi+d gelic +tam
swylce sunne sy a+tystrad.
<R 46>
And mona, hit cwe+d, adeorca+d; +d+at is, +t+at Godes halgan
+anige tacna +tonne ne wyrca+d swa swa hy oft +ar dydan.
<R 48>
And steorran, hit cwe+d, hreosa+d ufene of heofonum; +d+at is,
+t+at licceteras & leaslice cristene hr+adlice
hreosa+d of rihtan geleafan & to Antecriste geornlice
buga+d & weor+ta+t his gefylstan eallum heora
mihtum.
<R 51>
And +donne geweor+te+d egsa se m+asta +te +afre +ar w+are, &
ehtnes seo m+aste wide on worulde.
<R 52>
Ne byrh+d se gesibba +tonne gesibban +te ma +te +tam fremdan.
<R 54>
And be +dam egeslican timan Matheus se godspellere so+dlice
<P 126>
+tus cw+a+d: (\In diebus illis erit tribulatio
talis qualis non fuit ab initio mundi nec postea erit\) .
<R 56>
+d+at is on Englisc +t+at swylc yrm+d & earfo+dnes bi+d +tonne
on worulde swylce +afre +ar n+as ne eft ne geweor+te+d.
<R 59>
And ra+de +after +tam sy+d+dan astyred wyr+d +turh godcunde
mihte eal heofonlic m+agen & eor+dwaru ar+ared of
dea+de to dome.
<R 61>
+donne m+ag gecnawan se +te +ar nolde so+des gelyfan +t+at
Crist +turh his m+agen+trym +tonne geleana+d manna gehwylcum
+arran gewyrhta.
<R 63>
Wa +tam +tonne +te +ar geearnode helle wite.
<R 64>
+d+ar is ece bryne grimme gemencged, & +d+ar is ece gryre;
+t+ar is granung & wanung & aa singal heof; +t+ar
is ealra yrm+da gehwylc & ealra deofla ge+tring.
<R 66>
Wa +tam +te +t+ar sceal wunian on wite.
<R 67>
Betere him w+are +t+at he man n+are +afre geworden +tonne he
gewurde.
<R 68>
For+dam nis se man on life +te areccan m+age ealle +ta yrm+da
+te se gebidan sceal se +de on +ta wita ealles
behreose+d; & hit is ealles +te wyrse +te his +anig ende ne
cym+d +afre to worulde.
<R 72>
Eala, leofan men, utan don swa us +tearf is, beorgan us georne
wi+d +t+ane egesan & helpan ure sylfra +ta
hwile +te we magan & motan, +te l+as we forweor+dan +tonne
we l+ast wenan.
<R 75>
Ac utan lufian God ofer ealle o+dre +ting & his wyllan wyrcan,
<P 127>
swa we geornost magan.
<R 76>
+tonne geleana+d he hit us swa us leofast bi+d +tonne we +afre
+t+as betst be+turfan.
<R 77>
Him symle sy lof & wuldor in ealra worulda woruld a butan
ende, amen.

<Q O3/4 IR HOM WULF12>
<N WHOM 12>
<A WULFSTAN>
<C O3/4>
<O 950-1050>
<M 1050-1150>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T HOMILY>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR REL>

[^B2.2.10^]
[} (\DE FALSIS DIES\) }]
<P 221>
<R 2>
Eala, gefyrn is +t+at +durh deofol fela +tinga misfor, & +t+at
mancynn to swy+de Gode mishyrde, & +t+at h+a+denscype ealles
to wide swy+de gederede & gyt dere+d wide.
<R 4>
Ne r+ade we +teah ahwar on bocum +t+at man ar+arde +anig
h+a+dengyld ahwar on worulde on eallum +tam fyrste
+te w+as +ar Noes flode.
<R 5>
Ac sy+d+dan +t+at gewear+d +t+at Nembro+d & +da entas worhton
+tone wundorlican stypel +after Noes flode, & him
+da swa fela gereorda gelamp, +t+at +te bec secga+d, swa
+d+ara wyrhtena w+as.
<R 8>
+Ta sy+d+dan toferdon hy wide landes, & mancyn +ta sona swy+de
weox.
<R 10>
& +da +at nyhstan wurdon hi bep+ahte +turh +done ealdan deofol
+te Adam iu +ar beswac swa +t+at hi worhton wolice
& gedwollice him h+a+tene godas, & +done so+dan God &
heora agenne scyppend forsawon, +te hy to mannum
gescop & geworhte.
<R 15>
Hi namon eac him +da +t+at to wisdome +turh deofles lare +t+at
hy wur+dedon him for godas +ta sunnan & +done
monan for heora scinendan beorhtnesse & him lac +ta +at
nyhstan +turh deofles lare offrodon & forleton
heora Drihten +te hy gescop & geworhte.
<R 19>
Sume men eac s+adan be +dam scinendum steorrum +t+at hi godas
w+aron, & agunnan hy weor+dian georne, & sume
hy gelyfdon eac on fyr for his f+arlicum bryne, sume eac on
w+ater, & sume hy gelyfdon on +da eor+dan
for+dan +te heo ealle +ting fede+d.
<P 222>
<R 23>
Ac hy mihton georne tocnawan, gif hi cu+don +t+at gescead,
+t+at se is so+d God +te ealle +tas +ding gescop
us mannum to brice & to note for his miclan godnesse +te he
mancynne geu+de.
<R 25>
+Das gesceafta eac ealle do+d swa swa him gedihte heora agen
scyppend & ne magon nan +ting don butan ures
Drihtnes +tafunge, for+dam +te nan o+der scyppend nis
buton se ana so+da God +te we on gelyfa+d, & we
hine +anne ofer ealle o+dre +ting lufiad & wur+dia+t mid
gewissum geleafan, cwe+tende mid mu+de & mid modes
incundnesse +t+at se an is so+d God +te ealle +ding gescop &
geworhte.
<R 33>
Gyt +da h+a+tenan noldon beon gehealdene on swa feawum godum
swa hy +ar h+afdan, ac fengon to wur+dienne
+at nyhstan mistlice entas & strece woruldmen +te mihtige
wurdan on woruldafelum & egesfulle w+aran +ta
hwyle +te hy leofedon, & heora agenum lustum fullice
fulleodan.
<R 37>
An man w+as on geardagum eardiende on +tam iglande +te Creta
hatte se w+as Saturnus gehaten, & se w+as swa
w+alhreow +t+at he fordyde his agene bearn ealle butan anum
& unf+aderlice macode heora lif to lyre
sona on geogo+de.
<R 41>
He l+afde swa+teah unea+de +anne to life, +teah +de he fordyde
+ta bro+dra elles; & se w+as Iouis gehaten, &
se wear+d hetol feond.
<R 43>
He aflymde his agene f+ader eft of +dam ylcan fores+adan
iglande +te Creta hatte & wolde hine forfaran
georne gif he mihte.
<R 45>
& se Iouis wear+d swa swy+de gal +t+at he on his agenre
swyster gewifode, seo w+as genamod Iuno, & heo wear+d
swy+de healic gyden +after h+a+denscype geteald.
<R 48>
Heora twa dohtra w+aron Minerua & Uenus.
+Tas manfullan men +te we ymbe speca+d w+aron getealde for +da
m+arostan godas
<P 223>
+ta on +dam dagum, & +ta h+a+denan
wur+dodon hy swy+de +turh deofles lare.
<R 51>
ac se sunu w+as swa+teah swy+dor on h+a+denscype gewur+dod
+tonne se f+ader w+are, & he is geteald eac arwur+dost
ealra +t+ara goda +te +ta h+a+denan on +dam dagum for
godas h+afdon on heora gedwylde.
<R 54>
And he hatte +tor o+drum naman betwux sumum +teodum; +done
Denisca leoda lufia+d swy+dost & on heora gedwylde
weor+dia+t geornost.
<R 56>
His sunu hatte Mars, se macode +afre gewinn & wrohte, & saca &
wraca he styrede gelome.
<R 58>
+Dysne yrming +after his for+dsi+de wur+dodon +ta h+a+denan
eac for healicne god, & swa oft swa hy fyrdedon
o+d+de to gefeohte woldon, +tonne offrodon hy heora lac on
+ar to weor+dunge +tissum gedwolgode.
<R 61>
& hy gelyfdon +t+at he miclum mihte heom fultumian on
gefeohte for+dan +te he gefeoht & gewinn lufude
on life.
<R 63>
Sum man eac w+as gehaten Mercurius on life, se w+as swy+de
facenfull & +deah full snotorwyrde swicol on
d+adum & on leasbregdum.
<R 65>
+Done macedon +ta h+a+denan be heora get+ale eac heom to
m+aran gode, & +at wega gel+atum him lac offrodon
oft & gelome +turh deofles lare, & to heagum beorgum him
brohton oft mistlice loflac.
<R 68>
+Des gedwolgod w+as arwur+de eac betwux eallum h+a+denum on
+tam dagum, & he is O+don gehaten o+drum naman
on Denisce wisan.
<R 70>
Nu secga+d sume +ta Denisce men on heora gedwylde +t+at se
Iouis w+are +te hy +tor hata+d, Mercuries sunu,
+te hi O+don namia+d, ac hi nabba+d na riht, for+dan +te we
r+ada+d on bocum, ge on h+a+tenum ge on Cristenum,
+t+at se hetula Iouis to so+dan is Saturnes sunu.
<R 75>
And sum wif hatte Uenus seo w+as Ioues dohtor, & seo
<P 224>
w+as swa
ful & swa fracod on galnysse +t+at hyre agen
bro+dor wi+d hy geh+amde, +t+as +te man s+ade, +turh
deofles lare, & +da yfelan wur+dia+d +ta h+a+denan eac for
healice f+amnan.
<R 79>
Manege eac o+dre h+a+tene godas w+aron mistlice fundene & eac
swylce h+a+tene gydena on swy+dlicum wyr+dmente
geond middaneard mancynne to forwyrde, ac +tas synd +ta
fyrmestan +deh +turh h+a+denscipe getealde, +teah
+de hy fulice leofodon on worulde.
<R 83>
And se syrwienda deofol +te a swica+d embe mancyn gebrohte +ta
h+a+denan men on +tam healicon gedwylde +t+at
hi swa fule him to godum gecuran +te heora fulan lust heom
to lage sylfum gesettan & on uncl+annesse
heora lif eal lyfedan +ta hwile +de hi w+aran.
<R 87>
Ac se bi+d ges+alig +te eal swylc oferhoga+d & +done so+dan
Godd lufa+d & weor+da+d +te ealle +ting gescop & geworhte.
<R 89>
An is +almihtig God on +trym hadum, +t+at is f+ader & suna &
halig gast.
<R 90>
Ealle +ta +dry naman befeh+d an godcund miht & is an ece God,
waldend & wyrhta ealra gesceafta.
<R 91>
Him symle sy lof & weor+dmynt in ealra worulda woruld a butan
ende, amen.

<Q O3/4 IR HOM WULF17>
<N WHOM 17>
<A WULFSTAN>
<C O3/4>
<O 950-1050>
<M 1050-1150>
<K NON-CONTEMP>
<D WS>
<V PROSE>
<T HOMILY>
<G X>
<F X>
<W X>
<X X>
<Y X>
<H X>
<U X>
<E X>
<J X>
<I X>
<Z INSTR REL>

[^B2.3.5^]
<P 242>
<R 6>
[}BE BISCOPHADUM}]
<R 7>
Leofan men, se halga godspellere Lucas geswutelode on his
godspelle hu ure Drihten, +ar he up to heofenum
ferde, wi+d his +tegenas sp+ac, & hu he his apostolas to
biscpum gebletsode & mid his +arendum wide
hy sende, +t+at hi rihtne cristendom +tanonfor+d georne
bodian sceoldon & heora +aftergengan +t+at ylce
bebeodan.
<R 11>
Nu syndan we bisceopas to +tam sylfan gesette, +t+at we bodian
sceolan Godes riht georne & unriht forbeodan,
gyme se +de wille.
<R 13>
And nu +t+at is +t+at we habba+d on Godes naman weor+dunge for
cristendomes fyr+drunge bisceop gebletsodne,
swa swa ge sylfe swutele gesawon & eac oferhyrdan +ta
bletsunge ealle, understode se +de cu+de, nu wylle
we swutelian +tam +te hit nystan hu bisceophadas wurdan
+arest astealde & be Godes dihte mannum gescyfte.
<R 18>
Moyses
<P 243>
hatte, se +de on geardagum be Godes agenum dihte rihte
lage scyfte, & he +ta gehalgode Aaron to
bisceope, swa swa God dihte.
<R 21>
& of +tam cynne +after +t+are wisan sy+d+dan wurdan manege,
o+d +t+at Crist eft astealde on o+dre wisan hu bisceophad
sceolde of manegan cynrynan sy+d+dan aspringan, swa
swa he geswutelade eac +ta +de he gebletsode
of his agenum apostolum bisceopas manege.
<R 25>
And Petre +t+ane ealdorscipe he +arest bet+ahte & hefenware
c+aga eac him bef+aste & het +t+at he heolde &
rihtlice weolde be manna gewyrhtum hwa +t+arin moste & hwa na
ne moste.
<R 28>
And nu syndan biscopas Petres gespelian, & hi sceolon Godes
riht geornlice cy+dan.
<R 29>
+donne l+are we georne manna gehwylcne +t+at he hyne sylfne
gelome be+tence & inwerdre heortan lufie his
Drihten & rihtne cristendom geornlice healde & godcundan
lareowan hyre mid rihte.
<R 33>
Bisceopas syndon bydelas & Godes lage lareowas, & hy scylon
georne oft & gelome clypian to Criste &
for eall cristen folc +tingian georne; & hy scylan georne
Godes riht bodian & +aghwylc unriht georne
forbeodan.
<R 36>
And se +de oferhogie +t+at he heom hlyste, h+abbe him gem+ane
+t+at wi+d God sylfne.
<R 38>
And gyf bisceopas forgyma+d +t+at hi synna ne styra+d ne
unriht forbeoda+d ne Godes riht ne cy+da+d, ac clumia+d
mid ceaflum +t+ar hy sceoldan clypian, wa him +t+are
swigean.
<R 40>
Be +tam sp+ac se witega & grymlice +tus cw+a+d: (\Haec dicit
Dominus:
<P 244>
Si non adnuntiaueris iniquo iniquitatem
suam, sanguinem eius de manu tua requiram\) .
<R 43>
Gif +tu +tam synfullan nelt, cw+a+d ure Drihten, synna
gestyran & unriht forbeodan & +tam manfullan his
mand+ada cy+dan, +tu scealt +ta sawle bitere forgyldan.
<R 45>
+dis m+ag to heorthoge +aghwylcum bisceope, be+tence hine
georne be +tam +te he wille.
<R 47>
And se +de nele Godes bodan hyran mid rihte ne godcundre lare
gyman swa he sceolde, he sceal hyran feondan,
gif he nele freondan.
<R 49>
For+tam se bi+d Godes oferhoga +te Godes bodan oferhoga+d,
ealswa Crist sylf on his godspelle swutelice
s+ade +ta +ta he +tus cw+a+d: (\Qui uos audit me audit, et
qui uos spernit me spernit\) .
<R 52>
Se +de eow hyre+d, he cw+a+d, me he gehyre+d, & se +de
forsyh+d eow, witod he forsyh+d me.
<R 53>
(\Et item: Quodcumque ligaueritis super terram, et reliqua\) .
<R 54>
And eft ure Drihten on o+dre stowe so+dlice +tus cw+a+d: Swa
hw+at swa ge gebinda+d her ofer eor+dan f+astum
bealubendum for yfelum gewyrhtum, eall hit wyr+d on heofenon
swa swa on eor+dan mid Godes yrre gebunden
swi+de f+aste, butan ge li+dian & +ta bendas alynian.
<R 60>
Leofan men, warnia+d eow be swylcan & uton we ealle don swa us
+tearf is, beorgan us georne wi+d Godes
yrre.
<R 61>
Eala, eala, so+d is +t+at ic eow secge, sw+ar is seo byr+den
+te Godes bydel
<P 245>
beran mot gif he nele georne
unriht forbeodan, for+tam +teh he sylf t+ala do & o+der man
misdo, +t+at him sceal gederian gif he nele styran.
<R 65>
And +teh Godes bydel misdo, ne beseo man na +t+ar to ealles to
swy+de, ac gyme his lare gif he t+ala l+are,
swa swa Crist l+arde +t+at man don sceolde, +ta +da he on
his godspelle, swutelice +tus cw+a+d: (\Que autem
dicunt facite; que autem faciunt facere nolite\) .
<R 69>
He cw+a+d: Filgea+d heora larum & na heora synnum.
<R 70>
Ne sceal +anig man +afre for sacerdes synnan hine sylfne
forgyman, ac fylge his lare gif he wel l+are.
<R 71>
And la, leofan men, do+d swa ic bidde, butan gebelge hlysta+d
hw+at ic secge.
<R 73>
Ic wat swy+de georne me sylfne forwyrhtne wordes & d+ada
ealles to swy+de, ealswa ma manna, ne dear +teah
for Godes ege forswygian mid ealle fela +t+ara +tinga +te
dere+d +tysse +teode.



